Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(fal) waxyaabo qoqoyan isku dardar oo isku laaq.

2

bojol -ka: (magac, lab, keli) wax qoyan oo la isku walaaqo. Dh: xash, walaaq.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef xoolo ah oo weyd ah. Boojol ninkii qalow eedi naga kaa raacday. Dh: caato.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. boolal / boolasha] bolt (boolt); screw (iskuruu) (bool-screw)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir adag oo maraaro leh. daaddada ama raaska gala ee ku dhexwareega ee tanbuurka ama hogoska shaaggu ku jiro gaariga ku haya. Laba bool baa ka baxay gaariga.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) curdinka qodaxda galoolka, waadhida iyo sarmaanta. Sida geriga bayraha ah bay, bocosha laacdaaye. Dh: canbuul.

waa la naqliyay ✓

1

(Boho-sha)

2

Dillaac weyn oo dhulka ku yaal oo ballaar iyo qoddo fogaan isku darsaday; god weeyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Jeex hoos u dheer biyo iyo wixi lamida sameeyeen oo dhulka ku yaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Jeex hoos u dheer biyo iyo wixi lamida sameeyeen oo dhulka ku yaal.

waa la naqliyay ✓

f. n. ditch, hole in the ground, ravine

waa la naqliyay ✓

-bohosha: (n) [Pl. boholo-ha] a large cave (keeyv); ditch (dish); trench (tareenji); cavern (kaaven) ~ qaxaab, booraan

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) god hoos u dheer oo dhulka meelaha dooxyada ah ku yaalla. Bohol hadimo ha qodin haddaad qoddana ha dheerayn ku dhiciyaana lama ogee.

2

bohol-sha: (magac, lab, keli) god dheer oo hoos loo qodo oo badarka lagu kaydsado. Bohol hadimo ha qodin ku dhici doonteena mooyee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haadaan, hataq, hog

2

de: ditch, hole in the ground, ravine

3

lx: bohol

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f, n2-f

6

key: bohol

waa la naqliyay ✓

مَسَالٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Bolol-ka)

2

(qori, ilig, kd.) duugoobey ama bahal galay oo xorshosh noqday.

waa la naqliyay ✓

1

bolol¹: m.l 1. B. ah: qori iyo wixi lamida marka ay duug ama bahal awgiis xorshosh noqdaan. 2. B. ah: miro daawo iyo wixi lamida oo faaday ama xorshashay. 3. la-mid: bololid.

2

bolol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Qori iyo wixi lamida duugnimo ama bahal galay awgeed xorshashid. 2. Miro daawo iyo wixi lamida faadid ama xorshoshid.

waa la naqliyay ✓

1

bolol¹: m.l 1. B. ah: qori iyo wixi lamida marka ay duug ama bahal awgiis xorshosh noqdaan. 2. B. ah: miro daawo iyo wixi lamida oo faaday ama xorshashay.

2

bolol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Qori iyo wixi lamida duugnimo ama bahal galay awgeed xorshashid. 2. Miro daawo iyo wixi lamida faadid ama xorshoshid. m.f.dh, bololid.

waa la naqliyay ✓

1

v. become decayed, rot

2

bolol vl. n. decay, rotting; wear and tear

waa la naqliyay ✓

1

-yey boloshay: (v) mold / (moowldh) also mould; become moldy; decay (di keey)

2

bolol -ka: (n) mold (moowldh); rotted matter; dry rot

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilig, laf, qori, geed ama miro, qallal oo duugow. Xagar ingegay bololi ogaa. Dh: xorshosh.

