ble
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
blé
blé, n.m. - Sarreen (qamadi).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
holac-xuub-ubuceed
m.l (-cyo ..., m.dh) (daawo) Halaamacoodka xuubka ubacda. Infekshinka Iaad ee xuubka waxa keena baktiiriya dhiigga la socda, sida: bleeumokooko, baktiiriyada qaaxada, iyo wixi lamida. Astamo: xanuun ku faafsan uurkujirtada, qandho, iyo culeyska jirka oo is dhima. Biyo ayaa xuubka fariisan kara ama infekshinka ayaa sii kordhiya uur biyood horay u jiray. Infekshinka 2aad xuubka waxa keena dalooshamid ama dillac ka dhaca xubin ka mid ah uurkujirtada xubnaheeda - sida boog xiidmeed, qabsin waxaana u sabab ah soo gelitaanka jeermi iyo dhacaanka xubnaha uurkujirtada oo waxyeelleya xuubkaas.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
holac-xuububuceed
m.l (-cyo ..., m.dh) (daaw.) Halaamacoodka xuubka ubacda. Infekshinka 1aad ee xuubka waxa keena baktiiriya dhiigga la socda, sida: bleeumokooko, baktiiriyada qaaxada, iyo wixi lamida. Astamo: xanuun ku faafsan uurkujirtada, qandho, iyo culeyska jirka oo is dhima. Biyo ayaa xuubka fariisan kara ama infekshinka ayaa sii kordhiya uur biyood horay u jiray. Infekshinka 2aad xuubka waxa keena dalooshamid ama dillac ka dhaca xubin ka mid ah uurkujirtada xubnaheeda - sida boog xiidmeed, qabsin waxaana u sabab ah soo gelitaanka jeermi iyo dhacaanka xubnaha uurkujirtada oo waxyeelleya xuubkaas.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ajar
v. deceive, mislead
ajar m. n. blessing, divine grace, reward from God
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
amran
der. [adjective] authorized; blessed, endowed with divine blessing; possessing supernatural power
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bacaac
f. n. bleating, sound of sheep ~ goat; nonsense talk
bacaac m. n. stupid person
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
barakayn
vl. n. act of blessing
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
barakaysan
der. [adjective] blessed, sacred
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
barakee
v. bless
barakee: v. sample, taste
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
barako
f. n. blessing, divine favor
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
barakoob
inch. v. become blessed, be especially favored by God; multiply
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bismillee
v. begin (meal ~ anything else) with a blessing
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bood
v. jump, leap
bood m. n. beige ~ dirty white color (of a horse), tan
bood vl. n. method of whitening clothes, bleaching
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
boodee
v. whiten clothes, bleach
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
caddee
v. make white, whiten; bleach, clean
caddee v. explain, clarify; enlighten; prove; declare, announ; develop (film)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhibiibtir
vl. n., [compound] prevention of bleeding; blood transfusion
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhiigaab
v. bleed
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhiigbax
v., [compound] bleed, hemorrhage
dhiigbax vl. n., [compound] bleeding, flow of blood, hemorrhage
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhiigee
v. bleed, make blood come out
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhiigroor
m. n., [compound] bruise
dhiigroor: v., [compound] bleed, lose blood
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhiiji
v. milk a little; squeeze a trickle from
dhiiji v. bleed, cause blood to come out
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
able
/eybal/ (adj) awoodi kara. e.g. I will be able to visit you this weekend.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
able
/eybal/ (adj) tabar, yibaad.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
able
a., kara; (skilful) farsamo badan, wax qaban og.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bale
/beyl/bales, baling, baled;(adj) 1. raso, wax is kor-kor saaran (taalo).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bale
/beyl/ (n) wal lys sasaary amy ly kuusy. He stored the bales of clothes in the closet.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bale
n., (of goods) xidhmo alaabo ah, xidhmadi.
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bile
Xamayti
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
bile
(n) a bitter, alkaline, brownish-yellow or greenish-yellow liquid that is secreted by the liver, stored in the gall bladder, and discharged into the small intestines and that aids in digestion, chiefly by dissolving fats.
dheecaanka xameetida
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bile
/bayl/ (n) xammeeti (dheecaanka beer-kutaasha ku jira)
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
bile
s.f. - xameeti.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Bile
magac loo baxsho wiil dhalashadiisa lagu farxay oo gabdho badan ka daba dhashay.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bile
-ha: (magac, lab, keli) qof wax hagaajiya oo qurxiya.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
bile
bile, n.f. - dheecaan qaraar oo beerku ku soo daayo marka cuntada dheef-shiidkeedu socdo oo wax ka tara dheef-shiidka.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bile
n., dacar, -ti.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
bleu
bleu, adj. - Midabka Cirka oo kale; (Calanka Soomaalida midabkiisa oo kale); lafcir; beymadow.
