Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Buda-da)

2

Iniino badar ama wax kale oo inta aad loo tumo laga dhigo bito ama habaas aan jiriir lahayn; budul.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax aad loo daqiiqay oo bito laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax aad loo daqiiqay oo bito laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

Powder

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): flour, powder

waa la naqliyay ✓

-budada: (n) powder (pawdher) ~ boodhar

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) adkaha marka la ridgo sida uu noqdo ee daqiiqda ah. Shuurada waxa laga sameeyaa budo arabikhiyeed.

waa la naqliyay ✓

1

de: flour, powder

2

lx: budo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

key: budo

waa la naqliyay ✓

1

budow¹: m.l Ka hariwaayidda laga hariwaayo xaajo la bartay oo la qaayibay. la-mid: budoobid.

2

budow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Ka hariwaayid wax la bartay oo la qaayibay.

waa la naqliyay ✓

1

budow¹: m.l Ka hariwaayidda laga hariwaayo xaajo la bartay oo la qaayibay.

2

budow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Ka hariwaayid wax la bartay oo la qaayibay. m.f.dh, budoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bariid-ka)

2

Geed yar oo la beero iyo iniino uu dhalo oo budo leh oo la cuno (ama bariis).

waa la naqliyay ✓

1

(Budayn-ta)

2

Budo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Budlin-ta)

2

Budul samayn; aad u jilcin; bul jilicsan u yeelid; budo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Budul-ka)

2

1. Meel socodka cagaha lagu jilciyey.

3

2. Tub wax badan la maray; dhabbe.

4

3. Wax la tumay oo budo laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

1

(Bur-ka)

2

1. (-°) Ul lagu dagaallamo oo madax buuran; qool; dhamas.

3

2. Badar la tumay oo budo laga dhigay oo rooti, laxoox, kd. laga samaysto.

4

3. Cad yar (ciid, sonkor, kd.).

5

4. Abur, xoor.

waa la naqliyay ✓

1

(Bus-ka)

2

Ciid budo cad noqotay; boor: siigo; habaas; awaare.

waa la naqliyay ✓

1

(Cajiin-ka)

2

Bur ama budo kale oo la qooyo oo la rafaaqo, si hadhow kimis looga dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

(Daqiiq-a, Daqiiq-da)

2

Badarka la tumay oo laga dhigay budo; bur.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhooba-da)

2

Ciid jilicsan oo budo ah oo kolkay qoydo is qabqabsata oo dheryaha, kd., laga sameeyo, waxna lagu dhisto; dhooqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Galaa-sha)

2

1. Budo cad oo laga sameeyo dhagxan gaar ah ama geedaha qaarkood oo la dubo, oo wax lagu caddeeyo; xaraar; bood; danbas.

3

2. (xoolo: ido) madaxa ama qaarkiisa oo cad.

waa la naqliyay ✓

1

(Gashiisho-da)

2

Badar la budeeyey oo la karshey; budo; (ama geshiisho).

waa la naqliyay ✓

1

(Heemaar-ka)

2

1. Badar (budo, jiriir, buunshe) lagu daro burcadka la shiila hayo, si uu miidda iyo gufarka u kala sooco, dabadeedna weelka guntiisa ku hara.

3

2. Waxyar; dindin; qarroor.

waa la naqliyay ✓

1

(Indhakuu-sha)

2

Budo beycad ah oo dhawr jaad oo isku dardarsan ah oo la moodo dhalo la tumay oo birbirta; waxyaalo badan bay tartaa: wax ku daweyn; wax ku aslid; alaabo kale ku darid oo ku adkayn; dumarkoo indhaha ku kuusha.

waa la naqliyay ✓

1

(Laxoox-da)

2

Kimis badanaa balballaaran oo xalleefsan oo bur ama budo la dubey ka samaysan.

waa la naqliyay ✓

1

(Nuurad-da)

2

Dhagax didib ah oo la shiiday oo budo laga dhigay oo wax lagu dhiso laguna caddeeyo; xaraar.

waa la naqliyay ✓

1

(Rafaajin-ta)

2

Bur ama budo kale oo qoyan, sacabbada iskula celcelin, isku walaaqid si uu cajiin u noqdo; cajimid; (ama rafaaqid).

waa la naqliyay ✓

1

(Raqdid-da)

2

Badar iyo wax la mid ah budo qoyan ka dhigid; shiidid; riiqid.

waa la naqliyay ✓

1

(Saabbuun-ta)

