biyo — Macnaha & Turjumaada

1

(Biya-ha)

2

Wax shubma oo aan ur iyo midab iyo dhadhan midna lahayn; waxaa ka samaysma badaha, webiyaasha, harooyinka, durdurrada, roobka, ... kolkay kululaadaan waxay u rogmadaan qiiqbiyood, kolkay qaboobaanna baraf.

waa la naqliyay ✓

1

biyo¹: m.l.w 1. Hoore aan lahayn midab, dhadhan iyo ur oo ka sameysan haydaroojiin iyo oksijiin oo lama huraan u ah nolosha. 2. Hoore ka yimaadda lab iyo dhigdhig nafley marka ay isu galmoodaan ee uu ubadku ka abuurmo.

2

biyo²: m.l.w (kiimika) (H2O) Hoor midablaawe ah oo ku barafooba 0°C kuna uu biyooba 100°C marka cadaadisku yahay ka atmosfeerka. auumiga biyuhu wuxuu ka koobanyahay molikuyullo HO ah madi (kelikeli) ah. Biyuhu hoor ahaan, waa milaha ciriflaha ah ee ugu awood badan. Tan waxa ugu wacan sarraynta madoorsoomaheeda labdanab.

waa la naqliyay ✓

1

biyo¹: m.l.w 1. Hoore aan lahayn midab, dhadhan iyo ur oo ka sameysan haydaroojiin iyo oksijiin oo lama huraan u ah nolosha. 2. Hoore ka yimaadda lab iyo dhigdhig nafley marka ay isu galmoodaan ee uu ubadku ka abuurmo.

2

biyo²: m.l.w (kiim.) (H2O) Hoor midablaawe ah oo ku barafooba 0°C kuna uu biyooba 100°C marka cadaadisku yahay ka atmosfeerka. auumiga biyuhu wuxuu ka koobanyahay molikuyullo HO ah madi (kelikeli) ah. Biyuhu hoor ahaan, waa milaha ciriflaha ah ee ugu awood badan. Tan waxa ugu wacan sarraynta madoorsoomaheeda labdanab.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): water, fluid; sperm, semen

waa la naqliyay ✓

1

-biyaha: (n) water (wootar)

2

biyo -biyaha: (n) semen (sii men)-, sperm (ispeerm) ~ shahwo, mino

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) walax dareere ah oo aanu wax ka maarmi karaa dunida aanu jirin, ka kooban labada curiye ee kala ah Haydaroojiin (H) iyo 2 Ogsiijiin (O) oo isu tegay, aan ur, midab iyo dhadhdhan toona lahayn, qaata kolba weelka ay ku jiraan qaabkiisa, waxay ku baylaan 100°, waxayna ku barafoobaan 0°, waxay ka samaysmaan badaha, webiyada, harooyinka waaweyn marka heerkulka cadceeddu ku dhaco ayuu uumi ka baxaa, uumigaas ayaa daruuro isu baddala. kaddibna qabooba kaddibna isu baddala biyo oo ku soo da'a dhulka isaga oo dhibco ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: water, fluid; sperm, semen

2

lx: biyo

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-mass, n6-m

5

xe: river water

6

xv: mino

7

key: biyo

waa la naqliyay ✓

ماء

waa la naqliyay ✓

1

biyow¹: m.l la-mid: biyoobid.

2

biyow²: f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax biyuhu ka bateen noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax biyuhu ka bateen noqosho. m.f.dh, biyoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sida biyaha oo kale nogo. Barafki wuu biyoobay Dh: milmo, milan.

2

biyow-ga: (magac, lab, keli) dhawaaq uu ku dheeraysan jirey biyoolaha, isagoo ugu baaqaya dadka biyaha inay iibsadaan u baahan.

waa la naqliyay ✓

1

(Adaahi-da)

2

Geed sal weyn iyo laamo yaryar leh, oo buruqdiisu biyo badan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Afgaab-ka)

2

Cudur sida furuqa oogada nabarro biyo leh ka soo yaaciya; furuqbiyoole.

waa la naqliyay ✓

1

(Agan-ka)

2

1. (Ceel) biyo badan leh; banqi.

3

2. Cosob ama naq badan; aftin.

waa la naqliyay ✓

1

(Anqarin-ta)

2

1. (ilmo dhashay) caano iyo biyo midkood siin.

3

2. Ababinta hore; (ama canqarin).

waa la naqliyay ✓

1

(Aranjaata-da)

2

Cabitaan laga sameeyo biyo iyo sonkor iyo lis araanjo (ama aranjaata).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aroor-ka) a) Biyo doonasho (xoolo). b) Hoos aadid; degitaan; jeexniin; daliig qodan.

