buro — Macnaha & Turjumaada

1

(Bura-da)

2

1. Hilib dheeri ah oo guntan oo oogada nafleyda ka soo baxa.

3

2. Dheeri, siyaado, guno.

4

3. (-°) Haan yar; aagaan.

waa la naqliyay ✓

1

buro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hilib aan caadi ahayn, kuusan oo jirka naflayda meel ka mid ah ka soo baxa. 2. Sed dheeraad ah oo cid la siiyo.

2

buro²: m.dh (daawo) Bararid: astaamaha caanka ah ee halaamacoodka midkood; saddexda kale waxa weeye: kul, casaan, iyo xanuun. Meesha halaamacoodsan waxa bararka u keena ayadoo xididdada yaryarka ah ee dhiigga ka yimaado dhacaan la socdaan boroteyin oo ku urura unugyada dhexdooda.

3

bųro: m.dh (-ooyin, m.l) Haan yar; aagaan. la-mid: buray².

waa la naqliyay ✓

1

buro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hilib aan caadi ahayn, kuusan oo jirka naflayda meel ka mid ah ka soo baxa. 2. Sed dheeraad ah oo cid la siiyo.

2

buro²: m.dh (daaw.) Bararid: astaamaha caanka ah ee halaamacoodka midkood; saddexda kale waxa weeye: kul, casaan, iyo xanuun. Meesha halaamacoodsan waxa bararka u keena ayadoo xididdada yaryarka ah ee dhiigga ka yimaado dhacaan la socdaan boroteyin oo ku urura unugyada dhexdooda.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. wart, tumor, growth

2

buro [feminine] n. extra, bonus

3

buro [feminine] n. small container for water ~ milk

waa la naqliyay ✓

1

-burada: (n) [burooyin-ka] wart (woort); tumor (tuu-mar) ~ feex, burobahalaad

2

buro: -ah: (adj) extra (ikistara); surplus (serpalas); supernumerary ~ dheeri, siyaado ah

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dheeri ah. Dh: dheeri, siyaado.

2

buro -da: (magac, dhedig, keli) haan yar. Dhiil maahee waa buro maxay qaadi. Dh: aagaan.

3

buro -da: (magac, dhedig, keli) hilib soo kuusma ama guntan oo jidhka ka soo baxsan. Buro waa la gubaa beenna waa la bartaa.

waa la naqliyay ✓

Gacanqabsiga madaxa koobaaban ee madaxa raando-bireedda korkiisa ku yaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Burca-da)

2

Buur yar oo ciid ah: kood; taag; burshaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Meel bannaan, dhulkaa intiisa kale in yar ka sarreysa oo ciid jilicsan leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Meel bannaan, dhulkaa intiisa kale in yar ka sarreysa oo ciid jilicsan leh.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Burao [city in north Somalia.]

waa la naqliyay ✓

f. n. sand hill, dune; height

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) taag yar oo ciid ah; bur yar oo ciid tuulan ah. Dh: kood, burshaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid dhib haysato u ciidami. Geelii la dhacay baannu u burmannay. Dh: gurmo, birmo.

2

burmo-da: (magac, dhedig, keli) qunbulad ama bam gacanta laga tuuro oo hub ah. Burmo baa ku qaraxday kuwii, belada miisaayey. Dh: bambo, burmad.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qaday, -qatay) Biyo si xoog ah meel uga soo butaacid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qaday, -qatay) Biyo si xoog ah meel uga soo butaacid. m.f.dh, burqasho.

waa la naqliyay ✓

v. gush, pour out

waa la naqliyay ✓

-burqaday / burqatay: (v) gush (gaash); pour forth; spout (ispaawt)

waa la naqliyay ✓

1

de: gush, pour out

2

lx: burqo

3

pd: (burqaday)

4

ps: v3a=

5

key: burqo

waa la naqliyay ✓

s.m. - subag.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax la qaybsanayo sed dheeraad ah ka qaadasho. 2. Wax cayrsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax la qaybsanayo sed dheeraad ah ka qaadasho. 2. Wax cayrsasho. m.f.dh, bursasho.

waa la naqliyay ✓

v. chase (away ~ after)

waa la naqliyay ✓

-bursaday I bursatay: (v) 1. take more than usual or expected. 2. pursue (peersuu); chase (jeeys) Burundi: (n) Burundi; Bujumbura is the capital and the largest city

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof ama wax kale caydhso.

