buu — Macnaha & Turjumaada

vl. pron. he,

waa la naqliyay ✓

(pronoun he plus past tense verb). Ex: saacad cusub buu gatay; he bought a new watch

waa la naqliyay ✓

1

de: he + [FOCUS] = baa + uu

2

lx: buu

3

pd: (ayuu)

4

ps: focus + vpro

5

xe: He saw something.

6

xv: Wax buu arkay.

7

key: buu

waa la naqliyay ✓

1

Aaway?

2

Xaggee buu (ama bay) jiraa (ama jirtaa?); Meeyey? Meeday? (ama away?).

waa la naqliyay ✓

1

(Abwaan-ka)

2

1. (qof) laamo badan oo cilmi aqoon weyn ku leh ama u leh siiba dhaqanka iyo ilbaxa tolka; waaya-arag; waxyaqaan; buuni.

3

2. (*) Buug ama buugag laamaha aqoontoo dhammi ku urursan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Afmaal-ka)

2

Afyaqaan hadal wanaagsan tirsha ama qora (gabay, hees, buug, ...) oo wax ka dheefa.

waa la naqliyay ✓

Neef la geliyey; neefaysan; la afuufay; la buufiyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Arar-ta)

2

1. Gogoldhigga doodda, hadalka qoran (buugag)

3

2. Daaqa la soo daajiyo xoolaha intaan ceelka la geyn oo biyaha la siin.

4

3. Hareer; agagaar

waa la naqliyay ✓

1

(Ararasha-da)

2

Hadalka, doodda, buugagga,, arar ka hor-marsasho; gogoldhigasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Asaruurid-da)

2

God ama ceel ama wax la mid ah, ciid ka buuxin, xabaalid, dhulka la simid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baabuur-ka)

2

1. Gaadiid badanaaba afar garangarood leh oo ku socda qalab dhaqaajiya (motoor) oo gudaha ugu jira; dadka iyo alaabada buu qaadaa; gaari.

3

2. Qalab jiko oo inta dab lagu kor shido, wixii wax lagu karsana hayo, la kor saaro; girgire, birjiko; marakab.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baal-ka) a) Garbaha wixii duulaa ku duulaan midkood; baad, b) Xashi labo bog leh. c) Buunshe.

2

2. (Baa-sha) Doc; dhinac; gees.

waa la naqliyay ✓

1

(Babbaay-ga)

2

Geed dhulka kulul ka baxa oo yare baarta u eg; baarka sare wuxuu ku lee yahay caleemo balballaaran; wuxuu dhalaa miro waaweyn oo qaraha u eg oo iniino badan oo filfil u eki dhexda uga buuxaan; (ama mafafaay).

waa la naqliyay ✓

1

(Bacaroor-ta)

2

1. Geed leh laamo buurbuuran oo dhuuxyar oo jilicsan oo jabi og: wuxuu ka baxaa dibirka iyo dhooddida dhanaan, oo geelaa ku darmada.

3

2. Geedaha buruqdooda aan la cunin, guud ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bannaan-ka)

2

Meel aan geedo iyo dhis midna lahayn; dhul siman oo aan geedo iyo buuro iyo boholo midna lahayn; ban.

waa la naqliyay ✓

Bar maqan yahay; aan buuxin; kala baran; nus ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Barar-ka)

2

Oogada, oo cudur ama nabar ku dhacay darteed la buurata; kabrar; fuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Barid-da)

2

1. Qof, wax uusan horay ugu aqoon, tustusid, u sheegsheegid, ugu celcelin, taniyo intuu ka garto oo ka aqoodo; hawsha baraha.

3

2. Bar ka dhigid; buuxin waayid.

waa la naqliyay ✓

1

(Barkima-da)

2

Gal maro ama wax kale ah, oo inta cudbi ama baal ama wax kaloo jilicsan laga buuxsho, kolka la seexana hayo, madaxa hoostiisa la dhigto; (ama barkin).

waa la naqliyay ✓

1

(Barnaan-ta)

2

Aan buuxin; bar ahaan; kala-barnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bawna-ha)

2

Bahal yar oo kadafka u eg, kase dabo buuran; booddo-dheeri buu caan ku yahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Beeja-da)

2

Buuryo.

waa la naqliyay ✓

1

(Beled-ka)

2

Meel dad badani wada deggan yahay oo leh guryo badan iyo waddooyin dheerdheer; degmo buulada ka weyn; magaalo.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-llo, m.dh) Dhasha biciidka. la-mid: bulul.

waa la naqliyay ✓

1

(Buub-ka)

2

1. (geel) aan jabsanayn ee weli buubaal ah; didid dhow oo rarka la carara oo wax kala daadsha.