2

2. (Aroor-ta) Kolka waagu beryo; waabberi; arooryo.

waa la naqliyay ✓

1

(Aroorid-da)

2

1. Biyo raadin; biyo doonid.

3

2. Hoos u dhigid; wadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Aroorin-ta)

2

1. Biyo la doonid; ceel u kaxayn.

3

2. Hoos u dhigid, u dejin, ku fogeyn.

4

3. Qof hurda riyo wax ku tusid.

waa la naqliyay ✓

1

(Asqoobid-da)

2

1. Biyo la cabbo u baahasho weyn; harraadid; oomid.

3

2. Dayoobid, dhami'id.

waa la naqliyay ✓

1

(Balxasha-da)

2

(xoolo) Biyo badan, had iyo goor, cabbid; biyo durduurasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Banqi-ga)

2

(ceel) biyo badan leh; (ama banqay)

waa la naqliyay ✓

1

(Baraf-ka)

2

Biyo, qabow darti la guntama, oo sida dhalada u iftiima oo u dhalaala.

waa la naqliyay ✓

1

(Barax-a)

2

Caano iyo biyo laysku daray; xariir.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Barxad-da) Kob bannaan.

2

2. (Barxad-ka) Biyo iyo caano isku darsad; barxasho.

waa la naqliyay ✓

Biyo iyo caano laysku daray ah; (caano) biyo lagu daray; la barxay; la dheehay; la tarraxay.

waa la naqliyay ✓

1

(Barxid-da)

2

(caano) biyo ku darid; dheehid; tarrixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Biif-ka)

2

1. Biyo ku kor shubid; qoyn.

3

2. Qurux.

waa la naqliyay ✓

1

(Biifid-da)

2

1. Biyo ku darid; qoyn.

3

2. Qurxin; caddayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilbil-ka)

2

1. Biyo ama wax la mid ah oo meel sida roobka loogu firfirdhiyo; rushays.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilbilid-da)

2

Biyo ama wax la mid ah, sida roobka meel ugu firdhin; rushayn.

waa la naqliyay ✓

pref. - horkabe ku badan ereyo cilmiyeedka, wuxuuna tilmaamaa nolol.

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey tixda labadeeda dhinac xiriiriya.

2

2. Astaanta (+).

waa la naqliyay ✓

xi. Eray lagu xiriiriyo magacyo ama tixo. Tusaale: “Hilib iyo bariis”, “Inuu yimid iyo in kale soo hubso”.

waa la naqliyay ✓

xi. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo magacyo ama tixo. Tusaale: Hilib iyo bariis. Inuu yimid iyo in kale soo hubso.

waa la naqliyay ✓

And

waa la naqliyay ✓

conj. and

waa la naqliyay ✓

et.

waa la naqliyay ✓

(conjunction) and (andh)

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) eray lagu xiriiriyo magacyo ama tixo. Biyo iyo baad midna ma haysanno.

waa la naqliyay ✓

1

de: and Contrast: ee, oo, -na, -se

2

lx: iyo

3

ps: conj

4

key: iyo

waa la naqliyay ✓

و

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo dhib badan, dhal baas ah, dadka dhabata ama cawrida. Bido intaanad bido dhihin bay bido ku tidhaahdaa. Dh: qumayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bila-ha)

2

Hadal-weynaha dhexdiisa, hadal yar oo la dhexgeliyo, haddii la doonona laga saari karo, astaamo bilaha qaabkooda leh oo midna horay laga geliyo (bil furan) midna gadaal (bil xiran); (...).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (bishay, bilatay) Bil dhalasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] brackets, parentheses {punctuation}

2

bilo v. start ~ commence (of a lunar month)

waa la naqliyay ✓

-bilaha: (n) bracket (baraakit); ( ) or [ ] ~ qawsayn, qaws

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhismo guri iyo wax la mid ah. Bino cusub ayaa la wadaa. Dh: dhis.

waa la naqliyay ✓

horizontal bar

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. iron, steel; tools; parts

waa la naqliyay ✓

-biraha: (n) [Plural of bir] metals (metalis); steels (istiilis); irons (aa yanis)

waa la naqliyay ✓

s.f. - qalin biiro ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: iron, steel; tools; parts

2

lx: biro

3

pd: (/ha)

4

ps: n1-m-pl

5

key: biro

waa la naqliyay ✓

1

(Bita-da)

2

Ciid aad u fudud oo dabayshu kiciso; aan culays lahayn oo bida.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciid jilicsan, buda ah oo ay dabayshu qaaddo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciid jilicsan, buda ah oo ay dabayshu qaaddo.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): flying dust

