booddo — Macnaha & Turjumaada

1

(Boodda-da)

2

1. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo labo meelood laysaga hawakaco; bootin.

3

2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

waa la naqliyay ✓

1

booddo¹: m.dh 1. la-mid: bootin. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo laba melood laysaga hawakaco. 2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

2

booddo²: m.dh (-ooyin, m.l) (cilmiga naflayda) Xasharaad dhiigga dhuuqa oo aan baalal lahayn, lugose leh ay ku booddo. B.da waaweyn si aan joogto ahayn ayey waxay ku dul noolaadaan shimbiraha iyo naasleyda. Qaarka dadka cunana waxay qaadi karaan cudurro kala duwan.

waa la naqliyay ✓

1

booddo¹: m.dh 1. la-mid: bootin. Si degdeg iyo xoog leh, inta cagaha meel loogu dhufto, oo laba melood laysaga hawakaco. 2. Cayayaan yar oo boodbooda oo dadka iyo nafleyda kale dhiigooda ku nool; qandhiso.

2

booddo²: m.dh (-ooyin, m.l) (cilmiga naflayda) Xasharaad dhiigga dhuuqa oo aan baalal lahayn, lugose leh ay ku booddo. B.da waaweyn si aan joogto ahayn ayey waxay ku dul noolaadaan shimbiraha iyo naasleyda. Qaarka dadka cunana waxay qaadi karaan cudurro kala duwan.

waa la naqliyay ✓

jump

waa la naqliyay ✓

f. n. jumping; flea

waa la naqliyay ✓

1

-booddada: (n) the act of leaping; a jump ~ bootin

2

booddo: -booddada: (n) a small, wingless, bloodsucking insect; flea (filii)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cayayaan aan waaweynayn oo boodbooda, dhiigmiiratana ah, noolaha kale dhiigga ka miirata. Booddo bannaan kugu heshaa way ku dhiig tiriye. Dh: gandhiso, tagfi.

2

booddo-da: (magac, dhedig, keli) si degdeg xooggan ah meel uga boodid iyadoo aan dhulka la taabanaynin oo hawada la marayo. Booddada rag baa ku jaba dumar maba hawaystaane. Dh: bootin. boode: magaca wiil dhakhso ku dhashay oo aanay hooyadii fool badan arag.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhuudhi

2

de: jumping; [ext.] flea

3

lx: booddo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: booddo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meesha geela dhiigga ah lagu kala qaato ee lagu oodo. Geelu kolkuu boodhada ku oodanyahayee wada ololaayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Moodda-da)

2

Sida la moodayo; male; fakar; ictiqaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sida wax la moodayo; male; fakar; ictiqaad.

waa la naqliyay ✓

f. n. assumption, guess, opinion, belief

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) male aan la hubin oo shey sidii uu ahaa ama si an ahayn loo qaato. Dh: qiyaas, male.

waa la naqliyay ✓

1

cf: mood; ra'yi

2

de: assumption, guess, opinion, belief

3

lx: mooddo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: mooddo

waa la naqliyay ✓

ظَنُّ حُسْبَانٍ، تَقَدِير

waa la naqliyay ✓

1

(Bawna-ha)

2

Bahal yar oo kadafka u eg, kase dabo buuran; booddo-dheeri buu caan ku yahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Bootimaala-ha)

2

Cayaar ku dhisan booddo jaadad badan leh; bootin-cayaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Bootin-ta)

2

1. Sid degdeg iyo xoog leh, qof ama wax kale, labo meelood isaga seeraarin, dhul taabad la'aan.

3

2. Booddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Eeraan-ka)

2

Socod ama orod aad u dheer; dheerayn; duulid; booddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Fitilig-ta)

2

Af yar oo ka laallaada xarigga dabinka, oo inta godka la geliyo, garangarta iyo dhinaca godku isu hayaan, xarigga ishiisana dabadeed korkiisa la saaro; kolkii garangarta lagu joogsado oo ay fitiligtu booddo, baa ishu wixii dabinka taabtay ku roortaa oo qabataa.

waa la naqliyay ✓

1

(Ilfajaas-ka)

2

Cudur ishu karayso oo dibadda u soo booddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kudda-da)