2

bolol -ka: (magac, lab, keli) ilig, laf, qori ama geed gaboobay oo xar galay. Bolol noqdaa xar hadduu geed gala e'. Dh: xorshosha.

waa la naqliyay ✓

1

(Boqol-ka)

2

Tiro ka koobanta toban meelood oo meeshiiba toban tahay; lanbarka sagaashan iyo sagaalka xiga oo ka korreeya; (100).

waa la naqliyay ✓

m.l.t Tiro ka kooban toban meelood oo min toban ah; “100”.

waa la naqliyay ✓

m.l.t Tiro ka kooban toban meelood oo min toban ah; 100.

waa la naqliyay ✓

num: hundred

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hundred (han dhareedh); 100

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac. lab, keli) tiro ka kooban toban meelood oo min toban ah, sagaashan iyo sagaal ka sarreysa oo ku xigta; boqol. Nin buka boqoli u talisay.

2

boqol-ka: (magac, lab, keli) magta qof la dilay laga baxsho oo bogol neef oo geel ah. Dh: mag, diyo. boqolaad: (tilmaame) tiro lanbarro badan ah, lanbarka godka boqolka u yaal. Tusaale ahaan, 342 lambarka (3) waa boqlaad lambarka (4) waa tobnaad lambarka (2) waa koobaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: hundred

2

lx: boqol

3

pd: (-ka Pl: boqolaal)

4

ps: num-m

5

key: boqol

waa la naqliyay ✓

مائة، مئة

waa la naqliyay ✓

(fal) isku burburi oo isku laaq wax qoyan; gacanta la gal oo fudfud ka dhig. Dh: bojol.

waa la naqliyay ✓

(fal) kala hagaaji, nidaami. Dh: habee, maaree. Li: bojol.

waa la naqliyay ✓

1

(Bocoo-sha)

2

Qolof bahal-galeen ah oo aalaa laga helo dhulka waayadii hore baddu fadhiyi jirtey; aleel weyn; caroog; dhulman; tammaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Qolof adag oo nafley yaryar oo biyo ku nool ah galaan oo laga helo xeebaha iyo meelaha ay biyuhu ka guraan. 2. Meel calaacasha ama cagaha ka mid ah oo uu dhacaan khafiif ah galay marka cirid lagu socdo ama hawl adag gacnaha lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Qolof adag oo nafley yaryar oo biyo ku nool ah galaan oo laga helo xeebaha iyo meelaha ay biyuhu ka guraan. 2. Meel calaacasha ama cagaha ka mid ah oo uu dhacaan khafiif ah galay marka cirid lagu socdo ama hawl adag gacnaha lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

f. n. seashell species

waa la naqliyay ✓

-bocoosha: (n) [Pl. bocoolo- ha] seashell (sii sheel) ~ angaleel, alleel

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) jidhfo ama qolofo badan laga helo dhulka beriyihii hore baddu fadhii jirtey sida aleelo waaweyn. Bocool haddii baddu lahaan jirtey ebryihii hore bannaankay fadhil jirtaa laga helaa. Dh: tammaan, caroog, dhulman.

waa la naqliyay ✓

1

cf: aleel, laji

2

de: sea shell sp.

3

lx: bocool

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f

6

key: bocool

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg bakool.

waa la naqliyay ✓

1

(Boqool-ka)

2

Qorrax kulul ku socod; dhalandhool; wirwir.

waa la naqliyay ✓

1

boqool¹: m.l la-mid: baqoolid.

2

boqool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) la-mid: baqool².

waa la naqliyay ✓

v. be exhausted from walking in the overhead sun

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soco hadhimada dabadeed. Markay gadeeyeen ba way boqooleen. Dh: dhalandhool.

2

boqool -ka: (magac, lab, keli) qorrax kulayl ku socod hadhimada dabadeed. Boqoolka innaga oo seexannaa innoo dhaanta qorrax kulayl. Dh: dhalandhool. Dh: hayaan, geeddi.

waa la naqliyay ✓

1

de: be exhausted from walking in the overhead sun

2

lx: boqool

3

pd: (boqoolay)

4

ps: v1=

5

key: boqool

waa la naqliyay ✓

bol, n.m. - qaafiri yar; baaquli yar; fujaan yar

waa la naqliyay ✓

/buu/booing, booed; (v) 1. ku fooryid (qof khudbaynaya ama jilaa iwm)(v) 2. diidmo qayaxan (tusid ama ku qaylin)

waa la naqliyay ✓

1

ool¹: m.l/dh Degaan; reer meel wada yaal.

