bulmid

(Bulaamid-da)

Hadal bulaan ah ku hadlid.

m.f.dh eeg bulaan². la-mid: bulaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hugmid oo hadal badan oo aan kala qeexnayn ku hadaaqid Nin buka bulaamid ma seego.

(Bulxamid-da)

Bulxan samayn, hadal farax iyo qosol leh, badin.

m.f.dh eeg bulxan².

-da: (magac, dhedig, keli) hadal faraxad leh ku hadlid. Bulxamiddu bilaash maahee waa farxad bilowgeede.

(Buusmid-da)

Hoos isugu diismid.

m.f.dh eeg buusan¹.

(Guulmid-da)

Sida wax la guuley oo cabsiyi gashay dib u joogsasho, hakasho, leexasho, didid.

m.f.dh eeg guulan.

-da: (magac, dhedig, keli) sida qof cabsi gashay dib u gurasho.

(Buli-da)

Shinbirmalab; Maris.

m.dh Shimbir-malab.

f. n. honey-guide bird

-da: (magac, dhedig, keli) shinbir dadka geedka shinnidu ku jirto tusta. Wallee buli managade aragtay baan shinnidu halkay joogto kuu sheegin. Dh: shinbirmalab, maris.

de: honey-guide bird

lx: buli

pd: (-da)

ps: n-f

syn: maris, shinbir-malab

key: buli

-da: (magac, dhedig, keli) darbid iyo iskudubbaridid. Dh: abaabulid, ulis.

ulid-da: (magac, dhedig, keli) qiiq ku shidid; weel iyo wax la mid ah buukhuurin. Dh: ulis.

-da: (magac, dhedig, keli) loox, bir iyo wixii la mid ah, ballaadhin oo wax labada dhinaca ka balan ka dhigid. Usha balidda waan ugu talagalay. baliil: (tilmaame) wax dadka oo dhan u muuqda; wax bannaanyaal ah; wax aan daah saarnayn. Xaajadani waa baliil oo cidna ka ma qarsoona. Dh: banyaal, bandharaareed.

(Bilid-da)

1. Kor u qaadid.

2. Qurxin.

m.f.dh eeg bil².

-da: (magac, dhedig, keli) wax suusuubbin oo qurxin.

bilid-da: (magac, dhedig, keli) wax bidhid oo kor u qaadid. Bilid buu ku qaaday ooddii loo dhiibay.

-da: (magac, dhedig, keli) bub ciyaarid. Cali bubid laguma gaadho.

(Bukid-da)

Bugto qabid; fayoobi la'aan; jirranaan.

m.f.dh eeg bug².

vl. n. ailing, becoming ill, getting sick

-da: (n) ill health; sickness (sik nes) ~ bukto

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun qabid; fayoqabid la'aan. Bukid badan waa la isku nacaa.

de: ailing, becoming ill, getting sick

lx: bukid

pd: (-da)

ps: vn-f

see: bug

key: bukid

(Buldi-ga)

Qalab siyaalo badan loo sameeyo oo wixii qoddo fog ama qusur ah dhererkooda lagu cabbiro.

buldi¹: m.l (-iyo, m.dh) Bir dhagax iyo wixi lamida oo xarig dheer ku xiranyahay oo lagu cabbiro qotada biyaha badda, webiga iyo wixi lamida.

buldi²: f.g1 (-iyay, -isay; -iyi) Biyo bad, webi iyo wixi lamida qotodooda cabbirid.

m.l (-iyo, m.dh) Bir dhagax iyo wixi lamida oo xarig dheer ku xiranyahay oo lagu cabbiro qotada biyaha badda, webiga iyo wixi lamida.

m. n. instrument used for measuring depth

buldi v. sound, measure the depth of

(fal) buldi ku qiyaas. Buldiyey gotodhererka ceelkiiye.

buldi -ga: (magac, lab, keli) agab siyaabo badan u samaysan wax alla wixii qotodheer lagu qiyaaso; biyaha meesha keli ah ee lagu tijaabiyo. Buldiba waa lagu cabbiraa wixii kaa qotofogaada.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax laguu yareeyay cunid.

bulis-ta: (magac, dhedig, keli) wakhtika abaaraha geedaha dhaadheer ee xoolaha loo tumo si caleentu u soo daadato.

-ga: (magac, lab, keli) dhar qurux badan. Bulji nimaan xiran xarragu muusan marine.

(Buqid-da)

Biyo, neef, gaas iyo wixii la mid ah oo inta xoog ku soo baxa, daboolkii celina hayey tuura ama jeexa; dillaacid; burqasho; qarxasho.

m.f.dh eeg buq³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax buqanaya ahaan. Dhiisha buqidda ka ilaali.

burid: m.f.dh eeg bur². la-mid: buris.

bųrid: m.f.dh eeg bųr². la-mid: bųris².

-da: (magac, dhedig, keli) noole caymadin. Burinta baraarka ka jooji. Dh: eryid, caydhin.

burid -da: (magac, dhedig, keli) cibaado Ilaahay oo la gudanayay, jabid.

burid -da: (magac, dhedig, keli) ballan la xidhay oo dad ka dhexeeyay, khilaafid.

(Culid-da)

Culay ku nadiifin; qoryo udgoon baa inta dab la gesho iyagoo kulul, weelka gudihiisa lagu ridaa oo lagu aabburaa oo lagu rogrogaa, si jeermigu qiiqaas iyo uumigaas ugu dhinto: (ama cugid).

m.f.dh eeg cul. la-mid: cugid.

