bocool — Macnaha & Turjumaada

1

(Bocoo-sha)

2

Qolof bahal-galeen ah oo aalaa laga helo dhulka waayadii hore baddu fadhiyi jirtey; aleel weyn; caroog; dhulman; tammaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Qolof adag oo nafley yaryar oo biyo ku nool ah galaan oo laga helo xeebaha iyo meelaha ay biyuhu ka guraan. 2. Meel calaacasha ama cagaha ka mid ah oo uu dhacaan khafiif ah galay marka cirid lagu socdo ama hawl adag gacnaha lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Qolof adag oo nafley yaryar oo biyo ku nool ah galaan oo laga helo xeebaha iyo meelaha ay biyuhu ka guraan. 2. Meel calaacasha ama cagaha ka mid ah oo uu dhacaan khafiif ah galay marka cirid lagu socdo ama hawl adag gacnaha lagu qabto.

waa la naqliyay ✓

f. n. seashell species

waa la naqliyay ✓

-bocoosha: (n) [Pl. bocoolo- ha] seashell (sii sheel) ~ angaleel, alleel

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) jidhfo ama qolofo badan laga helo dhulka beriyihii hore baddu fadhii jirtey sida aleelo waaweyn. Bocool haddii baddu lahaan jirtey ebryihii hore bannaankay fadhil jirtaa laga helaa. Dh: tammaan, caroog, dhulman.

waa la naqliyay ✓

1

cf: aleel, laji

2

de: sea shell sp.

3

lx: bocool

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f

6

key: bocool

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) curdinka qodaxda galoolka, waadhida iyo sarmaanta. Sida geriga bayraha ah bay, bocosha laacdaaye. Dh: canbuul.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bannaan xoolo-daaqeen ah. Bocoodkaa ku dareeriya baraarka. bocood-da: (magac, dhedig, keli) ciid jilicsan, aan buuraley iyo kaymaley midna ahayn. Haddii aad bannaankiyo, bacoodaha aad ka guurtaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg bakool.

waa la naqliyay ✓

1

(Boqool-ka)

2

Qorrax kulul ku socod; dhalandhool; wirwir.

waa la naqliyay ✓

1

boqool¹: m.l la-mid: baqoolid.

2

boqool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) la-mid: baqool².

waa la naqliyay ✓

v. be exhausted from walking in the overhead sun

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soco hadhimada dabadeed. Markay gadeeyeen ba way boqooleen. Dh: dhalandhool.

2

boqool -ka: (magac, lab, keli) qorrax kulayl ku socod hadhimada dabadeed. Boqoolka innaga oo seexannaa innoo dhaanta qorrax kulayl. Dh: dhalandhool. Dh: hayaan, geeddi.

waa la naqliyay ✓

1

de: be exhausted from walking in the overhead sun

2

lx: boqool

3

pd: (boqoolay)

4

ps: v1=

5

key: boqool

waa la naqliyay ✓

1

(Alee-sha)

2

Bocoosha iyo tammaanka jaad ka mid ah oo aan waaweyneyn; bocool; tammaan; laji: cangaleel.

waa la naqliyay ✓

1

(Bocoolaggurad-ka)

2

Muran, akeekan.

waa la naqliyay ✓

1

(Buun-ka)

2

1. Bocool weyn ama dhuun dheer oo kolkii la afuufo dhawaaq dheeri ka soo baxo.

3

2. Qalabka cayaaraha mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Lohod-ka)

2

Nafley yaryar oo badaha ku jirta oo aan lafo iyo riciro lahayn, badanaana ku dhexjira kuukiyaan, bocool, aleel, dhulman iyo wax la mid ah; waa jaadad badan oo qaar la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nafley yar oo biyaha ku nool, bocool ku dhex jirta oo kaadi-dhiigga noolihiisa korisa.

waa la naqliyay ✓

m.l Muran, akeekan. la-mid: bocoolaggurasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bocoolaguro. la-mid: bocoolaggurad.

waa la naqliyay ✓

m.l Bocool weyn ama dhuun dheer oo kolkii la afuufo dhawaaq dheer ka soo baxo.

waa la naqliyay ✓

1

cuur¹: m.l 1. Ciyaarta laylada godadkeeda mid ka mid ah oo bocool, dhagxaan iyo wixi lamida ka buuxaan. 2. C. ah: wax badan meel ku wada urursan.

2

cuur²: f.g1 (-ray, -rtay) Weel aad u buuxin.

waa la naqliyay ✓

1

kaadidhiig¹: m.l Cudur dadka ku dhaca oo laga qaado biyaha wasakhda ah ee fadhiya, kaadidana dhiig ka dhiga.