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciid khafiif ah dabaylshu kiciso. Bitay dabayshu nagu soo kicisay. Dh: budo, boodh.

waa la naqliyay ✓

1

de: flying dust

2

lx: bito

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

key: bito

waa la naqliyay ✓

1

(Diya-da)

2

Qof la diley xoolaha laga baxsho ~ qaan; mag.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hanti ku waajibtay qof cid dilay oo la siiyo ehelada qofka laga dilay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hanti ku waajibtay qof cid dilay oo la siiyo ehelada qofka laga dilay; mag.

waa la naqliyay ✓

f. n. blood-money, compensation paid for death ~ injury

waa la naqliyay ✓

-diyada: (n) compensation (kompanseeyshin); blood money (blaadh mani); restitution (resta tuu shin); reparation (ra-par eey-shin); indemnity (indhem-niti) ~ magdhaw, mag

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha ama lacagta la baxsho marka cid la dilo. Wax diyo ah lama kala qaadan weli. Dh: mag, dhiig.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: blood-money, compensation paid for death ~ injury (in Somali traditional law)

3

lx: diyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

syn: mag

7

key: diyo

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg madho.

waa la naqliyay ✓

1

(Niya-da)

2

Maan; kal; laab; qalbi; uur; calool (ama niyad).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meesha damaca, jacaylka, xumaha iyo wixi lamida dadku ku qaado. 2. Rabitaan wax loo hayo. la-mid: niyad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meesha damaca, jacaylka, xumaha iyo wixi lamida dadku ku qaado. 2. Rabitaan wax loo hayo. la-mid: niyad.

waa la naqliyay ✓

f. n. mind, thought; intent, intention; spirit, feeling

waa la naqliyay ✓

-niyada: (n) intention (in teen shin)-, thinking (thin-king); intent (in tent) ~ niyad, ujeedo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg niyad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haayir, himilo

2

de: mind, thought; intent, intention; spirit, feeling

3

lx: niyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: niyo

waa la naqliyay ✓

1

(Riya-da)

2

Waxyaalo run la moodo oo qofka hurda maankiisa ku soo dhaca ama u muuqda ama uu dareemo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Wax qofku hurddada ku arko.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Wax qofku hurddada ku arko.

waa la naqliyay ✓

f. n. dream

waa la naqliyay ✓

-riyada: (n) dream (di-riim)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Capra, generico;

2

(E) Goat, generic

3

(S) Riyo (S. g. Rio)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhacdooyin run u eg oo hurdada dhexdaada lagu arko; qofku marka uu hurdo waxyaabaha maankiisa ku soo dhaca, Dh: dholol, hawaawi, qaraw.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: dream

3

lx: riyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: riyo

waa la naqliyay ✓

رؤيا، حُلْم

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. prophets

waa la naqliyay ✓

name-m prophecy

waa la naqliyay ✓

magaca gabadh dabac fiican iyo qurux isku darsatay oo nebiyadii lala miseeyay.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: prophets Sg: nebi

3

lx: ambiyo

4

pd: (/da)

5

ps: n8-f-pl

6

key: ambiyo

waa la naqliyay ✓

m.dh Digir la shiiday basbaas, toon iyo basal lagu daray oo la dubay. la-mid: bejiye.

waa la naqliyay ✓

m.dh Digir la shiiday basbaas, toon iyo basal lagu daray oo la dubay. la-mid: bejiye.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become watery; melt

waa la naqliyay ✓

1

de: become watery; melt

2

lx: biyoob

3

pd: (biyoobay)

4

ps: v1=inch

5

key: biyoob

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Degaan b. ama sinjiyo noole ah oo ku nool biyaha dhexdooda, dhir iyo xayawaan mid kastaba ha ahaadee.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Degaan b. ama sinjiyo noole ah oo ku nool biyaha dhexdooda, dhir iyo xayawaan mid kastaba ha ahaadee.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh D. ah: rar aan kabaallo lahayn oo awr saaran.

waa la naqliyay ✓

m.l (jooloji) Carro tuulka ku samaysma webiga labadiisa dacal marka uu fataho.

waa la naqliyay ✓

m.l (jool.) Carro tuulka ku samaysma webiga labadiisa dacal marka uu fataho.

waa la naqliyay ✓

Levee

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) carro tuulka ku samaysma webiga labadiisa dacal marka uu fataho.

waa la naqliyay ✓

s.m. labbis.

waa la naqliyay ✓

mu.eb Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi' iyo 'iyo'.

waa la naqliyay ✓