Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-da: (magac, dhedig, keli) meesha geela dhiigga ah lagu kala qaato ee lagu oodo. Geelu kolkuu boodhada ku oodanyahayee wada ololaayo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dho, m.dh) (baayoloji) Unug taran oo keligii kobci kara iyada oo aanu la kulmin unug kale oo taran b.ka waxa soo saara dhirta, fangiga, bakteeriyada iyo qaar ka mid ah borotosoowaha. B.ku wuxuu noqon karaa noole u eg waalidkii ama wuxuu mari karaa heer kale oo meerta nololeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dho, m.dh) (baay.) Unug taran oo keligii kobci kara iyada oo aanu la kulmin unug kale oo taran b.ka waxa soo saara dhirta, fangiga, bakteeriyada iyo qaar ka mid ah borotosoowaha. B.ku wuxuu noqon karaa noole u eg waalidkii ama wuxuu mari karaa heer kale oo meerta nololeed.

waa la naqliyay ✓

Dust

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): dust

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dust (dhast) ~ boor, bus

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciid budo ah oo dabaysho qaadqaaddo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dust

2

lx: boodh

3

pd: (-ka Pl: boodhadh (ka))

4

ps: n4-m-mass

5

key: boodh

waa la naqliyay ✓

1

(Boodda-da)

2

1. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo labo meelood laysaga hawakaco; bootin.

3

2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

waa la naqliyay ✓

1

booddo¹: m.dh 1. la-mid: bootin. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo laba melood laysaga hawakaco. 2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

2

booddo²: m.dh (-ooyin, m.l) (cilmiga naflayda) Xasharaad dhiigga dhuuqa oo aan baalal lahayn, lugose leh ay ku booddo. B.da waaweyn si aan joogto ahayn ayey waxay ku dul noolaadaan shimbiraha iyo naasleyda. Qaarka dadka cunana waxay qaadi karaan cudurro kala duwan.

waa la naqliyay ✓

1

booddo¹: m.dh 1. la-mid: bootin. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo laba melood laysaga hawakaco. 2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

2

booddo²: m.dh (-ooyin, m.l) (cilmiga naflayda) Xasharaad dhiigga dhuuqa oo aan baalal lahayn, lugose leh ay ku booddo. B.da waaweyn si aan joogto ahayn ayey waxay ku dul noolaadaan shimbiraha iyo naasleyda. Qaarka dadka cunana waxay qaadi karaan cudurro kala duwan.

waa la naqliyay ✓

jump

waa la naqliyay ✓

f. n. jumping; flea

waa la naqliyay ✓

1

-booddada: (n) the act of leaping; a jump ~ bootin

2

booddo: -booddada: (n) a small, wingless, bloodsucking insect; flea (filii)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cayayaan aan waaweynayn oo boodbooda, dhiigmiiratana ah, noolaha kale dhiigga ka miirata. Booddo bannaan kugu heshaa way ku dhiig tiriye. Dh: gandhiso, tagfi.

2

booddo-da: (magac, dhedig, keli) si degdeg xooggan ah meel uga boodid iyadoo aan dhulka la taabanaynin oo hawada la marayo. Booddada rag baa ku jaba dumar maba hawaystaane. Dh: bootin. boode: magaca wiil dhakhso ku dhashay oo aanay hooyadii fool badan arag.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhuudhi

2

de: jumping; [ext.] flea

3

lx: booddo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: booddo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) caano budo ah.

waa la naqliyay ✓

-qoodhaha: (n) testicles (tas-tikalis); scrotum (iskaroow-tam) ~ qooro, xaniiyo, raayo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg qoodhe. qoodhxumee: (fal) foolxumee; qaab silloon u yeel. Dh: foolxumee.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) faan iyo gooddi uu ruux naftiisa ku bilo isaga oo isqaadqaadaya. Toodho waa faan iyo is tus. Dh: golaaftan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg budli.

2

budul -ka: (magac, lab, keli) waddada lo'du marto ee boodhowda. Raad xoolaad. bohol-yowga hawd bay durduro budulka raacdaaye. Dh: qoode.