bleu foncé - Buluug qira leh.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
blew
/bilu/ (v) blow oo fal laha moothi eh.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
blue
/buluu/ (n) buluug (midabka cirka oo kale)
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
blue
/bluu/ (n) 1. buluug. (adj) 2. murugsyng. He felt blue during his first days at the new school.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
blue
(colour), n., madow cadaan, -ki.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bule
m.l (-layaal, m.dh) Qof habeeya ama isku duwa hawsha riwaayadda ama filinka.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bule
m.l (-layaal, m.dh) Qof habeeya ama isku duwa hawsha riwaayadda ama filinka.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
be
v.i., ah (affix), ahaw (see Grammar); what is it to me? aniga maxay iila tahay? he is to be killed, in la dilaa buu leeyahay; you are to speak, hadalka adaa leh or inaad hadasha baad leedahay; it is day, wa dharaar, maalin; it was night, habeen bay ahayd; it is over, dhamaatay; how is it with you? simay, sidee kula tahay? it is so with me, sidaasay ila tahay or aniga waa ila sidaa; what is the matter? waa sidee? so it is, waa sidaa; let it be so, sidaa u daa; so be it, sidaa ha ahaato; I am to go thither, halkaasaan inaan tago leeyahay; it is good being here, waa wanaag in halkaan la joogo; it was better being there, tii baa tan ka wanaagsanayd, or tii baa tan dhaantay, or halkaa baa sii wanaagsanayd; there is, there are, there was, there will be, wax jira (sing. and plur), wax jiray, wax jiri doona; there are many men, niman badan baa jira or niman badni waa jiraan; here he is, halkuu joogaa; there is one, waa mid; this is the reason why I did it, eeddi aan waxaa ku sameeyay waa taa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Le
-le
Erey aan keli isu taagin ee magacyada qaarkood lagu dabakaro, ulajeeddadiisuna tahay: leh, haysta; kd. (sida: dukaanle; hilible; alifle).
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
le
art. - qodob dheddig oo wadar ah.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
le
(fal) wax qabid. Anaa le buuggan. Dh: leh.
le: (fal) hadal dhihid. Cabdi baa le, anaa cunay cashadii. Dh: leh.
le: (fal) wax malayn. Dh: leh.
le: (dabakar) salkorodh magaca lab ku dabakarma oo sameeya magac xirfadeedka uu qofku ku abtirsado. Xiddhigle, waranle, abjedle, dhagaxle.
le: (dabakar) salkorodh kolka uu xubnaha dadka badhkood la xidhiidho tusa wax la'aan. Indhoole, ilkoole, cagoole. Dh: laawe.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
le
le, art. masc. - -ka.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
-le
de: -er, -or; owner, keeper ~ seller of (X) Derives a noun of Declension 5b or 7 indicating profession, ownership, or involvement with s.t.
lx: -le
ps: n-suf
xe: butcher
xv: hilible
key: -le
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bee
/bii/ shinni (cayayaanka malabka sameeya).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bee
/bii/ shynny.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bee
n., shinni, -di.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
blu
agg. - buluug.
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
bue
s.m. (pl. buoi) - senge, dhufaan, koron.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
clé
clé, n.f. - Fure; Maftaax
clé à écrou - Baanad, Qalabka Boolasha lagu furo,
fermer à clef - Quful; Furayn.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
ile
ile, n.f. - gasiirad; dhul biyo kusoo wareegsan yihiin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ole
-ha: (magac, lab, keli) weel dhaqameed harag ka samaysan oo wax lagu rito. Docda waxa sudhan ole harag ah.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
—le
(suffix') one who performs a specified action or owns something. Ex: dhambiile, criminal; harqaanle, tailor
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
àbile
agg. - karti leh.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abley
(Abley-da)
Qalab bir ka samaysan oo raggu dhexda ku xirto oo ku dagaallamo; toorrey; billaawe; (ama amley).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
abley
m.dh (-eeyo, m.dh) Billaawe weyn oo dhererkiisu yahay qiyaastii soddon sintimitir. la-mid: amley.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
abley
m.dh (-eeyo, m.dh) Billaawe weyn oo dhererkiisu yahay qiyaastii soddon sintimitir. la-mid: amley.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
abley
f. n. dagger
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
abley
-da: (n) dagger (dhaager) ~ toorreey
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
abley
-da: (magac, dhedig, keli) eeg ablay.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
abley
a: amley
de: dagger
lx: abley
pd: (-da Pl: ableeyo (/da))
ps: n2-f
key: abley
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
amble
/aambal/ambles, ambling; ambled; (v) laafyood, si raaxa leh u socosho, si dhib yar u socosho ama xarraga leh. e.g. She ambled home through the village.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
amble
/aambal/ (v) gagaaddiyow (tartiibsythow maddi ly dereeraw, lyng kuurrimaany). We ambled through the town looking for a place to eat.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bable
/baabal/ (v) daldalymow (hathal lyng kasaany).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bacle
m.l Geed nagaar aan qodax lahayn oo dhirta daawada ka mid ah.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bacle
m.l Geed nagaar aan qodax lahayn oo dhirta daawada ka mid ah.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
balle
balle, n.f. - Kubbad; Banooni;
balle de fusil. - Rasaas; Xabadda wax disha.
