busaambus

buraambur¹: m.l (-rro, m.dh) Ciyaar hees iyo reeme lagu tumo oo ay haweenku ciyaaraan. 2. Nooc maansada ka mid ah oo ay haweenku tiriyaan.

buraambur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Buraambur tirin. 2. Buraambur ciyaarid.

buraambur¹: m.l (-rro, m.dh) Ciyaar hees iyo reeme lagu tumo oo ay haweenku ciyaaraan. 2. Nooc maansada ka mid ah oo ay haweenku tiriyaan.

buraambur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Buraambur tirin. 2. Buraambur ciyaarid. m.f.dh, buraamburid.

-ka: (magac, lab, keli) god godadka suugaanta ka mid ah oo dumarku caan ku yihiin. Haddaan buraanburi lahaa waxan odhan lahaa: wax la bartoon bisin lahayn barako yeelan waa.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg busaanbus.

(Busbus-ka)

Cudur dadka ku dhaca oo oogada nabarro yaryar oo badani ka soo yaacaan.

m.l (daawo) Cudur dadka ku dhaca oo oogada nabarro badan oo yaryari ka soo yaacaan qandhana leh.

m.l (daaw.) Cudur dadka ku dhaca oo oogada nabarro badan oo yaryari ka soo yaacaan qandhana leh.

m. n., [collective] chicken pox; rash

-ka: (n) chicken pox (jikin pokis)

-ka: (magac, lab, keli) xanuun dadka ku dhaca oo jirka finaan badani ka soo baxaan. Busbus ku dhacay habaday: Dh: habloba'as.

de: chicken pox; rash

lx: busbus

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

key: busbus

(Busunbus) C Kleinialunulata (Chiov.) Jeffrey. Compositae.

-ta: (magac, dhedig, keli) koox kabacad ah, oo dhallinyro ah, sidii barbaarta na u dhisan oo bardoodanka iyo cayaaraha hiddaha ku bahoobay.

bugaanbug-ta: (magac, dhedig, keli) noole aan israaci karin oo la isu keenay. Meesha dad iyo xoolo toona ma joogaane waa bugaanbug. Dh: ururis.

(Buraanbur-ka)

Cayaar hees iyo reeme lagu tumo oo haweenka.

m. n. poem (Somali poetry sung only by women)

buraanbur v. recite poetry, sing a poem

-ka: (n) [Pl. buraanburo-da] poetry (powetari); composed and sing by women

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar aad u da weyn oo u gaar ah haweenka oo leh gabayo iyo geeraarro la iskuna caayo, ammaano, faansho ama la isku guubaabiyo. Qalabka loo qaato ama lagu tumo, waxaa ka mid ah durbaan labada dhinac la iska taago la kala yidhaahdo Jabuu iyo Dallad.

-ka: (magac, lab, keli) eeg busaanbus.

m.f.dh eeg buraambur².

(Aammus-ka)

Hadal la'aan; shib.

aammus¹: m.l 1. Hadal la'aan. 2. Shib. 3. la-mid: aammusid.

aammus²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Hadal joojin. 2. Wax sheegiddiisa ka gaabsasho.

f.mg1 (-say, -stay) 1. Hadal joojin. 2. Wax sheegiddiisa ka gaabsasho. m.f.dh., aammusid.

v. be silent, keep quiet, shut up

aammus vl. n. silence

-ay / t ay: (v) shut up (shat ap); silence (saaylans); stop speaking ~ ha hadlin

(fal) ha hadlin; wax ba ha odhan. Kolkay aamus igu tidhi, anna edebso baan idhi. Li: hadal.

aammus -ka: (magac, lab, keli) shib ahaanta; hadal la'aanta. Jawaab xun aamus baa dhaama. Li: hadal.

صَمْت وَسُكُوت

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baabid.

-sha: (magac, dhedig, keli) dhogor badan oo isku cufan; timo badan oo lusha. Buhubuhadii laga teg iyo baabul kicintiiye. Dh: gas, duful, shaash, halab, daacuf, tuur, bulbul, yoofil, doofil.

m.l (-syo, m.dh) la-mid: dambas.

Pampas

1. (Basaas-ka) Jaasuus.