3

budul-ka: (magac, lab, keli) wax la tumay oo aad loo jilciyay sida badarka mooyaha lagu tumo. Dadka ilko beelaa jaadka budulkay ku cunaan.

waa la naqliyay ✓

empoussiérer, s', v. - boodhow: leh boodh badan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-wyo, m.dh) Furdaaminta la furdaamiyo qof herinta ka mid ah oo dembi galay; carromaris.

waa la naqliyay ✓

m.l Budo cad oo siigo ah udgoon oo waqtiga kuleylaha la marsado si ay dhidika u nuugto. la-mid: boolbare, boolbire, bootar.

waa la naqliyay ✓

m.l Budo cad oo siigo ah udgoon oo waqtiga kuleylaha la marsado si ay dhidika u nuugto. la-mid: boolbare, boolbire, bootar.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax boodh marmari oo habaas ka dhig. Dh: booree, siigee.

waa la naqliyay ✓

(Bodar) N Celtis africana Burm. F. Ulmaceae,

waa la naqliyay ✓

wiil ku dhashay meel boodh iyo siigo leh ama wiil midabkiisu madaw iyo casaan isku jira yahay oo boodhka u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Nooc carro oo astaan u ah gobollada leh cimilada cirif-hoosaad, oo ah ka ay ka baxaan inta badan dhirta dabiiciga ah ee caleen irbadleyda.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Nooc carro oo astaan u ah gobollada leh cimilada cirif-hoosaad, oo ah ka ay ka baxaan inta badan dhirta dabiiciga ah ee caleen irbadleyda.

waa la naqliyay ✓

Podsol

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhayaal, m.l/dh) Dhasha biciidka.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) biciidka ama dibiga yar ee aan geeso lahayn. Booldhe biciid bartanuu ka booday.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xalleefato.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bood-da) Hab dharka loo mayro oo loo caddeeyo.

2

2. (Bood-ka) Midabyada fardaha mid ka mid ah: caddaan cawl yari ku dheehan yahay.

waa la naqliyay ✓

1

bood¹: m.l Midab caddaan caawl ku dheehan ah oo ay fardaha yeeshaan.

2

bood²: m.dh Dhoobo cad, laga helo dhulka lakabyadiisa hoose ee biyaha u dhaw oo timaha iyo dharka lagu dhaqdo.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Meel lagu taagnaa si dhaqso iyo xoog leh kor uga kicid iyaadoo lugaha hal mar la wada qaadayo. 2. Sac kudid (dibi). 3. Ka b.: wax qotoma dul marid iyadoo dhankeeda kale lagu dhacayo. 4. Kala b.: arrin iyo wixi lamida ku heshin waayid.

waa la naqliyay ✓

bǫod: f.mg1 (-day, -dday) 1. Meel lagu taagnaa si dhaqso iyo xoog leh kor uga kicid iyaadoo lugaha hal mar la wada qaadayo. 2. Sac kudid (dibi). 3. Ka b.: wax qotoma dul marid iyadoo dhankeeda kale lagu dhacayo. 4. Kala b.: arrin iyo wixi lamida ku heshin waayid. m.f.dh, boodid.

waa la naqliyay ✓

1

v. jump, leap

2

bood m. n. beige ~ dirty white color (of a horse), tan

3

bood vl. n. method of whitening clothes, bleaching

waa la naqliyay ✓

nickname-m beige~ white (color)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhakhso u kac. Bood oo babuurka taagan raac.

2

bood: (fal) kor isga jar wax kaa sarreeya ama kaa hooseeya. Laabtan jir intuu ood ka boodoo talana ka boodaa.

3

bood: (fal) (ka ~) wax aad la soo jeediyey ka biyadiid oo ha yeelin. Boqorka beeshu go'aanka shirka wuu ka booday. Dh: diid.

4

bood: (tilmaame) midabyada fardaha mid ka mid ah oo caddaan cawl ku dheehan yahay. Faras bood ah sayladda ma laga helaa?