3

2. Orod; duulis; dheerayn.

waa la naqliyay ✓

1

buub¹: m.l 1. B. ah: rati marka la raro dida. 2. la-mid: buubid.

2

buub²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Rati raran didid. 2. Dayaarad, shimbir iyo wixi lamida duulid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bay, -btay) 1. Rati raran didid. 2. Dayaarad, shimbir iyo wixi lamida duulid. m.f.dh, buubid.

waa la naqliyay ✓

1

v. run away, reject loads (of a camel)

2

buub vl. n. young unbroken male camel

3

buub v. fly

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. fly (falaay) ~ duul. 2. a camel who has run away with his load

waa la naqliyay ✓

1

(fal) awr raran, cabsi la carar oo rarka tuur. Hayin awrkaan ahayn markuu markuu buubo, dhiiluhuu jejebiyaaye. Dh: did.

2

buub: (fal) xaashiyo iyo waxii la mid ah isku dhex yaac oo dabaysha kolba dhan u raac. Kitaabkii wuu buubay.

3

buub -ka: (magac, lab, keli) didmada faraha badan e awrku rarka ku cusub yahay. Hadduu aniga bari iigu yimid, waan ka buubsanahay.

4

buub -ka: (magac, lab, keli) haad meel ka kacid. Ragdooxatadii way buubtay. Dh: duul.

waa la naqliyay ✓

1

(Buud-ka)

2

Jaadadka doonyaha mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) 1. Doon meel dhexaad ah oo qaadda afar boqol ilaa kun kintaal. 2. Kabaha waaweyn ee ay askartu qaadato.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) 1. Doon meel dhexaad ah oo qaadda afar boqol ilaa kun kintaal. 2. Kabaha waaweyn ee ay askartu qaadato.

waa la naqliyay ✓

m. n. medium-sized boat

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) kabo lagu xarragoodo ee wada xidhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: medium-sized boat

2

lx: buud

3

pd: (-ka Pl: buudad (ka))

4

ps: n4-m

5

key: buud

waa la naqliyay ✓

1

buuf¹: m.l Xuddun.

2

buuf²: m.dh 1. Duufsi. 2. B. ku hay: ladnaan. Tusaale: “Cali buuftuu ku hayaa”.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. umbilical cord, navel

2

buuf [feminine] n. puff, sound of a breath of air

waa la naqliyay ✓

1

buuf! (ereycodeed) tilmaama dibbiro xoog ah. Sidii buufimo, buuf tummaallow, buuftu maadaa? Dh: fuuf.

2

buuf -ka: (magac, lab, keli) xuddunta oo yeelata qaab buufsan ama soo foocsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Buug-ga)

2

Xaashiyo badan oo isku xiran oo wax qorani ku daabacan yihiin ama iskaba cad, oo la akhristo ama wax lagu qorto. - Kitaab.

waa la naqliyay ✓

m.l (buug, m.dh/-aag/-ag, m.l) 1. Tiro warqado ah, dhan isaga xiran, garbad leh oo suugaan amaa saynis ku qoranyahay. 2. Tiro warqado ah, dhan isaga xiran garbad leh oo aan wax ku qorneyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (buug, m.dh/-aag/-ag, m.l) 1. Tiro warqado ah, dhan isaga xiran, garbad leh oo suugaan amaa saynis ku qoranyahay. 2. Tiro warqado ah, dhan isaga xiran garbad leh oo aan wax ku qorneyn.

waa la naqliyay ✓

m. n. book

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) [Plural buugag-a] book (buuk) ~ kitaab

waa la naqliyay ✓

1

de: book

2

lx: buug

3

pd: (-ga Pl: buugag (ga), buwaag (ta))

4

ps: n4-m, n8-m

5

xe: diiwaan, daftar {Eng}

6

xv: kitaab

7

key: buug

waa la naqliyay ✓

1

(Buul-ka)

2

1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn.