2. (Basaas-ta) Dufan la is marsho kolka la waayo, abaarta iyo engegga, timaha iyo wixii la mid ah, ka muuqda.

basaas¹: m.dh (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid.

basaas¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid. m.f.dh, basaasid.

v. spy

basaas m. n. spy, scout

basaas v. get dry skin ~ hair

-ka basaasad-da: (n) [Pl. basaasyo-da] spy (ispaay); informer (infoor mar); mole (mool); undercover agent ~ jaajuus, tiftif

basaas: -ta: (n) the state of lacking the natural or normal moisture; dryness (dharaay nes)

(fal) xog cid kale, gaar ahaan cadawga, soo ururin. Soo basaas bal waxay leeyihiin. Dh: ogow, jaajuus.

basaas: (fal) dufan la'aan, timahaagu ingeeg ha noqdaan; timaha iyo jirka inta dhaashiga la mariyo ha ku cawlaato; dufan la'aani haku dhacdo. Adigana baroor bay indhuhu kula basaaseene. Dh: abaarso.

basaas-ka: (magac, lab, keli) ilaalo wax soo ogaata; qof sirdoon ah. Inaad buti iyo basaas tahay, beri hore la noo sheeg. Dh: jaasuus, jaajuus.

basaas -ta: (magac, dhedig, keli) cawllida timaha dhaashi la'aan dartii; dufan iyo dux timo aan arag. Baahi iyo basaas baa ka muuqata gabadha.

(fal) aad u garaac oo dhugta ka saar. Dh: tun.

cambus¹: m.l la-mid: cambusid.

cambus²: f.g1 (-say, -stay) Wax si aan nadaamsaneyn u laalaabid.

v. crumple, rumple, crease

(fal) canyayuubi; jactad.

de: crumple, rumple, crease

lx: cambus

pd: (cambusay)

ps: v1=tr

key: cambus

m.l la-mid: saabin

-ka: (magac, lab, keli) saab u samayn; saabin.

Sapone da bucato

Laundry soap

m.l.u Jajab qoryo ama saalo.

m. n. twigs, pieces of dry brushwood, kindling

-ka: (magac, lab, keli) jajab geedo, caleen iyo xashiish ah oo dabka lagu huriyo. Dh: xanan, jajabood, xanbus, xansas. Li: xulad.

xambus -ka: (magac, lab, keli) geedo yaryar oo lagu xajiimoobo. Xambus gogol lagama dhigto.

a: xanbus

de: twigs, pieces of dry brushwood, kindling

initial: x

lx: xambus

pd: (-ka)

ps: n-m

key: xambus

(Baabbu-sha)

Timo aad u baxa iyagoo aan la ilaalin; yoofil; tuur.

m.dh (-lo, m.l) 1. Dhogor cufan, dheer oo ka baxda qaarka hore ee libaaxa; shaash. 2. Timo jilicsan, dheer oo uu raggu la haro.

f. n., (mass n.): long untidy hair

-baabbusha: (n) long disorderly or sloppy hair

-sha: (magac, dhedig, keli) timo ama dhogor badan oo halab ah. Aar baabul leh indhihiisa waa laga naxaa. Dh: shaash, halab, bulbul.

de: long untidy hair

lx: baabbul

pd: (/sha)

ps: n2-f-mass

key: baabbul

-da: (magac, dhedig, keli) dhuunta biyaha laga shubto; dhuun bir ama caag ah oo ay biyihu soo dhexmaraan. Waxay leedahay meel laga furo iyo meel laga xidho. Baambadda fur oo biyaha soo dhaami.

m.l/dh (-wyo, m.dh) Cantallaa.

m.l/dh (-wyo, m.dh) Cantallaa.

m.dh la-mid: busaarad.

f. n. poverty, lack of sufficient food ~ necessities; misery, seriously uncomfortable situation

-da: (magac, dhedig, keli) tiif iyo cawlnaan an bugtaan ahayn oo laga dareemo qof ay baahiyi hayso. Busaaro ayaa wejigiisa ku taal wiilka. Dh: bisaarad, baahi.

a: busaarad

de: poverty, lack of sufficient food ~ necessities; misery, seriously uncomfortable situation

lx: busaaro

pd: (/da)

ps: n-f

key: busaaro

name-m lion, brave

(Jaamuus-ta)

Gisi.

m.dh 1. Lo' gisi. 2. Kabo raggu qaato adag, saan geri ka samaysan oo marka lagu socdo dhawaaqa.

f. n., [collective] foreign breed of cattle

cf: gesi ~ gisi

de: foreign breed of cattle

lx: jaamuus

pd: (-ta)

ps: n1-f-col

key: jaamuus

Campos

(Maamuus-ka)

Muuno; xurmo; sharaf; tixgelis; xushmo.