2

ool²: f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 2. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal. 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 3. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho. m.f.dh, oolid.

waa la naqliyay ✓

1

v., neg., simple past tense: there was none (in a place)

2

ool imperative v., sg. be (in a place)

waa la naqliyay ✓

-ay / ooshay: (v) there is; it is ~ yaal. Ex: buuggii guria ma ool; the book was not at the house

waa la naqliyay ✓

1

(fal) degganow oo safar ka baaqo. Maanta ool berri ayaad tegiye. Dh: negow.

2

ool: (fal) wax meel dhaqdhaqaaq la'aan yaal ahaw.

3

ool -sha: (magac, dhedig, keli) reero meel wada yaal. Dh: degmo; degaan.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] syphilis

waa la naqliyay ✓

-bajada:(n) syphilis (sifelas) ~ isfiilato, isfiilito

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun xoolaha ku dhaca oo dabada laga gubo, siiba agagaarkeeda sibiisha, waana laga turqaa.

2

bajo -da: (magac, dhedig, keli) cudur faruurta hoose xanuuniya oo ay caddaato; cudur daran oo dadka qawlallada iyo xaglaha kaga dhaca. Wiilka biiji ayaa faruurta ka haysee ha la daweeyo. Dh: barraaqdo, biiji, xabbad, waraabow.

waa la naqliyay ✓

1

de: syphilis

2

lx: bajo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-col

5

syn: isfiilito, waraabow, xabbad

6

key: bajo

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1.(f.g) Cunto, cabid iyo wixi lamida ka dhergid. 2. Ka b.: arrin, hawl iyo wixi lamida ka baaraandegid; ka salgaarid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1.(f.g) Cunto, cabid iyo wixi lamida ka dhergid. 2. Ka b.: arrin, hawl iyo wixi lamida ka baaraandegid; ka salgaarid. m.f.dh, bogasho.

waa la naqliyay ✓

v. finish with; reach a point of satisfaction with

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax si fiican uga dhereg; in kugu filan ka hel sida cunto, dawaasho, hadal iyo waxii la mid ah. Hadalkii oo aana ka bogan buu igu badhgooyey.

2

bogo: (fal) «ka » aad ugu fiirso, ka baaraandeg, eegmada ka buuxso. Midibka biyo dahab sidoodii, ishaan daymada ka bogonoo, jeelaalada woow dawiyo nabadeey.

waa la naqliyay ✓

1

de: finish with; reach a point of satisfaction with

2

lx: bogo

3

pd: (bogtay)

4

ps: v3b=

5

key: bogo

waa la naqliyay ✓

/booyl/ (v) 1. karkarin (baylin, uumi ka bixin) (n) 2. kasoobax, fin.

waa la naqliyay ✓

/booyl/ (v) 1. karkariyow, kaluulayow (wathiitiyow). (n) 2. fing maly leh.

waa la naqliyay ✓

1

n., (ambury) dullax, -i.

2

boil: v.tr., kari; (to be agitated by heat) v., it boils, kar, distigii kar; the water boils, biyihii waa karayaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Xaalad shaqo iyo dhib la'aan ku sugnaan (nafley); nasasho. la-mid: bąji, beji.

waa la naqliyay ✓

v. rest, relax

waa la naqliyay ✓

(fal) hawl ama daal ka fadhiisi. Waataan bidhaan quruxsaneey, soo bojooy ku idhiye. Dh: nasi.

waa la naqliyay ✓

1

de: rest, relax

2

lx: boji

3

pd: (bojiyey)

