buukays

(tilmaame) ah timo fidhan oo nabadn, isku cufan. Timo buukaysan biyo kama duxaan. buukee: (fal) timo fidh dabadeedna nab, isku cuf. Buukee timaha.

(fal) aad u garaac oo dhugta ka saar. Dh: tun.

m.dh la-mid: Bukaysiin; bukabbukayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) bugtaan ku ridid. Kaneecada waxay sababtaa bukayta malaayiin qof. Dh: bukaysiin.

-ka: (magac, lab, keli) bulaynta ul qoyan. Bulayska cidaaddu dhiilshaa lagu cugaa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg uurayn.

-ka: (magac, lab, keli) ul gaaban madax buuran leh oo xooggan la dhicid. Dh: budays.

-ta: (n) 1. owl (aawl). 2. a single woman who is beyond the conventional age for marrying; spinster (spinistar) ~ naag weyn oo aan la guursan

-ka: (magac, lab, keli) nin qaab ahaan aan qurux badnayn oo guumays u eg, guurna ka raagay.

guumays -ka: (magac, lab, keli) jaad kalluunka badda laga soo saaro ka mid ah.

guumays-ta: (magac, dhedig, keli) shinbir ka mid ah kuwa habeenkii ugaadhsada. Waxay leedahay madax ballaadhan, indho waaweyn oo soo taagan iyo labo xirribood oo sare u taagan. Soomaalidu, shinbirtan aad bay u baasaystaan.

guumays -ta: (magac, dhedig, keli) gabadh da' weyn oo aan la guursan weli. Guumays cirro leh baan ahee war aan ku gaadhsiiyo. Dh: guun, coon.

m.l la-mid: guurayn.

vl. n. walking ~ traveling at night

de: walking ~ traveling at night

lx: guurays

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: guurays

m.l la-mid: luuqayn.

-ka: (magac, lab, keli) Qur'aan, hees ama wax kale, ku luuqayn.

-ta: (magac, lab, keli) foorno ku dubid oo ku bislayn; muufo ka dhigid. Dhayladu muufays ayay ku macaan tahay. Dh: foornayn, moofayn, muufays.

(Muunays-ka)

Habka wax loo muuneeyo ama lagu muuneeyo.

vl. n. act of honoring, glorification

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg muunayn.

de: act of honoring, glorification

lx: muunays

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: muunays

-ka: (magac, lab, keli) suugayn.

m.l la-mid: tuutayn.

(tilmaame) buullo la siiyey oo la nafaqeeyey. Wuu illeen waa nin buullaysan. Dh: an.

f.g2 (-iiyay, -iisay) 1. Nafley bukaan ka dhigid (Ilaah). 2. Wax bukaan ah iska dhigid. la-mid: bukee.

v.caus: cause someone to be sick, make someone sick; pretend to be sick

(fal) cid kale, bugtaan ku rid.

a: bukee

de: cause s.o. to be sick, make s.o. sick; pretend to be sick

lx: bukaysii

pd: (bukaysiiyey)

ps: v2a=caus

key: bukaysii

m.f.dh eeg buuflee.

-ta: (magac, dhedig, keli) buufta hayn oo neef kolla hoos u jiidid kolla kor. Buuflaynta daa oo saani u hadal.

m.l/dh (-syo, m.dh) Hooy yar oo ka samaysan caws iyo qoryo la isa saaray.

-ta: (magac, dhedig, keli) aqalsoomaali yar, aan si fiican u habaysnayn, aan harrarro ka samaysnayn ee caws ka dhisan.

-ta: (magac,dhedig, keli) nafaqo wanaagsan siin, sida neef loo qalo qof dhaawac soo gaadhay ama xanuun ritay.

-dhukaysaday / dhukay-satay: (v) remove the earwax from one's ear; clean one's ear

-ka: (magac, lab, keli) eeg fududayn.

-ga: (magac, lab, keli) libin helid. Guulaysi haddaad barato guuldarro ma oggolaatid. Li: guuldarraysi.

