bul — Macnaha & Turjumaada

1

(Bul-ka)

2

Xirmo ka samaysan dun ama mayrax ama wax kaloo la budliyey oo la jilciyey.

waa la naqliyay ✓

1

bul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Miiqyo badan oo dun, mayrax iyo wixi lamida ah oo salka isaga xiran waxna lagu qurxiyo. 2. Saynta ka laallaadda dabada nafleyda qaarkeed inteeda dambe.

2

bul²: f.g1 (bulay, bushay) Mayrax, dun iyo wixi lamida miiqyo yaryar ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Miiqyo badan oo dun, mayrax iyo wixi lamida ah oo salka isaga xiran waxna lagu qurxiyo. 2. Saynta ka laallaadda dabada nafleyda qaarkeed inteeda dambe.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. tassel; fringe

2

bul v. take (away); reduce, curtail

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bul ka dhig maydhax ama xaskul. Aan horey u dhammeeyee xaskusha ii bul.

2

bul: (fal) u yeel bul oo bulad u samee. Cidaadda bul oo dhiilka si fiican u cug.

3

bul!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo qarax halmar isla kaca. Dh: bug.

4

bul -ka: (magac, lab, keli) xaskul ama maydhax aad loo tumay oo bul jilicsan noqday.

5

bul -ka: (magac, lab, keli) ul qoyan oo laga soo gooyo galoolka, qararrida ama salaalmacada oo inta la jarjaro, afka hore loo bulo, geeljirku kolkuu dhiilasha cugayo catir ama masaxaad ahaan u adeegsado. Dh: cidaad.

waa la naqliyay ✓

Madaxa burushaanta rinjiga biyaha, caddaynta iyo kan saliidda ee ka samaysan xig ama diriq.

waa la naqliyay ✓

1

(Anshax-a)

2

Xeerarka dhaqanwanaagga iyo bulshannimada; edeb; xishood; asluub; xarrago; hufnaan; (ama anshi).

waa la naqliyay ✓

1

(Baalfallaar-ta)

2

Mid ka mid ah shinbiro wadajir u duula oo xilliba dal u talaaba; caloosha waa ka caddahay, dhabarkuna waa madow iyo buluug isku darsan; waxay leedahay baalal dheerdheer oo fallaarta u eg, iyo dabo ganto leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Badasha-da)

2

Wax badan noqosho; tarmid; bulaalid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baraka-da)

2

1. Gallad gaar ah oo Ilaah dadka qaarki ama waxyaalo kale, u yeelo; karaamo.

3

2. Badasho, bulaal, taran, barkhad.

waa la naqliyay ✓

1

(Barakoobid-da)

2

Barako yeelasho; badasho; bulaalid; tarmid.

waa la naqliyay ✓

1

(Barkhad-da)

2

Waxtar badan; badasho, bulaal, taran; barako.

waa la naqliyay ✓

1

(Beekhaamid-da)

2

1. Badasho; tarmid; bulaalid; barakoobid.

3

2. Dhaqaaloobid; tashiilmid.

waa la naqliyay ✓

1

(Beekhaamin-ta)

2

1. Badin; tarmin; bulaalin; barakayn.

3

2. Dhaqaalayn; tashiilid.

waa la naqliyay ✓

1

(Beekhaan-ka)

2

1. Badasho; taran; bulaal; barako.

3

2. Dhaqaale; tashiil.

waa la naqliyay ✓

1

(Beeymmadow-ga)

2

(midab) beey madowgu ku badan yahay; lafcir; buluug.

waa la naqliyay ✓

1

(Budlin-ta)

2

Budul samayn; aad u jilcin; bul jilicsan u yeelid; budo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bulaalid-da)

2

Aad u tarmid; badasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Bulaamid-da)

2

Hadal bulaan ah ku hadlid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bulaan-ka)

2

Hadal badan oo isku darmay oo aan kala qeexnayn; hugun.

waa la naqliyay ✓

1

(Bulayn-ta)

2

Bul u yeelid; dumayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Buldi-ga)

