buqayl

m.l Kuray.

-ka: (magac, lab, keli) qof jaad qamax ah oo qaadka si daran u cuna. Dh: jaadgamax.

bayl¹: m.l 1. Suun ballaaran, cad oo dun ama maqaar ka samaysan oo ay ciidamadu qaataan. 2. B. ah: biyo aad loo karkariyay. 3. B. ah: midab aad u cad.

bayl²: f.mg1 (-ylay, -yshay) Biyo aad u karkarid.

bayl¹: m.l 1. Suun ballaaran, cad oo dun ama maqaar ka samaysan oo ay ciidamadu qaataan. 2. B. ah: biyo aad loo karkariyay. 3. B. ah: midab aad u cad.

bayl²: f.mg1 (-ylay, -yshay) Biyo aad u karkarid. m.f.dh, baylid.

m. n., (mass n.): hot water

bayl v. boil (of liquid)

-ah: (adj) boiling (booyling); hot water. Ex: biyo bayl ah; boiling water

(fal) biyo, karkar oo bayl noqo. Biyihihii way bayleen.

bayl -ka: (magac, lab, keli) dareere heer kulkiisu sarreeyo oo aad u kulul; biyo illaa 100°, gaaraya oo karaya. Bayl baa i gubay. Li: qabow, baraf.

bayl -ka: (magac, lab, keli) dhar iyo furaash aad wisikhda looga nadiifshay; dhar aad loo hufay.

bayl -ka: (magac, lab, keli) suun dhexda lagu xidho. Baylka xidho.

(Qayl-ka)

Dameer yar.

m.l (-lal, m.l) Dameer yar oo lab.

m. n. donkey foal

-ka: (magac, lab, keli) dameer yaroo aan weli la rarin. Dh: burris.

qayl-sha: (magac, dhedig, keli) dameer yar oon weli rimin. Qaysha yar dameeraha ka soo reeb.

cf: dameer

de: donkey foal

lx: qayl

pd: (-ka Pl: qaylal (ka))

ps: n4-m

key: qayl

1. (Baqal-ka, Baqa-sha) Gammaanka jaad ka mid oo geenyada iyo dameerku iska dhalaan.

2. (Baqal-ka) Cagcagaarka la cuno mid ka mid ah; bagal.

baqal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Gammaan lab oo ay dameer iyo geenyo iska dhaleen. 2. la-mid: bagal.

baqal²: m.dh (-qlo, m.l) Gammaan dheddig oo ay geenyo iyo dameer iska dhaleen.

baqal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Gammaan lab oo ay dameer iyo geenyo iska dhaleen. 2. la-mid: bagal.

baqal²: m.dh (-qlo, m.l) Gammaan dheddig oo ay geenyo iyo dameer iska dhaleen.

m. n., [collective] mule

-baqasha: (n) mule (miyuul). Ex: baqashu waa dhasha dameer lab ah iyo faras dhedig ah; the mule is offspring of a male donkey and a female horse

(I) Mulo, femmina;

(E) Female Mule

(S) BAGKAS (S. c. m.: Bagàs)

-ka: (magac, lab, keli) labka jaad gammaanka ka mid ah dameerka ka dheer faraskana ka gaaban oo xoog badan loona adeegsado gaadiid ahaan. baqal -sha: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah gammaanka dabjoog ah oo ay iska dhaleen geenyo iyo dameer ama faras iyo dameer oon tarmin. Baqali ma dhasho wax dhalana ma doonto. Baqal fardo ladaaqaday faras ayey ismoodaa, geenyo.

bw: Arabic

de: mule

lx: baqal

pd: (-ka ~ /sha Pl: buquul (/sha))

ps: n2-m, n1-f, n8-m

key: baqal

بَعْلِ، ابْنِ الْفَرَسِ مِنْ الْحِمَارِ

m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.

m.l Dibi dhufaan ah oo shilis.

-ga: (magac, lab, dhedig) jaad ka mid ah haadda waaweyn ee hilibcunka ah. Dh: baqalye.

m.l Mayrax feeran oo haamaha bul lagu catireeyo.

(fal) bul iyo shaash u yeel. Googoradda inanta yar bulay. Dh: bulee.

m.l la-mid: buqasho.

