biyo_macaan

Chalybeate

-ka: (magac, lab, keli) lacagyar oo la isa siiyo. Maanta biyo cabaal na sii.

-ka: (magac, lab, keli) meel godan oo daadku maro. Beertu waxay ku taal meel biyomareen ah. Dh: gotaan, biyamareen.

-ta: (n) the act of flushing; rinsing (riinsing) ~ see [eeg] biyaraaci

m.dh Nooc liinta ka mid ah oo dhadhan macaan leh; liimo-xaali.

m.dh Nooc liinta ka mid ah oo dhadhan macaan leh; liimo-xaali.

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah liinta oo dhandhan macaan leh. Dh: burtuqaan, liinxaali.

(Biyammaceyn-ta)

Dhar ama wax kale oo biyo dhanaan lagu mayray, biyo macaan uga danbaysiin.

m.f.dh eeg biyammaacee.

-ka: (magac, lab, keli) biyo noqod. Biyoobitaanka barafka ka ilaali oo qaboojiyaha geli. biyoole-ha: (magac, lab, keli) ruuxa biyo dhaaminta ka shaqaysta ee intuu soo dhaamiyo sii gada biyaha. Biyoole tanag iiga shub markuu soo maro. Dh: warraad, biyadhaamiye, dameerdhaamiye.

f. n. orange, tangerine, sweet lime

(Lin-ma'n) S, N Citrus sinensis (L) Osbech. Labiatae.

m.l (jooloji) Meel ama meelo isdaba taxan oo ah biyo shub ama biyo shubyo aan sidaa u waaweynayn.

m.l (jool.) Meel ama meelo isdaba taxan oo ah biyo shub ama biyo shubyo aan sidaa u waaweynayn.

(Batata-ma'n) N, S Ipomoea batatas (L) Lam. Convolvulaceae.

(tilmaame) hadal wanaagsan oo soo jiidasho leh. Madaxaygu waa qof afmacaan oo an adyad lahayn.

nickname; name-m wealth, riches, finance, prosperous, fortunate; good omen

m.l (-cyo, m.dh) (jooloji) Dhicidbiyood degdeg ah, badanaa waxa sameeya sal dhadhaab adag ee marin webi, oo ufug ah ama tiiro hoosaad deggan, oo dul yaal dhadhaab jilicsan.

m.l (-cyo, m.dh) (jool.) Dhicidbiyood degdeg ah, badanaa waxa sameeya sal dhadhaab adag ee marin webi, oo ufug ah ama tiiro hoosaad deggan, oo dul yaal dhadhaab jilicsan.

-a: (n) waterfall (woter-fool); cascade (kaas keeydh) biyabax

biyodhac: -da: (n) waterfall (wo ter fool); cascade (kaas keeydh); falls (faalis); cataract (kaata rakt) ~ biyadhac

m.f.dh eeg idman. la-mid: idmanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) fasaxnaan, oggolaansho qabid.

name-f most exalted, ruler (Arb)

(adj) convex (koon vekis)

(Bilqanaan-ta)

Wax kala firirsan ahaan; filqanaan; daadsanaan; qubnaan.

m.f.dh eeg bilaqan. la-mid: bilqanaansho.

f. n., [abstract] state of being scattered

de: state of being scattered

lx: bilqanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: bilqanaan

(fal) biyaha macaanee.

m.dh Si xoog leh oo roob meel ugu da'o.

Hard Water

m.l (-ryo, m.dh) (baayoloji) Habka dhirtu biyaha ay xididdadu u soo nuugaan dib ugu celiso gibilka iyaga oo maraya daloollada caleemaha iyagoo uumibiyood ah.

m.f.dh la-mid: bognaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhammays tirnaan; wax ebyan oo faraha laga qaaday ahaan. Haddaa aqalkii bogganaan ayaan ku wadaa.

m.dh eeg boqran. la-mid: boqranaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la boqray oo boqor laga dhigay ahaan. Boqranaanta boqoradda waa la wada ogol yahay.

m.dh (-no, m.dh) Godka macdanta laga qodo.

m.dh (-no, m.dh) Godka macdanta laga qodo.

f. n., [compound] mine (source of minerals)

de: mine (source of minerals)

lx: hogmacdan

pd: (-ta)

ps: n2-f-cmp

key: hogmacdan

(Macmacaan-ka)

Waxyaalo la cuno oo yaryar oo siyaalo badan loo sansameeyo.

m.l.u Cunto ama cabbitaan si gaar ah loo sameeyo oo dhadhan macaan leh sida buskudka, doolshaha, xalwada, dheecaanka liinta iyo wixi lamida.

m.l.u Cunto ama cabbitaan si gaar ah loo sameeyo oo dhadhan macaan leh sida buskudka, doolshaha, xalwada, dheecaanka liinta iyo wixi lamida.

m. n., [collective], pl., (adj.): sweets, candy; sweet (ones)

-ka: (n) sweet things; such as cakes (keeykis); candies (kaandis); sweets (iswiitis)

-ka: (magac, lab, keli) sharaab iyo xalawiyaad keegag iyo cuntooyin kale oo kala nooc ah ka kooban. Qofkii sonkorow lihi macmacaanka wuu iska ilaaliyaa.

