boodh — Macnaha & Turjumaada

m.l (-dho, m.dh) (baayoloji) Unug taran oo keligii kobci kara iyada oo aanu la kulmin unug kale oo taran b.ka waxa soo saara dhirta, fangiga, bakteeriyada iyo qaar ka mid ah borotosoowaha. B.ku wuxuu noqon karaa noole u eg waalidkii ama wuxuu mari karaa heer kale oo meerta nololeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dho, m.dh) (baay.) Unug taran oo keligii kobci kara iyada oo aanu la kulmin unug kale oo taran b.ka waxa soo saara dhirta, fangiga, bakteeriyada iyo qaar ka mid ah borotosoowaha. B.ku wuxuu noqon karaa noole u eg waalidkii ama wuxuu mari karaa heer kale oo meerta nololeed.

waa la naqliyay ✓

Dust

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): dust

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dust (dhast) ~ boor, bus

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciid budo ah oo dabaysho qaadqaaddo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dust

2

lx: boodh

3

pd: (-ka Pl: boodhadh (ka))

4

ps: n4-m-mass

5

key: boodh

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) caano budo ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meesha geela dhiigga ah lagu kala qaato ee lagu oodo. Geelu kolkuu boodhada ku oodanyahayee wada ololaayo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bood-da) Hab dharka loo mayro oo loo caddeeyo.

2

2. (Bood-ka) Midabyada fardaha mid ka mid ah: caddaan cawl yari ku dheehan yahay.

waa la naqliyay ✓

1

bood¹: m.l Midab caddaan caawl ku dheehan ah oo ay fardaha yeeshaan.

2

bood²: m.dh Dhoobo cad, laga helo dhulka lakabyadiisa hoose ee biyaha u dhaw oo timaha iyo dharka lagu dhaqdo.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Meel lagu taagnaa si dhaqso iyo xoog leh kor uga kicid iyaadoo lugaha hal mar la wada qaadayo. 2. Sac kudid (dibi). 3. Ka b.: wax qotoma dul marid iyadoo dhankeeda kale lagu dhacayo. 4. Kala b.: arrin iyo wixi lamida ku heshin waayid.

waa la naqliyay ✓

bǫod: f.mg1 (-day, -dday) 1. Meel lagu taagnaa si dhaqso iyo xoog leh kor uga kicid iyaadoo lugaha hal mar la wada qaadayo. 2. Sac kudid (dibi). 3. Ka b.: wax qotoma dul marid iyadoo dhankeeda kale lagu dhacayo. 4. Kala b.: arrin iyo wixi lamida ku heshin waayid. m.f.dh, boodid.

waa la naqliyay ✓

1

v. jump, leap

2

bood m. n. beige ~ dirty white color (of a horse), tan

3

bood vl. n. method of whitening clothes, bleaching

waa la naqliyay ✓

nickname-m beige~ white (color)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhakhso u kac. Bood oo babuurka taagan raac.

2

bood: (fal) kor isga jar wax kaa sarreeya ama kaa hooseeya. Laabtan jir intuu ood ka boodoo talana ka boodaa.

3

bood: (fal) (ka ~) wax aad la soo jeediyey ka biyadiid oo ha yeelin. Boqorka beeshu go'aanka shirka wuu ka booday. Dh: diid.

4

bood: (tilmaame) midabyada fardaha mid ka mid ah oo caddaan cawl ku dheehan yahay. Faras bood ah sayladda ma laga helaa?

5

bood -da: (magac, dhedig, keli) qaab dharka loo dhago.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Harag laga bixiyey ari caato ah. 2. Midab aad u cad oo ay yeeshaan timaha, dhogorta iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Harag laga bixiyey ari caato ah. 2. Midab aad u cad oo ay yeeshaan timaha, dhogorta iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

nickname-m white; light-skinned

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kolay askarigu agaabtiisa ku rito. Booshka ii qabo intaan baabuurka ka soo degi.

