bursiimo

-ha: (magac, lab, keli) caafimaadid; bogsasho. Nabarkii wiilka lagu dhiftay haddeed waa bogsiimo. Dh: caafimaad.

-da: (magac, dhedig, keli) mudniin ku samayn. Dh: turqin, mudniin, irbadayn.

m.dh la-mid: harsimo.

-da: (magac, dhedig, keli) cuntada maalinta badhtamaheega la cuno. Dh: hadhimo, qado.

harsiimo -da: (magac, dhedig, keli) maalinta inteeda kulul. Dh: yoomeyoome, baaxadsoore.

m.dh U kuurgelidda wax xaqiiqdooda loo kuur galo. la-mid: hubsasho.

m.dh U kuurgelidda wax xaqiiqdooda loo kuur galo.

-da: (magac, dhedig, keli) wax hubsasho. Hubsiimo hal baa la siistaa.

m.l.u (-ooyin, m.l) Abyooneyaasha togan ee 1 ,2 ,3... ayaa lagu magacaabaa tirooyinka tirsiimo, waxa kale oo la yiraahdaa tirooyinka wax lagu tirsado ama abyooneyaasha togan (eeg abyoone).

m.l.u (-ooyin, m.l) (xisaab) Abyooneyaasha togan ee 1 ,2 ,3... ayaa lagu magacaabaa tirooyinka tirsiimo, waxa kale oo la yiraahdaa tirooyinka wax lagu tirsado ama abyooneyaasha togan (eeg abyoone).

Natural numbers

-da: (magac, dhedig, keli) tirada wax lagu tirsado ka hor ilbaxa sayniska waana 1, 2, 3, 4...

m.dh la-mid: turaal.

-da: (magac, dhedig, keli) turriinsho; tudhaal.

(Turriima-da)

Wax dhib ama waxyeello cid u keeni kara, oo jacayl ama kalgacal loo qabo darteed looga daayo, looga ilaaliyo, looga dhawro; turaal; turriin.

f. n. leniency, clemency, indulgence; protection, care

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhib ama waxyeello cid u keeni kara, oo jacayl ama kalgacayl loo qabo darteed looga tudho, looga daayo, loo dhawro. Dh: tudhaal, turriin.

a: turniimo

cf: turniin

de: leniency, clemency, indulgence; [ext.] protection, care

initial: t

lx: turriimo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: turriimo

-da: (magac, dhedig, keli) wax la qaybsanayo oo qof loo badiyo. Dh: sedbursi.

m.dh la-mid: abtirsiinyo.

-da: (magac, dhedig, keli) taxanaha magacda dad nasab ahaan isku dhalay oo la garanayo. Abtirsiimadaydiyo, asalkaan ku dhaati na, waa Aadan iyo Nuux. Dh: abtirsiino, abtirsiinyo.

-da: (magac, dhedig, keli) ka dhexmuuqashada asaaggaa. Baxsinimo ayaa ka muuqata wiilkan waa filki ka roone

-da: (magac, dhedig, keli) ahaanshaha caalim. Buulinimuu ku dhintay Boqorkii hore.

-da: (magac, dhedig, keli) sad korodhdsi.

m.dh la-mid: biime.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg biime.

(fal) cid dhib haysato u ciidami. Geelii la dhacay baannu u burmannay. Dh: gurmo, birmo.

burmo-da: (magac, dhedig, keli) qunbulad ama bam gacanta laga tuuro oo hub ah. Burmo baa ku qaraxday kuwii, belada miisaayey. Dh: bambo, burmad.

m.l la-mid: bursasho.

-ga: (magac, lab, keli) biirsi; wixii aad xaq u lahayn ka kordhisasho. Bursigu waa qaybiyaa qaata. Dh: korodhsi, siyaadsasho.

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax la qaybsanayo sed dheeraad ah ka qaadasho. 2. Wax cayrsasho.