macmacaan: (tilmaame) wax kala duwan oo wada macmacaan ah. Cuntooyin wada macmacaan ayaa miiska ka buuxa. Dh: macmac. Li: qadhqadhaadh.

de: sweets, candy; [atr.] sweet (ones)

lx: macmacaan

pd: (-ka Sg: macaan)

ps: n-m-col / adj-pl

key: macmacaan

(Oommanaan-ta)

Wax oomman ahaan; harraadnaan.

m.f.dh eeg oomman. la-mid: oommanaansho.

f. n., [abstract] thirst; state of being thirsty

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo u baahnaan. Oommanaan ayaan xalay ku seexday. Dh: harraadnaan.

de: thirst; state of being thirsty

lx: oommanaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: oommanaan

(Rimmanaan-ta)

Neef rimman ahaan.

m.f.dh eeg rimman. la-mid: rimmanaansho.

f. n., [abstract] pregnancy (animals only)

de: pregnancy (animals only)

lx: rimmanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: rimmanaan

m.f.dh eeg biirsan². la-mid: biirsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaanta wax la kordhiyay.

-ka: (magac, lab, keli) biyacabka xoolaha kolka ay dhirtu qallasho. Biyocabaal baa la galay hadda. Dh: ceelfadhiisi.

-ka: (magac, lab, keli) dhul godan oo biyaha roobku isugu soo ururaan ama ku soo dindimaan, meesha dhuuxa ah ee biyuhu maraan. Biyamareen baad reerka dejiseen daadkaa qaadiyi see la yeel hadduu roob da'o. Dh: keli, boqon, far, gacan, kannaal.

f.g2 (-ceeyay, -ceysay) Dhar saabuun lagu dhaqay biyo saafi ah ku raacin.

v., [compound] rinse with fresh water

de: rinse with fresh water

lx: biyammacee

pd: (biyammaceeyey)

ps: v2b=cmp

key: biyammacee

Fossil water

(Biobahl) C, S Garcinia livingstonei ? Guttiferae.

-ta: (magacwadareed) jaad tigaadda ka mid ah oo laamo dhaadheer bixisa oo dhadhan macaan leh.

(adj) melodious (ma-loo-diyas)-, dulcet (dal-set)

m.dh la-mid: goommoonaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaajo qabitaan; baahi qabitaan.

f.mg4 Cid niyakac ku dhacay ahaansho.

m.f.dh eeg niyasan. la-mid: niyadsamaan, niyadsamaansho, niyadsami, niyadsamo.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid rajo weyn qaba ahaan.

m.f.dh eeg qoomman. la-mid: qoommanaansho.

m.f.dh eeg soomman. la-mid: soommanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid soon gudanaya ahaan, qof soon ku jira ahaan oo aan cunto cunayn maalintii oo dhan. Dh: afxidhnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka baydhitaanka meeshii loo socday.

m.f.dh eeg bilicsan. la-mid: bilicsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qurux badnaan isha soo jiidata. Bilicsanaanta deegaanka gugii ayaa la gartaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) firidhsanaan iyo kala daadsanaan. Biliqsanaanta xidhigga ka dhawra. Dh: firirsanaan.

biliqsanaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax kala filiqsan ahaan. Biliqsanaanta guriga ka ilaali wax kasta meeshiisa dhig. Dh: qubnaan, firdhisanaan, firidhsanaan, filqanaan, daadsanaan.

m.l Qar sare oo biyaha ka degtaan. la-mid: biyadhac¹ (1).

m.l Qar sare oo biyaha ka degtaan. la-mid: biyadhac (1).

(Biyammareen-ka)

Tog yar ama weyn oo la sameeyey ama iska samaysmay oo dhuuxiisa biyuhu maraan; far; gacan; kanaal; keli.

m.l (-nno, m.dh) Jeex; tog; kanaal.

m.l (-nno, m.dh) Jeex; tog; kanaal.

m. n., [compound] canal, channel

de: canal, channel

lx: biyammareen

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: biyammareen

de: rainwater

lx: biyo xareed

ps: np

key: biyo_xareed

m.dh (daawo) La'aanta ama joogsashada caadada (dhiigga) ay dumarku bishii mar helaan. Caado ma laha gabdhaha aan baaluqin, dumarka uurka leh ama caano laga nuugayo iyo kuwa dhalmo dayska ah.

m.dh (daaw.) La'aanta ama joogsashada caadada (dhiigga) ay dumarku bishii mar helaan. Caado ma laha gabdhaha aan baaluqin, dumarka uurka leh ama caano laga nuugayo iyo kuwa dhalmo dayska ah.

(Os-man) S, May Bothriochloa insculpta (A.Rich.)A.Camus. Gramineae.

m.f.dh eeg garooman. la-mid: garoomanaansho, garoonnaan, garoonnaansho.

de: same age group and neighborhood, people who grew up together

lx: isku kacaan

ps: np-expr

xe: Ahmed and Ali are of the same generation.

xv: Axmed iyo Cali waa isku kacaan.

key: isku_kacaan

m.l (daawo) Cudur ay keento shaqo xumo ku dhacda ganaca, kaas oo soo saara insooliin. Insuliinta jidhka ku yaraatana waxay sababtaa sonkorta oo dhiigga ku badata, ka dibna loo qashinsaaro kaadi ahaan. la-mid: kaadimma-caan.