Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Buraanbur-ka)

2

Cayaar hees iyo reeme lagu tumo oo haweenka.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. poem (Somali poetry sung only by women)

2

buraanbur v. recite poetry, sing a poem

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. buraanburo-da] poetry (powetari); composed and sing by women

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar aad u da weyn oo u gaar ah haweenka oo leh gabayo iyo geeraarro la iskuna caayo, ammaano, faansho ama la isku guubaabiyo. Qalabka loo qaato ama lagu tumo, waxaa ka mid ah durbaan labada dhinac la iska taago la kala yidhaahdo Jabuu iyo Dallad.

waa la naqliyay ✓

m. n. poem (sung by women)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [ Pl. baraanburo- da] a poetic work written and sung by women buraanbur

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah gododka suugaanta ee dumarka gaar u ah. Baraanbur tirisaye xaggeed Barniyeey barateen. Dh: buraanbur.

waa la naqliyay ✓

1

a: buraanbur

2

de: poem (sung by women)

3

lx: baraanbur

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: baraanbur

waa la naqliyay ✓

1

buraambur¹: m.l (-rro, m.dh) Ciyaar hees iyo reeme lagu tumo oo ay haweenku ciyaaraan. 2. Nooc maansada ka mid ah oo ay haweenku tiriyaan.

2

buraambur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Buraambur tirin. 2. Buraambur ciyaarid.

waa la naqliyay ✓

1

buraambur¹: m.l (-rro, m.dh) Ciyaar hees iyo reeme lagu tumo oo ay haweenku ciyaaraan. 2. Nooc maansada ka mid ah oo ay haweenku tiriyaan.

2

buraambur²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Buraambur tirin. 2. Buraambur ciyaarid. m.f.dh, buraamburid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) god godadka suugaanta ka mid ah oo dumarku caan ku yihiin. Haddaan buraanburi lahaa waxan odhan lahaa: wax la bartoon bisin lahayn barako yeelan waa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gabay

2

de: poem (Somali poetry sung only by women)

3

hm: 1

4

lx: buraanbur

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: buraanbur_1

waa la naqliyay ✓

1

de: recite poetry, sing a poem

2

hm: 2

3

lx: buraanbur

4

pd: (buraanburay)

5

ps: v1=

6

key: buraanbur_2

waa la naqliyay ✓

1

(Buraanburid-da)

2

Heesta buraanburka tirin.

waa la naqliyay ✓

1

galbis¹: m.l la-mid: galbin.

2

galbis²: m.l Ciyaar dumarka u gaar ah oo la cayaaro, sida buraanburka, munaasabadaha aroosyada.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) godadka maansada mid ka mid ah oo ay dumarku tiriyaan oo siddeed iyo toban god ah. Dh: buraanbur.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) midho yeelo, miro dhal. Geedyaha miray waaka roobku kuu da'aye. Dh: midhay, midhee, miree.

2

miray: (fal) ereyo maansa ah oo qaafiyad iyo habdhac leh samee. Bal buraanbur noo miray. Dh: allif, samee, midhee.

3

miray-ga: (magac, lab, keli) geed midho dhala oo si fiican u mudheeya. Dh: mudhay.

4

miray-ga: (magac, lab, keli) roob habeen da'a. Dh: mirayso, mirayso

waa la naqliyay ✓

1

cf: baraanbur ~ buraanbur; Contrast: geeraar, jiifto, masafo, wilgo

2

de: poem form (long classical Somali epic poetry) Involves strict rules of alliteration and is generally chanted or recited by men

3

hm: 1

4

lx: gabay

5

pd: (-ga)

6

ps: n2-m

7

key: gabay_1

waa la naqliyay ✓

m.l Geedgaab aan qodax lahayn oo leh laamo dhuudhuuban gudguduudan iyo caleemo yaryar oo geelu aad u jecelyahay.

waa la naqliyay ✓

m.l Geedgaab aan qodax lahayn oo leh laamo dhuudhuuban gudguduudan iyo caleemo yaryar oo geelu aad u jecelyahay.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) koox kabacad ah, oo dhallinyro ah, sidii barbaarta na u dhisan oo bardoodanka iyo cayaaraha hiddaha ku bahoobay.

