bohol — Macnaha & Turjumaada

1

(Boho-sha)

2

Dillaac weyn oo dhulka ku yaal oo ballaar iyo qoddo fogaan isku darsaday; god weeyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Jeex hoos u dheer biyo iyo wixi lamida sameeyeen oo dhulka ku yaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Jeex hoos u dheer biyo iyo wixi lamida sameeyeen oo dhulka ku yaal.

waa la naqliyay ✓

f. n. ditch, hole in the ground, ravine

waa la naqliyay ✓

-bohosha: (n) [Pl. boholo-ha] a large cave (keeyv); ditch (dish); trench (tareenji); cavern (kaaven) ~ qaxaab, booraan

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) god hoos u dheer oo dhulka meelaha dooxyada ah ku yaalla. Bohol hadimo ha qodin haddaad qoddana ha dheerayn ku dhiciyaana lama ogee.

2

bohol-sha: (magac, lab, keli) god dheer oo hoos loo qodo oo badarka lagu kaydsado. Bohol hadimo ha qodin ku dhici doonteena mooyee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haadaan, hataq, hog

2

de: ditch, hole in the ground, ravine

3

lx: bohol

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f, n2-f

6

key: bohol

waa la naqliyay ✓

مَسَالٍ

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. boolal / boolasha] bolt (boolt); screw (iskuruu) (bool-screw)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir adag oo maraaro leh. daaddada ama raaska gala ee ku dhexwareega ee tanbuurka ama hogoska shaaggu ku jiro gaariga ku haya. Laba bool baa ka baxay gaariga.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) curdinka qodaxda galoolka, waadhida iyo sarmaanta. Sida geriga bayraha ah bay, bocosha laacdaaye. Dh: canbuul.

waa la naqliyay ✓

1

(Bohon-ka)

2

Neef lab oo aan xiniinyo lahayn; madhale.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Orgi wan iyo wixi lamida oo aan wax boodi karin.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): castrated male; gelding, steer; impotent

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef xoolo ah oo lab oo aan xiniiyo qabin ama xiniiyo la'aan ku soo dhashay. Bohon baraar ma dhalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: castrated male; gelding, steer; [atr.] impotent

2

lx: bohon

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: bohon

waa la naqliyay ✓

1

(fal) waxyaabo qoqoyan isku dardar oo isku laaq.

2

bojol -ka: (magac, lab, keli) wax qoyan oo la isku walaaqo. Dh: xash, walaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Bolol-ka)

2

(qori, ilig, kd.) duugoobey ama bahal galay oo xorshosh noqday.

waa la naqliyay ✓

1

bolol¹: m.l 1. B. ah: qori iyo wixi lamida marka ay duug ama bahal awgiis xorshosh noqdaan. 2. B. ah: miro daawo iyo wixi lamida oo faaday ama xorshashay. 3. la-mid: bololid.

2

bolol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Qori iyo wixi lamida duugnimo ama bahal galay awgeed xorshashid. 2. Miro daawo iyo wixi lamida faadid ama xorshoshid.

waa la naqliyay ✓

1

bolol¹: m.l 1. B. ah: qori iyo wixi lamida marka ay duug ama bahal awgiis xorshosh noqdaan. 2. B. ah: miro daawo iyo wixi lamida oo faaday ama xorshashay.

2

bolol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Qori iyo wixi lamida duugnimo ama bahal galay awgeed xorshashid. 2. Miro daawo iyo wixi lamida faadid ama xorshoshid. m.f.dh, bololid.

waa la naqliyay ✓

1

v. become decayed, rot

2

bolol vl. n. decay, rotting; wear and tear

waa la naqliyay ✓

1

-yey boloshay: (v) mold / (moowldh) also mould; become moldy; decay (di keey)

2

bolol -ka: (n) mold (moowldh); rotted matter; dry rot

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilig, laf, qori, geed ama miro, qallal oo duugow. Xagar ingegay bololi ogaa. Dh: xorshosh.

