biyeysan — Macnaha & Turjumaada

1

(tilmaame) weel biyo lagu shubay; biyo laga buuxiyey. Galabta la doogsay oo weel waliba wuu biyeysanyahay. Dh: dhaansan.

2

biyeysan: (tilmaame) ah wax biyo lagu daray. Caano biyeysan baad naga gadday. Dh: badhxan, xariir.

3

biyeysan: (tilmaame) wax biyo lagu shubay sida beer, la waraabiyey. Beertu way biyeysantahay oo biyo ma tawana. Dh: waraabsan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) biyo ku darsad. Caanaha biyeysadka ka daa yaanay bagine. Dh: badhxad, xariirad.

2

biyeysad-ka: (magac, lab, keli) weel biyo ku shubashad. Biyeysadka buraashadda danbaysii oo marka hore iska maydh. Dh: dhaansad.

waa la naqliyay ✓

[interrogative word] are they not..? didn't they..?. Ex: miyeysan wax maqlin? didn't they hear?

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax si dibaya ah u raran ahaansho (rati).

waa la naqliyay ✓

1

barbarda'¹: m.l.u Daruur biyeysan oo cirka badi ahaan qarisa.

2

barbarda'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -di'i) Roob si aad ah u da'id.

waa la naqliyay ✓

1

dhidid¹: m.l 1. Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda ka soo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato. 2. la-mid: dhididid.

2

dhidid²: m.l (cilmiga naflayda) Dareere qashin ah, oo ka kooban milan biyeysan oo soodhiyam koloraydh, yuuriya yar iyo walxo kale. shaqadiisu waxaa weeye qaboojinta jidhka iyo joogteynta heer kulka naasleyda.

3

dhidid³: f.mg1 (-day, -dday) Nafley qorrax ama xanuun la kululaatay qoyaan dufan leh oogadeeda ka soo yaacid.

waa la naqliyay ✓

m.l Kor u taaggidda wadaan biyeysan si xoog iyo xeelad leh kor loogu taago.

waa la naqliyay ✓

m.dh Daruuro badan oo biyeysan

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-meeyay, -meysay) Daruuro badan oo biyeysan cirka heehaabid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Daruuro waaweyn oo biyeysan, madow oo cirka maaxa. 2. Qiiq si xoog leh isu qabsaday. la-mid: guuleeto.

waa la naqliyay ✓

1

onkod¹: m.l (-dyo, m.dh) Shanqar weyn oo kolkay daruuraha biyaha leh isku dhacaan ka yeerta; gugac. la-mid: unkod.

2

onkod²: f.mg1 (-day, -dday) Daruuro biyeysan oo isku dhacay shanqarid; gugacid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Daruur biyeysan. 2. Roob.

waa la naqliyay ✓

1

barbarda'¹: m.l.u Daruur biyeysan oo cirka badi ahaan qarisa.

2

barbarda'²: f.mg1 (-'ay, -'day; -di'i) Roob si aad ah u da'id. m.f.dh, barbardi'id.

waa la naqliyay ✓

1

dhidid¹: m.l Qoyaan dufan leh oo oogada nafleyda ka soo baxa kolkay qorrax darteed ama xanuun la kululaato.

2

dhidid²: m.l (cilmiga naflayda) Dareere qashin ah, oo ka kooban milan biyeysan oo soodhiyam koloraydh, yuuriya yar iyo walxo kale. shaqadiisu waxaa weeye qaboojinta jidhka iyo joogteynta heer kulka naasleyda.

3

dhidid³: f.mg1 (-day, -dday) Nafley qorrax ama xanuun la kululaatay qoyaan dufan leh oogadeeda ka soo yaacid. m.f.dh, dhididid.

waa la naqliyay ✓

1

onkod¹: m.l (-dyo, m.dh) Shanqar weyn oo kolkay daruuraha biyaha leh isku dhacaan ka yeerta; gugac. la-mid: unkod.

2

onkod²: f.mg1 (-day, -dday) Daruuro biyeysan oo isku dhacay shanqarid; gugacid. m.f.dh, onkodid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Daruur biyeysan. 2. Roob.

waa la naqliyay ✓

1

(Biyeyn-ta)

2

Biyo ka dhigid, ku shubid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg biyee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) weel biyo ku shubid. Biyeynta dhiilaha weylahaa oommane ka danbaysiiya. Dh: dhaamin.