2

kaadidhiig²: m.l (daawo) Cudur dalalka cimilada kulul laga helo oo uu keeno deris-ku-noolka “bilharzia”. Ukumaha deris ku noolka oo soo raaca saxarada ama kaadida qofka qaba cudurka, waxay ku koraan bocoolaha ku jira biyaha macaan kuwaaso u sii daaya biyaha deris-ku-nool yaryar ah oo ka galaya jirka qofka ku mayranaya biyahaas. Astaamaha: kaadida oo dhiig soo raaca.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) 1. Weel badanaa qori ka sameysan oo biyaha lagu cabbo. 2. Bocool weyn oo berriga laga helo.

waa la naqliyay ✓

m.l Bocool.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nafley yar oo biyaha ku nool, bocool ku dhex jirta oo kaadi-dhiigga noolihiisa korisa.

waa la naqliyay ✓

m.l Bocool weyn ama dhuun dheer oo kolkii la afuufo dhawaaq dheer ka soo baxo.

waa la naqliyay ✓

1

kaadidhiig¹: m.l Cudur dadka ku dhaca oo laga qaado biyaha wasakhda ah ee fadhiya, kaadidana dhiig ka dhiga.

2

kaadidhiig²: m.l (daaw.) Cudur dalalka cimilada kulul laga helo oo uu keeno deriskunoolka 'bilharzia'. Ukumaha deris ku noolka oo soo raaca saxarada ama kaadida qofka qaba cudurka, waxay ku koraan bocoolaha ku jira biyaha macaan kuwaaso u sii daaya biyaha deris-ku-nool yaryar ah oo ka galaya jirka qofka ku mayranaya biyahaas. Astaamaha: kaadida oo dhiig soo raaca.

waa la naqliyay ✓

s.f. - bocool.

waa la naqliyay ✓

s.f. - bocool, aleel.

waa la naqliyay ✓

s.f. - bocoolaggale.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xasharaad badgaleen ah oo bocool ku dhexjira kolka uu halis dareemana bocoosha dhexdeeda isku qariya.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadal wax lagu diidan yahay. Bocoolagguradka waalidkaa ka daa. Dh: akeekan, jigraartan, muran, bacoolgurad.

waa la naqliyay ✓

m.l Socod la socdo waqtiga qorraxdu aad u kulushahay. la-mid: baqoolid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: baqooli.

waa la naqliyay ✓

(fal) xilli aan caadi ahayn socod u ambabixi. Ubadka meesha ka boqooli.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. boolal / boolasha] bolt (boolt); screw (iskuruu) (bool-screw)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir adag oo maraaro leh. daaddada ama raaska gala ee ku dhexwareega ee tanbuurka ama hogoska shaaggu ku jiro gaariga ku haya. Laba bool baa ka baxay gaariga.

waa la naqliyay ✓

/kuul/ (adj) 1. qaboow-yar (adj) 2. deggan (xasillan).

waa la naqliyay ✓

1

a., qabow.

2

cool, v.tr., (make cool) qabowji; v.i., (grow cool) qabow; v.r., qaboojiso.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bocor-ka) Subagga ka baxa caanaha geela.

2

2. (Bocor-ta) Miro arorro leh oo sida qaraha u weyn oo la cuno; geedka mirahaas bixiya.

waa la naqliyay ✓

1

bocor¹: m.l 1. Burcadka caanaha geela ka soo baxa. 2. Meesha kuusan oo cunaha ragga ku taal. 3. Miro ay qaraha isku bahyihiin oo la cuno marka la kariyo. 4. Geedka digirta marka uusan weli aad u soo bixin ee madaxiisu fooraro.

2

bocor²: m.dh (-ro, m.l) 1. Miro aroorro leh oo sida qaraha u weyn oo la cuno. 2. B. ah: gabadh aad u qurxoon.

waa la naqliyay ✓

1

bocor¹: m.l 1. Burcadka caanaha geela ka soo baxa. 2. Meesha kuusan oo cunaha ragga ku taal. 3. Miro ay qaraha isku bahyihiin oo la cuno marka la kariyo. 4. Geedka digirta marka uusan weli aad u soo bixin ee madaxiisu fooraro.

2

bocor²: m.dh (-ro, m.l) 1. Miro aroorro leh oo sida qaraha u weyn oo la cuno. 2. B. ah: gabadh aad u qurxoon.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] squash (vegetable), pumpkin

2

bocor [feminine] n., [abstract] shapely, with a good figure (of a young woman)

3

bocor m. n., (mass n.): ghee from camel's milk

waa la naqliyay ✓

1

(Bo'r) S, C, Og Cucurbita pepo L. Cucurbitaceae.