(fal) guusha gaadh; libinta hel. Li: guuldarrayso, khasaar.

f.mg3 (-stay, -satay) Haweeney shuko xirasho.

v. wear a full cloak and veil

de: wear a full cloak and veil

initial: s

lx: shukayso

nt: shukaysad (ka) [vn-m], shukaysasho (/da) [vn-f]

pd: (shukaystay)

ps: v3b=intr

key: shukayso

-ka: (magac, lab, keli) eeg tuducaynta.

-ga: (magac, lab, keli) eeg tuugaysasho.

(fal) gacan dhaaf samee oo wax xad.

-ka: (magac, lab, keli) eeg tuuryayn.

-ka: (magac, lab, keli) uduufo ka dhigis wax, wax an faa'iido lehayn ka dhigis.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xuurtayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xasharaad yaryar, dhulsocod ah, meelaha barwaaqada ah lagu arko. Buuryogoys dad wax uma dhinto. Dh: baarogoys.

f.g1 (-say, -stay) Wax diisid.

f.g1 (-say, -stay) Wax diisid. m.f.dh, buusid.

v. dent; squash, bruise

-ay -tay: (n) make a dent in; dent (dent) Ex: baabuurka ha iga buusin; don't dent my car

(fal) walax dhuucdhuuci, diisitaan u yeel. Buraashadda adigaa buusay. Dh: dhuuci.

buus: (fal) (is ~) dhan isu badi, baal u uga weeco wax ku jiidhi lahaa, ka leexo wx cidhiidhi ku geliyey. Barbarkii dabayshiyo urtana aad isaga buusto.

buus -ka: (magac, lab, keli) xoolaha gubbaha loo bixiyo Nin buus qaada guddi xeerbeegti laguma daro. Dh: gubbe.

buus: (qurub) dareen ah oo lagula hadlo ruux aamus oo hadalka jooji laga leeyahay. Buus waxun Alle ku saarye na dhaaf.

buus: (qurub) dareen ah oo yidhaahdo qofka habaartama, ka dhigan habaar hoostaada ma dhaafo, isla hel! Buusuhu belaayiyo hadduu, been ka tegi waayo.

de: dent; squash, bruise

lx: buus

pd: (buusay)

ps: v1=tr

key: buus

m.l (naxwe) Isbeddel sarfeed oo ku dhaca qaabka ereyada qaarkood (siiba magacyada), oo muujinaya xiriirka naxweed ee qaabkaasi uu la leeyahay weerta inteeda kale; waa seddaxda habdhis kaysyada Soomaaliyeed waxaana ka mid ah: kays yeelaale oo ah marka magaca yeele uu dhammaadkiisa ka muuqdo -u ama -i. Labada kale waa: kays yeermo iyo kays lahaansho.

m.l (naxwe) Isbeddel sarfeed oo ku dhaca qaabka ereyada qaarkood (siiba magacyada), oo muujinaya xiriirka naxweed ee qaabkaasi uu la leeyahay weerta inteeda kale; waa seddaxda habdhis kaysyada Soomaaliyeed waxaana ka mid ah: kays yeelaale oo ah marka magaca yeele uu dhammaadkiisa ka muuqdo -u ama -i. Labada kale waa: kays yeermo iyo kays lahaansho.

-ka: (magac, lab, keli) wax aan kama' ahayne, badheedh ah. Ukas buu qalinka iiga jebiyay Cali. Dh: bilcaani, badheedh. Dh: ogaan. Li: kama'.

(I) Bovino castrato;

(E) Castrated Cattle, Ox

(S) Bakay (S. c.: Bakai)

m.l Mayrax feeran oo haamaha bul lagu catireeyo.

(fal) bul iyo shaash u yeel. Googoradda inanta yar bulay. Dh: bulee.

/bulki/ (adj) eed ing wiing, sholog-sholog eh.

buray¹: m.dh la-mid: buro¹.

buray²: m.dh la-mid: buro².

-da: (magac, dhedig, keli) wax isku cufan. Buukada tamayuluq baa leh.

vl. pron., [conjunction] and he ...,

de: and he ... + [FOCUS] = baa + uu + na

lx: buuna

ps: focus + vpro + conj

key: buuna

(Bura) NFD Erythrina melanacantha Harms. Papilionaceae.

(weel, kd.) intuu qaadi karey sida; muggi aan wax ka maqnayn; afka haya; afka jooga; jilaysan.