2

boosh-ka: (magac, lab, keli) haragga aan waafiga ahayn. Boosh baraar laga bixiyey ma gogol baa? Dh: kashrad.

waa la naqliyay ✓

/buuth/ (n) 1. balbalo ama teendho yar oo bocsharo lugu gado ama ciyaaro lugu daawado (badanaa suug weyn u dhow)(n) 2. meel hal gof geli karo oo teleefoon laga dirsado. e.g. I am calling from a telephone booth.(n) 3. fadhiga baararka ee miiska dheer iyo kursiga dheer leh (00 kala xirxiran).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maqaar yar oo qudhmuun. Dh: xoodh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rar, m.l) la-mid: koor¹.

waa la naqliyay ✓

m. n. coat

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) coat (kowt); overcoat (ooverkowt); jacket (jaaket)

waa la naqliyay ✓

1

a: koor {N}

2

de: coat

3

lx: koodh

4

pd: (-ka Pl: koodhadh (ka))

5

ps: n4-m

6

key: koodh

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab keli) hal jawaan oo buuxa; jawaan mudho ah oo buuxa. Loodh bariis ah dukaanka ka qaado. Dh: kiintaal, loor.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: nood.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) lacagta inteeda warqadaha ah. Dh: noor. Li: qaddaadiic.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] stud animals [col.] ; uncastrated male animal

waa la naqliyay ✓

-a: (n) adult and strong male animals that have not been castrated ~ qoor

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magacwadareed) lab aan la dhufaanin oo xiniinyo qaba waxna saran kara. Qoodhi gardabo iskama dayso. Dh: qoor, qoodhqab.

2

qoodh-ka: (magac, lab, keli) shey badhkii. Qoodh sonkor ah ayaan carruurta u keenay. Dh: badh, nus.

3

qoodh -ka: (magac, lab, keli) candhada xoolaha ishinka ah afartooda kurximood ee naasaha ka korreeya. Dh: kurxin.

waa la naqliyay ✓

1

a: qoor

2

de: stud animals [col]; uncastrated male animal

3

lx: qoodh

4

pd: (-dha Pl: qoodhadh (ka))

5

ps: n4-f-col

6

key: qoodh

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir dilaaya oo qoryaha afka hore lagaga xidho.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xumbo uu dareere xoog u shubmaa kiciyo. Hadhuub gaallo xoodhliyo xunbada halab ma weydeen e. Dh: bas, galax, balax, sulux, xoor, xooj.

2

xoodh -ka: (magac, lab, keli) harag qudhmay oo ura. Xoodhbaa urayee naga tuura. Dh: xoor.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin ..., m.l) (baayoloji) Gaamayt dheddig oo bacrinsan: waa maxsuulka is kudarsanka bu'da ugxanta iyo xawada ama boodh faxalka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) la-mid: boodhar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) la-mid: boodhar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) la-mid: boodhar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Dhibco biyood yar yar oo isku cufan oo ay wehliyaan qiiq ama saxarro boodh ah. Dhadada waxaa laga helaa qaybaha hoose ee gibilka.

waa la naqliyay ✓

1

faxal¹: m.l (botani) Rimaygacmeed lagu sameeyo geedaha aan labaabshaha ahayn sida timirta iyadoo la goynaayo khaylka lab oo marka la qallajiyo lala dhaco khaylka dheddig oo geedkiisii ku yaal.

2

faxal²: m.l (-llo, m.dh) (baayoloji) 1. Xubuub cufan oo ka kooban gaamaytyada lab ee iniinta geedka, kuwaas oo ka baxa iyaga oo farabadan kiishfaxalka. 2. Labada laab ee sare ee faxal-sidaha geedka kuwaas oo had iyo jeer midabkoodu yahay hurdi, laab waliba waxa uu ka koobanyahay laba kiishfaxal oo ay ku dhex jiraan boodh faxal badani, kuwaas oo soo baxa marka faxalku qarxo.

3

faxal³: f.g1 (-xlay, -xashay; -xli) (botani)Faxal sameyn.

waa la naqliyay ✓

1

kahsi¹: m.l la-mid: kahasho.