2

Qalab siyaalo badan loo sameeyo oo wixii qoddo fog ama qusur ah dhererkooda lagu cabbiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Buldiyid-da)

2

Buldi ku cabbirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bullaala-ha)

2

Faras midabkiisu bullo yahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Bulla-da)

2

1. Cayaaraha waaweyn oo Soomaalidu tumato mid ka mid ah.

3

2. Midab (fardo).

waa la naqliyay ✓

Badhi

waa la naqliyay ✓

/baalb/ (n) 1. guluub (dhalada nalka lugu xiro)(n) 2. geed jirridiisa ukun oo kale tahay oo ubax ka baxo.

waa la naqliyay ✓

Nal-kuus

waa la naqliyay ✓

/boolb/ (n) 1. goloobky nalky. 2. geed jiriddiis oo goloob haang eh, sithy basally iwm.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.dh) Qof habeeya ama isku duwa hawsha riwaayadda ama filinka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.dh) Qof habeeya ama isku duwa hawsha riwaayadda ama filinka.

waa la naqliyay ✓

1

(Buli-da)

2

Shinbirmalab; Maris.

waa la naqliyay ✓

m.dh Shimbir-malab.

waa la naqliyay ✓

f. n. honey-guide bird

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) shinbir dadka geedka shinnidu ku jirto tusta. Wallee buli managade aragtay baan shinnidu halkay joogto kuu sheegin. Dh: shinbirmalab, maris.

waa la naqliyay ✓

1

de: honey-guide bird

2

lx: buli

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

syn: maris, shinbir-malab

6

key: buli

waa la naqliyay ✓

1

(I) Toro;

2

(S) DIBI (S. c. m.; Dibi); Hawr (S. c. m.: Haur); Rái (S. m.; Rai)

waa la naqliyay ✓

/bul/ (n) dubyghy loothy, moroothyghy i hoola bersho.

waa la naqliyay ✓

n., dibi, -gi.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-llo, m.dh) Dhasha biciidka. la-mid: bulul.

waa la naqliyay ✓

1

(Buul-ka)

2

1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn.

3

2. Aqalka shinbirta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.

waa la naqliyay ✓

m. n. hut; nest

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Plural buulal- buulasha] hut (hat); makeshift dwelling ~ waab

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aqalka yar ee noocyada kala duwan leh ee ay shimbirtu dhisato.

2

buul -ka: (magac, lab, keli) aqalsoomaali aan si wanaagsan u dhisnayn, raro fiican ka samaysnayn.

3

buul -ka: (magac, lab, keli) timo badan ama dhogor badan. Dh: gas.

waa la naqliyay ✓

1

de: hut; nest

2

lx: buul

3

pd: (-ka Pl: buulal)

4

ps: n4-m

5

key: buul

waa la naqliyay ✓

عُش الطَّائِرِ، وَكْرِ، كُوحَ

waa la naqliyay ✓

1

(U-sha)

2

1. Xidid ama laan dhuuban oo geed laga gooyo oo loo qaato xarrago ama faraqabsi ama lagu dagaallamo ama wax laysaga cesho, ama waxyaalo kale lagu qabsado; dhenged.

3

2. Hoodo; ayaan; nasiib.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. (-lo, m.l) Qori dhuuban, geedaha laga goosto oo loo qaato in laysku daafaco ama xoolaha lagu raaco. 2. Lo' tiradeedu boqol (100) gaartay. 3. Tiro lo' ah oo gaar isula soofta.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. (-lo, m.l) Qori dhuuban, geedaha laga goosto oo loo qaato in laysku daafaco ama xoolaha lagu raaco. 2. Lo' tiradeedu boqol (100) gaartay. 3. Tiro lo' ah oo gaar isula soofta.

waa la naqliyay ✓

f. n. stick, piece of wood; staff, cane, racquet

waa la naqliyay ✓

-usha: (n) stick (istik); cane (keeyn); rod (rood) ~ laan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hawl isku dubbarid ama abaabul.

2

ul: (fal) weel dareere lagu shubto, qiiq ku shid. Dh: buukhuuri.

