buudhis

/budisim/ (n) diin Aasiya laga haysto (siiba indha-yarta)

-ka: (magac, lab, keli) inta aanay hasha abaahootay giijin ama aanay gaasa bixin. Waataan baaturteedii lahaa, buudhka yey tebine.

buudh-ka: (magac, lab, keli) kabo dhinac kasta ka xidhan, inta badan raggu xidho. Kaba buudh ah goortuu xidhuu, kadar is moodaaye. Dh: buud, buudhbuudh

-da: (magac, dhedig, keli) halqabsi loola jeedo marka hore, shey waliba billawgiisa.

buudi -ga: (magac, lab, keli) qofka diinta buudiyada haysta. Dallaylaama waa buudi wuxuna u dhashay dalka Niibbaaal.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhid.

-ka: (magac, lab, keli) bidhidda dabka iyo wixii la mid ah.

bidhis-ta: (magac, dhedig, keli) bidhid wax u qaad; si fudud wax u dallacis. Haantan bidhisteedu midhidh iguma qaadan jirin markaa ninka ahaa.

m.l la-mid: budlin.

-ka: (magac, lab, keli) budul ka dhigis, si aad ah u jilcin. Dufka budliska badan ka yaree.

m.l la-mid: buubin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg buubid.

m.l la-mid: buufin².

-ka: (magac, lab, keli) eeg buufin.

buufis -ka: (magac, lab, keli) cayro iyo orod. Bus ku eriga raacdada hadduu, buufis geli waayo.

buufis -ka: (magac, lab, keli) xanuun ku dhaca dadka oo shaki iyo islahadal; dareen dibad jacayl ku rida. Yurub bay u waalatay wallee buufis baa haya.

-ka: (magac, lab, keli) eeg buullays.

buulis -ka: (magac, lab, keli) eeg booliis.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaylo badan samayn. Buugis bay nagu rogtay gabadhan yari.

m.l 1. Afsaar. 2. la-mid: buuxin.

m.l 1. Afsaar. 2. la-mid: buuxin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg cudhid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cuudin.

m.l la-mid: duudin.

(fal) fuudh ku cabbir. Fuudhi inta marada kaa dhiman. Dh: cabbir.

-ta: (magac, dhedig, keli) fuud ama wax la mid ah, nuugis.

-ta: (magac, dhedig, keli) hilib iyo wixii la mid ah, hal mar ah ilkaha ku goosasho. Dh: hudhid.

-ga: (magac, lab, keli) mid gaadiidka badda ka mid ah oo yar ka aan mooteer lahayn waxa lagu kexeeyaa laba ulood oo afka balballaadhan.

m.l la-mid: luudin.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale aayar u tukubin. Dh: luudin.

luudis -ta: (magac, dhedig, keli) aayar u tukubid. Dh: luudid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg mudhid.

m.dh la-mid: quudin.

-ka: (magac, lab, keli) cid baahan cunto siin. Dh: quudin.

quudis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg quudid.

m.dh la-mid: rudid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg rudhid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg tudhid.

m.l la-mid: tuudin.

(ereydhawaaq) la yidhaa kolka dugaag la dareemo ama inuu soo dhaco laga bagayo. Ninka golaha jiifoow yudhis dheh.

-ta: (magac, dhedig, keli) baadigoobidda wax maqan oo la tebayo.

baadhis -ta: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah xiddigaha Soomaalidu ka awaalasheegaan. Waxay isgarab yihiin ururka iyo agaallicaanoodka. Xiddigtii baadhis caaway soo baxday.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicis.

(Buddhig-ga)

Dhigidda qof dhintay budda la dhiga hayo.

v., [compound] put a dead person in a grave; bury, inter

de: put a dead person in a grave; bury, inter

lx: buddhig

pd: (buddhigay)

ps: v1=cmp

key: buddhig

-ta: (magac, dhedig, keli) fuudh ku cabbirid.

m.l Bir daab qori ah leh, afkana fantax ku leh oo wax lagu tolo.

-ka: (magac, lab, keli) aalad bir ka samaysan sida mudaca oo xagga danbe daab qori la qabsado ku leh oo lagu tolo kabaha. Kabtan gundhiska i mari wey iga kala fuqdaye.

-da: (magac, dhedig, keli) ku deegid. Dh: quudhis, hurid. Li: bakhaylid.

