biyadhigitaan

-ka: (magac, lab, keli) dhiirranaan iyo u jilibdhigitaan hawl aday oo ku soo foodsaartay. Beerdhigitaan ninaan baqin iyo geesi baa leh.

-ka: (magac, lab, keli) barbardhig ku samayn labo shay.

vl. n. investigation, analysis, research

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadintii si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado.

a: baaritaan {N}

de: investigation, analysis, research

lx: baadhitaan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: baadhitaan

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhqid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhxid.

-ka: (magac, lab, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicitaan. Baydhitaan ka hor baan la kulmay. Dh: weecitaan.

m.f.dh eeg biyadhig².

-da: (magac, dhedig, keli) roob biyo badan di'id. Shuuc biyadhigid maleh.

-ta: (magac, dhedig, keli) roob weyn di'id oo dhulka biyo yeelasho.

(fal) cid meel koraysa, dabadiisa gacantaada ku taageer oo kor u qaad; taageero u fidi.

badhi'itaal -ka: (magac, lab, keli) cid meel koraysa, dabadiisa gacantaada ku taageerid oo kor u qaadid; taageero u fidin.

-ka: (magac, lab, keli) burburitaanka walax iyo waxii la mid ah. Dh: jejebitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka gungaarid aad ku ogaato shay tayadiisa, ama qof aad heshay inta ay le'egtahay dabeecadiisa iyo dadnimadiisa. Allahayoow badbaadada, ha ku xidhin bah iyo reer, biyadhiijin qoloqolo. Dh: biyodhiijin.

-ka: (magac, lab, keli) fadhdhiyidda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) afuufanka iyo tirrigga neef ama qof bakhtiyay. Dh: tirrigidtaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg addimid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg adeegid. adeego: (fal) gacantaada wax ku qabso; naftaada u shaqayso. Adeego haddaad mid tahay, adkayso haddaad nin tahay. Dh: shaqayso, qabbaano.

-ka: (magac, lab, keli) eeg akhirid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg axadhid. axado: magac loo baxsho gabadh dhalatay ayaan Axad ah.

m.f.dh eeg biyadhac². la-mid: biyadhac¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) wax biyuhu ka badan yihiin oo biyabiyo ah noqosho. Shaaha rasiin ka dhig oo biyadhicidda ka daa.

-ka: (magac, lab, keli) caleen qoyan iyo wax lamid ah, qaadhitaan. Khudradda dhadhitaan ayaan uga cabsanayaa. Dh: dhadhid.

-ka: (magac, lab, keli) kala yaacitaan; kala bixitaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax sii socda ku sinmid; wax kaa korreeya gaadhid. Dh: gaaritaan, gaadhis, taababasho, qabasho, tegis.

-ka: (magac, lab, keli) afbadnaanta birta wax goynaysa sida middida iyo billaawaha.

-ka: (magac, lab, keli) qof ama wax meel yaalla, adoo socda hirdiyid.

-ka: (magac, lab, keli) kolba in yar sii qarsoomid. Libdhitaankii cadceedda waan eegaayay. Dh: qarsoomid, libritaan.

-ka: (magac, lab, keli) dhinac u sooctaan. Dh: madhitaan.

miidhitaan -ka: (magac, lab, keli) ku xadgudbitan xoog iyo itaal la isu sheegto. Dh: xadgudbitaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax dhadhay oo isku buusay ahaan. Qudradda qoo oo qaadhitaanka ka ilaali. Dh: dhadhitaan, qaadhniin.

-ka: (magac, lab, keli) 'dareere iyo wixii la mid ah' saydhitaan.

saydhitaan -ka: (magac, lab, keli) 'mici' ku saydhitaan.

saydhitaan -ka: (magac, lab, keli) 'qodax' saydhniin.