3

ul-sha: (magac, dhedig, keli) laan ama xidid geed laga gooyo oo faraqabsi laga dhigto ama xoolaha lagu celiyo ama lagu dagaallamo.

4

ul-sha: (magac, dhedig, keli) hoodo iyo nasiib. Dh: ayaan, tag.

waa la naqliyay ✓

1

de: stick, piece of wood; staff, cane, racquet

2

initial: u

3

lx: ul

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f

6

key: ul

waa la naqliyay ✓

عصا

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey ulajeeddooyin midabyo badan leh sida 'waa yahay e,' 'Arrintii hore daayey ama ka noqday e,' oo la yiraahdo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska yeersiiyo (wax aan lagu jacsanayn ama cagajiid lagu yeelo); Bal hoo, bal kaalay, bal ina keen; wiilka bal u yeer.

2

2. (Bal-ka) a) Geedka meseggada, galleyda, kd. inta laamaha iyo caleemaha ah. b) Ballan; wacad; axdi.

waa la naqliyay ✓

1

bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.

2

bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: “B. inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii b. inay fog tahay”; ama cagajiid lagu jeedo, sida “B. hoo”, “B. ina keen”.

waa la naqliyay ✓

1

bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.

2

bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: B. inaan eegi karo aan soo durko, Weyddii b. inay fog tahay; ama cagajiid lagu jeedo, sida B. hoo, B. ina keen.

waa la naqliyay ✓

1

inter. allright, ok, well, just, now, uh

2

bal m. n. large leaf, leaves and stalk of plants like bananas ~ corn

waa la naqliyay ✓

1

(Bal) S Aristida adscensions L. Gramineae.

2

N Stipagrostis hirtigluma (Trin & Rubr.) De Winter. Gramineae.

3

N Stipagrostis uniplumis (Licht) De Winter. Gramineae.

4

N Zygophyllum hildebrandtii Engl. Zygophyllaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(adv) simply; just. Ex: bal maqal waxuu sheegayo; simply listen to what he is saying

2

bal -ka: (n) hay (heey); hay cut and dried for fodder

waa la naqliyay ✓

1

(xidhiidhiye) macne gaar ah aan lahayn, hadal lagu hakiyo oo fiirsasho iyo digtooni ku jirto. Bal kaalay oo ila hadal. Bal soo qaad koobka.

2

bal: (ereycodeed) lagu tusmeeyo iftiin meel ka baxay; iftiinka ka baxa kolka ay meeli olosho. Olol baa halkan bal ka yidhi.

3

bal -ka: (magac, lab, keli) caws laamo dhaadheer leh ka baxa webiyada jiinkooga. Waxa uu leeyahay xubno u eg dicinta oo loo adeegsado dhismaha cariishyada. Dh: dacaar.

4

bal -ka: (magac, lab, keli) gogosha lagu seexdo ee laga sameeyo laamaha geedbaarka ama geetimireedka. Bal u dhig martida. Dh: caw, qaddiifad. bal -ka: (magac, lab, keli) hadhuudhka kolka madaxa ama sabuulka laga guro inta soo hadha. Saca irmaan balka siiya. Dh: qaran.

5

bal -ka: (magac, lab, keli) kulan lagu ballamay. Bal dambe oo shan iyo tobnaad innoo qabta. Dh: ballan, madal.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) erey lagu tusmeeyo xanuun boogi la olosho. Boogtii baa bel i tidhi markii dawada la mariyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Bi-sha)

2

1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.

3

2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid. m.f.dh, bilid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. moon; month

2

bil v. promote; beautify; improve

waa la naqliyay ✓

1

-bisha: (n) [Plural bilood] 1. month (manth) 2. moon (muun) ~ dayax

2

bil -ay/bishay: (v) 1. pamper a child playfully. 2. decorate (dheka reeyt); praise (pareeyz) · qurxi ama ammaan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kala daadsan ama kala fidhidhsan isku du oo hagaaji.

2

bil: (fal) wax qurxi oo suubbi. Bil naftaada oo bilicda u biiri.