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax la qaybsanayo sed dheeraad ah ka qaadasho. 2. Wax cayrsasho. m.f.dh, bursasho.

v. chase (away ~ after)

-bursaday I bursatay: (v) 1. take more than usual or expected. 2. pursue (peersuu); chase (jeeys) Burundi: (n) Burundi; Bujumbura is the capital and the largest city

(fal) qof ama wax kale caydhso.

burso: (fal) inta badan qaadoj dheeraad qaado. Burso hays odhan bahal yaanad noqon. Dh: badso, biirso.

de: chase (away ~ after)

lx: burso

pd: (bursaday)

ps: v3a=

key: burso

f.lg2 (-iiyay, -iisay) 1. Wax ur leh cid sanka u saarid. 2. U ursii: nafley wax nacsiin.

f.lg2 (-iiyay, -iisay) 1 . Wax ur leh cid sanka u saarid. 2. U ursii: nafley wax nacsiin. m.f.dh, ursiin.

v.caus: make (someone) smell (something)

(fal) cid kale, sanka wax u saar si uu urtiisa u dareemo. Ursii eyga raadka fakadka asagaa dabageli doona oo ka soo saari doona meel kasta oo uu is ku qariyo e.

de: make (s.o.) smell (s.t.)

initial: u

lx: ursii

pd: (ursiiyey)

ps: v2a=caus

key: ursii

m.dh Dabayshu xagga ay u dhacayso.

-da: (magac, dhedig, keli) dabayshu xagga ay u dhacayso.

(Ursiin-ta)

Qof kale sankiisa wax u dhoweyn si uu ugu uro.

m.f.dh eeg ursii.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, ur dareensiin; qof kale sankiisa wax u dhoweyn. Ursiinta ayaa eygu cid ku bartaa oo dabadeed gartaa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ursiin.

(Bariida-da)

Salaanta kolka waagu beryo; in la cawabberyey isweyddiiska.

m.dh 1. Casho baartay oo maalintii xigtay gaartay. 2. Salaanta kolka waagu beryo. 3. Hanti laga bixiyo gabar guur laga doonayo oo la siiyo soddohda. 4. la-mid: bariidin.

m.dh 1. Casho baartay oo maalintii xigtay gaartay. 2. la-mid: bariidin. Salaanta kolka waagu beryo. 3. Hanti laga bixiyo gabar guur laga doonayo oo la siiyo soddohda.

f. n. greeting, salutation

name-f greeting, salutation. Syn: Bariise

magac loo baxsho gabadh dhalatay arooryada hore ee la isbariidinayo.

-da: (magac, dhedig, keli) warsashada nabadqabka dadkaaga ama deriskaaga waxay ku baryeen xalay. Bariidaduna waa sede, qof bukaanka kugu nacay, adoo baahaan kaa tegay, samo ku ma bannaannee, alla barasho wacanaa. Dh: salaan, nabdaadin.

de: greeting, salutation

lx: bariido

pd: (/da)

ps: n6-f

xe: Have a good night.

xv: Bariido wanaagsan.

key: bariido

(Bariisa-da)

Wax dadka ku soo waabberiista ama waabberigii dhaca (roob, kd.).

bariiso¹: m.dh 1. Waqtiga u dhexeeya qoraxsoobaxa ilaa ay qoraxdu diirimaad dhaxanta kiciya ka yeelato. 2. Roob da'a arooryada hore.

bariiso²: f.mg3 (-stay, -satay) Meel lagu hoyaday ilaa diirimaadka qorraxdu dhaxanta kiciyo ku sugnaan.

bariiso¹: m.dh 1. Waqtiga u dhexeeya qorax-soobaxa ilaa ay qoraxdu diirimaad dhaxanta kiciya ka yeelato. 2. Roob da'a arooryada hore.

bariiso²: f.mg3 (-stay, -satay) Meel lagu hoyaday ilaa diirimaadka qorraxdu dhaxanta kiciyo ku sugnaan.

f. n. any event happening at dawn

magac loo baxsho gabadh dhalatay xilli subax ah oo la bariisanayo.

(fal) inta ay qorraxdu dheeraanayso sug. Xooluhu xilliga barwaaqada way bariistaan.

bariiso -da: (magac, dhedig, keli) aroorta hore inta ayna cadceeddu kululaan.

de: any event happening at dawn

lx: bariiso

pd: (/da)

ps: n6-f

key: bariiso

f.mg3 (-ooday, -oofay) Ari subax xero ku daahid.

(Barkima-da)

Gal maro ama wax kale ah, oo inta cudbi ama baal ama wax kaloo jilicsan laga buuxsho, kolka la seexana hayo, madaxa hoostiisa la dhigto; (ama barkin).

m.dh la-mid: barkin².

f. n. cushion, pillow

-da: (magac, dhedig, keli) gal, maro ama wax kale oo inta cudbi ama baal digaag ama wax kaloo jilicsan laga buuxiyo. Marka la seexanayo ayaa madaxa hoostiisa la dhigtaa si ay kor ugu soo qaado ama madaxu kuu qululin. Dh: makhadad.

de: cushion, pillow

lx: barkimo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: barkimo

m.dh la-mid: barqo.