2

N Ricinus communis L. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) pumpkin (pamkin)

2

bocor -ta: (n) a young, good-looking woman

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, lab, keli) gabar gashaanti ah oo filsan, xilligii guurkana gaartay.

2

bocor -ka: (magac, lab, keli) subagga ka dhasha caanaha geela. Bocor geel dhaashi ma leh.

3

bocor -ka: (magac, lab, keli) mudho ama bocor wayn oo aroorro leh, sida qaraha ka weyn, la cuno.

4

bocor -ka: (magac, lab, keli) geedka midhaha bocorka bixiya.

5

bocor-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh qurux iyo qorriinsho badan. Bocor aan bannaanka lagu arag buu guursaday.

6

bocor -ta: (magac, dhedig, keli) koborta ku rogan xubinta taranka ee labka aadamaha. Ma u jeeddaa bocorta? Dh: kabar, dhalfo.

7

bocor -ta: (magac, dhedig, keli) dhurduhu marka surta ku samaynayo geedka, daloolka uu ibta kaga sameeyo hadduu weynaado, dhismaha xanjada ka samaysan ee uu ku sameeyo, ku awdo hogga. Bocorta faltiiq ku dalooli aan malabka dhuuqnee.

waa la naqliyay ✓

قَرْعٍ، دَبَّاءِ

waa la naqliyay ✓

1

(Boho-sha)

2

Dillaac weyn oo dhulka ku yaal oo ballaar iyo qoddo fogaan isku darsaday; god weeyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Jeex hoos u dheer biyo iyo wixi lamida sameeyeen oo dhulka ku yaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Jeex hoos u dheer biyo iyo wixi lamida sameeyeen oo dhulka ku yaal.

waa la naqliyay ✓

f. n. ditch, hole in the ground, ravine

waa la naqliyay ✓

-bohosha: (n) [Pl. boholo-ha] a large cave (keeyv); ditch (dish); trench (tareenji); cavern (kaaven) ~ qaxaab, booraan

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) god hoos u dheer oo dhulka meelaha dooxyada ah ku yaalla. Bohol hadimo ha qodin haddaad qoddana ha dheerayn ku dhiciyaana lama ogee.

2

bohol-sha: (magac, lab, keli) god dheer oo hoos loo qodo oo badarka lagu kaydsado. Bohol hadimo ha qodin ku dhici doonteena mooyee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haadaan, hataq, hog

2

de: ditch, hole in the ground, ravine

3

lx: bohol

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f, n2-f

6

key: bohol

waa la naqliyay ✓

مَسَالٍ

waa la naqliyay ✓

1

(fal) waxyaabo qoqoyan isku dardar oo isku laaq.

2

bojol -ka: (magac, lab, keli) wax qoyan oo la isku walaaqo. Dh: xash, walaaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Bolol-ka)

2

(qori, ilig, kd.) duugoobey ama bahal galay oo xorshosh noqday.

waa la naqliyay ✓

1

bolol¹: m.l 1. B. ah: qori iyo wixi lamida marka ay duug ama bahal awgiis xorshosh noqdaan. 2. B. ah: miro daawo iyo wixi lamida oo faaday ama xorshashay. 3. la-mid: bololid.

2

bolol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Qori iyo wixi lamida duugnimo ama bahal galay awgeed xorshashid. 2. Miro daawo iyo wixi lamida faadid ama xorshoshid.

waa la naqliyay ✓

1

bolol¹: m.l 1. B. ah: qori iyo wixi lamida marka ay duug ama bahal awgiis xorshosh noqdaan. 2. B. ah: miro daawo iyo wixi lamida oo faaday ama xorshashay.

2

bolol²: f.mg1 (-olay, -oshay) 1. Qori iyo wixi lamida duugnimo ama bahal galay awgeed xorshashid. 2. Miro daawo iyo wixi lamida faadid ama xorshoshid. m.f.dh, bololid.

waa la naqliyay ✓

1

v. become decayed, rot

2

bolol vl. n. decay, rotting; wear and tear

waa la naqliyay ✓

1

-yey boloshay: (v) mold / (moowldh) also mould; become moldy; decay (di keey)

2

bolol -ka: (n) mold (moowldh); rotted matter; dry rot

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilig, laf, qori, geed ama miro, qallal oo duugow. Xagar ingegay bololi ogaa. Dh: xorshosh.