2

burso: (fal) inta badan qaadoj dheeraad qaado. Burso hays odhan bahal yaanad noqon. Dh: badso, biirso.

waa la naqliyay ✓

1

de: chase (away ~ after)

2

lx: burso

3

pd: (bursaday)

4

ps: v3a=

5

key: burso

waa la naqliyay ✓

1

buuro: f.g3 (-rtay, -ratay) Nafley mid kale si aan ogaan ahayn ugu dhicid; legdid.

2

bųuro: f.mg3 (-rtay, -ratay) Nafley cayilid; weynaansho.

waa la naqliyay ✓

bųuro: f.mg3 (-rtay, -ratay) Nafley cayilid; weynaansho. m.f.dh, bųurasho.

waa la naqliyay ✓

v. grow fatter; get stronger; swell up, increase in volume

waa la naqliyay ✓

-buurtay / buuratay: (v) become fatter or swollen buuryaqab ah: (adj) not circumcised; uncircumcised (an ser kam- saayzidh)

waa la naqliyay ✓

1

de: grow fatter; get stronger; swell up, increase in volume

2

lx: buuro

3

pd: (buurtay)

4

ps: v3b=intr

5

syn: naax, cayil

6

key: buuro

waa la naqliyay ✓

1

(Buro-bahalaad-da)

2

Burada nafleyda jirkeeda ka soo baxda, jaadkeeda xun.

waa la naqliyay ✓

1

(Buro-caanood-da)

2

Burada nafleyda jirkeeda ka soo baxda, jaadkeeda fiican.

waa la naqliyay ✓

1

(Bursasha-da)

2

Buro ama dheeri qaadasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Carsaanyow-ga)

2

Cudur xun oo inta oogada meel kaga dhasha, xididdo ku bixiya oo ku faalala oo badanaa loo dhinto; buro-bahalaad; feex (fiix) xun; tulux.

waa la naqliyay ✓

1

(Darba-da)

2

1. Buro; bursad.

3

2. Nabar; laad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheeraad-ka)

2

1. Waxa tiro, ama qiyaas kale, oo la og yahay intay tahay, soo raaca oo wehesha ama ka soo hara.

3

2. (dad, alaabo,...) loo haysto in hadhow, kolka loo baahdo lagu adeegto ama wax lagu qabsado, wixii xumaaday ama jabay, beddelkood ahaan; dheeri; buro; siyaado.

waa la naqliyay ✓

1

(Feex-da)

2

1. Buro carjow ah oo oogada nadeyda ka soo baxda; (ama fiix).

waa la naqliyay ✓

1

(Gunna-da)

2

1. Wax dheeri ah oo gaar la isu siiyo ama loo lee yahay ama loo haysto; buro.

3

2. Wixii wax laga dooni, waxa la siiyo; callaal; (ama guno.

waa la naqliyay ✓

1

(Kolon-ta)

2

Labo cad oo yaryar oo dhuudhuuban oo cunaha ariga qaarkiis ka baxa, midkood; buro.

waa la naqliyay ✓

1

(Qabsin'ood-ka)

2

1. (Oogada) cad yar oo buro ah oo dhuuban, oo doc af ku leh docna ka oodan oo qabsinka (xiidanka weyn) madaxiisa ka laallaada; kolon.