4

ps: v2a=

5

see: beji

6

key: boji

waa la naqliyay ✓

1

(Boob-ka)

2

Qofba intuu gaari karo, dhaqso iyo xoog ku qaato isagoo is leh, dadka kale ka badso; hoosh.

waa la naqliyay ✓

1

boob¹: m.l 1. Si sedbursi xoog iyo dhaqso leh oo hanti cid ka dhexeyso loo qaato. 2. Si xoog iyo sharcidarro ah oo hanti iyo wixi lamida loo qaato. 3. Baadariga ugu sarreeya Fatikaanka. 4. la-mid: boobid.

2

boob²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Si sedbursi xoog iyo dhaqso leh hanti cid ka dhexeyso u qaadasho. 2. Si xoog iyo sharcidarro ah hanti iyo wixi lamida cid uga qaadasho. 3. Dedejin (cunid, socod, iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

boob¹: m.l 1. Si sedbursi xoog iyo dhaqso leh oo hanti cid ka dhexeyso loo qaato. 2. Si xoog iyo sharcidarro ah oo hanti iyo wixi lamida loo qaato. 3. Baadariga ugu sarreeya Fatikaanka.

2

boob²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Si sedbursi xoog iyo dhaqso leh hanti cid ka dhexeyso u qaadasho. 2. Si xoog iyo sharcidarro ah hanti iyo wixi lamida cid uga qaadasho. 3. Dedejin (cunid, socod, iyo wixi lamida). m.f.dh, boobid.

waa la naqliyay ✓

1

v. rob, snatch something; gobble (food); hurry, hasten

2

boob vl. n. robbery; kidnapping; rustling

waa la naqliyay ✓

/buub/boobs;(infl) naasaha dumarka

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhakhso awood ah wax ku qaado. Budcad baa na boobtay waannu faramadhannahay.

2

boob-ka: (magac, lab, keli) degdeg iyo xoog wax ku qaad. Suuqii boob baa lagu qaaday Dh: dhac.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Booc-a) Hunguri; cune.

2

2. (Booc-da) Geed aan qodax lahayn oo caleemo balballaaran iyo miro waaweyn oo afuufan leh; wuxuu lee yahay liil jilicsan oo qurux badan oo xargo iyo dhar iyo waxyaalo kale laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

booc¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Hunguri. 2. Cune. 3. In yar oo tubaako shiidan ah.

2

booc²: m.dh Geed caano leh caleemo balballaaran, laamo jiljilicsan iyo miro kuus kuusan oo buufsan leh.

waa la naqliyay ✓

1

booc¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Hunguri. 2. Cune. 3. In yar oo tubaako shiidan ah.

2

booc²: m.dh Geed caano leh caleemo balballaaran, laamo jiljilicsan iyo miro kuus kuusan oo buufsan leh.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. throat

2

booc [feminine] n. bush species with milky sap ((Calotropis procera))

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) hunguriga iyo qaaxada ka danbaysa ee codku soo maro. Ma badhbadho e' maansada markaan booca ka higgaadsho. Dh: dhuun.

2

booc-da: (magac, dhedig, keli) geed cagaaran oo dhulka dixaha ka baxa oo leh caleen waaweyn, caano, maydhax jilicsan iyo midho buurbuuran oo gudahah madhan oo sida biiqbiiqda afuufan. Dh: galiille, qubbo.

waa la naqliyay ✓

Sida booca laga wadaaliyo tooxiyaha iyo caynbooclaha.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bood-da) Hab dharka loo mayro oo loo caddeeyo.

2

2. (Bood-ka) Midabyada fardaha mid ka mid ah: caddaan cawl yari ku dheehan yahay.

waa la naqliyay ✓

1

bood¹: m.l Midab caddaan caawl ku dheehan ah oo ay fardaha yeeshaan.