3

2. Aqalka shinbirta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.

waa la naqliyay ✓

m. n. hut; nest

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Plural buulal- buulasha] hut (hat); makeshift dwelling ~ waab

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aqalka yar ee noocyada kala duwan leh ee ay shimbirtu dhisato.

2

buul -ka: (magac, lab, keli) aqalsoomaali aan si wanaagsan u dhisnayn, raro fiican ka samaysnayn.

3

buul -ka: (magac, lab, keli) timo badan ama dhogor badan. Dh: gas.

waa la naqliyay ✓

1

de: hut; nest

2

lx: buul

3

pd: (-ka Pl: buulal)

4

ps: n4-m

5

key: buul

waa la naqliyay ✓

عُش الطَّائِرِ، وَكْرِ، كُوحَ

waa la naqliyay ✓

1

(Buun-ka)

2

1. Bocool weyn ama dhuun dheer oo kolkii la afuufo dhawaaq dheeri ka soo baxo.

3

2. Qalabka cayaaraha mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Bocool weyn ama dhuun dheer oo kolkii la afuufo dhawaaq dheer ka soo baxo.

waa la naqliyay ✓

m.l Bocool weyn ama dhuun dheer oo kolkii la afuufo dhawaaq dheer ka soo baxo.

waa la naqliyay ✓

m. n. conch shell horn

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) device for projecting sound waves; horn (hoon); loudspeaker

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) gooreyso sidii buunka loo yeeriyo, oo loogu baaqo shaqaalaha in waqtigii shaqada billowday, ama dhammaaday; baaq loo yeeriyo dadwaynaha magaalooyinka, markuu dagaal jiro, in gantaallada iyo bumbooyinka cadowgu, meel ammaan ah ka galaan. Dh: wiish.

2

buun-ka: (magac, lab, keli) dhuun dheer, marka la afuufo cod dheeri ka yeedho oo ka samaysan gees goodir iyo waxii la mid ah. Buunkii baa la afuufay oo col baa reerkii galaye gurmada. Dh: caroog. buun-ka: (magac, lab, keli) agab ka mid ah qalabka ciyaaraha. Buun ciyaareed iyo baana dumar midna ma buuq yara.

waa la naqliyay ✓

1

de: conch shell horn

2

lx: buun

3

pd: (-ka Pl: buunan (ka))

4

ps: n4-m

5

key: buun

waa la naqliyay ✓

1

(Buuq-a)

2

Hadal badan oo lagu dheeraysana hayo oo isku kol doc walba ka yeera haya; bulaan; sooyaan; hugun.

waa la naqliyay ✓

1

buuq¹: m.l 1. Hadal ama cod dheer oo nafley badan isku mar sameyso. 2. Dad ama xoola badan oo meel isugu yimid.

2

buuq²: m.l (fiisikis) Jabaq kasta oo dad dhiba; waxa lagu qiyaasaa iskeelka desibal oo u dhexeeya heerka maqalka ugu hooseeya (0dB) iyo heerka dhawaaqa maqalku xanuuniyo (130dB). Dhawaqyo maqalka qasa oo dhexgala liid rakaad ee marin sigaarsiin.

3

buuq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Nafley badan, hadal ama cod badan isku mar sameyn. 2. Dad ama xoolo badan meel isugu imaansho.

waa la naqliyay ✓

1

buuq¹: m.l 1. Hadal ama cod dheer oo nafley badan isku mar sameyso. 2. Dad ama xoola badan oo meel isugu yimid.

2

buuq²: m.l (fiisikis) Jabaq kasta oo dad dhiba; waxa lagu qiyaasaa iskeelka desibal oo u dhexeeya heerka maqalka ugu hooseeya (0dB) iyo heerka dhawaaqa maqalku xanuuniyo (130dB). Dhawaqyo maqalka qasa oo dhexgala liid rakaad ee marin sigaarsiin.

3

buuq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Nafley badan, hadal ama cod badan isku mar sameyn. 2. Dad ama xoolo badan meel isugu imaansho. m.f.dh, buuqid.

waa la naqliyay ✓

Noise

waa la naqliyay ✓

1

m. n. clamor, noise, din

2

buuq v. make a noise, clamor, talk noisily

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) noise (nooyz); fracas (fareey kas) qaylo, sawaxan, or -Syn: din, racket, uproar, hullabaloo, hubbub, clamor

2

buuq leh: (adj) noisy (nooysi) qaylo iyo buuq badan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qaylo badan samee. Dad badan baa nagu soo buugay baraarka markaan dacawada ka reebnay: Dh: bulaan, sooyaan.