2

bugaanbug-ta: (magac, dhedig, keli) noole aan israaci karin oo la isu keenay. Meesha dad iyo xoolo toona ma joogaane waa bugaanbug. Dh: ururis.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax aad loo jecelyahay oo heliddooda ama gaadhid-dooda la sugi karin, u fikasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) alaabada yaryar ee la isku hagaajiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kuraankur-ta)

2

Laf wareegsan oo lowga korkiisa ku taal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) 1. Laf wareegsan oo lowga korkiisa ku taal. 2. la-mid: karaankur.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) 1. Laf wareegsan oo lowga korkiisa ku taal. 2. la-mid: karaankur.

waa la naqliyay ✓

f. n. patella, knee bone, kneecap

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) kneecap (nii-kaap); patella (pateela); kneepad (niipaadh)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) lafta yar ee ka soo taagan cagta inteeda hore, siiba labada dhinac. Kuraankurta ayuu ka jabay.

waa la naqliyay ✓

1

de: patella, knee bone, kneecap

2

lx: kuraankur

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: kuraankur

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tirinta buraanburka. Dh: buraanburid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baraanburid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg buraambur².

waa la naqliyay ✓

1

(Burbur-ka)

2

Wax cad cad yaryar oo badan u kala jajabay; jajab; iniino.

waa la naqliyay ✓

1

burbur¹: m.l.u (-rro, m.dh) 1. Cadad yaryar oo wax is haystay u kala jajabo. 2. Caano la lulay oo aan weli subag dhalin. la-mid: burur¹ (2).

2

burbur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax is haystay, cadad yaryar u kala jebid. la-mid: burur² (2).

waa la naqliyay ✓

1

burbur¹: m.l.u (-rro, m.dh) 1. Cadad yaryar oo wax is haystay u kala jajabo. 2. Caano la lulay oo aan weli subag dhalin.

2

burbur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax is haystay, cadad yaryar u kala jebid. m.f.dh, burburid.

waa la naqliyay ✓

Disintegration

waa la naqliyay ✓

1

v. crumble, get crumbled, be crushed, become broken

2

burbur: m. n. fragments, crumbs

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) [Pl. burburo-da] ruin (ruuwin); destruction (distarakshin); devastation (dhevasteeyshin) ~ baaba'

2

burbur: -yey / tay: (v) be destroyed; ruined, smashed or broken into pieces

waa la naqliyay ✓

1

Rottura

2

Breakage

waa la naqliyay ✓

1

(fal) jajab; kala fako; kala daado sida dhisme ama maamul. Shirkii beeluhu wuu burburay.

2

burbur: (fal) xadro ama ciyaar la dheelo u khushuuc la la dhac. Dh: muxubboo, jibboo, qiiroo.

3

burbur -ka: (magac, lab, keli) wax burburay sida dhisme ama maamul hadhaaga ka soo hadha. Dhismihii gubtay burburkiisii baa sii muuqda weli.

4

burbur -ka: (magac, lab, keli) ciyaar la dheelayo ama wacdi iyo wax sheeg diini ah ama qasiido nebi ammaan ah ku qiirood. Burbur iyo qiiro la lilmaynayaa. Dh: muxubbo, jibbo.

5

burbur -ka: (magac, lab, keli) hawl badan marka qabto ama socod dheer la galo, ama jimicsi la sameeyo dareenka la dareemo ee jirku kala daadto. Shalay baan banooni ciyaaray saaka burbur baan kici kari waayey. Dh: daal, noog, dekaan, caato.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dheddig, keli) nooc fangaha ka mid ah oo aan la cunin. Dh: baraabuf.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg barambaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qalabka lagu adeegto inta birta ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qalabka lagu adeegto inta birta ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kimis dabka lagu dul dubo iyada oo aan waxba ka xigin. Burdanbas ninkii baahan baa cune'e. Dh: burdambas.