5

bood -da: (magac, dhedig, keli) qaab dharka loo dhago.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax dheh oo hadal. Dh: oro, dheh.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ootay, -oodatay) Xero iyo wixi lamida ood ku wareegsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ootay, -oodatay) Xero iyo wixi lamida ood ku wareegsasho. m.f.dh, oodasho.

waa la naqliyay ✓

v. close ~ fence off for oneself

waa la naqliyay ✓

oodaha: (n) [plural of ood] 1. brushwoods (buraash-wuudis). 2. —oodo -ootay / oodatay / ooteen: (v) fence (feens); with a wooden enclosure

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xero iyo wixii la mid ah, ood ku meerso.

2

oodo: (fal) meel furan xidho. Aqalka siigada ka oodo. Dh: xiro.

waa la naqliyay ✓

1

de: close ~ fence off for oneself

2

lx: oodo

3

pd: (ootay / oodatay)

4

ps: v3b=tr

5

key: oodo

waa la naqliyay ✓

(eraydhawaaq) loogu yeedho geela kolka la soo ururinayo. Dh: hooba, ohoy.

waa la naqliyay ✓

1

(Badha-da)

2

1. Neef baaqimo ah: caano yar

3

2. Dhex. kalabbar, bartan, bartame; wadaage.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Neef caano yar; baaqimo; gabno. 2. Dhex, kalabar, bartame.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. animal with poor milk-yield

2

badho [feminine] n., loc. center, middle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax buuxay, mid dhiman ka dhigo.

2

badho -da (magac, dhedig, keli) neef ishkin ah oo caano yar. Badho bidhe ma buuxiso. Dh: gabno, hooto. Li: ayro, haldoor.

waa la naqliyay ✓

(fal) kolba si isdabajoog ah in yar afka geli. Habka loo bidhiyo ma aqaan salool cuniddeeye. Dh: halhalayso.

waa la naqliyay ✓

1

(Bo'o) All. Som. Calotropis procera (Ait) Ait.F. Asclepiadaceae.

2

C,S Ricimus communis L. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

f.g2 la-mid: oohi.

waa la naqliyay ✓

v. make someone cry, scream ~ roar

waa la naqliyay ✓

(fal) ka oohi oo lilmo kaga keen. Yaa ka boohiyey agoonka?

waa la naqliyay ✓

1

cf: oohi

2

de: make s.o. cry, scream, or roar

3

lx: boohi

4

pd: (boohiyey)

5

ps: v2a=

6

key: boohi

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) biro ama cinjir miisaan culus oo sida gucista u samaysan oo malmalaasan, laguna ciyaaro oo iyaka la isku tookto, lagu dheelo. Boojo ciyaarka iyo soojeedkuu odaygii bartay. Dh: buul.

2

boojo: -da: (magac, dhedig, keli) xoolo aan wax laga qaata lahayn oo weyd ah. Hufane halkanuu boojadii mariyey. Dh: booji.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaarta turubka, hadba marka la dheelayo haadka loo boqro. la-mid: boolayn.

waa la naqliyay ✓

-boolada: (n) trumps (taraampis)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hadal faan iyo iska dheh ah.

2

boolo-da: (magac, dhedig, keli) ku wareejinta qaybinta turubka tartamaha laga tiro roonaaday. Boolo turub ma aan baran taniyo yaridiiye.

3

boolo-da: (magac, dhedig, keli) lacag hore oo ka socon jirtay Geeska Afrika. Dh: bawlad.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) Cid, meel, waddan si xaaladdeeda loo ogaado aadid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) Cid, meel, waddan si xaaladdeeda loo ogaado aadid. m.f.dh, booqasho.

waa la naqliyay ✓

v. visit, pay a visit

waa la naqliyay ✓

-booqay/booqatay: (v) visit (viiz-it); go visiting

waa la naqliyay ✓

(fal) ruux aad kala maqnaydeen ama kala raagteen ugu tag, gurigiisa ama meesha uu joogo imo, dal ama gobol safar booqasha ah ku tag oo ujeeddo gaar ah laga leeyahay. Dh: siyaaro, bariidi.

waa la naqliyay ✓

1

de: visit, pay a visit

2

lx: booqo

3

pd: (booqday)

4

ps: v3b=

5

xe: Come and visit us whenever you want.