2

bolol -ka: (magac, lab, keli) ilig, laf, qori ama geed gaboobay oo xar galay. Bolol noqdaa xar hadduu geed gala e'. Dh: xorshosha.

waa la naqliyay ✓

1

(Boqol-ka)

2

Tiro ka koobanta toban meelood oo meeshiiba toban tahay; lanbarka sagaashan iyo sagaalka xiga oo ka korreeya; (100).

waa la naqliyay ✓

m.l.t Tiro ka kooban toban meelood oo min toban ah; “100”.

waa la naqliyay ✓

m.l.t Tiro ka kooban toban meelood oo min toban ah; 100.

waa la naqliyay ✓

num: hundred

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hundred (han dhareedh); 100

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac. lab, keli) tiro ka kooban toban meelood oo min toban ah, sagaashan iyo sagaal ka sarreysa oo ku xigta; boqol. Nin buka boqoli u talisay.

2

boqol-ka: (magac, lab, keli) magta qof la dilay laga baxsho oo bogol neef oo geel ah. Dh: mag, diyo. boqolaad: (tilmaame) tiro lanbarro badan ah, lanbarka godka boqolka u yaal. Tusaale ahaan, 342 lambarka (3) waa boqlaad lambarka (4) waa tobnaad lambarka (2) waa koobaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: hundred

2

lx: boqol

3

pd: (-ka Pl: boqolaal)

4

ps: num-m

5

key: boqol

waa la naqliyay ✓

مائة، مئة

waa la naqliyay ✓

1

(Bannaan-ka)

2

Meel aan geedo iyo dhis midna lahayn; dhul siman oo aan geedo iyo buuro iyo boholo midna lahayn; ban.

waa la naqliyay ✓

1

(Biyabbooli-ga)

2

Dhulka kor ka awdan, hoosna godad iyo boholo waaweyn oo qarsoon ku leh, oo biyaha roobka wada liqa.

waa la naqliyay ✓

1

(Boholaddumin-ta)

2

(qof) meel walba cabsi ka tusid si uu wixii uu samayn lahaa uga baqo oo isaga daayo; boholatusid; hogatusid.

waa la naqliyay ✓

1

(Boholyoobid-da)

2

Boholyow qabid; hiloobid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gebi-da) Wejiga qaarkiisa kore: food.

2

2. (Gebi-ga) Bohol ama haadaan ama wax u eg, afkooda; gow; daan: qar; jar.

waa la naqliyay ✓

1

(Haadaan-ta)

2

Dhul jeexan oo hoos u fog oo laga dhaco; bohol ama qar, dhiniciis aad u dheer; gebi laga finiino; jar.

3

2. Geed caano leh oo dharkaynka la tol ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Hataq-a)

2

Bohol yar; waraar; hog: haadaan; jar; booraan; gebi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Jar-ka) a) Xoolaha la cayiliyo oo la ganacsado; ahmin. b) Daruur duuban oo hir la moodo, c) Bohol weyn gowgeed; qar; haadaan.

2

2. (Jar-ta) a) Sida 1c. b) Shaxda marka saddex hal oo isku bar bar ahi isku beegmaan; jare.

waa la naqliyay ✓

1

(Qar-ka)

2

1. Buur dheer oo dhagax ah; cal.

3

2. (weel, kd.) meesha u korraysa oo uu ku dhammaado; af.

4

3. (bohol, ceel, webi, kd.) gow; daan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-naaday, -naatay) 1. Meel aan geedo iyo dhis midna lahayn; dhul siman oo aan geedo iyo buuro iyo boholo midna lahayn; ban. 2. Wax xalaal ah noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) U b.: cabsi gelin iyo degniin cid loo jeediyo si ujeeddadeeda looga baajiyo. la-mid: boholatus².

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg boholaddumi. la-mid: boholaddumis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: boholaddumin.

waa la naqliyay ✓

1

boholatus¹: m.l la-mid: boholatusid.

