budli — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-iyay, -isay) Wax aad u jilcin ama budul ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax aad u jilcin ama budul ka dhigid. m.f.dh, budlin.

waa la naqliyay ✓

v. grind, pulverize

waa la naqliyay ✓

(fal) aad u tun, aad u garaac oo jilci. Mooyaha hadhuudhka ku budli. Dh: tun.

waa la naqliyay ✓

1

de: grind, pulverize rw: budul

2

lx: budli

3

pd: (budliyey)

4

ps: v2a=

5

key: budli

waa la naqliyay ✓

1

(Budlin-ta)

2

Budul samayn; aad u jilcin; bul jilicsan u yeelid; budo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg budli. la-mid: budlis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) tumitaan aad ah oo jilcin badan. Budlinta ku wad ilaa inta uu budo noqonayo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: budlin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) budul ka dhigis, si aad ah u jilcin. Dufka budliska badan ka yaree.

waa la naqliyay ✓

1

(Buli-da)

2

Shinbirmalab; Maris.

waa la naqliyay ✓

m.dh Shimbir-malab.

waa la naqliyay ✓

f. n. honey-guide bird

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) shinbir dadka geedka shinnidu ku jirto tusta. Wallee buli managade aragtay baan shinnidu halkay joogto kuu sheegin. Dh: shinbirmalab, maris.

waa la naqliyay ✓

1

de: honey-guide bird

2

lx: buli

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

syn: maris, shinbir-malab

6

key: buli

waa la naqliyay ✓

m. n. substitute

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyiin, m.dh) (dii.) Qof raacsan diinta loo yaqaan buddiyadda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyiin, m.dh) (dii.) Qof raacsan diinta loo yaqaan buddiyadda.

waa la naqliyay ✓

(fal) budo ka dhig oo daqiiji. Hadhuudhka aad u buddi. Dh: budli.

waa la naqliyay ✓

nickname-m club, cudgel; lit: he who is in the habit of carrying a club

waa la naqliyay ✓

magaca ama naanaysta wiil dagaal badan oo dadka laaya oo badanaa bud wata.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg buullay.

2

buuli -ga: (magac, lab, keli) nin aqoon badan oo cilmi Ilaahay ku shubay. Ba'dana aan ka dhigo waanigii buuliga ahaaye. Dh: afgudhiye.

waa la naqliyay ✓

1

(Riiqid-da)

2

1. Dhuxul budlin oo khad ka samayn.

3

2. Burburin; budlin; budayn.

4

3. Baabbi'in; xasuuqid.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul aan la budlin oo ciiddiisu adagtahay.

waa la naqliyay ✓

1

riiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Iligga intiisa cirridka ku dhex-jirta. 2. Birta faaska inteeda dhuuban ee daabka la dhex-geliyo.

2

riiq²: m.dh Adkeysiga loo yeesho orodka muddo dheer. la-mid: riir².

3

riiq³: f.g1 (-qay, -qday) 1. Badar cajiimid. 2. Dhuxul budlin si khad looga dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

riiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Iligga intiisa cirridka ku dhex-jirta. 2. Birta faaska inteeda dhuuban ee daabka la dhex-geliyo.

2

riiq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Badar cajiimid. 2. Dhuxul budlin si khad looga dhigo. m.f.dh, riiqid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gawska wax u dhig oo ku burburi ama ku budli. Baarqabka qooqane gacanta bidix buu i baryaqaaday. Dh: calali, raamso, raabso.

2

baryaqaad -ka: (magac, lab, keli) wax gawska loo dhigo oo lagu budliyo ama lagu jilciyo. Dh: raabsi, raamsi, calalis.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg budli.

2

budul -ka: (magac, lab, keli) waddada lo'du marto ee boodhowda. Raad xoolaad. bohol-yowga hawd bay durduro budulka raacdaaye. Dh: qoode.

3

budul-ka: (magac, lab, keli) wax la tumay oo aad loo jilciyay sida badarka mooyaha lagu tumo. Dadka ilko beelaa jaadka budulkay ku cunaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cayayaan qoryaha engegan ku dhasha oo intuu cuno budliya. Bulunbulyo galool ledegtey Dh: bulumbulyo, xar.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) maydhaxda kabadda laga sameeyo ee la budliyey ee aan la soohine filiqsan oo gas badan leh. Laba minjood oo dufah baan maleegay saaka oo qudha.

2

duf -ka: (magac, lab, keli) xanuun dadka seedaha cagta kaga dhaca oo daalka badani sababo. Duf baa i dilay duugmo ku filanna ma helin.

3

duf -ka: (magac, lab, keli) bulka shaashka ah ee kebeddu dhanka dambe ku leedahay. Kebedda dufkiibaa ka dhammaaday.