2

buuq -a: (magac, lab, keli) hawda awgeed hadal badan oo waxba laga maqlaynin, kala saari akrin. Buuq balaayo kaagama baydho. Dh: qaylo, bulaan, sooyaan, hugun, qaylo.

waa la naqliyay ✓

1

(Buur-ka, Buur-ta)

2

Dhul kooban oo kor iyo xagga cirka aad ugu dheeraada oo badanaa madax fiiqan leh.

waa la naqliyay ✓

1

buur¹: m.l/dh (-rar/-ro, m.l) 1. Wax sida dhagax ciid iyo wixi lamida oo inta la is-dul-saaray dhulka ka yare kacsan. 2. Cuf dhul ah oo in door ah ka sarreeyo dhulalka ku wareegsan kana joog dheer gunbur.

2

buur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax sida ciid, dhagxaan iyo wixi lamida meel tuurid. 2. Afka b.: caro darteed la aamusid (qof).

waa la naqliyay ✓

1

buur¹: m.l/dh (-rar/-ro, m.l) 1. Wax sida dhagax ciid iyo wixi lamida oo inta la is-dul-saaray dhulka ka yare kacsan. 2. Cuf dhul ah oo in door ah ka sarreeyo dhulalka ku wareegsan kana joog dheer gunbur.

2

buur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Wax sida ciid, dhagxaan iyo wixi lamida meel tuurid. 2. Afka b.: caro darteed la aamusid (qof).

waa la naqliyay ✓

Mountain, Jabel

waa la naqliyay ✓

1

f. n./m: mountain, bare-topped hill

2

buur v. make a mountainous object; enlarge; bundle up

waa la naqliyay ✓

nickname-m fattie

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) [buuro / buuraha] mountain (maawn tan); hill (hiil)

2

buur -ay/tay: (v) make a large heap; pile up~tuur, dhoob

3

buuraleey ah: (adj) mountainous (maawn-ta-nas)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) intii hore ka weynaysii. Xadhigga ii buur.

2

buur-ta: (magac, dhedig, keli) dhul kor iyo xagga cirka u dheeraada, badanaa dhagax badan. Buurta Caarray haddaan u baxo, oon baroor iyo qaylo diro, baahidayda billow ogaa. Dh: haar, qarri.

waa la naqliyay ✓

جبل

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax diisid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax diisid. m.f.dh, buusid.

waa la naqliyay ✓

v. dent; squash, bruise

waa la naqliyay ✓

-ay -tay: (n) make a dent in; dent (dent) Ex: baabuurka ha iga buusin; don't dent my car

waa la naqliyay ✓

1

(fal) walax dhuucdhuuci, diisitaan u yeel. Buraashadda adigaa buusay. Dh: dhuuci.

2

buus: (fal) (is ~) dhan isu badi, baal u uga weeco wax ku jiidhi lahaa, ka leexo wx cidhiidhi ku geliyey. Barbarkii dabayshiyo urtana aad isaga buusto.

3

buus -ka: (magac, lab, keli) xoolaha gubbaha loo bixiyo Nin buus qaada guddi xeerbeegti laguma daro. Dh: gubbe.

4

buus: (qurub) dareen ah oo lagula hadlo ruux aamus oo hadalka jooji laga leeyahay. Buus waxun Alle ku saarye na dhaaf.

5

buus: (qurub) dareen ah oo yidhaahdo qofka habaartama, ka dhigan habaar hoostaada ma dhaafo, isla hel! Buusuhu belaayiyo hadduu, been ka tegi waayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dent; squash, bruise

2

lx: buus

3

pd: (buusay)

4

ps: v1=tr

5

key: buus

waa la naqliyay ✓

1

(Buux-a)

2

(weel, kd.) intuu qaadi karey lagu wada shubay ahaansho; jilays.

waa la naqliyay ✓

1

buux¹: m.l 1. B. ah: wax jilaysan. 2. la-mid: buuxid.

2

buux²: f.mg1 (-xay, -xday) Wax muggiisa ama qaadkiisu ku jiraan noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

buux¹: m.l 1. B. ah: wax jilaysan. 2. la-mid: buuxid.