2

boholatus²: f.mg1 (-say, -stay) U b.: cid si ujeedadeeda looga baajiyo cabsi gelin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg boholatus². la-mid: boholatus¹.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg boholyow².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. C. ah: roob xoog badan oo dhulka bohola ka jeexa. 2. Xaro cusub aan degel hore ahayn. 3. la-mid: carraggoyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

waa la naqliyay ✓

/biihooldh/ (v) 1. fiirin (indha ku kala qaadid, arkid) 2. fiiri (markii gof la soo jeedinayo oo la rabo in wax fiican loo sheego).

waa la naqliyay ✓

v.tr., (look) arag, day, dhawr, eg, jeedali.

waa la naqliyay ✓

1

(Bocoo-sha)

2

Qolof bahal-galeen ah oo aalaa laga helo dhulka waayadii hore baddu fadhiyi jirtey; aleel weyn; caroog; dhulman; tammaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Qolof adag oo nafley yaryar oo biyo ku nool ah galaan oo laga helo xeebaha iyo meelaha ay biyuhu ka guraan. 2. Meel calaacasha ama cagaha ka mid ah oo uu dhacaan khafiif ah galay marka cirid lagu socdo ama hawl adag gacnaha lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Qolof adag oo nafley yaryar oo biyo ku nool ah galaan oo laga helo xeebaha iyo meelaha ay biyuhu ka guraan. 2. Meel calaacasha ama cagaha ka mid ah oo uu dhacaan khafiif ah galay marka cirid lagu socdo ama hawl adag gacnaha lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

f. n. seashell species

waa la naqliyay ✓

-bocoosha: (n) [Pl. bocoolo- ha] seashell (sii sheel) ~ angaleel, alleel

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) jidhfo ama qolofo badan laga helo dhulka beriyihii hore baddu fadhii jirtey sida aleelo waaweyn. Bocool haddii baddu lahaan jirtey ebryihii hore bannaankay fadhil jirtaa laga helaa. Dh: tammaan, caroog, dhulman.

waa la naqliyay ✓

1

cf: aleel, laji

2

de: sea shell sp.

3

lx: bocool

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f

6

key: bocool

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg bakool.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef xoolo ah oo weyd ah. Boojol ninkii qalow eedi naga kaa raacday. Dh: caato.

waa la naqliyay ✓

1

(Boqool-ka)

2

Qorrax kulul ku socod; dhalandhool; wirwir.

waa la naqliyay ✓

1

boqool¹: m.l la-mid: baqoolid.

2

boqool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) la-mid: baqool².

waa la naqliyay ✓

v. be exhausted from walking in the overhead sun

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soco hadhimada dabadeed. Markay gadeeyeen ba way boqooleen. Dh: dhalandhool.

2

boqool -ka: (magac, lab, keli) qorrax kulayl ku socod hadhimada dabadeed. Boqoolka innaga oo seexannaa innoo dhaanta qorrax kulayl. Dh: dhalandhool. Dh: hayaan, geeddi.

waa la naqliyay ✓

1

de: be exhausted from walking in the overhead sun

2

lx: boqool

3

pd: (boqoolay)

4

ps: v1=

5

key: boqool

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nabarka ay keento qodaxda mudda raafafka adhiga.

waa la naqliyay ✓

God jabal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg bohololood.

waa la naqliyay ✓

1

(Boholyow-ga)

2

Wax la jecel yahay tebid; hilow.

waa la naqliyay ✓

1

boholyow¹: m.l 1. Dareen rabitaan oo ku dhasha qof marka wax uu jeclaa araggooda ka raago; hilow. 2. la-mid: boholyoobid.

2

boholyow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) U b.: wax araggooda laga raagay in la arko aad u jeclaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

boholyow¹: m.l. Dareen rabitaan oo ku dhasha qof marka wax uu jeclaa araggooda ka raago; hilow.

2

boholyow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) U b.: wax araggooda laga raagay in la arko aad u jeclaysasho. m.f.dh, boholyoobid.

waa la naqliyay ✓

m. n. longing, yearning

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) homesick; hankering (hang·karing); yearning; longing (loong-ing)

waa la naqliyay ✓

1

boholyow!: (fal) wax aad rabto ama jecelshahay aad u doon; dad iyo dal la aqoon jirey araggooda loo jeelo, oo loo hiloobo. Meel kastaan kaa baafinaayaa, adi dartaan baan u boholyoobayaa. Dh: teb, taw

2

boholyow-ga: (magac, lab, keli) wax kaa maqan, xiise weyn u qabid.

waa la naqliyay ✓

1

de: longing, yearning

2

lx: boholyow

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

syn: hilow

6

key: boholyow

waa la naqliyay ✓

m.l Geri yar oo caano nuug ah.