4

duf -ka: (magac, lab, keli) dhogorta adhiga ee cufan gaar ahaan ta uu iska gooyo xiilliga uu dhogorgoosanayo. Dufka ka jar laxda.

5

duf-ta: (magac, dhedig, keli) alaab raagtay oo calal noqotay. Wixii duf ah ee gaboobay naga daadiya.

6

duf -ta: (magac, dhedig, keli) xumaan dhibaato laga Allabaryo. Duf iyo wax daran Alloo naga hay. Dh: balaayo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadhaaga mooyaha gunta kaga dhegta marka lagu budlinayo raashinka.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax adkaa, budli oo wax jilicsan ka dhig.

2

jilci: (fal) (u ~) casharka ugu celceli oo aad ugu mari. Macalin casharka maan fahmine ii jilci.

waa la naqliyay ✓

(fal) jarjar oo budo iyo sonkor camal ka yeel. Dh: budli.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) raqdid ilko ama aalad kale wax budliyaan; qaab jiir u kidfo wuxu cuno.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) badar garow karis ah oo aan la budlin. Koronkor cuni maaynoo kariba maaynee, karuur geel ma la hayaayey! Dh: hadhuudh, canbuulo.

waa la naqliyay ✓

/bandhal/ (n) 1. guntin (wax dhexda laysaga xiro/gunto) 2. ku tuurid; ku xoorid (si taxadar la'aan ah, wax meel ugu ridid)

waa la naqliyay ✓

/bandal/ (n) hirmy, gunnud.

waa la naqliyay ✓

1

buudhi¹: m.l Qaalin geel ah isbeddel abaahidoon ah oo xubinteeda taranka ka muuqata.

2

buudhi²: f.mg2 (-iyay, -isay) Qaalin geel sabiisheeda barar abaahidoon ka muuqasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) qaalin geel ah u baaho abaahin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg buulayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg buullays.

2

buulis -ka: (magac, lab, keli) eeg booliis.

waa la naqliyay ✓

1

(Bud-da)

2

Godka qofka dhinta la geliyo; xabaal; qabri; iil.

waa la naqliyay ✓

1

bud¹: m.l Ul lagu dagaallamo oo madaxa buuran; bur; garruun. la-mid: bųr¹.

2

bud²: m.dh 1. Ciidda la tuuro qabriga dushiisa oo calaamad u ah. 2. Iil. 3. B. soo dheh: soo bixid (qorrax, dayax iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

bud¹: m.l Ul lagu dagaallamo oo madaxa buuran; bur; garruun. la-mid: bųr.

2

bud²: m.dh 1. Ciidda la tuuro qabriga dushiisa oo calaamad u ah. 2. Iil. 3. B. soo dheh: soo bixid (qorrax, dayax iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

Ruqur

waa la naqliyay ✓

f. n. grave, tomb

waa la naqliyay ✓

/bad/ (n) fiiddy geethy.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qabriga ruuxa dhinta lagu aaso ee lagu duugo. Raggii aniga ii burin lahaa, waa bud aakhiro'e. Dh: xabaal.

2

bud -ka: (magac, lab, keli) ul madax kuusan ama buuran leh oo gaaban. Bud buu dabada u qabtay ninkay is qardoofeen.

waa la naqliyay ✓

1

de: grave, tomb

2

lx: bud

3

pd: (-da Pl: budad (ka))

4

ps: n4-f

5

key: bud

waa la naqliyay ✓

1

(Bul-ka)

2

Xirmo ka samaysan dun ama mayrax ama wax kaloo la budliyey oo la jilciyey.

waa la naqliyay ✓

1

bul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Miiqyo badan oo dun, mayrax iyo wixi lamida ah oo salka isaga xiran waxna lagu qurxiyo. 2. Saynta ka laallaadda dabada nafleyda qaarkeed inteeda dambe.

2

bul²: f.g1 (bulay, bushay) Mayrax, dun iyo wixi lamida miiqyo yaryar ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Miiqyo badan oo dun, mayrax iyo wixi lamida ah oo salka isaga xiran waxna lagu qurxiyo. 2. Saynta ka laallaadda dabada nafleyda qaarkeed inteeda dambe.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. tassel; fringe

2

bul v. take (away); reduce, curtail

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bul ka dhig maydhax ama xaskul. Aan horey u dhammeeyee xaskusha ii bul.

2

bul: (fal) u yeel bul oo bulad u samee. Cidaadda bul oo dhiilka si fiican u cug.

3

bul!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo qarax halmar isla kaca. Dh: bug.

4

bul -ka: (magac, lab, keli) xaskul ama maydhax aad loo tumay oo bul jilicsan noqday.

