botani — Macnaha & Turjumaada

m.l Barashada cilmiyaysan ee dhirta oo ay ka mid yihiin anatamiga, morfoolojiga, bayookimistariga, abla-ablaynta, saytoolajiga, hiddo-barashada, ikoolojiga, tadawurka iyo filiqsanaantooda juqraafiyeed.

waa la naqliyay ✓

m.l Barashada cilmiyaysan ee dhirta oo ay ka mid yihiin anatamiga, morfoolojiga, bayookimistariga, abla-ablaynta, saytoolajiga, hiddo-barashada, ikoolojiga, tadawurka iyo filiqsanaantooda juqraafiyeed.

waa la naqliyay ✓

Bootani

waa la naqliyay ✓

/botani/ (n) cilmiga barashada dhirta

waa la naqliyay ✓

Geeda-aqoon

waa la naqliyay ✓

/botani/ (n) barashoothy geetho.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (botani) Geed nagaar faalala oo leh caleemo yaryar oo xanaf leh iyo miro kulkulucsan oo la cuno. la-mid: uneexo.

waa la naqliyay ✓

1

ay¹: m.dh 1. Meel geedo badan leh; hawd. 2. Meel cidla ah oo aan la degganayn.

2

ay²: m.dh (botani) Eray badanaa lagu isticmaalo dalalka Ustaraaliya, Niyuusilaand iyo Maraykanka oo lagu isticmaalo gobol ay daboosho jidhi; amase, waxaa lagu isticmaalaa gobol dhiraysan oo aan loo bannayn qodaal. Waxaa kaloo si dabacsan loogu isticmaalaa gobol kasta oo dugag ah oo aan loogu talaggelin qodaal.

3

ay³: f.mg1 (aayay, ayday) U a.: wax hore loo sameeyey waqti dambe ka faa'ideysasho.

4

ay⁴: mu.dhm.y Magacuyaal yeele oo matala “iyada” ama “iyaga”. Tusaale: “Maryan Wiil ay tiqiin ayay maanta suuqa ku aragtay”, “Wiilashu guri ay degganaayeen ayay aadeen”.

waa la naqliyay ✓

1

badhi¹: m.l la-mid: bari¹.

2

badhi²: m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: “Basal”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) (botani) Nooc dhirta ka mid ah, oo jirriddooda, caleemahooda iyo jidhahoodaba dheecaan ka buuxo. B.uhu waa dhir aad u jilicsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed weyn, laamo dhaadheer iyo caleemo dhuudhuuban oo midab casuur ah leh oo meesha uu ku yaal aysan kaneecadu imaan. la-mid: baahirsaaf.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed yar oo caleemo iyo ubax udgoon leh oo guryaha, xafiisyada iyo wixi lamida lagu beero.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Geed nagaar faalala leh caleemo yaryar iyo bari macaan oo la cuno. la-mid: burdad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eemo ..., m.l) (botani) Caleenta iskudhisani waxay leedahay baabaca caleen u qaybsan caleen yarooyin girigirkoodu gaarsiisanyahay aroore caleenta.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geedka lumiya ama ay ka hoobtaan caleemaha xilliyada qaarkood.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Geed cawska lagu tiriyo oo leh laamo dhaadheer, oo xubno leh oo sida dhuumaha dhexda ka daloola, waxyaalo badanna laga sameeyo, oo ka baxa agagaarka webiga.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed gaab ciinka u eg, aan caleen lahayn, laamo xubno leh yeesha iyo canano indhaha lagu daweeyo. la-mid: dhallaandhuux.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Geed gaab aan qodax lahayn, leh, laamo dhuudhuuban, caleemo yaryar iyo miro macaan oo la cuno, kana mid ah dhirta daawada leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) (botani) Geed gaab laan-laan u baxa, qodxo dhaadheer, ulaha laga goosto oo qodxihiisu kurtummo leeyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ryo ..., m.dh) (botani) Geed qabatimay ku noolaanshaha gobol biyoyarood ah, sida, meelaha abaaruhu ka dhacaan, qaabkiisa waxa loo qeexi karaa siyaalo kala duwan si uu u helo biyaha ugu badan una kaydsado: xididdadu way dheeryihiin ama waaweynyihiin, calemuhu way yaryaryihiin oo qaro weynyihiin ama xitaa ma leh, sida geedka tiinka, oo marmarka qaarkood qodxo; jirridu marmarka qaarkood waxay leedahay cad oo geedka u suurta galiya inuu biyaha kaydsado muddo aad u dheer, jilif qaro leh ama xabag dahaadha ayaa ka celisa geedka biyosaarka.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed-quwaax ay raxanreebta isku bah yihiin oo leh qodax dhumuc weyn oo dheer iyo dheecaan dhammaajo ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Jaad geedaha ka mid ah aan qodax lahayn, caleemo yaryar oo laamolaamo u baxa. la-mid: dhuyuc.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed-gaab leh dheecaan guduudan, laamo dhuudhuuban oo ka baxa dhulka jilicsan oo aan lahayn qodax.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ayaal, m.dh) (botani) Botani ahaan, nudaha u dhexeeya dubka sare iyo habdhiska kalli ee jirridaha iyo xididdada geedka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ddo, m.dh) (botani) Quraca dhallinta yar oo ulo jilicsan oo xoog badan iyo mayrax aad u cad oo wanaagsan laga helo. la-mid: dincad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Cawska xooluhu daaqaan kuwa ugu nafaqa badan mid ka mid ah, jilicsan oo meelaha biyo-qabatinka leh ka baxa. la-mid: duxi¹.