2

Magac guud oo la siiyo waxyaalo laysku dardaro (macaadinta dhandhanaan qaarkeed, dufan, xayr, ...) oo wax adag oo cadad ah iyo wax budo ahba leh, oo kolkay biyaha is gaaraan abur yeesha oo wax nadiifiya; (ama saabuun).

waa la naqliyay ✓

1

* (Shammiinta-da)

2

Budo beey ah ama cawl leh oo wax lagu dhiso. Inta la qooyo oo ciid ama quruurux lagu daro, baa: a) alaabada aan is qabqabsan karin la dhex geliyaa oo la iskula dhejiyaa, ama b) waxaa laga sameeyaa cadad is hays'haysta oo ad'adag oo sida dhagaxa la isu kor saarsaaro, oo wax loogu dhiso. ~ Sibir.

waa la naqliyay ✓

1

(Takh-a)

2

Budo la karshey iyo wixii la mid ah ama u eg, kolka ay dusha ka qaboobaan uurkana ka kulul yihiin, gaaska ama neecawda kulul oo sida qarxasho ahaan, dibadda u soo baxbaxa, oo meeshiiba raad goobaabin ah ku reeba.

waa la naqliyay ✓

1

(Bud-da)

2

Godka qofka dhinta la geliyo; xabaal; qabri; iil.

waa la naqliyay ✓

1

bud¹: m.l Ul lagu dagaallamo oo madaxa buuran; bur; garruun. la-mid: bųr¹.

2

bud²: m.dh 1. Ciidda la tuuro qabriga dushiisa oo calaamad u ah. 2. Iil. 3. B. soo dheh: soo bixid (qorrax, dayax iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

bud¹: m.l Ul lagu dagaallamo oo madaxa buuran; bur; garruun. la-mid: bųr.

2

bud²: m.dh 1. Ciidda la tuuro qabriga dushiisa oo calaamad u ah. 2. Iil. 3. B. soo dheh: soo bixid (qorrax, dayax iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

Ruqur

waa la naqliyay ✓

f. n. grave, tomb

waa la naqliyay ✓

/bad/ (n) fiiddy geethy.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qabriga ruuxa dhinta lagu aaso ee lagu duugo. Raggii aniga ii burin lahaa, waa bud aakhiro'e. Dh: xabaal.

2

bud -ka: (magac, lab, keli) ul madax kuusan ama buuran leh oo gaaban. Bud buu dabada u qabtay ninkay is qardoofeen.

waa la naqliyay ✓

1

de: grave, tomb

2

lx: bud

3

pd: (-da Pl: budad (ka))

4

ps: n4-f

5

key: bud

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Saxaro. 2. Cudur geela dhabxanagga kaga dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) saxarada dadka. Ka bi'i udaha qofka buka. Dh: xaar.

2

udo -da: (magac, dhedig, keli) xanuun geelu ka qaado dhirta dacawadu ku kaadiday markuu daaqo.

3

udo-ha: (magac, lab, keli) saxarada dadka. Ka bil udaha qofka buka. Dh: xaar, sindho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-atay, -adatay) Wax tiradooda kordhid. m.f.dh, badasho.

waa la naqliyay ✓

v. increase, multiply

waa la naqliyay ✓

(fal) noqo wax intii uu hore u ahaa ka badan; noqo wax sii kordhaya ama sii tarmaya. Bado oo belaaya Eebbe kuma tuso dadkaygow! Dh: taran, korodh, beekhaan, bullaal, biir, beexaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: increase, multiply

2

lx: bado

3

pd: (batay)

4

ps: v3b=

5

xe: May his camels be plentiful!

6

xv: Geeliisu ha bato!

7

key: bado

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo dhib badan, dhal baas ah, dadka dhabata ama cawrida. Bido intaanad bido dhihin bay bido ku tidhaahdaa. Dh: qumayo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-'day, -'dday) Weel cadaadiska gudahiisa ku jira oo aad u batay awgeed furtuurid.

waa la naqliyay ✓

1

de: open with a pop (e.g., a can of soda or s.t. under pressure)

2

lx: bu'o

3

pd: (bu'day)

4

ps: v3b=intr

5

key: bu'o

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-cday, -catay) Badar la dubay xamur noqosho.

waa la naqliyay ✓

s.m. - god, dalool.

waa la naqliyay ✓

m. n. club, cudgel

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [ Pl. budhadh-ka] strong wooden stick; bat (boat); cudgel (kajel); club ~ bur, dhamas

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg bud.