5

bul -ka: (magac, lab, keli) ul qoyan oo laga soo gooyo galoolka, qararrida ama salaalmacada oo inta la jarjaro, afka hore loo bulo, geeljirku kolkuu dhiilasha cugayo catir ama masaxaad ahaan u adeegsado. Dh: cidaad.

waa la naqliyay ✓

Madaxa burushaanta rinjiga biyaha, caddaynta iyo kan saliidda ee ka samaysan xig ama diriq.

waa la naqliyay ✓

1

(Badi-da)

2

Tiro aan yarayn ahaan; badnaan.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: “Shaahii sonkor buu ka badiyey”.

waa la naqliyay ✓

1

badi¹: m.dh 1. Wax tirsama intooda badan. 2. (fk) Alaaba, sida qaliibka ah, inta badan, badanaa, guud ahaan.

2

badi²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. (f.g) Wax in go'an ahaa, in kale oo la nooc ah ku darid. 2. (f.mg) Ka b.: cid tartan kaga adkaan. 3. Ka b.: wax, cid uga aqoon badnaan; ka rayn. 4. Ka b.: wax intii loo baahnaa in ka badan ku darid. Tusaale: Shaahii sonkor buu ka badiyey. m.f.dh, badiyid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): majority, most of, multitude, mass

2

badi v. increase, cause to be many, make more

3

badi v. win, beat (another team)

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) increase (inkiriis) ~ siyaadi

2

badi: -yey say: (n) achieve a victory; win (win). Ex: yaa xalay badiyey? who won last night?

3

badi -da: (n) majority (ma jooriti)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax tirsan ama cabbiran wax ku sii dar; intii hore ka sii biiri; kordhi oo beexaami. Innoo soo badi waraaqaha itixaanka. Dh: tarmi, biiri, beekhaami, beexaami. Li: yaree, dhin.

2

badi: (fal) ku guulayso tartan iyo wixii la mid ahee lagu baratamayo. Laga badiyaa ba'ay. Dh: guulayso.

3

badi -da: (magac, dhedig, keli) tiro ama mug aan yarayn ahaan.

4

badi -da: (magac, dhedig, keli) jiritaanka wax aan tiro ahaan la hubin laakiin u muuqda wax badan ama aan yarayn.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh 1. Nasiib wacan. 2. Sharaf wacan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) tiro ama muuqaal yar. Daraawiish ninkii bili u filay, waw badownimo e'.

2

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar wiilal iyo hablo wada dheelaan oo la ciyaaro habeen iyo dharaarba. Waxa la ciyaaraa barqada intay xooluhu ku maqan yihiin xilli barwaaqeedka. Waxa kale oo la ciyaaraa aroosku marka uu cusub yahay ee uu afartan bixin.

3

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurtu ku ciyaaraan ul dheer iyo qori yar oo balan oo inta god la jeexo qoriga yar la dul dhigo ul kor loogu tuuro inta uu soo lalmanayana dhexda usha lagaga dhifto oo kolba inta uu godka ka fogaaday usha lagu dhereriyo laguna kala badiyo.

4

bili -ga: (magac, lab, keli) saaciido wanaag. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne. Dh: ayaan, nasiib.

5

bili-ga: (magac, lab, keli) marada haweenka inta u hoosaysa; xaynka haweenka.

waa la naqliyay ✓

m. n. club, cudgel

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [ Pl. budhadh-ka] strong wooden stick; bat (boat); cudgel (kajel); club ~ bur, dhamas

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg bud.

2

budh: (tilmaame) weel aan meel dhiman lahayn. Xeedha bur ah buu gacalkii noo keenay Dh: budh, buuxa, tif, daf. Li: madhan, faaruq.

waa la naqliyay ✓

1

de: club, cudgel

2

lx: budh

3

pd: (-ka Pl: budhadh (ka))

4

ps: n4-m

5

key: budh

waa la naqliyay ✓

1

(Buda-da)

2

Iniino badar ama wax kale oo inta aad loo tumo laga dhigo bito ama habaas aan jiriir lahayn; budul.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax aad loo daqiiqay oo bito laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax aad loo daqiiqay oo bito laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

Powder

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): flour, powder

waa la naqliyay ✓

-budada: (n) powder (pawdher) ~ boodhar

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) adkaha marka la ridgo sida uu noqdo ee daqiiqda ah. Shuurada waxa laga sameeyaa budo arabikhiyeed.

waa la naqliyay ✓

1

de: flour, powder

2

lx: budo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

key: budo

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof calool buuran.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax sida haan iyo wixi lamida haruub ka qaadid. 2. Wax meel ka duleelin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax sida haan iyo wixi lamida haruub ka qaadid. 2. Wax meel ka duleelin. m.f.dh, bujin.

waa la naqliyay ✓

v. take the lid off; pierce, puncture; explode

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) remove the lid by using force ~ fur

waa la naqliyay ✓

(fal) daboolka ka qaad. Dakhsi ururyoo, aagaan bujin waa!