3

bil: (fal) kor u qaad oo halka u sarreysa gee. War oodda bil! Dh: bidh.

4

bil-sha: (magac, dhedig, keli) dayaxu marka uu dhasho ama dhammaanayo qaabka uu yahay, iftiinkiisuna yar yahay. Bishii bilatayeey bil khayr.

5

bil-sha: (magac, dhedig, keli) astaan qaansada u eg oo erey, weedh ama hadal qoran, belowga iyo dhammaadka lagaga xidho, oo hadalka intiisa ka xidha. Bil xidhan bay ku jiraan. Wa: bilo.

6

bil-sha: (magac, dhedig, keli) labo iyo toban ka qaybood ee sanadka middood, afar toddobaad iyo labo maalmood, sida badan soddonka maalmood. Bil baannu gunnada ku qaadannaa.

waa la naqliyay ✓

قَمَرِ، شَهْرٍ

waa la naqliyay ✓

bol, n.m. - qaafiri yar; baaquli yar; fujaan yar

waa la naqliyay ✓

1

bu'¹: m.dh (bu'o, m.l) 1. Isha nafleyda inteeda madow. 2. Afarta caloolood ee raamsatada middeed. 3. Cudur beeryarada barariya oo kaneecada laga qaado. 4. (sh.r) B. dheh: cod lagu muujiyo shanqar aad u badan.

2

bu'²: m.dh 1. (baayoloji) Jidh dhex yaallo saytobalaasamka unugyada, kaasoo ay ku jiraan walxaha hiddo side DNA. 2. (kiimika) Qaybta atamka ee saldanabeedku toganyahay, cufka atamkuna ka yimaado; b.du borotoonno iyo niyuutroonno ayay ka koobantahay; b.da atamka waxaa lagu muujin karaa summad tilmaamaysa tirada (cufka, borotoonnada, atamka) iyo curyaha magaciisa.

waa la naqliyay ✓

1

bu'¹: m.dh (bu'o, m.l) 1. Isha nafleyda inteeda madow. 2. Afarta caloolood ee raamsatada middeed. 3. Cudur beeryarada barariya oo kaneecada laga qaado. 4. (sh.r) B. dheh: cod lagu muujiyo shanqar aad u badan.

2

bu'²: m.dh 1. (baay.) Jidh dhex yaallo saytobalaasamka unugyada, kaasoo ay ku jiraan walxaha hiddo side DNA. 2. (kiim.) Qaybta atamka ee saldanabeedku toganyahay, cufka atamkuna ka yimaado; b.du borotoonno iyo niyuutroonno ayay ka koobantahay; b.da atamka waxaa lagu muujin karaa summad tilmaamaysa tirada (cufka, borotoonnada, atamka) iyo curyaha magaciisa.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) core (koor); nucleus (niyuukilyas)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) isha inta sawirka qabata ee wax lagu arko ee madaw. Bu'da ishuu nabarku kaga dhacay. Dh: inan.

2

bu'-da: (magac, dhedig, keli) isha biyuhu ka soo butaacaan ee ceelasha. Bu'da ceel bannaan kuma taallo. Dh: il.

3

bu'-da: (magac, dhedig, keli) adhiga caloolshiisa. Bu'da adhiga lama cunee ba'aye raggu hadmuu gumoobay.

4

bu'-da: (magac, dhedig, keli) bar yar oo ku taalla badhtamaha unugga, waana waxa xukuma nolosha iyo firfircoonida unugga. Bu'du waa halka udubdhexaadka u ah walaxda u yar ee shey ka samaysan yahay. Bu'da atamku waa ubucda samayska walxaha.

waa la naqliyay ✓

1

de: eyeball; anything round filled with s.t.; stomach; [ext.] nucleus (of the atom) {physics}

2

lx: bu'

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f

5

key: bu'

waa la naqliyay ✓

1

(Bub-ta)

2

Cayaar labo qof ama ka badan lagu cayaaro oo shaxda u eg; yib; shantarad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cayaar u eg shaxda oo ay ciyaaraan laba qof ama ka badan; yib; shantarad.

waa la naqliyay ✓

f. n. game similar to chess

waa la naqliyay ✓

1

de: game similar to chess

2

lx: bub

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: bub

waa la naqliyay ✓

1

(Bud-da)

2

Godka qofka dhinta la geliyo; xabaal; qabri; iil.

waa la naqliyay ✓

1

bud¹: m.l Ul lagu dagaallamo oo madaxa buuran; bur; garruun. la-mid: bųr¹.