2

kahsi²: m.l (daawo) Xaalad uu jidhku ku soo saaro jawaab ah kabbax an caadi ahayn qaar ka mid ah lid jidh dhaliyayaasha oo la yidhaahdo allarjiino, kaas waxa ka mid ah boodhka, faxalka, cuntooyinka qaarkood iyo dawooyinka ama dhogorta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-myo, m.dh) (botani) Hayfa wada shaqeeya oo sameeya jidhka fangaska. Wuxuu ka koobanyahay hayfa quudiye iyo hayfa taran oo wada jira, kaas oo dhala boodhsidayaal iyo gaametajiyam.

waa la naqliyay ✓

m.l Waa dhigidda uu dhigo wakiil dabiici ihi adke uu sidey oo uu ka keenay meel kale ama fog. Tusaale, webiyadu waxa ay tuulaan dhoobo iyo quruurux, dabayluhuna ciid badan iyo boodh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (taar.) Qaybta ka mid ah oogada dhulka iyo gibilkiisa ee ay nafleydu ku noolan karto, amase, ay nafley du ku nooshahay. 2. (jooloji) Dhigidda uu dhigo wakiil dabiici ihi adke uu sidey oo uu ka keenay meel kale ama fog. Tusaale: “Webiyadu waxa ay tuulaan dhoobo iyo quruurux, dabayluhuna ciid badan iyo boodh”.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Walax isjiidanayso oo ay ku dhiijiyaan unugyada “goblet” xuub xabeedka korkiisa si uu u ilaaliyo una subko, iyo si uu u soo dabo bakteeriyada, saxarrada boodhka iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin ..., m.l) (baay.) Gaamayt dheddig oo bacrinsan: waa maxsuulka is kudarsanka bu'da ugxanta iyo xawada ama boodh faxalka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (juqraafi) Dhibco biyood yar yar oo isku cufan oo ay wehliyaan qiiq ama saxarro boodh ah. Dhadada waxaa laga helaa qaybaha hoose ee gibilka.

waa la naqliyay ✓

1

faxal¹: m.l (botani) Rimaygacmeed lagu sameeyo geedaha aan labaabshaha ahayn sida timirta iyadoo la goynaayo khaylka lab oo marka la qallajiyo lala dhaco khaylka dheddig oo geedkiisii ku yaal.

2

faxal²: m.l (-llo, m.dh) (baay.) 1. Xubuub cufan oo ka kooban gaamaytyada lab ee iniinta geedka, kuwaas oo ka baxa iyaga oo farabadan kiishfaxalka. 2. Labada laab ee sare ee faxal-sidaha geedka kuwaas oo had iyo jeer midabkoodu yahay hurdi, laab waliba waxa uu ka koobanyahay laba kiishfaxal oo ay ku dhex jiraan boodh faxal badani, kuwaas oo soo baxa marka faxalku qarxo.

3

faxal³: f.g1 (-xlay, -xashay; -xli) (botani)Faxal sameyn. m.f.dh, faxlid.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Xaalad uu jidhku ku soo saaro jawaab ah kabbax an caadi ahayn qaar ka mid ah lid jidh dhaliyayaasha oo la yidhaahdo allarjiino, kaas waxa ka mid ah boodhka, faxalka, cuntooyinka qaarkood iyo dawooyinka ama dhogorta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-myo, m.dh) (botani) Hayfa wada shaqeeya oo sameeya jidhka fangaska. Wuxuu ka koobanyahay hayfa quudiye iyo hayfa taran oo wada jira, kaas oo dhala boodhsidayaal iyo gaametajiyam.