2

budh: (tilmaame) weel aan meel dhiman lahayn. Xeedha bur ah buu gacalkii noo keenay Dh: budh, buuxa, tif, daf. Li: madhan, faaruq.

waa la naqliyay ✓

1

de: club, cudgel

2

lx: budh

3

pd: (-ka Pl: budhadh (ka))

4

ps: n4-m

5

key: budh

waa la naqliyay ✓

agg. - mugdi, gudcur.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-kaday, -katay) Wax bukaan ah noqosho. la-mid: bukoo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-kaday, -katay) Wax bukaan ah noqosho. m.f.dh, bukasho. la-mid: bukoo.

waa la naqliyay ✓

v. become sick, ail

waa la naqliyay ✓

-bukay / buktay: (v) become ill or sick ~ bukood. Ex: Cali wuu bukay; Ali was sick

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bixinta timo weyn oo cufan.

waa la naqliyay ✓

1

de: become sick, ail Opp: ladanyahay 'be healthy'

2

lx: buko

3

pd: (bukaday)

4

ps: v3a=inch

5

key: buko

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) Weel aburan cadaadiska gudihiisa ku jiro oo batay awgeed fur tuurid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) Weel aburan cadaadiska gudihiisa ku jiro oo batay awgeed fur tuurid. m.f.dh, buqasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax si xoog ah u soo baxa, oodda jabso, furka tuur, wax buqanaya noqo, sida dareere, xoolo iyo waxii la mid ah. Sac buqday caycay kuma joogsado. Dh: butaac.

waa la naqliyay ✓

1

(Bura-da)

2

1. Hilib dheeri ah oo guntan oo oogada nafleyda ka soo baxa.

3

2. Dheeri, siyaado, guno.

4

3. (-°) Haan yar; aagaan.

waa la naqliyay ✓

1

buro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hilib aan caadi ahayn, kuusan oo jirka naflayda meel ka mid ah ka soo baxa. 2. Sed dheeraad ah oo cid la siiyo.

2

buro²: m.dh (daawo) Bararid: astaamaha caanka ah ee halaamacoodka midkood; saddexda kale waxa weeye: kul, casaan, iyo xanuun. Meesha halaamacoodsan waxa bararka u keena ayadoo xididdada yaryarka ah ee dhiigga ka yimaado dhacaan la socdaan boroteyin oo ku urura unugyada dhexdooda.

3

bųro: m.dh (-ooyin, m.l) Haan yar; aagaan. la-mid: buray².

waa la naqliyay ✓

1

buro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hilib aan caadi ahayn, kuusan oo jirka naflayda meel ka mid ah ka soo baxa. 2. Sed dheeraad ah oo cid la siiyo.

2

buro²: m.dh (daaw.) Bararid: astaamaha caanka ah ee halaamacoodka midkood; saddexda kale waxa weeye: kul, casaan, iyo xanuun. Meesha halaamacoodsan waxa bararka u keena ayadoo xididdada yaryarka ah ee dhiigga ka yimaado dhacaan la socdaan boroteyin oo ku urura unugyada dhexdooda.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. wart, tumor, growth

2

buro [feminine] n. extra, bonus

3

buro [feminine] n. small container for water ~ milk

waa la naqliyay ✓

1

-burada: (n) [burooyin-ka] wart (woort); tumor (tuu-mar) ~ feex, burobahalaad

2

buro: -ah: (adj) extra (ikistara); surplus (serpalas); supernumerary ~ dheeri, siyaado ah

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dheeri ah. Dh: dheeri, siyaado.

2

buro -da: (magac, dhedig, keli) haan yar. Dhiil maahee waa buro maxay qaadi. Dh: aagaan.

3

buro -da: (magac, dhedig, keli) hilib soo kuusma ama guntan oo jidhka ka soo baxsan. Buro waa la gubaa beenna waa la bartaa.

waa la naqliyay ✓

Gacanqabsiga madaxa koobaaban ee madaxa raando-bireedda korkiisa ku yaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Buta-da)

2

Geed yar oo buruq leh oo iski u baxa: wuxuu u eg yahay bataatada.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed-nagaar faalala leh laamo jiljilicsan, caleemo yar oo macaan oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh Geed-nagaar faalala leh laamo jiljilicsan, caleemo yar oo macaan oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

f. n. small plant with edible roots

waa la naqliyay ✓

name-f small plant with edible roots; lit: she who was born with too much baby fat

waa la naqliyay ✓

1

magac loo baxsho gabadh soo dhalatay iyada oo qiyaastii la yaqaannay ka buuran.