2

burdanbas-ka: (magac, lab, keli) bur caws ah oo dumay, abaar awgeed la madoobaaday. Burdanbas baa banka ku yaal ee.

waa la naqliyay ✓

1

(Burunbuur-ka)

2

Dhul aan sinnayn oo burcooyin yaryar leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. uneven ground

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul aan sinnayn, taagag ama haaro yaryar leh. Burunbuurta fuuloo bildhaami geelu halkuu kala jiro. Dh: kudunbuur.

waa la naqliyay ✓

1

de: uneven ground

2

lx: burunbuur

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: burunbuur

waa la naqliyay ✓

m.l.u Qaybaha jilicsan ee uu leeyahay neef.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) orod yugyug ah oo dumarka waawayni ordaan. Duqdii waataa soo busaanbus ta haysa. Dh: busbus.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Badar, budo iyo jariir u kala saarid. 2. Badar qashin ka saarid. 3. la-mid: kuraankur.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) badar, budo iyo jariir u kala saarid.

2

karaankur-ta: (magac, dhedig, keli) badar qashin ka saarid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg busaanbus.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: turunturrayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof soconaya oo wax cagta ku dhufta ama xoog aanu filanayni gadaal ka harbiyo oo horay u duukha, tukhuntukho.

waa la naqliyay ✓

f. n. benign ~ harmless tumor

waa la naqliyay ✓

1

de: benign ~ harmless tumor

2

lx: buracanood

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f

5

key: buracanood

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) yuruuruc ama gurbood.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof Qur'aanka aad u yaqaan oo xoog u akhriya. Wadaad Qur'aanruug ah taxaliil ka dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

Quraansaar¹: m.l Akhrinta lagu akhriyo qof buka Quraan.

2

Quraansaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Qof buka Quraan ku akhriyid.

waa la naqliyay ✓

1

quraansaar¹: m.l Akhrinta lagu akhriyo qof buka Quraan.

2

quraansaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Qof buka Quraan ku akhriyid. m.f.dh, quraansaarid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaab dadka xanuunsan gaar ahaan kuwa sixirka iyo isha ka cabanaya Qur'aan loogu aqriyo oo loogu duceeyo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cillad ka bixin; turxaanbixin.

waa la naqliyay ✓

-ka (n) uranium (yuu-reey-niyam); Symbol U

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg busaanbus.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah mariidka oo neefka ku rida neeftuur badan, sidii isagoo orod aad u dheer soo galay neefta ku xiranta dabadeedna wuu dhintaa.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) la-mid: turunturree

waa la naqliyay ✓

(fal) turunturree.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-yeeyay, -yeysay) la-mid: turunturree.

waa la naqliyay ✓

1

(Aabbur-ka)

2

Weel afka ka awda; dabool; fur.

waa la naqliyay ✓

1

aabbur¹: m.l (aabburro, m.dh) Weel yar, wax lagu shuban karo, oo dhiilaha, haamaha iyo wixi lamida afka lagaga xiro.

2

aabbur²: f.g1 (aabburay, aabburtay) Dhiil, haan iyo wixi lamida weel yar oo wax lagu shuban karo afka kaga xirid.

waa la naqliyay ✓

1

aabbur¹: m.l (-rro, m.dh) Weel yar, wax lagu shuban karo, oo dhiilaha, haamaha iyo wixi lamida afka lagaga xiro.