maamuus¹: m.l Xushmad; xurmo; wanaag. la-mid: naamuus¹.

maamuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si xushmad iyo wanaag leh u soo dhaweyn. la-mid: naamuus².

maamuus¹: m.l Xushmad; xurmo; wanaag. la-mid: naamuus.

maamuus²: f.g1 (-say, -stay) Cid si xushmad iyo wanaag leh u soo dhaweyn. m.f.dh, maamuusid. la-mid: naamuus.

m. n. honor, respect, esteem, prestige; good manners ~ behavior

maamuus v. respect, give respect

-ka: (n) high respect or honor; great privilege

maamuus -ay / tay: (v) honor (oo-nar); esteem (istiim); regard (ri-gaardh)-, respect (ris pakt)-, give reception

Rispetto

Respect

(fal) cid si wanaagsan oo sharaf iyo qaddarini ku jirto u soo dhawee ama ula dhaqan Culimada maamuus oo meel wanaagsan deji. Dh: xurmee, sharfi. Li: xumee.

maamuus-ta: (magac, dhedig, keli) wanaag iyo qad-darin sharaf iyo muunad leh oo cid loo sameeyo. Dh: xurmayn. Li: xumayn.

naamuus¹: m.l la-mid: maamuus¹.

naamuus²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: maamuus².

(fal) cid kale maamuus oo tixgeli.

naamuus -ka: (magac, lab, keli) cid kale maamuusid oo tixgelin.

(Qaamuus-ka)

1. Buug af dhan ereyadi ku urursan yihiin iyagoo taxan oo sida alifku u kala horreeyo u kala horreeya oo mid walba macnihiisii iyo ulajeeddadiisii ku ag qoran tahay.

2. Buug qolo afkeed ku dhan yahay, isagoo ereyadiisu taxan yihiin, sida alifkana u kala horreeyaan, erey walbana erey kaloo shisheeye oo la macne ahi ku ag qoran yahay oo fasirayo (sida Soomaali/Carabi ama Ingiriis/Soomaali).

m.l (-syo, m.dh) Buug lagu ururiyey ereyo badan oo af leeyahay oo isugu xiga sida alifka u kala horreeyo, eray walbana ay ku hor qoranyihiin macnihiisa, qaabkiisa iyo wixi lamida.

m.l (-syo, m.dh) Buug lagu ururiyey ereyo badan oo af leeyahay oo isugu xiga sida alifka u kala horreeyo, eray walbana ay ku hor qoranyihiin macnihiisa, qaabkiisa iyo wixi lamida.

m. n. dictionary; encyclopedia

-ka: (n) dictionary (dik-shi-nari); encyclopaedia (en-saay-kola-piidhiya) ~ diksheenar

-ka: (magac, lab, keli) kitaab lagu ururiyo ereyada afka idaylkood ama badhkood oo inta si taxan la isku daba dhigo erey walba macnihiisa ama tarjamadiisa lagu hor qoro oo lagu qeexo Ereyga aad garan weydo macnihiisa qaamuuska ka eeg. Dh: ereykoobe, abwaan, digsooneer. Wa: qaamuusyo.

bw: Arabic

de: dictionary; encyclopedia

lx: qaamuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qaamuus

مُعْجَمٍ، قَامُوس

(Saamays-ka)

1. Wax qof ama wax ku yimaada oo raad xoog leh, oo oogada iyo maanku iska gartaan oo wax ku qaybsadaan, ku reeba.

2. Karti wax kale sabab u noqon karta, ama keeni karta, ama abuuri karta ama beddeli karta.

m.l la-mid: saamayn.

m. n. effect, impression

-ka: (n) effect (i-fakt) ~ see [eeg] saamayn-ta

-ka: (magac, lab, keli) karti wax kale u noqota sabab ku keenta isbeddel.

de: effect, impression

initial: s

lx: saamays

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: saamays

m.l la-mid: sambuusi.

-ka: (n) samosa (sa-moosaf Indian turnover (teen-o-ver) ~ sanbuusi

-ka: (magac, lab, keli) bur saddexgees ah, oo hilib geedaysani gudaha ugu jiro oo si gaar ah loo shiilo. Dh: sanbuus, saanbuuse.

-da: (magac, dheddig, keli) nooc fangaha ka mid ah oo aan la cunin. Dh: baraabuf.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bayaamin.

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun qabid.

(Bulaamid-da)

Hadal bulaan ah ku hadlid.