(tilmaame) meel dhiman aan lahayn oo aan wax kale qaadi karin. Weel buuxa weel madhan laguma dhufto. Dh: budh, afka, ilkaha. Li: nag, madhan, faaruq, baabbah, eber.

(fal) dhegta cukayga ka gur oo ka nadiifi. Ilmaha dhegta ka cukay.

cukay-ga: (magac, lab, keli) dheecaan xabag u eg oo dhegta dhexdeeda ku samaysma. Dhegta cukayga ka gur.

cukay-ga: (magac, lab, keli) dhegta inta durbaanka ka sokaysa ee fartu gaadhi karto. Cukayga dhegta ayaa bararsan gabadha.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ekayn.

m.l (mukay, m.dh) (botani) Geed weyn oo jirrid aad u weyn leh, kana baxa hareeraha durdurrada iyo webiyada, miro macaan oo la cunana leh; daray.

m.l (mukay, m.dh) (botani) Geed weyn oo jirrid aad u weyn leh, kana baxa hareeraha durdurrada iyo webiyada, miro macaan oo la cunana leh; daray.

m. n. large tree species, that grows along a stream ~ river

de: large tree sp., that grows along a stream ~ river

lx: mukay

pd: (-ga Pl: mukay (da))

ps: n2a-m, n5-m

key: mukay

v. do purposely, intentionally ~ knowingly; concede, allow

de: do purposely, intentionally ~ knowingly; concede, allow

initial: u

lx: u kas

pd: (kasay)

ps: v1=expr

key: u_kas

-ka: (magac, lab, keli) wax uf ah oo qadhmuum ka dhigis. Wax kasta ufays baa faquuqiisa keenay. Li: daaddaxays.

m.l la-mid: ulayn.

-ka: (magac, lab, keli) ul ku garaacis; ul la dhicis. Ulayska ayuu wax ku maqlaa qofkii madax adagi. Dh: dhengedays.

(fal) uur u yeel haweeney. Dh: rimi.

uuray: (fal) uuro iyo siigo kici. Dh: siigay.

uuray-da: (magac, dhedig, keli) qof yar oo calool weyn. Uuray baad tahaye jimicsiga ciyaar.

name-m name of a wolf

-ka: (magac, lab, keli) eeg adkayn.

-ka: (magac, lab, keli) bac ku ridis. Bacays la'aan alaabta ha soo rarina.

-ka: (magac, lab, keli) ceel weyn oo biyo badan. Dh: birqod. Li: goof, dhadhiin, galle, laas.

-ka: (magac, lab, keli) belo iyo baas u keenis. Dh: balays.

m.l 1. Shaah aan caano lahayn; rinji. 2. la-mid: bigayn.

m.l 1. Shaah aan caano lahayn; rinji. 2. la-mid: bigayn.

-ka: (magac, lab, keli) bigaynta shaaha. Bigays shah beri horaa iigu danbaysay.

bigays -ka: (magac, lab, keli) shaah aan caano lahayn. Laba koob oo bigaysaan cabbay: Dh: rinji, madow. Li: caddays.

-ka: (magac, lab, keli) neef xoolo ah birayn. Birays ha la seegin wanka. Dh: xalaalays.

m.dh la-mid: bugayn.

(Budayn-ta)

Budo ka dhigid.

m.f.dh eeg budee.

-ta: (magac, dhedig, keli) bud ku garaacis. Dh: ulayn.

budayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax adag ridgid oo budo ka dhigid. Budaynta hadhuudhka tabar uma hayee iga nasi.

budayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax adag ama dareer, budo ku darid. Budayntii unbaa u hadhsan shuurada.

m.f.dh eeg bugee. la-mid: bucayn, buhayn.

m.dh la-mid: bugayn.

Emanation

-a: (magac, lab, keli) uumi ka soo baxa meel, inta badan qudhmuun. Bukaaca musqusha naga daboola. Dh: ur, bannaf.

(Bukaan-ka)

Qof fayoobidiisu yar tahay; aan bugto deyn; jirroole.

m.l (-nno, m.dh) Qof bugta badan, jirroole. la-mid: bugtaan.