2

Orod booddo ku anbabbaxa oo xawli dheer leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaalmarrogasha-da)

2

Rogmasho ama booddo qofku kol, sida garangarta, isku kor wareego, isagoo duuban; (ama qaalaamarrogasho).

waa la naqliyay ✓

1

(Qandhisa-da)

2

Booddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Rah-a)

2

Bahal yar oo birriga korkiisa iyo biyaha gudohoodaba ku nool; wuxuu lee yahay afar addin, labo lugood oo aad u xoog badan iyo labo jeeni oo gaaggaaban, iyo oogo qoyan oo jilicsan. Markuu rah dhab ah noqdo oo lullumannimada dhaafo, dabo ma leh. Itaalki waa booddo dheer yahay; rake.

waa la naqliyay ✓

1

(Xasharaad-ka)

2

Nafley yaryar oo kumanyaal jaad u sii kala baxbaxda; waxay isaga mid yihiin oo lagu yaqaan: waxay lee yihiin oogo arorro leh oo u kala baxda saddex qaybood (madax iyo dhex ama saab iyo sal ama qaar danbe); lix lugood, iyo (kuwooda duula) labo ama afar baal; iyo labo gees oo madaxa ka taagan. Lafdhabar ma leh. Waxaa ka mid ah: diqsi, shinni, xoon, kaneeco, injir, aboor, balanbaallis, dhiqle, booddo, geesoole, doorshaan, kd.; ~ cayayaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg booti. la-mid: booddo¹ (1), boodsiin, boodsiis, bootis.

waa la naqliyay ✓

1

gargaar¹: m.l 1. Kaalmo wax ku ool ah oo dhaqso leh. 2. G.ka degdegga ah: kalkaalo caafimaadka dhaqsaha leh oo loo galo qofka jirradu ku soo booddo ama shil ku dhaawacma. la-mid: gargaarsimo, gergaar¹.

2

gargaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) U g.: cid taakulayn. la-mid: gergaar².

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Guri, xero iyo wixi lamida irriddiisa xirid. 2. Nafley dagaalamaysa booddo isu diyaarin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Booddo, takri.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Orod booddo ku anbabbaxa oo xawli dheer leh. 2. Dagaal aan habeys-nayn oo aan laysu tureyn. 3. Masaafada u dhexeysa laba qof oo orotameysa oo kala horreeysa. 4. Orgoodka gammaanka.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Booddo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Doc; dhinac. 2. Boodidda nafley labada dhinac midkood u booddo. 3. Iin sinaha gasha oo dhutis keenta. la-mid: sinbayr.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-iyo, m.dh) Booddo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qaniin yaryar, dhiig ku nool ah, boodbooda, oo dharka, furaashyada ama darmooyinka lagu seexdo gala; booddo.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Nooc carro oo astaan u ah gobollada leh cimilada cirif-hoosaad, oo ah ka ay ka baxaan inta badan dhirta dabiiciga ah ee caleen irbadleyda.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Nooc carro oo astaan u ah gobollada leh cimilada cirif-hoosaad, oo ah ka ay ka baxaan inta badan dhirta dabiiciga ah ee caleen irbadleyda.

waa la naqliyay ✓

Podsol

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bood-da) Hab dharka loo mayro oo loo caddeeyo.

2

2. (Bood-ka) Midabyada fardaha mid ka mid ah: caddaan cawl yari ku dheehan yahay.

waa la naqliyay ✓

1

bood¹: m.l Midab caddaan caawl ku dheehan ah oo ay fardaha yeeshaan.

2

bood²: m.dh Dhoobo cad, laga helo dhulka lakabyadiisa hoose ee biyaha u dhaw oo timaha iyo dharka lagu dhaqdo.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Meel lagu taagnaa si dhaqso iyo xoog leh kor uga kicid iyaadoo lugaha hal mar la wada qaadayo. 2. Sac kudid (dibi). 3. Ka b.: wax qotoma dul marid iyadoo dhankeeda kale lagu dhacayo. 4. Kala b.: arrin iyo wixi lamida ku heshin waayid.