2

aabbur²: f.g1 (-ray, -rtay) Dhiil, haan iyo wixi lamida weel yar oo wax lagu shuban karo afka kaga xirid. m.f.dh., aabburid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plug, stopper, cover, lid

2

aabbur v. stop up, plug, cover

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) lid (lid); cover (kaver); top ~ dabool, guf. Ex. aabburka ka qaad; take the lid off.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg aabbudh.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) dhogor badan oo isku cufan; timo badan oo lusha. Buhubuhadii laga teg iyo baabul kicintiiye. Dh: gas, duful, shaash, halab, daacuf, tuur, bulbul, yoofil, doofil.

waa la naqliyay ✓

vl. pron. we [excl.],

waa la naqliyay ✓

1

a: ayaannu

2

de: we [excl] + [FOCUS] = baa + aannu

3

lx: baannu

4

ps: focus + vpro

5

key: baannu

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baraar-ka) Dhasha idaha; naylo.

2

2. (Baraar-ta) a) Afeef. b) (lo') geeso rogan; weji ballaaran; baaji.

waa la naqliyay ✓

1

baraar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Naylo waaweyn oo aan dhibaato mudanayn haddii naaska hooyada ay waayaan. 2. Meesha markabka loogu xiro borosinka.

2

baraar²: m.dh Neef lo' ah oo leh geeso labada dhinac u kala rogan; sheexo.

3

baraar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Barwaaqo, caafimaad iyo nabadgelyo ku noolaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) Barwaaqo, caafimaad iyo nabadgelyo ku noolaan. m.f.dh baraarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lamb, young sheep

2

baraar: [feminine] n., [collective] cattle species (with twisted horns and a wide face)

3

baraar: v. prosper; be content

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) lambs (laamis); the babies of sheep

2

baraar: -ay / tay: (v) prosper (paroos per); be fortunate or successful

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg badhaadh.

2

baraar -ka: (magacwadareed) maqasha idaha ee caana nuugga ah, aan weli laga gudhan ee reer joogga ah. Baraar iduu noqdaa.

3

baraar -ta: (magac, dhedig, keli) hadal laga sii hordego intii hadhow eedi ka iman lahayd. Hadalka hortiiba baraar dhigtay. Dh: afeef, shuruud.

4

baraar -ta: (magac, dhedig, keli) sida lo'da qaarkeed geeso rogan leh iyo weji ballaadhan. Dh: baaji.

waa la naqliyay ✓

Bir baraar kore iyo mid hoose leh ee la saaro birta la xariiqayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bukaan-ka)

2

Qof fayoobidiisu yar tahay; aan bugto deyn; jirroole.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qof bugta badan, jirroole. la-mid: bugtaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Qof bugta badan, jirroole. la-mid: bugtaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. sick person, patient

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) person with poor health; patient (peeyshant); sick person (sik peer-son)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof xanuun u jiifa. Bukaan bogol u tali

waa la naqliyay ✓

1

cf: ladan 'healthy', bogsiin 'healing'

2

de: sick person, patient

3

lx: bukaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: bukaan

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bakaar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hawo la curjiyay ama dareere la bayliyay ka soo baxda oo siyaabo kala duwan loo adeegsado. Dh: bukhaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Bulaan-ka)

2

Hadal badan oo isku darmay oo aan kala qeexnayn; hugun.

waa la naqliyay ✓

1

bulaan¹: m.l 1. Cod weyn aan ereyadiisu sugnayn oo dad badan oo isku mar hadlaya sameeyaan. 2. la-mid: bulaamid.

2

bulaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Dad badan oo isku mar hadlaya codweyn oo aan ereyadiisu sugnayn sameyn.

waa la naqliyay ✓

1

bulaan¹: m.l 1. Cod weyn aan ereyadiisu sugnayn oo dad badan oo isku mar hadlaya sameeyaan. 2. la-mid: bulaamid.

2

bulaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Dad badan oo isku mar hadlaya codweyn oo aan ereyadiisu sugnayn sameyn. m.f.dh, bulaamid .

waa la naqliyay ✓

v. babble, speak jibberish, talk nonsense

waa la naqliyay ✓