2

bood²: m.dh Dhoobo cad, laga helo dhulka lakabyadiisa hoose ee biyaha u dhaw oo timaha iyo dharka lagu dhaqdo.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Meel lagu taagnaa si dhaqso iyo xoog leh kor uga kicid iyaadoo lugaha hal mar la wada qaadayo. 2. Sac kudid (dibi). 3. Ka b.: wax qotoma dul marid iyadoo dhankeeda kale lagu dhacayo. 4. Kala b.: arrin iyo wixi lamida ku heshin waayid.

waa la naqliyay ✓

bǫod: f.mg1 (-day, -dday) 1. Meel lagu taagnaa si dhaqso iyo xoog leh kor uga kicid iyaadoo lugaha hal mar la wada qaadayo. 2. Sac kudid (dibi). 3. Ka b.: wax qotoma dul marid iyadoo dhankeeda kale lagu dhacayo. 4. Kala b.: arrin iyo wixi lamida ku heshin waayid. m.f.dh, boodid.

waa la naqliyay ✓

1

v. jump, leap

2

bood m. n. beige ~ dirty white color (of a horse), tan

3

bood vl. n. method of whitening clothes, bleaching

waa la naqliyay ✓

nickname-m beige~ white (color)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhakhso u kac. Bood oo babuurka taagan raac.

2

bood: (fal) kor isga jar wax kaa sarreeya ama kaa hooseeya. Laabtan jir intuu ood ka boodoo talana ka boodaa.

3

bood: (fal) (ka ~) wax aad la soo jeediyey ka biyadiid oo ha yeelin. Boqorka beeshu go'aanka shirka wuu ka booday. Dh: diid.

4

bood: (tilmaame) midabyada fardaha mid ka mid ah oo caddaan cawl ku dheehan yahay. Faras bood ah sayladda ma laga helaa?

5

bood -da: (magac, dhedig, keli) qaab dharka loo dhago.

waa la naqliyay ✓

1

(Boog-ta)

2

Nabar furan oo aan weli biskoon; qoon; dhaawac.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.dh) Nabar caalir leh jirka muddo ku yaallay oo aan weli biskoon.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.dh) Nabar caalir leh jirka muddo ku yaallay oo aan weli biskoon.

waa la naqliyay ✓

f. n. ulcer, wound

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) an old wound; ulcer (alsar)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar xumaada oo aan weli bogsan; jirka ruuxa meel dhaawac ka soo gaadhay.

waa la naqliyay ✓

/buuk/ (n) buug.

waa la naqliyay ✓

Buug

waa la naqliyay ✓

/buuk/ (n) 1. buug. (v) 2. malliyow, darbiyow. We booked rooms at the hotel.

waa la naqliyay ✓

n., kitaab, -ki; the written or sacred book, cilmi, -gi.

waa la naqliyay ✓

/buum/booms, booming, boomed;(n) 1. ganacsiga oo barwaaqooba (wax gadashada oo badata ama cirka marta) (n) 2. cod dheer, shanqar xoog leh

waa la naqliyay ✓

/buum/ (n) 1. ed hanuung dheer oo hoog leh. (v) 2. wal bathythi. The number of runners in the park booms as summer comes closer.

waa la naqliyay ✓

1

(Boon-ta)

2

(dad) Sab.

waa la naqliyay ✓

1

boon¹: m.l (boon, m.dh) Nin nolol maalmeedkiisa ka soo saaro ugaarsashada.

2

boon²: m.dh 1. Beel ugaarsato ah. 2. Haweeney ka tirsan dadka ugaarsiga ku nool.

waa la naqliyay ✓

1

boon¹: m.l (boon, m.dh) Nin nolol maalmeedkiisa ka soo saaro ugaarsashada.

2

boon²: m.dh 1. Beel ugaarsato ah. 2. Haweeney ka tirsan dadka ugaarsiga ku nool.

waa la naqliyay ✓

m. n. Boon (low caste Somali)

waa la naqliyay ✓