-ka: (magac, lab, keli) wax buqanaya noqad Buqadka ka ilaaliya adhiga oo aayar hora.

buqul¹: m.l (-llo, m.dh) Haruub yar oo dhallaanka caanaha lagu siiyo; dhoqol.

buqul²: m.dh Dhiil yar oo caanaha loogu shubo dhallaanka; dhoqol.

f. n. small vessel, receptacle

-ka: (magac, lab, keli) dhiil yar oo caanaha lagu shubto ama lagu liso. Buqul caano laguugu shub. Dh: aagaan.

buqul -ka: (magac, lab, keli) dhiisha furka lagu aabbudho. Burge iyo waxaa ii arrimin buqulkii gaabnaaye.

a: bukur

de: small vessel, receptacle

lx: buqul

pd: (/sha)

ps: n1-f

key: buqul

buray¹: m.dh la-mid: buro¹.

buray²: m.dh la-mid: buro².

m.l (-llo, m.dh) Doonyaha safarrada dhaadheer gala tan ugu weyn oo qaadi karta kun jawaan iyo ka badan. la-mid: baqaalad, baqlad.

m.l (-llo, m.dh) Doonyaha safarrada dhaadheer gala tan ugu weyn oo qaadi karta kun jawaan iyo ka badan. la-mid: baqaalad, baqlad.

m.l.u la-mid: baqalye.

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah haadda waaweyn ee hilibcunka ah. Dh: baqalye, baqay.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baqaye.

(Bisayl-ka)

1. (cunno) dab lagu karshay oo gaaray heerka lagu cuno.

2. (miro) dhuguc.

m.l 1. Cunto dab lagu farsameeyey oo gaartay heerkii lagu cuni lahaa. 2. Miro iyo wixi lamida marka ay gaaraan heerkii lagu cuni ama la guran lahaa. 3. Waaya-aragnimo dheeraad ah oo la yeesho. 4. la-mid: bislaan.

m.l 1. Cunto dab lagu farsameeyey oo gaartay heerkii lagu cuni lahaa. 2. Miro iyo wixi lamida marka ay gaaraan heerkii lagu cuni ama la guran lahaa. 3. Waaya-aragnimo dheeraad ah oo la yeesho. 4. la-mid: bislaan.

m. n. ripe fruit ~ vegetable; cooked food

-ka: (n) 1. ripeness (raaypnes) 2. cooked food (kuu kidh fuudh); ready to eat bisil

-ka: (magac, lab, keli) dhuuni dab lagu kariyey oo diyaar u ah in la cuno. Labadii caydhiin wax ku qaybsataa bisayl iskuma cawrido.

bisayl -ka: (magac, lab, keli) midho caydhiinkii ka baxay oo gaadhey heer la cuni karo. Dh: dhuguc. bisayldhaaf -ka: (magac, lab, keli) wax dabka ku raagey oo aad u karsamay.

cf: bisil, dhuguc

de: ripe fruit ~ vegetable; cooked food

lx: bisayl

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: bisayl

m.dh la-mid: bugayn.

(Budayn-ta)

Budo ka dhigid.

m.f.dh eeg budee.

-ta: (magac, dhedig, keli) bud ku garaacis. Dh: ulayn.

budayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax adag ridgid oo budo ka dhigid. Budaynta hadhuudhka tabar uma hayee iga nasi.

budayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax adag ama dareer, budo ku darid. Budayntii unbaa u hadhsan shuurada.

m.f.dh eeg bugee. la-mid: bucayn, buhayn.

m.dh la-mid: bugayn.

m.dh la-mid: Bukaysiin; bukabbukayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) bugtaan ku ridid. Kaneecada waxay sababtaa bukayta malaayiin qof. Dh: bukaysiin.

bulaal¹: m.l la-mid: bulaalid.

bulaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) 1. Nafley taran iyo barwaaqo helid. 2. Wax tiradooda iyo tayadooda badasho.

v. expand, be augmented; multiply, be multiplied

-ay / bulaashay: (v) flourish (faloorish); do well; prosper ~ barwaaqoob, taran

-ka: (magac, lab, keli) isa sii dhaldhalid oo aad u tarmid. Bulaalka adduunka Hindiya iyo Shiinaha ayaa u badan. Dh: taran.

cf: barkhad

de: expand, be augmented; multiply, be multiplied

lx: bulaal

pd: (bulaalay)

ps: v1=intr

key: bulaal

(Bulayn-ta)

Bul u yeelid; dumayn.

m.f.dh eeg bulee.