3

2. Xanuunka qabsin'oodka qabta laftiisa; (ama qabsin'oodane).

waa la naqliyay ✓

1

(Saayid-ka)

2

Siyaado la socoto; intuu noqon lahaa ka batay; dheeri; buro.

waa la naqliyay ✓

1

(Siyaada-da)

2

Dheeri; buro.

waa la naqliyay ✓

1

(Tafeelin-ta)

2

Buro ama dheeri.

waa la naqliyay ✓

1

(Tulux-da)

2

Buro weyn oo oogada ka baxda.

waa la naqliyay ✓

1

(Waafi-ga)

2

(cabbir, qiyaas, miisaan, ...) aan wax ka dhinnayn ee weliba buro weheliso; dhan; buuxa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.l) (daawo) Buro halis ah oo jirka ku faafto, dishana nafleyda ay ku dhacdo. la-mid: burobahalaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.dh) (daawo) Buro aan faafin, halisna ahayn oo jirka nafleyda ka soo baxda.

waa la naqliyay ✓

1

buray¹: m.dh la-mid: buro¹.

2

buray²: m.dh la-mid: buro².

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Buro ka dhalata sooh qanjireed ama cad isu muujisa qaabka qanjirka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dyo, m.l) (daawo) Buro dhex galeysa oo baabi'inaysa soohyada ama xubinta ay ka farcanto islamarkaasna ku faafi karta meelo kale oo jirka ka mid ah, ayadoo cadcad ka mid ah raacayaan dhiigga ama liinfada. Haddii aan la daweyn wakhti ku habboon waxay keentaa caafimaadka oo maalinba maalinta ka dambeysa sii xummaada iyo dhimasho. la-mid: burabbahalaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Bur-ka)

2

1. (-°) Ul lagu dagaallamo oo madax buuran; qool; dhamas.

3

2. Badar la tumay oo budo laga dhigay oo rooti, laxoox, kd. laga samaysto.

4

3. Cad yar (ciid, sonkor, kd.).

5

4. Abur, xoor.

waa la naqliyay ✓

1

bur¹: m.l 1. Budo cad oo rootiga, malawaxa iyo wixi lamida laga samaysto. 2. Taag ciid. 3. Cad yar (ciid, soor, sonkor iyo wixi lamida). 4. Hal geed oo caws ah oo bahalladda yaryar galaan. 5. Abur; xoor.

2

bur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Biyo aad u karkarid.

3

bųr¹: m.l (-rar, m.l) Ul culus, toosan, madax buuran leh oo hub ahaan loo qaato; qool; garruun. la-mid: bud¹.

4

bųr²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Weyso gadmid. 2. Dheri dhooba ah kala jabid. 3. Xeer jiray baabbi'id. 4. Markhaati beenoobid.

waa la naqliyay ✓

1

bur¹: m.l 1. Budo cad oo rootiga, malawaxa iyo wixi lamida laga samaysto. 2. Taag ciid. 3. Cad yar (ciid, soor, sonkor iyo wixi lamida). 4. Hal geed oo caws ah oo bahalladda yaryar galaan. 5. Abur; xoor.

2

bur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Biyo aad u karkarid. m.f.dh, burid.

3

bųr¹: m.l (-rar, m.l) Ul culus, toosan, madax buuran leh oo hub ahaan loo qaato; qool; garruun. la-mid: bud¹.

4

bųr²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Weyso gadmid. 2. Dheri dhooba ah kala jabid. 3. Xeer jiray baabbi'id. 4. Markhaati beenoobid. m.f.dh, bųrid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. club, cudgel

2

bur m. n., (mass n.): flour; powder, granules, small pieces of something

3

bur m. n., [collective] foam, bubbles

4

bur m. n. camouflage (e.g., bush, mound of earth)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) [Plural burar-ka] club (kalaab); bat (baat) ~ budh

2

bur: -ka: (n) flour (falawar) ~ daqiiq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fal ama cibaado la gudanayay, sharci ahaan sax noqonwaa.

2

bur -ka: (magac, lab, keli) qamaddi budo laga dhigay cuntooyin badan oo kala duwan laga samayo. Dh: daqiiq.