2

buto-da: (magac, dhedig, keli) geed magacii. Buto waran baraajistey, balalo qaaddaaye.

3

buto-da: (magac dhedig, keli) koox ama dad fara badan. Reer bariisanaya, buto ruux geliya, ma badbaadiyo xeerkuye, bulsho xeerka u yaalla, weligaa ha ka baydhin. Dh: hurin.

waa la naqliyay ✓

1

de: small plant with edible roots

2

lx: buto

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: buto

waa la naqliyay ✓

1

(Guda-ha)

2

Weel ama guri ama ceel ama wax la mid ah dhexdiisa.

waa la naqliyay ✓

1

gudo¹: m.l.fk Wax mug leh dhexdiisa.

2

gudo²: f.g3 (-dday, -datay) 1. Waajib oofin. 2. Wax cid lagu lahaa ama laga tirsanayey ka goosasho. 3. Caruur buuryo ka goyn.

waa la naqliyay ✓

1

gudo¹: m.l.fk Wax mug leh dhexdiisa.

2

gudo²: f.g3 (-dday, -datay) 1. Waajib oofin. 2. Wax cid lagu lahaa ama laga tirsanayey ka goosasho. 3. Caruur buuryo ka goyn. m.f.dh, gudasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., loc. inside, inner, interior; local

2

gudo v. meet, fulfill ~ discharge one's duties and obligations

waa la naqliyay ✓

1

-ha I gudaha: (n) 1. inside (insaaydh); indoors (indhooris), inner area (inar eeriya) ~ daakhil. Ex: gudaha ha soo galinin; don't let him inside. 2. (n) local (lookal). Ex: arrimaha gudaha; local affairs

2

gudo -gutay / gudatay: (n) carry out [an order, duty or obligation, for example]

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hawl laguu diray, ka soo bax; qabo waajibkaaga. Gudo waajibkaaga had iyo jeer.

2

gudo -ha: (magac, lab, keli) wixii aan dibadda ahayn. Dh: dhex. Li: dibad.

waa la naqliyay ✓

داخل

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-oday, -otay) Dhar dillacsan tolasho.

waa la naqliyay ✓

Juudo

waa la naqliyay ✓

1

mudo: f.g3 (-utay, -udatay) 1. Abaalgud istaahilid. 2. Cid u baahasho.

2

mųdo: f.g3 (-ųtay, -ųdatay) Wax meel ku turqasho.

waa la naqliyay ✓

mųdo: f.g3 (-ųtay, -ųdatay) Wax meel ku turqasho. m.f.dh, mųdasho.

waa la naqliyay ✓

v. deserve, merit, be worthy of

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baahiyi ha kuu geyso; Alle ha ku bado. Haddii ad awr kale weyday awrkaaga garboole mudo.

2

mudo: (fal) turqo oo iska irbad ugu duro. Dibiga mudo oo fiinyada ku xidho.

waa la naqliyay ✓

1

de: deserve, merit, be worthy of

2

lx: mudo

3

nt: mudasho (/da) [vn-f]

4

pd: (mutay / mudatay)

5

ps: v3b=tr

6

key: mudo

waa la naqliyay ✓

agg. - qaawan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg buq.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhisme laga dul dhiso webi iyo wixi lamida oo lagaga gudbo. 2. Dhibic, darajo. la-mid: buunto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhisme laga dul dhiso webi iyo wixi lamida oo lagaga gudbo. 2. Dhibic, darajo. la-mid: buunto.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. bridge

2

buundo [feminine] n. dot, point, mark; marking, score

waa la naqliyay ✓

1

-buundada: (n) [Pl. buundooyin-ka] bridge (biriij); overpass (oowvar paas); fly-over (falaayoowva)

2

buundo: -buundada: (n) [Plural buundooyin-ka] grade (gareeydh); mark (maark); score (iskoor) ~ darajada imtixaan, dhibco

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhis adag oo webi, tog iyo waxii la mid ah laga dul dhisay, biyuhu hoosteeda ka dusaan oo noolaha iyo gaadiidku ku tallaabaan. Buundada ciyaartee, Beledwey ku taallee, biyo luluto guudkood, badhtankeeda sow maahayn. Dh: kaabad, biriish.

waa la naqliyay ✓

s.m. - awood sheegasho(da), ku takri-falid.

waa la naqliyay ✓