6

xv: Na soo booqda markaad doontaan!

7

key: booqo

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Harag laga bixiyey ari caato ah. 2. Midab aad u cad oo ay yeeshaan timaha, dhogorta iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Harag laga bixiyey ari caato ah. 2. Midab aad u cad oo ay yeeshaan timaha, dhogorta iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

nickname-m white; light-skinned

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kolay askarigu agaabtiisa ku rito. Booshka ii qabo intaan baabuurka ka soo degi.

2

boosh-ka: (magac, lab, keli) haragga aan waafiga ahayn. Boosh baraar laga bixiyey ma gogol baa? Dh: kashrad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyn, m.l) Goroyada dheddig, goroyacawl.

waa la naqliyay ✓

f. n. female ostrich

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gorayada teeda dhedig. Goray iyo hooso wada socda ayaan Baadho ku arkay. Dh: gorayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: female ostrich

2

lx: booso

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: goroyacawl, haldhurre

6

key: booso

waa la naqliyay ✓

/buuth/ (n) 1. balbalo ama teendho yar oo bocsharo lugu gado ama ciyaaro lugu daawado (badanaa suug weyn u dhow)(n) 2. meel hal gof geli karo oo teleefoon laga dirsado. e.g. I am calling from a telephone booth.(n) 3. fadhiga baararka ee miiska dheer iyo kursiga dheer leh (00 kala xirxiran).

waa la naqliyay ✓

m.dh Faan iyo hanjabaad been ah oo cid lagu cabsi gelinayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Faan iyo hanjabaad been ah oo cid lagu cabsi gelinayo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Boto

waa la naqliyay ✓

f. n. type of butter

waa la naqliyay ✓

-bootada: (n) intimidation (in timi dhey shin); threatening ~ hanjabaad

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) turubka, gaar ahaanna falaaska, qof warqad yer isagoo haysta, isku dayaya inuu ciyaartoyda dareensiiyo inuu turub khatar qarsanayo, si ay la tartankiisa isaga maagaan.

2

booto-da: (magac, dhedig, keli) caanaha marka xoog loo lulo, burcad jilicsan oo ay dhalaan. Haantii way booto baxday. Dh: dhalato.

3

booto-da: (magac, dhedig, keli) labo qof marka ay is dirirayaan hanjabaadda iyo hadallada kulkulul ee dhexmara. Dh: goolaaftan.

waa la naqliyay ✓

s.m. markab am dayaarad gudahood, doc.

waa la naqliyay ✓

1

(Bowda-da)

2

Lugta inteeda u dhexaysa lowga iyo sinta; tar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Lugta inteeda u dhexeysa lowga iyo sinta.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Lugta inteeda u dhexeysa lowga iyo sinta.

waa la naqliyay ✓

f. n. thigh

waa la naqliyay ✓

-bowdada: (n) thigh (thaay); haunch (hoonj) ~ cajir

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lugta inta sare ee u dhaxaysa jilibka iyo bowdabariilaha. Bowdada kolkii aan ka jabay iyo boqonka taaggiisa. Dh: bawdo, taf.

waa la naqliyay ✓

s.m. maraq, fuud.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ootay, -oodatay) Roob da'aya soo dhowaasho.

waa la naqliyay ✓

v. be about to fall, be near (of rain)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) colka ku baxay beel dagaal ka dhexeeyey.

waa la naqliyay ✓

1

bw: roob

2

de: be about to fall, be near (of rain)

3

lx: goodo

4

nt: goodasho (/da) [vn-f]

5

pd: (gootay / goodatay)

6

ps: v3b=

7

key: goodo

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maqaar yar oo qudhmuun. Dh: xoodh.

waa la naqliyay ✓

1

(Hooda-da)

2

Ayaan; nasiib, cawo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Naasib.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nasiib.

waa la naqliyay ✓