waa la naqliyay ✓

bol, n.m. - qaafiri yar; baaquli yar; fujaan yar

waa la naqliyay ✓

/buu/booing, booed; (v) 1. ku fooryid (qof khudbaynaya ama jilaa iwm)(v) 2. diidmo qayaxan (tusid ama ku qaylin)

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-olay, -oshay) Wax isku dayid; tijaabin.

waa la naqliyay ✓

v. try, attempt, test (out)

waa la naqliyay ✓

(fal) diirka ka qaad. Dh: diir.

waa la naqliyay ✓

1

de: try, attempt, test (out)

2

lx: hol

3

pd: (holay / hoshay)

4

ps: v1=

5

key: hol

waa la naqliyay ✓

eeg ooha.

waa la naqliyay ✓

1

ool¹: m.l/dh Degaan; reer meel wada yaal.

2

ool²: f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 2. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal. 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 3. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho. m.f.dh, oolid.

waa la naqliyay ✓

1

v., neg., simple past tense: there was none (in a place)

2

ool imperative v., sg. be (in a place)

waa la naqliyay ✓

-ay / ooshay: (v) there is; it is ~ yaal. Ex: buuggii guria ma ool; the book was not at the house

waa la naqliyay ✓

1

(fal) degganow oo safar ka baaqo. Maanta ool berri ayaad tegiye. Dh: negow.

2

ool: (fal) wax meel dhaqdhaqaaq la'aan yaal ahaw.

3

ool -sha: (magac, dhedig, keli) reero meel wada yaal. Dh: degmo; degaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.fal.) Uruur xiddigaha ka mid ah oo u dhexeeya Xoorka iyo Faruuryaha. la-mid: bąh.

waa la naqliyay ✓

m.l (c.fal.) Uruur xiddigaha ka mid ah oo u dhexeeya Xoorka iyo Faruuryaha. la-mid: bah.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1.(f.g) Cunto, cabid iyo wixi lamida ka dhergid. 2. Ka b.: arrin, hawl iyo wixi lamida ka baaraandegid; ka salgaarid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-gtay, -gatay) 1.(f.g) Cunto, cabid iyo wixi lamida ka dhergid. 2. Ka b.: arrin, hawl iyo wixi lamida ka baaraandegid; ka salgaarid. m.f.dh, bogasho.

waa la naqliyay ✓

v. finish with; reach a point of satisfaction with

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax si fiican uga dhereg; in kugu filan ka hel sida cunto, dawaasho, hadal iyo waxii la mid ah. Hadalkii oo aana ka bogan buu igu badhgooyey.

2

bogo: (fal) «ka » aad ugu fiirso, ka baaraandeg, eegmada ka buuxso. Midibka biyo dahab sidoodii, ishaan daymada ka bogonoo, jeelaalada woow dawiyo nabadeey.

waa la naqliyay ✓

1

de: finish with; reach a point of satisfaction with

2

lx: bogo

3

pd: (bogtay)

4

ps: v3b=

5

key: bogo

waa la naqliyay ✓

/booyl/ (v) 1. karkarin (baylin, uumi ka bixin) (n) 2. kasoobax, fin.

waa la naqliyay ✓

/booyl/ (v) 1. karkariyow, kaluulayow (wathiitiyow). (n) 2. fing maly leh.

waa la naqliyay ✓

1

n., (ambury) dullax, -i.

2

boil: v.tr., kari; (to be agitated by heat) v., it boils, kar, distigii kar; the water boils, biyihii waa karayaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Boob-ka)

2

Qofba intuu gaari karo, dhaqso iyo xoog ku qaato isagoo is leh, dadka kale ka badso; hoosh.

waa la naqliyay ✓

1

boob¹: m.l 1. Si sedbursi xoog iyo dhaqso leh oo hanti cid ka dhexeyso loo qaato. 2. Si xoog iyo sharcidarro ah oo hanti iyo wixi lamida loo qaato. 3. Baadariga ugu sarreeya Fatikaanka. 4. la-mid: boobid.

2

boob²: f.g1 (-bay, -btay) 1. Si sedbursi xoog iyo dhaqso leh hanti cid ka dhexeyso u qaadasho. 2. Si xoog iyo sharcidarro ah hanti iyo wixi lamida cid uga qaadasho. 3. Dedejin (cunid, socod, iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