2

buux²: f.mg1 (-xay, -xday) Wax muggiisa ama qaadkiisu ku jiraan noqosho. m.f.dh, buuxid.

waa la naqliyay ✓

1

inch. v. be ~ become full

2

buux m. n.-st (adj.): fullness, state of being full; full

waa la naqliyay ✓

name-m fullness, the state of being full. Syn: Buuxo

waa la naqliyay ✓

-a: (adj) full (fuul) Ex: baaldi buuxa; full pail

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay isaga oo xadkii caadiga ahaa ka buuran ama dhalashadiisii reerka badhaadhe u horseedday.

waa la naqliyay ✓

1

buux-a: (magac, lab, keli) weel iyo waxii la mid ah intuu qaadi karayey lagu wada shubay, aan meeli ka bannaanayn. Buuxa bakayriga inyar baa ka hadhsan.

2

buux-a: (magac, lab, keli) biyaha baddu kolkay heerka ugu sarreeya joogaan.

waa la naqliyay ✓

امتلاء

waa la naqliyay ✓

1

1. Xarafka u oo dheer; (ū).

2

2. Uyaalka qofka aan lala hadlayn oo lab oo keli ah; isagu.

waa la naqliyay ✓

1

uu¹: mu.dhm.y Magacuyaal tilmaamaya qofka saddexaad ee kelida lab ah (kan laga hadlayo). Tusaale: “Wuxuu rabaa inuu wax ka barto”

2

uu²: e.d Erey dareen oo tilmaamaya wax kedo ah ama wax naxdin ah, iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

uu¹: mu.dhm.y Magacuyaal tilmaamaya qofka saddexaad ee kelida lab ah (kan laga hadlayo). Tusaale: Wuxuu rabaa inuu wax ka barto.

2

uu²: e.d Erey dareen oo tilmaamaya wax kedo ah ama wax naxdin ah, iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

(n) long vowel of u letter of Somali alphabet. Ex: uurka; the pregnancy (pareg-nan-si)

waa la naqliyay ✓

1

shaqalka dheer ee xarafka 'u'. guur, buur.

2

uu: (ereydhawaaq) qaylodhaan ah oo gurmad lagu doonayo. Uu, uu... Waar ayaa Soomaali ahey!

3

uu: (magacuyaal) magacuyaalka qofka saddexaad ee lab. Aadan waxa uu tegey dugsigii.

waa la naqliyay ✓

agg. - buluug.

waa la naqliyay ✓

1

bu'¹: m.dh (bu'o, m.l) 1. Isha nafleyda inteeda madow. 2. Afarta caloolood ee raamsatada middeed. 3. Cudur beeryarada barariya oo kaneecada laga qaado. 4. (sh.r) B. dheh: cod lagu muujiyo shanqar aad u badan.

2

bu'²: m.dh 1. (baayoloji) Jidh dhex yaallo saytobalaasamka unugyada, kaasoo ay ku jiraan walxaha hiddo side DNA. 2. (kiimika) Qaybta atamka ee saldanabeedku toganyahay, cufka atamkuna ka yimaado; b.du borotoonno iyo niyuutroonno ayay ka koobantahay; b.da atamka waxaa lagu muujin karaa summad tilmaamaysa tirada (cufka, borotoonnada, atamka) iyo curyaha magaciisa.

waa la naqliyay ✓

1

bu'¹: m.dh (bu'o, m.l) 1. Isha nafleyda inteeda madow. 2. Afarta caloolood ee raamsatada middeed. 3. Cudur beeryarada barariya oo kaneecada laga qaado. 4. (sh.r) B. dheh: cod lagu muujiyo shanqar aad u badan.

2

bu'²: m.dh 1. (baay.) Jidh dhex yaallo saytobalaasamka unugyada, kaasoo ay ku jiraan walxaha hiddo side DNA. 2. (kiim.) Qaybta atamka ee saldanabeedku toganyahay, cufka atamkuna ka yimaado; b.du borotoonno iyo niyuutroonno ayay ka koobantahay; b.da atamka waxaa lagu muujin karaa summad tilmaamaysa tirada (cufka, borotoonnada, atamka) iyo curyaha magaciisa.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) core (koor); nucleus (niyuukilyas)

waa la naqliyay ✓