-ka: (magac, lab, keli) xaadhidda lafteeda. Dh: haritaan, xaaqitaan, fiiqitaan.

m.l la-mid: aakhir.

m.l la-mid: aakhir. aakhiro m.dh Meesha iyo nolosha dambe ee lagu noolaan doono marka adduunka laga tago.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aakhir.

-ka: (magac, lab, keli) tirtirmitaanka wax jirey oo raadkiisa la waayey.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baayirid.

-ka: (magac, lab, keli) ka shaqaysashada badaha iyo maaxiddeeda. Dh: badmarid.

-ka: (magac, lab, keli) nabaadiino qabid. Dh: badqabid, badqabis.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baguugid.

-ka: (magac, lab, keli) sumcad riditaan; sharaf dhaawacitaan.

m.f.dh eeg bandhigan. la-mid: bandhignaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax yaal bannaanka oo la wada arkayo ahaan. Buugaagtu bandhignaanta badan way ku siigoobaan.

-ka: (magac, lab, keli) orod baxsad iyo fakasho ah.

-ka: (magac, lab, keli) dayacnaanta iyo cidla ku dhacitaan. Baylihitaan ha uga baqan geela intaan noolahay.

-ka: (magac, lab, keli) u yeelitaanka meel wax laga bilaabo. Dh: curitaan, unkitaan, ambaqaaditaan, dhaqaajitaan.

-ka: (magac, lab, keli) biyo si fudud ugu rushitaan.

(magac, dhedig, keli) eeg birdhigid.

-ka: (magac, lab, keli) biyo noqod. Biyoobitaanka barafka ka ilaali oo qaboojiyaha geli. biyoole-ha: (magac, lab, keli) ruuxa biyo dhaaminta ka shaqaysta ee intuu soo dhaamiyo sii gada biyaha. Biyoole tanag iiga shub markuu soo maro. Dh: warraad, biyadhaamiye, dameerdhaamiye.

-ka: (magac, lab, keli) tirtiritanaka wax jirey, cayntiisa goyntiisa. Dh: cidhibtiritaan, baabbi'itaan, xasuuqitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caddibaad.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caddilid.

-ka: (magac, lab, keli) dheelitaan; cayaaritaan.

-ka: (magac, lab, keli) nijaasta iyo wasakhda ka maydhid, uskagga ka maydhid Daahiritaan baan ku ogaa masallaha.

-ka: (magac, lab, keli) arrin socota docfaruurid ama fashilin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fayiigid.

-ka: (magac, lab keli) hanjabitaan; cagajuglayn. Dh: handiditaan, cabsiin.

-ka: (magac,lab, keli) si isdabajoog ah u cunid ama u boobid.

hadiiditaan-ka: (magac, lab, keli) si aan kala go' lahayn ugu ridriditaan, ku miisitaan, ku weddemin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg madiixid. madiixitaan -ka: (magac, lab, keli) dalxiisitaan oo tamashle ku jiritaan. Madiixitaan aan marwadaa kula socon waa nus.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qiyaasid.

(fal) cid meel koraysa, dabadiisa gacantaada ku taageer oo kor u qaad; taageero u fidi. Geedkii uu fuulo ba ninkaan badhikintaalaayey. Dh: badhi'itaal, badhitaar, baritaar, barikintaal.

badhikintaal -ka: (magac, lab, keli) cid meel koraysa, dabadiisa gacantaada ku taageerid oo kor u qaadid; taageero u fidin.

(fal) qof intaad hinjisid meel sare gaarsii oo taageero u fidi. Dh: badhitaar, badhitaal, badhikintaal.

badhikintaar -ka: (magac, lab, keli) qofka oo intaad hinjisid meel sare gaarsiisid. Dh: badhikintaal, badhitaar, badhitaal.

-ka: (magac, lab, keli) labo isle'eg ka dhigitaan; badhtamaha gaadhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) qaxooti ahaan u guurid; cabsi ama gaajo u qayaaditaan.