2

bud²: m.dh 1. Ciidda la tuuro qabriga dushiisa oo calaamad u ah. 2. Iil. 3. B. soo dheh: soo bixid (qorrax, dayax iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

bud¹: m.l Ul lagu dagaallamo oo madaxa buuran; bur; garruun. la-mid: bųr.

2

bud²: m.dh 1. Ciidda la tuuro qabriga dushiisa oo calaamad u ah. 2. Iil. 3. B. soo dheh: soo bixid (qorrax, dayax iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

Ruqur

waa la naqliyay ✓

f. n. grave, tomb

waa la naqliyay ✓

/bad/ (n) fiiddy geethy.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qabriga ruuxa dhinta lagu aaso ee lagu duugo. Raggii aniga ii burin lahaa, waa bud aakhiro'e. Dh: xabaal.

2

bud -ka: (magac, lab, keli) ul madax kuusan ama buuran leh oo gaaban. Bud buu dabada u qabtay ninkay is qardoofeen.

waa la naqliyay ✓

1

de: grave, tomb

2

lx: bud

3

pd: (-da Pl: budad (ka))

4

ps: n4-f

5

key: bud

waa la naqliyay ✓

s.m. (pl. buoi) - senge, dhufaan, koron.

waa la naqliyay ✓

1

bug¹: m.dh.sh.r B. dheh: cod lagu muujiyo qarax ama dhac.

2

bug²: f.mg1 (bukay, bugtay; buki) Qof, wax bukaan ah ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

bug¹: m.dh.sh.r B. dheh: cod lagu muujiyo qarax ama dhac.

2

bug²: f.mg1 (bukay, bugtay; buki) Qof, wax bukaan ah ahaansho. m.f.dh, bukid.

waa la naqliyay ✓

1

v.st: be sick, ail

2

bug [feminine] n. injury, wound

3

bug [feminine] n. explosion, exploding; make a crack, snap, smack (sound)

waa la naqliyay ✓

/bag/ (n) 1. kutaan (dhiqle)(v) 2. warka ama sheekada dadka duubid (qalab duuba xanta) ama dhegaysad. (dhegaysasho) (v) 38 | dhibid ama rabshayn. (n) 4. jirro yar oo sida hargabka ah.

waa la naqliyay ✓

1

-bukay / bugtay: (v) become sick; sicken

2

bug: -ta: (n) forgery (foorjari); fake (feek); fraudulence, counterfeit. Ex: baasaboor bug ah; a forged passport

3

bug: -ta: (n) bang (baang); the sound of an explosion

waa la naqliyay ✓

/bag/ (n) 1. qashyng-Ally, nonool (dhilqy). 2. fehmy doryng. 3. borograamky kompiyuutarky oo wal ku hallaawsyng. 4. sheey yer oo naastiry haang eh oo wal sir eh duubaw.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xanuun ha haku hayo; cudur qab. Nin buka boqoli u talisay. Dh: jirroo, xanuunso.

2

bug: (tilmaame) wax aan sax ahayn, sharci ahayn, oo la malmaluuqay. Dalkugal bug ah buu sitaa. Dh: beenabuur, fooljari.

3

bug: (ereycodeed) lagu tusmeeyo dab halmar olol degdeg ahi ka baxo. Halmar buu dabkii bug yiri sidaana buulku ku basbeelay.

4

bug!: eeg bam!

waa la naqliyay ✓

n., kutaan, -ti.

waa la naqliyay ✓

/bam/ (n) darbi-jiif (qof kharaab ah)

waa la naqliyay ✓

n., (the buttocks) sal, -ki.

waa la naqliyay ✓