3

bur -ka: (magac, lab, keli) caska dareemada, duurka, buglaha, dhikilka iyo waxii la mid ah jiridda dhulka ugu jirta ee isu haysa baarka cawska. Bakayle intuu bur ku jiruu bur labaad raadsadaa.

4

bur-ka: (magac, lab, keli) bur ciid ah oo meel ku urursan. Bur buu ku fadhiistay. Dh: burciid.

5

bur -ka: (magac, lab, keli) xunbada rahu ku dul sameeyo biyaha fadhiya ee roobka. Dh: abur.

6

bur-ka: (magac, lab, keli) sonkor ama daqiiq qoyday kuuskuuska ay yeeshaan. Sonkor wada bur ah buu soo iibisay. Dh: fud.

7

bur -ka: (magac, lab, keli) calaamad lo'da wejiga lagaga sameeyo. Didbi bur leh ayaa naga hallaabay.

8

bur: (tilmaame) eeg budh.

waa la naqliyay ✓

دقيق، طحين

waa la naqliyay ✓

1

(Bara-da)

2

1. Kobta la deggan yahay oo la bartay iyo iyada iyo nafleyda isasaamayskooda.

3

2. Aqal; hooy; guri.

waa la naqliyay ✓

1

baro¹: m.dh 1. Degaan lagu dhasho ama lagu dhaqmo; guri. 2. Goobta lagu cayaaro ciyaarta xayaadka.

2

baro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Aqoon kororsasho. 2. U b.: wax caado ka yeelasho. Tusaale: “Cali in uu subax walba canjeero cuno ayuu u bartay”.

waa la naqliyay ✓

1

baro¹: m.dh 1. Degaan lagu dhasho ama lagu dhaqmo; guri. 2. Goobta lagu cayaaro ciyaarta xayaadka.

2

baro²: f.g/mg3 (-rtay, -ratay) 1. (f.g) Aqoon kororsasho. 2. U b.: wax caado ka yeelasho. Tusaale: Cali in uu subax walba canjeero cuno ayuu u bartay. m.f.dh, barasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. learn; study

2

baro: [feminine] n. familiar environment, home

waa la naqliyay ✓

1

-bartay / baratay: (v) gain knowledge or skill through experience or study (ista li); learn (leen)

2

-u baro: (v) get used to

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhigo; aqoon dhigo. Wax baro oo wax dhaqo haddaad waano laba dhaadday. Dh: dhigo.

2

baro-da: (magac, dhedig, keli) meel la dego. Allahayoow badhaadhaha, ha ka dhigin baroor dumar iyo barada meyd yaal. Dh: hoy, guri.

waa la naqliyay ✓

horizontal bar

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. iron, steel; tools; parts

waa la naqliyay ✓

-biraha: (n) [Plural of bir] metals (metalis); steels (istiilis); irons (aa yanis)

waa la naqliyay ✓

s.f. - qalin biiro ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: iron, steel; tools; parts

2

lx: biro

3

pd: (/ha)

4

ps: n1-m-pl

5

key: biro

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-'day, -'dday) Weel cadaadiska gudahiisa ku jira oo aad u batay awgeed furtuurid.

waa la naqliyay ✓

1

de: open with a pop (e.g., a can of soda or s.t. under pressure)

2

lx: bu'o

3

pd: (bu'day)

4

ps: v3b=intr

5

key: bu'o

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-cday, -catay) Badar la dubay xamur noqosho.

waa la naqliyay ✓

s.m. - god, dalool.

waa la naqliyay ✓

1

(Buda-da)

2

Iniino badar ama wax kale oo inta aad loo tumo laga dhigo bito ama habaas aan jiriir lahayn; budul.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax aad loo daqiiqay oo bito laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax aad loo daqiiqay oo bito laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

Powder

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): flour, powder

waa la naqliyay ✓

-budada: (n) powder (pawdher) ~ boodhar

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) adkaha marka la ridgo sida uu noqdo ee daqiiqda ah. Shuurada waxa laga sameeyaa budo arabikhiyeed.