waa la naqliyay ✓

s.f. - bootani, cilmiga dhirta.

waa la naqliyay ✓

deictic, subject case: this [subject]

waa la naqliyay ✓

(pronoun) this one; especially used to indicate feminine nouns ~ tanu

waa la naqliyay ✓

1

de: this [SUBJECT]

2

initial: t

3

lx: tani

4

ps: deic-f-subj

5

xe: Whats this [fem]?' = tan + -i

6

xv: Tani maxay tahay?

7

key: tani

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof buka ama dhaawac ah baan siin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof buka ama dhaawac ah baan siin. m.f.dh, baanin.

waa la naqliyay ✓

v. feed ~ give nutritious food to (a convalescent)

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) recuperate / (ri kuu-pereeyt); feed someone to return to health or strength ~ baano

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhuuni dux iyo waxtar leh sii. Baani bukaanka.

2

baani -ga: (magac, lab, keli) baadhis aan tudhaale lehayn. Boolisku baani bay nagu sameeyeen. Dh: degaanduug, faanbi.

waa la naqliyay ✓

1

de: feed ~ give nutritious food to (a convalescent)

2

lx: baani

3

pd: (baaniyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: baani

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xayawaanka duurgale ah ee aan dadka u soo dhawaan. Fardo banani ah fuulmo kala tage. Dh: dibadgalow, banjoog, duurjoog. Li: dabjoog, docjoog.

waa la naqliyay ✓

Battery

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) [Pl. batariyaal- batariyaasha] battery (baa-tari)

waa la naqliyay ✓

(fal) cagaha dhulka la dhac oo ku dhufdhufo Ninkii botoriyey baa geela didiyey.

waa la naqliyay ✓

-da: (magic, dhedig, keli) biyo ka dheregsanaan; wabaxsanaan.

waa la naqliyay ✓

avv. berri, berrito.

waa la naqliyay ✓

(fal) kala qaybi; wax laba isle'eg u kala shub, Caanaha inoo matani. Dh: kala-badh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qatanaan.

waa la naqliyay ✓

votant, n. - codkiisa bixin.

waa la naqliyay ✓

botanique, n.f. - Cilmiga barashada dhirta.

waa la naqliyay ✓

1

(Booranji-da)

2

Dharka la qaato, jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc dharka midabka leh ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] cloth, kind of fabric

waa la naqliyay ✓

1

de: cloth, kind of fabric

2

lx: booranji

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f-col

5

key: booranji

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale hoggaami oo hormuud u noqo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax ba'an ahaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg babcanaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg bacranaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Barandi-ga)

2

Cayaariyaasha danbe xargohooda.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Cayaari ama khaafiyad weyn, doonta xaggeeda dambe ku taal oo xarigga shiraaca lagu duubo.

waa la naqliyay ✓

m. n. rope of a pulley

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaariyayaasha gadaal ku yaalla ee doonta xadhkaha loogu xidho. Barandi ma laha doontu.