2

biyeyn -ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku darid. Wallee biyeynta caanaha lagaama karo waa wax gaajo ku soo korey. Dh: badhxid, xariirid.

3

biyeyn-ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku shubidda beerta, iyo waxii la mid ah. Biyeynta beerta soo dhammeeya kaddib hadhimeeya. Dh: waraabin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) biyo ku shubid. Biyeys bay beertu u baahantahay.

2

biyeys -ka: (magac, lab, keli) weel biyo ka buuxin oo ku shubid. Biyeyska wasooyinka adigaa lagaa rabaa. Dh: dhaamis.

3

biyeys-ka: (magac, lab, keli) biyo ku darid sida caano. Biyeyska caanaha nooga daa hooyo. Dh: badhxis, xariiris.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) wax kale, biyo ku darsi. Caanaha biyeysi kuma fiicna.

2

biyeysi -ga: (magac, lab, keli) weel biyo ku shubasho. Biyeysiga weysadaan sugayaa. Dh: dhaansi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo ku darso. Caanaha biyeyso harraadku ha kaa baxee. Dh: badhxo, xariiro.

2

biyeyso: (fal) weel biyo ku shubo. Biyeyso buraashadda oo orod dugsiga aad. Dh: dhaanso.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax beloobay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax beloobay ahaansho. m.f.dh, beleysnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] ruined, in a bad way; 'down and out'; troublesome

waa la naqliyay ✓

-beleysnaa / beleysnayd: (adj) troubled; uneasy, difficult. Ex: ilmo belaysan; difficult child

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid balaayo qaba; mid masuubo wata. Nin beleysan beel ma hoggaansho. Dh: balaysan.

waa la naqliyay ✓

1

de: ruined, in a bad way; [fig.] 'down and out'; troublesome

2

lx: beleysan

3

pd: (beleysnaa)

4

ps: adj-der

5

key: beleysan

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bileysasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bilo tirsi.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) noole gawracan. Dh: xalaalaysan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax dayoobay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] disoriented, confused, bewildered

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid dhibaato qaba oo jahawareersan. Nin jacayl la dayeysan daawo maan u noqdaa!

waa la naqliyay ✓

1

de: disoriented, confused, bewildered

2

lx: dayeysan

3

pd: (dayeysnaa)

4

ps: adj-der

5

key: dayeysan

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] disgusted

waa la naqliyay ✓

1

de: disgusted

2

lx: diqeysan

3

pd: (diqaysan)

4

ps: adj-der

5

key: diqeysan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la figeeyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax laysla ekeysiiyey ahaansho (laba wax ama ka badan).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax laysla ekeysiiyey ahaansho (laba wax ama ka badan). m.f.dh, jimeysnaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la mideeyay ahaansho (dad).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la mideeyay ahaansho (dad). m.f.dh, mideysnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] united, unified

waa la naqliyay ✓

-mideysnaa: (adj)) united (yuunaaytidh); unified (yuni faayidh) ~ midaysan, isku-duuban

waa la naqliyay ✓

1

de: united, unified

2

lx: mideysan

3

pd: (mideysnaa)

4

ps: adj-der

5

key: mideysan

waa la naqliyay ✓

question word, vl. pron., +: is she / it [fem.] not ...?

waa la naqliyay ✓

[interrogative word] isn't she..? is she not..? ~ miyaynan. Ex: miyaysan imaan? didn 'tshe come?

waa la naqliyay ✓

1

a: miyaanay

2

de: is she / it [fem] not ...? = ma + ayaa + ay + aan

3

lx: miyaysan

4

pd: (miyeysan)

5

ps: qw + focus + vpro + neg

6

key: miyaysan

waa la naqliyay ✓

1

(Niyeysad-ka)

2

Niyeysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: niyeysasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg niyeyn.

waa la naqliyay ✓

(ilmanme) eeg baaliyaysan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) biyo ku darsasho. Dh: badhxasho, xariirasho.