-ta: (magac, dhedig, keli) afka dabool ama dhiil kaga adkayn.

-ka: (magac, lab, keli) hagaajinta iyo dib u cusboonaysiinta wax burbursan.

m.dh A. ah: badeeco diiq, astaan ahaan dusha kaga sawiran.

-ga: (magac, lab, keli) iil dhigista qofka dhinta luxudka la dhigo. Ninba ninka u xiga ayaa buddhigga sameeya. Dh: luxuddhig.

bud-dhig¹: m.l (dii.) Dhigitaanka qof dhintay iilka la dhigo. la-mid: bud-dhigid.

bud-dhig²: f.g1 (-gay, -gtay) (dii.) Qof dhintay iil gelin.

bud-dhig¹: m.l (dii.) Dhigitaanka qof dhintay iilka la dhigo.

bud-dhig²: f.g1 (-gay, -gtay) (dii.) Qof dhintay iil gelin. m.f.dh, bud-dhigid.

(Buddhiga-ha)

Qofka qofka dhintay dad ugu xiga oo buddhiggiisa leh.

m. n. grave-man, one who places a dead person in a grave

de: grave-man, one who places a dead person in a grave

lx: buddhige

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: buddhige

m.l Hal awr abaahiyay oo loo malaynayo inay rintay, abaahiqab.

-ta: (magac, dhedig, keli) harag la qudhminayo oo dhogorta laga saarayo, qudhmin.

m.l (-syo, m.dh) 1. Ku faanidda darajo ama hanti ee qof kale leeyahay. 2. Laba curiye ama ka badan oo si falgal kiimikeed isugu taga.

m.l (-syo, m.dh) 1. Ku faanidda darajo ama hanti ee qof kale leeyahay. 2. Laba curiye ama ka badan oo si falgal kiimikeed isugu taga.

m. n. compound {chemistry}

-ka: (n) [Chemistry] compound (kam powndh)

-ka: (magac, lab, keli) maryo soo saaraya bilicdaada, xidhasho.

iskudhis -ka: (magac, lab, keli) isuguurinta lab iyo dhedig is geya. Dh: isudhis.

iskudhis -ka: (magac, lab, keli) marka labo curiye in ka badan ay walax ahaan saamiyo qeexan iskugu darsamaan oo ay wadajir iskugu hayaan xayn'atamyadu qaab dabarro kiimiko ah. Salfar ogseydh = waa iskudhis salfar iyo ogsajiin.

iskudhis -ka: (magac, lab, keli) walaxda ka samaysanta falgal kimikaad dhex mara laba curiye iyo wixii ka badan.

de: compound {chemistry}

lx: iskudhis

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: iskudhis

f.g3 (-stay, -satay) 1. Laan, jir iyo wixi lamida dubka ka diirasho. 2. Qof hu' uu gashanaan ka wada furasho. 3. Madax qurdasho.

v. take off all grains ~ berries for oneself; strip, peel something; lay bare for oneself

de: take off all grains ~ berries for oneself; strip, peel s.t.; lay bare for oneself

lx: muldhiso

pd: (muldhistay)

ps: v3b=tr

key: muldhiso

m.l la-mid: xuudhayn.

-ay I tay: (v) rebuild (ri-bilidh)-, build again ~ mar kale dhis

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qurqurin.

m. n. club, cudgel

-ka: (n) [ Pl. budhadh-ka] strong wooden stick; bat (boat); cudgel (kajel); club ~ bur, dhamas

-ka: (magac, lab, keli) eeg bud.

budh: (tilmaame) weel aan meel dhiman lahayn. Xeedha bur ah buu gacalkii noo keenay Dh: budh, buuxa, tif, daf. Li: madhan, faaruq.

de: club, cudgel

lx: budh

pd: (-ka Pl: budhadh (ka))

ps: n4-m

key: budh

(Buud-ka)

Jaadadka doonyaha mid ka mid ah.

m.l (-dad, m.l) 1. Doon meel dhexaad ah oo qaadda afar boqol ilaa kun kintaal. 2. Kabaha waaweyn ee ay askartu qaadato.

m.l (-dad, m.l) 1. Doon meel dhexaad ah oo qaadda afar boqol ilaa kun kintaal. 2. Kabaha waaweyn ee ay askartu qaadato.