waa la naqliyay ✓

bǫod: f.mg1 (-day, -dday) 1. Meel lagu taagnaa si dhaqso iyo xoog leh kor uga kicid iyaadoo lugaha hal mar la wada qaadayo. 2. Sac kudid (dibi). 3. Ka b.: wax qotoma dul marid iyadoo dhankeeda kale lagu dhacayo. 4. Kala b.: arrin iyo wixi lamida ku heshin waayid. m.f.dh, boodid.

waa la naqliyay ✓

1

v. jump, leap

2

bood m. n. beige ~ dirty white color (of a horse), tan

3

bood vl. n. method of whitening clothes, bleaching

waa la naqliyay ✓

nickname-m beige~ white (color)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhakhso u kac. Bood oo babuurka taagan raac.

2

bood: (fal) kor isga jar wax kaa sarreeya ama kaa hooseeya. Laabtan jir intuu ood ka boodoo talana ka boodaa.

3

bood: (fal) (ka ~) wax aad la soo jeediyey ka biyadiid oo ha yeelin. Boqorka beeshu go'aanka shirka wuu ka booday. Dh: diid.

4

bood: (tilmaame) midabyada fardaha mid ka mid ah oo caddaan cawl ku dheehan yahay. Faras bood ah sayladda ma laga helaa?

5

bood -da: (magac, dhedig, keli) qaab dharka loo dhago.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ootay, -oodatay) Xero iyo wixi lamida ood ku wareegsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ootay, -oodatay) Xero iyo wixi lamida ood ku wareegsasho. m.f.dh, oodasho.

waa la naqliyay ✓

v. close ~ fence off for oneself

waa la naqliyay ✓

oodaha: (n) [plural of ood] 1. brushwoods (buraash-wuudis). 2. —oodo -ootay / oodatay / ooteen: (v) fence (feens); with a wooden enclosure

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xero iyo wixii la mid ah, ood ku meerso.

2

oodo: (fal) meel furan xidho. Aqalka siigada ka oodo. Dh: xiro.

waa la naqliyay ✓

1

de: close ~ fence off for oneself

2

lx: oodo

3

pd: (ootay / oodatay)

4

ps: v3b=tr

5

key: oodo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Bacaad yar ka dhasha dhul geedaha laga guray.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Bacaad yar ka dhasha dhul geedaha laga guray.

waa la naqliyay ✓

1

(Bo'o) All. Som. Calotropis procera (Ait) Ait.F. Asclepiadaceae.

2

C,S Ricimus communis L. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dho, m.dh) (baayoloji) Unug taran oo keligii kobci kara iyada oo aanu la kulmin unug kale oo taran b.ka waxa soo saara dhirta, fangiga, bakteeriyada iyo qaar ka mid ah borotosoowaha. B.ku wuxuu noqon karaa noole u eg waalidkii ama wuxuu mari karaa heer kale oo meerta nololeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dho, m.dh) (baay.) Unug taran oo keligii kobci kara iyada oo aanu la kulmin unug kale oo taran b.ka waxa soo saara dhirta, fangiga, bakteeriyada iyo qaar ka mid ah borotosoowaha. B.ku wuxuu noqon karaa noole u eg waalidkii ama wuxuu mari karaa heer kale oo meerta nololeed.

waa la naqliyay ✓

Dust

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): dust

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dust (dhast) ~ boor, bus

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciid budo ah oo dabaysho qaadqaaddo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dust

2

lx: boodh

3

pd: (-ka Pl: boodhadh (ka))

4

ps: n4-m-mass

5

key: boodh

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) biro ama cinjir miisaan culus oo sida gucista u samaysan oo malmalaasan, laguna ciyaaro oo iyaka la isku tookto, lagu dheelo. Boojo ciyaarka iyo soojeedkuu odaygii bartay. Dh: buul.

2

boojo: -da: (magac, dhedig, keli) xoolo aan wax laga qaata lahayn oo weyd ah. Hufane halkanuu boojadii mariyey. Dh: booji.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaarta turubka, hadba marka la dheelayo haadka loo boqro. la-mid: boolayn.

waa la naqliyay ✓

-boolada: (n) trumps (taraampis)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hadal faan iyo iska dheh ah.

2

boolo-da: (magac, dhedig, keli) ku wareejinta qaybinta turubka tartamaha laga tiro roonaaday. Boolo turub ma aan baran taniyo yaridiiye.