balle, n.f. (colis) - xidhmo alaabah oo laysku xiray ama duubay si loo qaabo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
balse
inter. well, first, but first, just
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
balse
(interjection.) used to introduce a remark; well (weel); but
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
balse
de: well, first, but first, just = bal + -se
lx: balse
ps: intj
key: balse
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Basle
(Basla-ha)
1. Baadiddoon aan raad iyo baytin midna loo hayn oo socod iyo wareeg badan.
2. Wax hab la'aan lagu doono oo aan jaangooyo hore loo dhigin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
basle
m.l 1. Baadiddoon aan raad iyo baytin midna loo hayn oo socod iyo wareeg badan. 2. Wax hab la'aan lagu doono oo aan jaangooyo hore loo dhigan. 3. la-mid: basleyn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
basle
m. n. random search (without any preconceived plan)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
basle
-ha: (magac, lab, keli) baadidoon aan raad iyo ruux midna la haynin oo meel kasta la maro. Basle orodka baadi doonkiyo baylah kala tuurka.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
basle
de: random search (without any preconceived plan)
lx: basle
pd: (/ha)
ps: n0-m
key: basle
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
baule
s.m. - sanduuq, saxaarad.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
baxle
-ha: (magac, lab, keli) ciyaar sacab keliya lagu tumo oo ay ciyaaraan xoolodhaqatada gobollada Hiiraan iyo meelo kale oo leh gabayo iyo guubaabo lagu luqeeyo. Qalabka loo qaato ama lagu ciyaaro waxaa ka mid ah: billaawe iyo waran.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bayle
-ha: (magac, lab, keli) magac loo baxsho wiil maarriin furan ah. Bayle baryahan ma arag.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belde
-ha: (magac, lab, keli) moqor yar oo ay biyo ku jiraan. Shinbiri belde kama quusato.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Beled
(Beled-ka)
Meel dad badani wada deggan yahay oo leh guryo badan iyo waddooyin dheerdheer; degmo buulada ka weyn; magaalo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
beled
m.l (-ldaan, m.dh) Degaan leh guryo badan, dukaamo, dugsiyo, isbitaallo, waddooyin dhaadheer iyo wixi lamida; magaalo.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
beled
m.l (-ldaan, m.dh) Degaan leh guryo badan, dukaamo, dugsiyo, isbitaallo, waddooyin dhaadheer iyo wixi lamida; magaalo.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beled
m. n. town, settlement
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
beled
-ka: (n) city (sitty, town ~ magaalo
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beled
-ka: (magac, lab, keli) magaalo weyn oo cammiran. Beled iyo baadiye midkaad doonto waad degi karaysaaye. Dh: magaalo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beled
de: town, settlement
lx: beled
pd: (-ka Pl: beldaan (ta))
ps: n2a-m, n8-m
syn: beel; Contrast: caasimad, magaalo
key: beled
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
belee
f.g2 (-leeyay, -leysay) Wax belo ku ridid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
belee
f.g2 (-leeyay, -leysay) Wax belo ku ridid. m.f.dh, belayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
belee
v. do harm to, ruin; have a bad influence on
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
belee
-yey / belaysay: (v) defame (difeeynty, speak ill of; attack the reputation
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belee
(fal) balaayo geli; masiibo u horseed. Orod dadkaa kale belee oo annaga na dhaaf. Dh: balaayee, masiibee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
belee
de: do harm to, ruin; have a bad influence on
lx: belee
pd: (beleeyey)
ps: v2b=tr
key: belee
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
belef
-ta: (magac, lab, keli) war aan xaqiiq loo ogayn; war kugu soo duulay, aan hubaal ahayn. Dh: bawsi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Belel
(Belel-ka)
Belbel; olol.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
belel
belel¹: m.l la-mid: belbelid.
belel²: f.g1 (-elay, -eshay) la-mid: belbel².
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
belel
v. burn [fig.] (of someone's hand, eyes)