m. n. medium-sized boat

-ka: (magac, lab, keli) kabo lagu xarragoodo ee wada xidhan.

de: medium-sized boat

lx: buud

pd: (-ka Pl: buudad (ka))

ps: n4-m

key: buud

f.g1 (-say, -stay) Wax diisid.

f.g1 (-say, -stay) Wax diisid. m.f.dh, buusid.

v. dent; squash, bruise

-ay -tay: (n) make a dent in; dent (dent) Ex: baabuurka ha iga buusin; don't dent my car

(fal) walax dhuucdhuuci, diisitaan u yeel. Buraashadda adigaa buusay. Dh: dhuuci.

buus: (fal) (is ~) dhan isu badi, baal u uga weeco wax ku jiidhi lahaa, ka leexo wx cidhiidhi ku geliyey. Barbarkii dabayshiyo urtana aad isaga buusto.

buus -ka: (magac, lab, keli) xoolaha gubbaha loo bixiyo Nin buus qaada guddi xeerbeegti laguma daro. Dh: gubbe.

buus: (qurub) dareen ah oo lagula hadlo ruux aamus oo hadalka jooji laga leeyahay. Buus waxun Alle ku saarye na dhaaf.

buus: (qurub) dareen ah oo yidhaahdo qofka habaartama, ka dhigan habaar hoostaada ma dhaafo, isla hel! Buusuhu belaayiyo hadduu, been ka tegi waayo.

de: dent; squash, bruise

lx: buus

pd: (buusay)

ps: v1=tr

key: buus

(Dhis-ka)

1. Wax inta laysu geeyo oo la isku kabkabo, qaab gaar ah loo yeelo ama si gaar ah loo hadoodilo (aqal, xero, kd.).

2. (harag, kd.) la kala baxsho oo la togo.

3. Waxa wax lagu dhisa hayo laftooda, sida qoryaha aqalka lagu dhisa hayo.

dhis¹: m.l 1. Dh. ah: harag iyo wixi lamida la togay. 2. la-mid: dhigid.

dhis²: m.l/dh Qoryaha, sarabka iyo wixi lamida ee guryaha qaarkood lagu dhiso.

dhis³: f.g1 (-say, -stay) 1. Aqal, dugsi, iyo wixi lamida samayn. 2. Xubno dowlad cusub magcaabid. 3. Qoys cusub asaasid. 4. Harag qoyan ama wax la mid ah inta la kala bixiyo engejin. 5. Qof qurxin.

dhis¹: m.l/dh Qoryaha, sarabka iyo wixi lamida ee guryaha qaarkood lagu dhiso.

dhis²: f.g1 (-say, -stay) 1. Aqal, dugsi, iyo wixi lamida samayn. 2. Xubno dowlad cusub magcaabid. 3. Qoys cusub asaasid. 4. Harag qoyan ama wax la mid ah inta la kala bixiyo engejin. 5. Qof qurxin. m.f.dh, dhisid.

Construct

v. build, set up, construct; institute, establish

dhis m. n., [collective] structure, building

dhis [feminine] n. frame, structure for huts; drying frame for hides

-ay / tay: (v) 1. build (bildhy, construct (konis-tarakf) ~ rakibid. 2. establish (istaa-biliishy set up; found. —dhisan: (adj) 1. built (bilty, constructed (konis-taraktidhy, 2. elegant (e-ligent); having a graceful style

dhis -ta: (n) building material used for hut building

(fal) aqal, deyr ama wax kale, taag oo waxa uu ka kooban yahay isku geegee oo isa saar adoo isku tubbaridaya. Aqal noo dhis.

dhis-ka: (magac, lab, keli) meel wax laga taagay oo wixii dhisme u baahnaa oo dhani ka socdo.

dhis -ka: (magac, lab, keli) aqal ama dhisme kale oo meel ka taagan.

badhi¹: m.l la-mid: bari¹.

badhi²: m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: “Basal”.

m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: Basal. la-mid: bari²: (1).

f. n. buttocks; tail of sheep

(Badi) N, Og Chloris roxburghiana Schult. Gramineae.

N Enteropogon barbatus C.E. Hubb. Gramineae.

N Tetrapogon villosus Desf. Gramineae.

N Adenium obesum (Forsk) Roem. & Schult. Apocynaceae.

-da: (n) rump (ramp); buttocks (ba tek); posterior (paas tiiri yar)~ bari, dool