waa la naqliyay ✓

1

de: take the lid off; pierce, puncture; explode rw: buq

2

lx: buji

3

pd: (bujiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: buji

waa la naqliyay ✓

Badhi

waa la naqliyay ✓

/baalb/ (n) 1. guluub (dhalada nalka lugu xiro)(n) 2. geed jirridiisa ukun oo kale tahay oo ubax ka baxo.

waa la naqliyay ✓

Nal-kuus

waa la naqliyay ✓

/boolb/ (n) 1. goloobky nalky. 2. geed jiriddiis oo goloob haang eh, sithy basally iwm.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.dh) Qof habeeya ama isku duwa hawsha riwaayadda ama filinka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.dh) Qof habeeya ama isku duwa hawsha riwaayadda ama filinka.

waa la naqliyay ✓

1

(I) Toro;

2

(S) DIBI (S. c. m.; Dibi); Hawr (S. c. m.: Haur); Rái (S. m.; Rai)

waa la naqliyay ✓

/bul/ (n) dubyghy loothy, moroothyghy i hoola bersho.

waa la naqliyay ✓

n., dibi, -gi.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-llo, m.dh) Dhasha biciidka. la-mid: bulul.

waa la naqliyay ✓

1

buri: f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Nafley orodsiin si meel looga fogeeyo; eryid; cayrin. 2. (f.mg) Qof meel uu ku noolaa ama hawl ka hayey ka fogayn dhaliil awgeed. 3. (f.mg) U b.: cid sed dheeraad ah siin.

2

bųri: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid weyso u dhawrnayd ka jebin. 2. Xeer jirey baabbi'in. 3. Xeer jirey ku xad gudibid. la-mid: burri.

waa la naqliyay ✓

1

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Nafley orodsiin si meel looga fogeeyo; eryid; cayrin. 2. (f.mg) Qof meel uu ku noolaa ama hawl ka hayey ka fogayn dhaliil awgeed. 3. (f.mg) U b.: cid sed dheeraad ah siin. m.f.dh, burin¹.

2

bųri f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid weyso u dhawrnayd ka jebin. 2. Xeer jirey baabbi'in. 3. Xeer jirey ku xad gudibid. m.f.dh, bųrin. la-mid: burri.

waa la naqliyay ✓

1

v. annul, cancel, invalidate; chase (away)

2

buri v. give in excess; boil over

waa la naqliyay ✓

1

-yey / say: (v) cancel (kaan sal)-, annul or invalidate

2

buri: -yey I say: (v) boil over

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ballandarree oo kaga bax waxaad isku ogaydeen. Belo ha qaaddo ninkii buriyey, ballan qaadku galaye. Dh: baaji.

2

buri: (fal) noole caymadi. Baraarka ha burin. Dh: eri, caydhi, baaci.

3

buri: (fal) weyso, soon, xaj iyo waxii la mid ah jebi. Dhuusadu wey burisaa.

4

buri: (fal) xeer ama qanuun jirey jebi ama ka tallaabso oo ku dhaqmi waa. Sharcigii burisay oo buuraha jiidhay.

5

buri: (fal) xunbo soo saar. Keldhigii wuu buriyee dabka ka qaad. Dh: aburi, budhi.

6

buri: (fal) war ama xog la hayay, beeni, warkii laguu sheegay ama aad hore u haysatey buri.

7

buri: (fal) (isku ~) dhiniciisa isku badi. Hadba kii bahnima kuu xigaa, laysku buriyaaye.

8

buri: (fal) used u kordhi; dheeri sii. Walaalkii buu u buriyey bariiskii.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) noole dhalanteed ah oo aan jirin ama waa hore jiri jirey, carruurta lagu cabsiiyo, sheeka xariirta Soomaalidana siyaabo kala duwan ugu jirta. Buti (Dhegdheer) dhimatoo dhulkii nabadeey, soo dhowaadaay. Dh: dhegdheer, dadqalato.

2

buti -da: (magac, dhedig, keli) noole naasleyda waaweyn ka mid ah, leh dhogor duf ah, dabo gaaban, cago balballaadhan, ku nool dhulka kulul iyo ka barafka ahba, dhirta daaqda, cunta hilibka, dabbaalata biyaha, barafka ta nooli caddahay ta kalana cawlxigeen tahay. Buti baa biyaha dhex joogta. Dh: madaxkuti.

waa la naqliyay ✓

1

(Buul-ka)

2

1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn.

3

2. Aqalka shinbirta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.dh) 1. Aqal yar oo aan hab wanaagsan u dhisnayn. 2. Aqal shimbir. 3. Dhullax, kasoobax.

waa la naqliyay ✓