waa la naqliyay ✓

m.l Waa dhigidda uu dhigo wakiil dabiici ihi adke uu sidey oo uu ka keenay meel kale ama fog. Tusaale, webiyadu waxa ay tuulaan dhoobo iyo quruurux, dabayluhuna ciid badan iyo boodh.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (taar.) Qaybta ka mid ah oogada dhulka iyo gibilkiisa ee ay nafleydu ku noolan karto, amase, ay nafley du ku nooshahay. 2. (jool.) Dhigidda uu dhigo wakiil dabiici ihi adke uu sidey oo uu ka keenay meel kale ama fog. Tusaale: Webiyadu waxa ay tuulaan dhoobo iyo quruurux, dabayluhuna ciid badan iyo boodh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Walax isjiidanayso oo ay ku dhiijiyaan unugyada 'goblet' xuub xabeedka korkiisa si uu u ilaaliyo una subko, iyo si uu u soo dabo bakteeriyada, saxarrada boodhka iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

Boodh

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labo daarood oo aan waaweynayn oo ay middiiba dhawr qol ka kooban tahay. Baloodh bay na dejiyeen aan na qaadi karin.

waa la naqliyay ✓

m.l Budo cad oo siigo ah udgoon oo waqtiga kuleylaha la marsado si ay dhidika u nuugto. la-mid: boolbare, boolbire, bootar.

waa la naqliyay ✓

m.l Budo cad oo siigo ah udgoon oo waqtiga kuleylaha la marsado si ay dhidika u nuugto. la-mid: boolbare, boolbire, bootar.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax boodh marmari oo habaas ka dhig. Dh: booree, siigee.

waa la naqliyay ✓

(Bodar) N Celtis africana Burm. F. Ulmaceae,

waa la naqliyay ✓

wiil ku dhashay meel boodh iyo siigo leh ama wiil midabkiisu madaw iyo casaan isku jira yahay oo boodhka u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhayaal, m.l/dh) Dhasha biciidka.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) biciidka ama dibiga yar ee aan geeso lahayn. Booldhe biciid bartanuu ka booday.

waa la naqliyay ✓

1

(Aboodi-ga)

2

Haadka jaad ka mid ah oo weyn oo afka iyo lugaha iyo baalasha dhinacyadooda guduudan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nooc haadda ka mid ah oo xagga weynaanta u dhaxeeya gorgorka iyo coomaaddaha, oo habeenkii dhulka u hoyda oo afka luguha iyo baalasha dhinacyadooda guduudan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Nooc haadda ka mid ah oo xagga weynaanta u dhaxeeya gorgorka iyo coomaaddaha, oo habeenkii dhulka u hoyda oo afka luguha iyo baalasha dhinacyadooda guduudan.

waa la naqliyay ✓

m. n. bird of prey species, vulture

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) big bird; large bird

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) jaad haadka ka mid ah oo waaweyn. Bogga iyo inta hore wuu cadyahay dushana waa madow afka iyo mijahana waa casaan. Gorayada iyo shimbiraha waaweyn ayuu ugacda ka cunaa. Gorayadu ilmaheeda, aroori bay dhigtaayoo, aboodigu ku laayaa. Dh: durmi.

waa la naqliyay ✓

1

de: bird of prey sp., vulture

2

lx: aboodi

3

pd: (-ga)

4

ps: n7-m

5

key: aboodi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) labada waalid midkood hooyadii. Dh: mocooyo, abooto.

waa la naqliyay ✓

/balaadhi/ (adj) 1. dhiig leh 2. dhiig badan ku daata (dagaal iwm)

waa la naqliyay ✓

a., dhiig leh; a bloody man, nin laayaan ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: jump, leap

2

hm: 1

3

lx: bood

4

pd: (booday)

5

ps: v1=

6

key: bood_1

waa la naqliyay ✓

1

cf: boosay

2

de: beige ~ dirty white color (of a horse), tan

3

hm: 2

4

lx: bood

5

pd: (-ka)

6

ps: n0-m

7

key: bood_2

waa la naqliyay ✓

1

de: method of whitening clothes, bleaching

2

hm: 3

3

lx: bood

4

pd: (-da)

5

ps: vn-f

6

key: bood_3

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Nin geesi ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) biro waaweyn oo sagbadda la shubayo hoosta lagaga qabto oo tiirka haya iyo looxa sagbadda u goglan u dhexeeya oo kolky engegto laga furo. Boodal la'aan sagbad lama shubi karo, Dh: buudar.

waa la naqliyay ✓

1

(Boodda-da)

2

1. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo labo meelood laysaga hawakaco; bootin.