-da: (magac, dhedig, keli) nafaqadarro iyo busaarad qof ay ka muuqato oo tabaale qaba. Basiiro ninkii ay heshaa baahi kici waayey. Dh: bisaarad.

s.m. dood kulul, canaan.

(Burciid-ka)

Bur ciid ah.

burciid¹: m.l (-dyo, m.dh) In yar oo carro ah oo is haysta.

burciid²: m.dh Meel bannaan oo ciid jilicsan leh.

m. n. lump of dirt, clod, sand

-ka: (magac, lab, keli) meel carro taagan ah oo dhulka intiisa kale ka sarraysa. Dh: burco.

de: lump of dirt, clod, sand

lx: burciid

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: burciid

m.dh (-ooyin, m.l) Qalab wax lagu karsado oo ka samaysan dhagax jilicsan ama bir leh, dhego la qabsado iyo meel kore oo dhuxusha lagu shubo. la-mid: birjiko.

m.dh (-ooyin, m.l) Qalab wax lagu karsado oo ka samaysan dhagax jilicsan ama bir leh, dhego la qabsado iyo meel kore oo dhuxusha lagu shubo. la-mid: birjiko.

f. n. cooking stove; brazier of sepiolite

-burjikada: (n) cooking stove made of limestone ~ girgire

a: birjiko

de: cooking stove; brazier of sepiolite

lx: burjiko

pd: (/da)

ps: n6-f

key: burjiko

m.dh (-imo, m.l) 1. Labada xubnood ee ku wareegsan afka nafleyda, kana qeyb qaadata codaynta. 2. Labada xubnood ee ku wareegsan xubinta taranka ee haweenka. la-mid: bishin, bushin (2).

m.dh (-imo, m.l) 1. Labada xubnood ee ku wareegsan afka nafleyda, kana qeyb qaadata codaynta. 2. Labada xubnood ee ku wareegsan xubinta taranka ee haweenka. la-mid: bishin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cantoobo caleen ah; in gacan lagu qaban karo oo caleen ah. Burshin aalo ah ayuu noo soo goray.

(Buufima-da)

Qalab ka samaysan kolay harag ah: kolkii kor loo qaado neef baa ka buuxsanta, kolkii hoos loo dhigona, xoog baa neeftii afkiisa uga soo baxdaa; dabkaa lagu afuufaa oo lagu shidaa.

m.dh (-ooyin, m.l) Qalab maqaar ka sameyn, bixiya neef badan, leh qaab laba sibraar oo hal af wadaaga, labada dacal ee kalena ku leh meelo gacanta lagu qabsado oo tumaaluhu dabka ay biraha ku farsameyaan ku qaxiyaan.

m.dh (-ooyin, m.l) Qalab maqaar ka sameyn, bixiya neef badan, leh qaab laba sibraar oo hal af wadaaga, labada dacal ee kalena ku leh meelo gacanta lagu qabsado oo tumaaluhu dabka ay biraha ku farsameyaan ku qaxiyaan.

f. n. bellows

-buufimada: (n) [plural of buufin] bellows (beelowis)

-da: (magac, dhedig, keli) walax neefi ka buuxdo oo foocsan. Buufimo ciidaha carruurtaa ku ciyaarta. Dh: biiqbiiq.

buufimo-da: (magac, dhedig, keli) agab birmaalku dabka ku buufiyo, harag adhi ama wax kale ka samaysan, gudo hawadu gasho leh neefi ka buuxsanto, marka dib loo kala bixiyo neefta qaadata, horay marka loo riixana neeftu ka baxdo, labo ka kooban, labada gacmood lagu darandoorriyo, afka hore bir dabka loo geliyo hawada dabka ku sii daysa. Buufimo harag idaad baa leh. Dh: buufin.

de: bellows

lx: buufimo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: buufimo

m.dh Qoraallo iyo akhrisyo diini oo loola jeedo in cid lagu waxyeelleeyo; asmo. la-mid: casiimad.

m.dh Qoraallo iyo akhrisyo diini oo loola jeedo in cid lagu waxyeelleeyo; asmo. la-mid: casiimad.

f.g3 (-iintay, -iimatay) la-mid: gesiimo.

(fal) quudo oo ku noolow; dheefso oo cun.

f.g3 (-iintay, -iimatay) Cunto cunid. la-mid: gasiimo.

-da: (magac, dhedig, keli) raashin, quudasho oo dheefsasho.