-ta: (magac, dhedig, keli) bul iyo shaash badan u samayn; dumo jilicsan ama xig iyo may dhax la midabeeyey meel ku sharrixid oo shaash laadlaada ka dhigid. Bulayntu waxay ku qurux badan tahay kebdah. Dh: bulays.

bulayn-ta: (magac, dhedig, keli) ul bul u samayn.

-ka: (magac, lab, keli) bulaynta ul qoyan. Bulayska cidaaddu dhiilshaa lagu cugaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) casuumad iyo duco loo sameeyo arday jus ama qayb Qur'aana dhammeeya oo ardayda la siiyo. Baashaal baa bunayn ka qad.

m.l la-mid: baqal¹.

f. n., pl. mules

de: mules Sg: baqal

lx: buquul

pd: (/sha)

ps: n8-f-pl

key: buquul

m.dh.w eeg caaqil.

-ka: (magac, lab, keli) oday dhaqameed.

cuqaal-sha: (magacwadareed) dad wax garad ah oo ay talo ka go'do.

-ta: (n) 1. the act of crashing (karaash-ing) or colliding (kolaydh-ing) ~ shilgalid 2. air raid-rusheyn

(Juqayn-ta)

1. Wax caarad leh, ku mudmudid.

2. Daandaansi; xumakaddoon; ku aabyood; maagid.

m.f.dh eeg juqee. la-mid: juqays.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax caaro yuuban leh, ku mudmudid.

m.l la-mid: juqayn.

(Kulayl-ka)

Kul.

m.l Holan, humri iyo wixi lamida ee ka yimaada qorraxda, dabka iyo wixi lamida.

m.l Holan, humri iyo wixi lamida ee ka yimaada qorraxda, dabka iyo wixi lamida.

m. n., [abstract] heat, warmth; temperature

-ka: (n) 1. heat (hiit); hotness (hatnes).. 2. temperature (tern-pera juur)~kuleel, kul

-ka: (magac, lab, keli) dabka iyo qorraxda waxa laga dareemo ee oogada guba. Dh: kul.

de: heat, warmth; [ext.] temperature

lx: kulayl

pd: (-ka)

ps: n2a-m-abs

key: kulayl

دِفْءٍ حَرَارَةَ

m.l (riw.) Qayb ka mid ah riwaayad ama filin.

m.l (riw.) Qayb ka mid ah riwaayad ama filin.

-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah filin ama riwaayad.

m.l Adkasyandarro, jileec.

-ka: (magac, lab, keli) jilayc aan awood badan lahayn.

nugayl -ka: (magac, lab, keli) qalbi jilayc iyo caadifo xoog ah.

name-m constellation (canopus) Sirius, brightest star; easy to deal with, fluent, smooth, soft

-ka: (magac, lab, keli) adeege ka dhex shaqeeya doonta ama markabka.

(Burgale) S Pyrenacantha kaurabassana Baill. Icacinaceae.

-da: (magac, dhedig, keli) «u wax in badan kaa raagay ama kaa maqnaa helitaankiisa ama arkitaankiisa hammad weyn u qabid. Dh: jeelid, tebid, hilow, xiisood, hiloobid, buseelid, bisaylid.

(Abaqaal-ka)

(geed, dad) meel laga rujiyo oo meel kale lagu abuuro; meel kale lagu koriyo: tallaal.

abaqaal¹: m.l Tallaalidda laan geed laga soo gooyay lagu tallaalo geed kale. la-mid: abqaalid.

abaqaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Laan geed laga soo gooyey geed ku tallaalid.

m.l Tallaalidda laan geed laga soo gooyay lagu tallaalo geed kale. la-mid: abqaalid.

v. transplant, resettle

abaqaal: vl. n. transplanting, resettlement

(fal) geed meel hore loogu beeray, ka jar oo meel kale ku abuur. Beertiina ku abaqaal geedahan khudradda ah.

abaqaal -ka: (magac, lab, keli) geed meel lagu beeray, meel kale ku joojin.

(Bakayla-ha)

Jaad nafleyda dhirta xagata ka mid ah oo aad u dheereeya; wuxuu lee yahay dhego dheerdheer, dhogor jilicsan, af bushinta kore ka faruuran, dabo gaaban, iyo lugo xoog badan oo dheerdheer.