3

2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

waa la naqliyay ✓

1

booddo¹: m.dh 1. la-mid: bootin. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo laba melood laysaga hawakaco. 2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

2

booddo²: m.dh (-ooyin, m.l) (cilmiga naflayda) Xasharaad dhiigga dhuuqa oo aan baalal lahayn, lugose leh ay ku booddo. B.da waaweyn si aan joogto ahayn ayey waxay ku dul noolaadaan shimbiraha iyo naasleyda. Qaarka dadka cunana waxay qaadi karaan cudurro kala duwan.

waa la naqliyay ✓

1

booddo¹: m.dh 1. la-mid: bootin. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo laba melood laysaga hawakaco. 2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

2

booddo²: m.dh (-ooyin, m.l) (cilmiga naflayda) Xasharaad dhiigga dhuuqa oo aan baalal lahayn, lugose leh ay ku booddo. B.da waaweyn si aan joogto ahayn ayey waxay ku dul noolaadaan shimbiraha iyo naasleyda. Qaarka dadka cunana waxay qaadi karaan cudurro kala duwan.

waa la naqliyay ✓

jump

waa la naqliyay ✓

f. n. jumping; flea

waa la naqliyay ✓

1

-booddada: (n) the act of leaping; a jump ~ bootin

2

booddo: -booddada: (n) a small, wingless, bloodsucking insect; flea (filii)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cayayaan aan waaweynayn oo boodbooda, dhiigmiiratana ah, noolaha kale dhiigga ka miirata. Booddo bannaan kugu heshaa way ku dhiig tiriye. Dh: gandhiso, tagfi.

2

booddo-da: (magac, dhedig, keli) si degdeg xooggan ah meel uga boodid iyadoo aan dhulka la taabanaynin oo hawada la marayo. Booddada rag baa ku jaba dumar maba hawaystaane. Dh: bootin. boode: magaca wiil dhakhso ku dhashay oo aanay hooyadii fool badan arag.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhuudhi

2

de: jumping; [ext.] flea

3

lx: booddo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: booddo

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -daysay) 1. Bood dhar ku mayrid. 2. Bood timaha ku caddayn. la-mid: booree (2).

waa la naqliyay ✓

v. whiten clothes, bleach

waa la naqliyay ✓

(fal) dhar aad u maydh oo caddee.

waa la naqliyay ✓

1

de: whiten clothes, bleach

2

lx: boodee

3

pd: (boodeeyey)

4

ps: v2b=

5

key: boodee

waa la naqliyay ✓

1

(Boodid-da)

2

Bootin samayn; dhaqso u hinqad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bǫod.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) kicintaan dhakhso ah. Boodidda waa lagu yaqaan iyo bayrta uu gabaye.

2

boodid -da: (magac, dhedig, keli) meel kor uga kac oo xagga sare ka mar.

3

boodid -da: (magac, dhedig, keli) wax ka cadhood oo ka kicid.

waa la naqliyay ✓

وَتْبِ، وَنَطْ، قَفْزِ

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) bootin samayn.

2

boodis -ta: (magac, dhedig, keli) ka cadhooshaha fikir la soo jeediyey.

waa la naqliyay ✓

m. n. excursionist; visitor

waa la naqliyay ✓

1

de: excursionist; visitor

2

lx: booqde

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: booqde

waa la naqliyay ✓

v. whistle

waa la naqliyay ✓

-da: (n) whistle (wisal) ~ foori

waa la naqliyay ✓

1

(fal) foodhin same. Dh: foori.

2

foodhi -da: (magac, dhedig, keli) sangadh ama yeedh la maglo oo samaysanta kolka inta bushimaha la isu dhoweeyo oo neef xoog leh laga soo daayo; foodhin; foori.

waa la naqliyay ✓