3

boolo-da: (magac, dhedig, keli) lacag hore oo ka socon jirtay Geeska Afrika. Dh: bawlad.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) Cid, meel, waddan si xaaladdeeda loo ogaado aadid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) Cid, meel, waddan si xaaladdeeda loo ogaado aadid. m.f.dh, booqasho.

waa la naqliyay ✓

v. visit, pay a visit

waa la naqliyay ✓

-booqay/booqatay: (v) visit (viiz-it); go visiting

waa la naqliyay ✓

(fal) ruux aad kala maqnaydeen ama kala raagteen ugu tag, gurigiisa ama meesha uu joogo imo, dal ama gobol safar booqasha ah ku tag oo ujeeddo gaar ah laga leeyahay. Dh: siyaaro, bariidi.

waa la naqliyay ✓

1

de: visit, pay a visit

2

lx: booqo

3

pd: (booqday)

4

ps: v3b=

5

xe: Come and visit us whenever you want.

6

xv: Na soo booqda markaad doontaan!

7

key: booqo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyn, m.l) Goroyada dheddig, goroyacawl.

waa la naqliyay ✓

f. n. female ostrich

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gorayada teeda dhedig. Goray iyo hooso wada socda ayaan Baadho ku arkay. Dh: gorayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: female ostrich

2

lx: booso

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: goroyacawl, haldhurre

6

key: booso

waa la naqliyay ✓

m.dh Faan iyo hanjabaad been ah oo cid lagu cabsi gelinayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Faan iyo hanjabaad been ah oo cid lagu cabsi gelinayo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Boto

waa la naqliyay ✓

f. n. type of butter

waa la naqliyay ✓

-bootada: (n) intimidation (in timi dhey shin); threatening ~ hanjabaad

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) turubka, gaar ahaanna falaaska, qof warqad yer isagoo haysta, isku dayaya inuu ciyaartoyda dareensiiyo inuu turub khatar qarsanayo, si ay la tartankiisa isaga maagaan.

2

booto-da: (magac, dhedig, keli) caanaha marka xoog loo lulo, burcad jilicsan oo ay dhalaan. Haantii way booto baxday. Dh: dhalato.

3

booto-da: (magac, dhedig, keli) labo qof marka ay is dirirayaan hanjabaadda iyo hadallada kulkulul ee dhexmara. Dh: goolaaftan.

waa la naqliyay ✓

s.m. markab am dayaarad gudahood, doc.

waa la naqliyay ✓

1

(Bowda-da)

2

Lugta inteeda u dhexaysa lowga iyo sinta; tar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Lugta inteeda u dhexeysa lowga iyo sinta.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Lugta inteeda u dhexeysa lowga iyo sinta.

waa la naqliyay ✓

f. n. thigh

waa la naqliyay ✓

-bowdada: (n) thigh (thaay); haunch (hoonj) ~ cajir

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) lugta inta sare ee u dhaxaysa jilibka iyo bowdabariilaha. Bowdada kolkii aan ka jabay iyo boqonka taaggiisa. Dh: bawdo, taf.

waa la naqliyay ✓

s.m. maraq, fuud.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ootay, -oodatay) Roob da'aya soo dhowaasho.

waa la naqliyay ✓

v. be about to fall, be near (of rain)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) colka ku baxay beel dagaal ka dhexeeyey.

waa la naqliyay ✓

1

bw: roob

2

de: be about to fall, be near (of rain)

3

lx: goodo

4

nt: goodasho (/da) [vn-f]

5

pd: (gootay / goodatay)

6

ps: v3b=

7

key: goodo

waa la naqliyay ✓

1

(Hooda-da)

2

Ayaan; nasiib, cawo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Naasib.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nasiib.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] luck, good fortune

waa la naqliyay ✓

name-fluck, good fortune. Syn: Ayaan, Cawo, Naruuro

waa la naqliyay ✓

-leh: (adj) lucky (laki); fortunate (foorjuneeyt) ~ nasiib, ayaan, callaf

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh la filayo in ay noqoto nasiib iyo cidhib wanaagsan oo reerka ku soo biirtay.

waa la naqliyay ✓