waa la naqliyay ✓

1

de: rope of a pulley

2

lx: barandi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: barandi

waa la naqliyay ✓

-da: (n) potato (pa teey tow) ~ baradho, bataato

waa la naqliyay ✓

batantaha: (n) license (laay sansi); driver's license ~ ruqso. 2. patent (paatent) ~ laysin

waa la naqliyay ✓

battant, n.m. - qayb furdad; dariisha; moobil iwm; carabka koorta geela

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) furfurraansho iyo dabci wanaag.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax bayaan ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax bayaan ka dhigid. m.f.dh, bayaanin.

waa la naqliyay ✓

v. clarify, define, make explicit, explain; state something

waa la naqliyay ✓

-yey say: (v) make clear or easier to understand; clarify (kalaara faay); elucidate (i-luu si dheey) ~ faahfaahi, caddee, jilci

waa la naqliyay ✓

(fal) si cad oo aan madmadaw lahayn wax u sheeg. Dadka hadalka u bayaani. Dh: bayaami, qeex.

waa la naqliyay ✓

1

de: clarify, define, make explicit, explain; state s.t.

2

lx: bayaani

3

pd: (bayaaniyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: bayaani

waa la naqliyay ✓

/balatant/ (adj) qayaxan, si-xun u muuqda

waa la naqliyay ✓

n., baxri, -gi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid hambalyo u jeedin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid hambalyo u jeedin. m.f.dh, bogaadin.

waa la naqliyay ✓

v. compliment, congratulate; satisfy; cheer (up)

waa la naqliyay ✓

-yey/say: (v) encourage (en- kooreej); praise (pareeys); acclaim (a-kaleeym);

waa la naqliyay ✓

(fal) ruux wax wanaagsan sameeyey ama ku guulaystay ku ammaan, ku dhiirrigeli. Oroyahankii guusha soo hooyey madaxweynuhu wuu bogaadiyey. Dh: hambalyee.

waa la naqliyay ✓

1

de: compliment, congratulate; satisfy; cheer (up)

2

lx: bogaadi

3

pd: (bogaadiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: bogaadi

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Poland

waa la naqliyay ✓

(n) Poland (poo-lan). Warsaw is the capital and the largest city

waa la naqliyay ✓

1

de: Poland

2

lx: Booland

3

ps: n0-loc

4

key: Booland

waa la naqliyay ✓

m.l Duulal la rumaysan yahay in ay dadka ku ridaan cudur lagu daaweeyo ciyaaro, xoolo la qalo iyo udug.

waa la naqliyay ✓

m.l Duulal la rumaysan yahay in ay dadka ku ridaan cudur lagu daaweeyo ciyaaro, xoolo la qalo iyo udug.

waa la naqliyay ✓

m. n. demon that possesses someone; dance to relieve this possession

waa la naqliyay ✓

-booranaha: (n) sickness believed to be caused by an evil spirit; demon (dii man) ~ mingis

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) sac la booray.

waa la naqliyay ✓

1

de: demon that possesses s.o.; dance to relieve this possession

2

lx: boorane

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m

5

see: mingis

6

key: boorane

waa la naqliyay ✓

1

(Bootaan-ta)

2

1. Bus; habaas.

3

2. Meesha buska leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bus; habaas. 2. Meesha buska leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Bus; habaas. 2. Meesha buska leh.

waa la naqliyay ✓

name: Bootan

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): dust; dusty place

waa la naqliyay ✓

name-m dust; a dusty place. Lit: he who was born at a dusty place or white-skinned

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg boodh.

2

bootaan -ta: (magac, dhedig, keli) meesha busta leh ee boodhka badan ka kaco. Bootaanta habaaska leh iyo markaan beri ka soo guurrey.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bootee. la-mid: bootays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadallada kulul ee dhex mara labada isu cadhaysn. Bootaynta aayara naag walayba buulkaaga tag.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bootayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal): taratan orad ah dad la gal. Borotama oo buuraha ka dhaca. Dh: beretan, tartan.

2

borotan -ka: (magac, lab, keli) taratan orad ah dad la geliddii. Borortankii haddaan badiyey basar baan u seexan. Dh: beretan, tartan.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): potash

waa la naqliyay ✓

1

de: potash {Eng}

2

lx: botaash

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-mass

5

key: botaash

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cagaha dhulka la dhicid, boodh kaga kicin. Botorinta iyo boodboodka nala dhaafa dibadda ku dibbiradhacsada. Dh: botoris.

waa la naqliyay ✓