waa la naqliyay ✓

1

de: flour, powder

2

lx: budo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

key: budo

waa la naqliyay ✓

agg. - mugdi, gudcur.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-kaday, -katay) Wax bukaan ah noqosho. la-mid: bukoo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-kaday, -katay) Wax bukaan ah noqosho. m.f.dh, bukasho. la-mid: bukoo.

waa la naqliyay ✓

v. become sick, ail

waa la naqliyay ✓

-bukay / buktay: (v) become ill or sick ~ bukood. Ex: Cali wuu bukay; Ali was sick

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bixinta timo weyn oo cufan.

waa la naqliyay ✓

1

de: become sick, ail Opp: ladanyahay 'be healthy'

2

lx: buko

3

pd: (bukaday)

4

ps: v3a=inch

5

key: buko

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) Weel aburan cadaadiska gudihiisa ku jiro oo batay awgeed fur tuurid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) Weel aburan cadaadiska gudihiisa ku jiro oo batay awgeed fur tuurid. m.f.dh, buqasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax si xoog ah u soo baxa, oodda jabso, furka tuur, wax buqanaya noqo, sida dareere, xoolo iyo waxii la mid ah. Sac buqday caycay kuma joogsado. Dh: butaac.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhiil yar ama alaaba laga qoro geedka yoocada.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bire.

waa la naqliyay ✓

m. n. milk vessel made of wood

waa la naqliyay ✓

1

a: bire

2

de: milk vessel made of wood

3

lx: bure

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: bure

waa la naqliyay ✓

1

buri: f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Nafley orodsiin si meel looga fogeeyo; eryid; cayrin. 2. (f.mg) Qof meel uu ku noolaa ama hawl ka hayey ka fogayn dhaliil awgeed. 3. (f.mg) U b.: cid sed dheeraad ah siin.

2

bųri: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid weyso u dhawrnayd ka jebin. 2. Xeer jirey baabbi'in. 3. Xeer jirey ku xad gudibid. la-mid: burri.

waa la naqliyay ✓

1

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Nafley orodsiin si meel looga fogeeyo; eryid; cayrin. 2. (f.mg) Qof meel uu ku noolaa ama hawl ka hayey ka fogayn dhaliil awgeed. 3. (f.mg) U b.: cid sed dheeraad ah siin. m.f.dh, burin¹.

2

bųri f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid weyso u dhawrnayd ka jebin. 2. Xeer jirey baabbi'in. 3. Xeer jirey ku xad gudibid. m.f.dh, bųrin. la-mid: burri.

waa la naqliyay ✓

1

v. annul, cancel, invalidate; chase (away)

2

buri v. give in excess; boil over

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) cancel (kaan sal)-, annul or invalidate

2

buri: -yey I say: (v) boil over

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ballandarree oo kaga bax waxaad isku ogaydeen. Belo ha qaaddo ninkii buriyey, ballan qaadku galaye. Dh: baaji.

2

buri: (fal) noole caymadi. Baraarka ha burin. Dh: eri, caydhi, baaci.

3

buri: (fal) weyso, soon, xaj iyo waxii la mid ah jebi. Dhuusadu wey burisaa.

4

buri: (fal) xeer ama qanuun jirey jebi ama ka tallaabso oo ku dhaqmi waa. Sharcigii burisay oo buuraha jiidhay.

5

buri: (fal) xunbo soo saar. Keldhigii wuu buriyee dabka ka qaad. Dh: aburi, budhi.

6

buri: (fal) war ama xog la hayay, beeni, warkii laguu sheegay ama aad hore u haysatey buri.

7

buri: (fal) (isku ~) dhiniciisa isku badi. Hadba kii bahnima kuu xigaa, laysku buriyaaye.

8

buri: (fal) used u kordhi; dheeri sii. Walaalkii buu u buriyey bariiskii.

waa la naqliyay ✓