-ka: (magac, lab, keli) meel sare ka soo degitaan oo hoos uu dhaadhicitaan. Daaddegitaan ka hor buu inanku geedka ka soo dhacay. daaddehee: (fal) ilma yar socodka bar oo gacanta qaabo. Inantu yaanay kufine daadehee. Dh: daadihi.

-ka: (magac, lab, keli) axdijebin iyo ballanfuritaan.

-ka: (magac, lab, keli) hurdo ka toositaan, ka kicitaan. Baraarugitaan ka hor lama kicin karo waa nin hurda weyn.

baraarugitaan -ka: (magac, lab, keli) baraarugid oo wax kasta ogaal u yeelasho. Dh: digtoonaad, feejignaad.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baaxaaddegid.

(tilmaame) taageero weyn haysta; gadaal laga riixaayo.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale badhikintaalid oo taageerid. Dh: badhikintaalitaan.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale badhikintaalid oo taageeritaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caanadiidid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caanadiiqid.

-ka: (magac, lab, keli) kama dambays aan ku noqosho iyo jixinjix midna lahayn. Warkaasi waa biyakamadhibcaan.

-ka: (magac, lab, keli) weel wax lagu cabbo lagu na miisto oo lagu kala beegto. Waxa uu qaadaa galaan muggii in ka badan. Aadhgalaan baan maanta soo iibsannay. Dh: dhegmadoobe.

-ka: (magac, lab, keli) si tartiib ah oo aanu degdeg iyo adayg ku jirin. Dh: aayarid.

-ka: (magac, lab, keli) ashqaraaritaan ama yaabitaan; irkigitaan iyo amakaagitaan. Dh: ashqaraaritaan, amakaagitaan, amankaagitaan, yaabitaan, irkigitaan.

-ka: (magac, lab, keli) gembiyitaanka weel ama wax kale oo sare joogay. Anigu waan karayaa afrogitaanka foosto buuxda.

-ka: (magac, lab, keli) meel u dhow, tagisteeda.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ajiibid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg asiibid.

m.f.dh eeg baduugan². la-mid: baduugnaansho, baduuqnaan, baduuqnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) burbursanaan oo wax jajaban ahaan. Dh: baduugnaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la bashiiciyey ahaansho (albaab iyo wixi lamida). la-mid: bishiicsan.

(tilmaame) wax ama meel in yari ka bannaantahay.

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: bashiicsan.

-da: (magac, dhedig, keli) cabidda biyaha diidid. Dh: biyadiidis.

biyadiidid -da: (magac, dhedig, keli) arrin ku qanciwaayid oo natiijadeeda saluugid. Ka biyadiididda arrimaha badhkood wuu jiraa waana la xalliyaa. Dh: saluugid.

f.mg1 (-bmay, -bantay; -bmi) 1. Meel ku wada shumbid. 2. Hadal ama arrin dulucdiisa meel isugu aruurmid.

f.mg1 (-bmay, -bantay; -bmi) 1. Meel ku wada shumbid. 2. Hadal ama arrin dulucdiisa meel isugu aruurmid. m.f.dh, biyashubmid.

(tilmaame) biyo la dhaansaday oo meel yaal. Biyashuban ninkii u harraadanbaa leh.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cakirid.

-ka: (magac, lab, keli) calool xanuun ka dareemitaan; caloosha, majiirmitaan.

-ka: (magac, lab, keli) naaxitaan iyo buurnaansho. Dh: baruuraysad, baruuraysasho, baruuraysi.

-ka: (magac, lab, keli) fulin oo sidii uu ahaa u hirgelin. Wax lagu heshiiyay dabiqitaanka sharciga Eebbe.

-ka: (magac, lab, keli) wax dayacan oo baylahsan ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fatahid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg feedhid.

-ka: (magac, lab, keli) nooc buduqyadii hore ka mid ah gidhligaanka iyo rayfal baa gaydha dirireed leh. Dh: bunduq.