2

bolol -ka: (magac, lab, keli) ilig, laf, qori ama geed gaboobay oo xar galay. Bolol noqdaa xar hadduu geed gala e'. Dh: xorshosha.

waa la naqliyay ✓

1

(Boqol-ka)

2

Tiro ka koobanta toban meelood oo meeshiiba toban tahay; lanbarka sagaashan iyo sagaalka xiga oo ka korreeya; (100).

waa la naqliyay ✓

m.l.t Tiro ka kooban toban meelood oo min toban ah; “100”.

waa la naqliyay ✓

m.l.t Tiro ka kooban toban meelood oo min toban ah; 100.

waa la naqliyay ✓

num: hundred

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hundred (han dhareedh); 100

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac. lab, keli) tiro ka kooban toban meelood oo min toban ah, sagaashan iyo sagaal ka sarreysa oo ku xigta; boqol. Nin buka boqoli u talisay.

2

boqol-ka: (magac, lab, keli) magta qof la dilay laga baxsho oo bogol neef oo geel ah. Dh: mag, diyo. boqolaad: (tilmaame) tiro lanbarro badan ah, lanbarka godka boqolka u yaal. Tusaale ahaan, 342 lambarka (3) waa boqlaad lambarka (4) waa tobnaad lambarka (2) waa koobaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: hundred

2

lx: boqol

3

pd: (-ka Pl: boqolaal)

4

ps: num-m

5

key: boqol

waa la naqliyay ✓

مائة، مئة

waa la naqliyay ✓

1

(Docol-ka)

2

Geed mareerka u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l Jaad geedaha ka mid ah oo mareerka u eg oo miro la cuno leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. plant species

waa la naqliyay ✓

Cordia ovalis 70

waa la naqliyay ✓

1

(Dol) C Cordia ovalis R.Br. Boraginaceae.

2

C Cordia sinensis Lam. Boraginaceae.

3

May, S Bocia coriacea Pax. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed loo yaqaanno madheedh oo u kala baxa madheedhmadow iyo madheedhdocor.

waa la naqliyay ✓

1

cf: mareer

2

de: plant sp.

3

lx: docol

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: docol

waa la naqliyay ✓

s.m. - aalkol.

waa la naqliyay ✓

alcool, n.m. - Isbiirte; Alkool

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel taag ah oo aan geedo lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Meel taag ah oo aan geedo lahayn. bacramid m.f.dh eeg bacran¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magic, dhedig, keli) dhul bannaan oo xooladaaqeen ah. Iduhu waxay ku naaxaan dhulka bacoodda ah. Dh: bocood.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakool-ka)

2

1. Dhul carradiisu tahay didib ama dhooddi; dhul carro cad.

3

2. Meeraha dhulka iyo Dusaaga u dhexeeya; Waxaraxir.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: bakaal. 2. Dhul carradiisu dibir ama dhooddi tahay; dhul carrocad ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: bakaal. 2. Dhul carradiisu dibir ama dhooddi tahay; dhul carrocad ah.

waa la naqliyay ✓

1

pr. n., loc. Venus (the second planet)

2

Bakool pr. n., loc. Bakol [region in south west Somalia.]

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] red earth ~ soil

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul ciid guduudan leh. Dhul dal badan oo bakool ah geela ku xerriya. Dh: gabiib, qorituur.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhul xaaluf ah oo aad loo degay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) timaha aan adkayn laakiin bistana aan ahayn oo kolka ay qoyaanna kala fida kolka ay engegaanna soo urura.

2

balool -ka: (magac, lab, keli) ubaxa duurka. Geelu balool buu daaqay. Dh: bul.

waa la naqliyay ✓

1

baqool¹: m.l Safar duhurkii la socdo; dhalandhool. la-mid: baqoolid.

2

baqool²: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Duhur, socod gelid. la-mid: boqool².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oolay, -ooshay) Duhur, socod gelid. m.f.dh, baqoolid. la-mid: boqool.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) waqti cadceeddu kulushahay soco oo ha hadhgalin hadhimada dabadeed. Sii boqool tuulladu way fogtahaye. Dh: dhalandhool.

2

baqool -ka: (magac, lab, keli) socod dheer oo qorax kulaylaha la socdo, casar iyo duhur inta u dhaxaysa. Baqoolaha hadhsimadii, hadii buqulka lagu dhaco.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef xoolo ah oo weyd ah. Boojol ninkii qalow eedi naga kaa raacday. Dh: caato.

waa la naqliyay ✓

Qarzo

waa la naqliyay ✓

m.l Geri yar oo caano nuug ah.

waa la naqliyay ✓