2

biyeysasho -da: (magac, dhedig, keli) weyso iwm biyo ku shubasho; weel biyo ku shubasho. Biyeysashada weysada waad kartaaye biyayso.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax ibtilo ku dhacday ahaansho la-mid: ebteleysan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax ibtilo ku dhacday ahaansho m.f.dh, ibtileysnaan. la-mid: ebteleysan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid ibtilo ku dhacday: dhibaataysan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax qurxoon. Dhar biifaysan ii soo saar. Dh: quruxsan, caddaysan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) ah wax la bisleeyey. Hilib bislaysan oo baruur leh noo keen. Dh: karsan, diyaarsan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) weel biyo ku shubasho. Biyeysasho buraashaddaan mar hore ku idhi oo dugsiga aad. Dh: dhaansasho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof lagu leeyahay qaan. Dh: qaamaysan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Xoolo la dhibeeyay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax la hiileeyay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax tumid lagu jilciyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

Qaab kuryo ah leh; kankoonsan; wareegsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax qaab kankoonsan leh ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] round ~ rounded, spherical; compact, solid

waa la naqliyay ✓

1

de: round ~ rounded, spherical; compact, solid

2

lx: kuryeysan

3

pd: (kuryeysnaa)

4

ps: adj-der

5

key: kuryeysan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Wax miige lagu mudmuday ahaansho (dhul-beereed). 2. Qof la miigeeyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

[interrogative word] are we not..? ~ miyaannu

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax xag kasta ka barwaaqaysan ahaansho. la-mid: nimceysan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax xag kasta ka barwaaqaysan ahaansho. m.f.dh, nicmeysnaan. la-mid: nimceysan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] prosperous

waa la naqliyay ✓

-nicmaysnaa: (adj) successful, booming, prosperous, flourishing ~ nimcaysan

waa la naqliyay ✓

1

de: prosperous

2

lx: nicmeysan

3

pd: (nicmeysnaa)

4

ps: adj-der

5

key: nicmeysan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) la-mid: nicmeysan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax dhanka qiblada u jeeda ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Dab qoryo badan lagu shiday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (siddeysnaa, siddeysnayd) Weel iyo wixi lamida wax siddo loo yeelay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid suryo lagu qabtay. Wiil suryeysan ayaan halkan ku soo dhaafay.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid la weyneeyay ah.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Wax la baadiyeeyey ahaansho (xoolo). 2. Wax dariiqa toosan ka leexday ahaansho (qof).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) 1. Wax la baadiyeeyey ahaansho (xoolo). 2. Wax dariiqa toosan ka leexday ahaansho (qof). m.f.dh, baadiyaysnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid hallawsan oo baadi ah. Dh: lunsan, hallawsan.

2

baadiyaysan: (tilmaame) jidka hanuunka ka leexsan oo jid shaydaan haysta. Ninka aan salad tukanin waa nin baadaiyaysan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) dheri u baahan in biyo lagu daro.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Hadal, hees, gabay iyo wixi lamida wax murti loo yeelay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Hadal, hees, gabay iyo wixi lamida wax murti loo yeelay ahaansho. m.f.dh, murtiyeysnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] full of content, substance ~ deep meaning

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la murtiyeeyey oo xikmad iyo nuxur loo yeelay ah. Dacwaddaadu waa hawraar murtiyeysan. Dh: xikmadeysan.

waa la naqliyay ✓

1

de: full of content, substance ~ deep meaning (as a speech, literary work, etc.)

2

lx: murtiyeysan

3

pd: (murtiyeysnaa)

4

ps: adj-der

5

key: murtiyeysan

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] painted, tinted

waa la naqliyay ✓

-rinjiyeysnaa: (n) painted (peeyntidh)

waa la naqliyay ✓

1

de: painted, tinted

2

lx: rinjiyeysan

3

pd: (rinjiyeysnaa)

4

ps: adj-der

5

key: rinjiyeysan

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. she / they ... not

waa la naqliyay ✓

1

a: baaney

2

de: she / they ... not + [FOCUS] = baa + ay + aan

3

lx: beeyan

4

ps: focus + vpro + neg

5

key: beeyan

waa la naqliyay ✓

name-f grayer. Syn: Beyle

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh muuq ahaan iyo martababa buuxa. Hillaac bilig yidhi haraad ma baxshee, muxuu Beydaneey hormarkaagu ii tari.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: boliis.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magacwadareed) ciidanka suga ammaanka dalka ee xidha qofka jebiya sharciga. Bileyskaan kaa soo dacweyn haddaad ideyni waydo Dh: boolis.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Tiro ka kooban kun meelood oo min milyan ah; kun milyan; “1.000.000.000”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Tiro ka kooban kun meelood oo min milyan ah; kun milyan; 1.000.000.000.

waa la naqliyay ✓