-da: (magac, dhedig, keli) culay ku nadiifin; cugid; culis.

(Dulmi-ga)

Wax faliddoodu gardarro cid wax u dhimaysa tahay; gaboodfal; julul.

dulmi¹: m.l Fal sameyntiisu cid xadgudub ku tahay. la-mid: dulan¹, dulin (2), dulun¹.

dulmi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Cid dulun ku sameyn. la-mid: dulan², dulin², dulun².

dulmi¹: m.l Fal sameyntiisu cid xadgudub ku tahay. la-mid: dulan, dulin, dulun.

dulmi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Cid dulun ku sameyn. m.dh, dulmiyid. la-mid: dulan, dulin, dulun.

m. n. wrong, injustice, outrage

dulmi v. wrong, treat unjustly

-ga: (n) injustice (injastis); oppression (o-pareeshin); unjust act; inequity (in-ek-wati); harsh treatment ~ dulun, cadaadis

-ga: (magac, lab, keli) wax aan jid ahayn, aan cidina raalli ka ahayn in nafteeda loo gaysto. Dh: xaqdaro, gardarro. Li: xaq, gar, caddaalad.

(Dumid-da)

1. (-) a) Wax la dhisay oo soo dhacay. b) Wax maqnaa oo soo galay (maqrib, habeen).

2. Isu duwid; isku dubbarridid.

m.f.dh eeg dun². la-mid: dumis².

dųmid: m.f.dh eeg dųn². la-mid: dųmis.

-da: (n) collapse (kolaapsi); breaking down; falling down ~ burburid

-da: (magac, dhedig, keli) tiro ciidan ah oo meel la isugu keenay. Soo dumidda ciidanka waa inaad horseed adigu ka ahaatid.

dumid -da: (magac, dhedig, keli) dhisme kala daadin, burburid oo kala daadasho. Dumidda guriga dabayshaa sabab u ahayd.

(Fulid-da)

1. (xoolo) meesha ay u soo arooreen oo biyaha ka cabbeen kategid, ka noqosho.

2. (arrin) meel marid; dhaboodid; dhaqan gelid.

m.f.dh eeg ful.

-da: (magac, dhedig, keli) geel ka noqosho adoo biyo wata ama waraabshay xoolahii. Xooluhu way cabbeen oo fulid bay u dhaqaaqeen. Dh: fulis.

fulid-da: (magac, dhedig, keli) arrin iyo talo lagu jiray, dhaboobid oo dhaqangelid. Dh: meelmarid.

m.f.dh eeg hul².

-da: (magac, dhedig, keli) qodid oo dheerayn, fogayn; hulis.

(Humid-da)

(calal, kd.) toltolid.

m.f.dh eeg hun².

/hyuumidh/ (adj) qoyan, sayax ah, sida cimilo hawada ay ku jirto uumi-biyood iwm.

Dheel, qoyaan

-da: (magac, dhedig, keli) toltolid maro calal ah. Dh: tolid.

f.g2 (-iyay, -isay) Meel isugu keenid (nafley).

f.g2 (-iyay, -isay) Meel isugu keenid (nafley). m.f.dh, kulmin.

v. cause to meet, convene

(fal) meel isugu keen.

de: cause to meet, convene rw: kulan

lx: kulmi

pd: (kulmiyey)

ps: v2a=

key: kulmi

(Lulid-da)

1. Caano ruxid oo subag ka soo saarid.

2. Wax lalmada ka dhigid; laallaadin; raaricin.

3. Ruxid; gilgilid.

m.f.dh eeg lul². la-mid: lulniin.

-da: (n) wavering (weeyvaring); swing (iswing) ~ raaricin, laalaadin

-da: (magac, dhedig, keli) kolba dhinac u wadhaamin oo u dhaqdhaqaajin. Laantu way jabaysaaye lulidda ka daa. Dh: ruxid, lulis.

lulid-da: (magac, dhedig, keli) wax lalmanaya ka dhigid; meel soo sudhid. Dh: laadlaadin, raaricin.

lulid -da: (magac, dhedig, keli) caano iyo wixii la mid ah, ruxruxid oo subag kala bixid. Dh: lulis.

(Lumid-da)

Wax la waayey noqosho; hallaabid; habaabid; anbasho.

m.f.dh eeg lun².

vl. n. becoming lost

-da: (n) disappearance (dis-apiirensi); losing (luusing); loss (loos) ~ lumis -ta

Perdizione

Loss

-da: (magac, dhedig, keli) hallaabid oo waddadii ama yoolkii la rabay ka habaabid. Dh: dhumid, ambasho.

de: becoming lost

lx: lumid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: lumid

(Qumid-da)

1. Hagaagid; toosid; qabsoomid; dhaboobid; suuraggelid.

2. Meel aadid; tegid.

3. (u-qumid) U kicid, isu taagid.

m.f.dh eeg qun².

-da: (magac, dhedig, keli) kicid oo cid isu taagid. Sheekhu qumidda ma ogola. Dh: qumis.

qumid -da: (magac, dhedig, keli) hawl suuragelin oo qabashadeeda isu taagid. Rag ayaa loo xilsa- ray u qumida hawshaas. Dh: fulin.

f.g2 (-iyay, -isay) Lax asoollin (wan).

(Tumid-da)

1. Wax la dhicid; garaacid.

2. (cayaar) sacabbada isla dhicid; jaamayn; dheelid.

3. (wan, ...) xiniinyaha ka garaacid si uusan wax danbe u rimin, una cayilo.

m.f.dh eeg tun².