biyabeelid

-da: (magac, dhedig, keli) biyo ku daridda dheri biyabeelsan.

(tilmaame) dheri u baahan in biyo lagu daro.

m.f.dh eeg miyirbeel³. la-mid: miyirbeel¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) maan iyo kala garashaba waayid; waalasho.

-da: (magac, dhedig, keli) gubasho aan baaqi soo hadhin. Basbeelid oon iyo haraad milicda soo meeray.

(Biyabbeel-ka)

(cunno la karinayo, kd.) biyaha oo oomaar ahaan uga dhammaada.

biyabbeel¹: m.l 1. B. ah: badar la karinayo oo isaga oo aan weli bislaan biyihii ka dhammaadeen. 2. la-mid: biyabbeelid.

biyabbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Dheri karsamaya biyo ka dhamaasho.

v., [compound] dry out, become waterless, evaporate, lose water

de: dry out, become waterless, evaporate, lose water

lx: biyabbeel

pd: (biyabbeelay)

ps: v1=cmp

key: biyabbeel

-da: (magac, dhedig, keli) qarbid iyo wax la mid ah, biyo sii dayn. Dh: biyabixis.

biyabixid-da: (magac, dhedig, keli) shahwada lab ama dhedig soo baxid.

-ga: (magac, lab, keli) dhul kor ka awdan. hoosna dalawyo iyo hogag waaweyn oo qarsoon ku leh oo biyaha soo dulmara wada liqa. Biyabbooli bay biyihii laagtu ku dhaceen.

-da: (magac, dhedig, keli) canaan iyo ceebkusheeg xaddhaaf ah dartiis, wax danbe oo lagu caayo waayid. Dh: eedbeelid, caybeelis.

(Biyabbixid-da)

Shahwo ka imaansho.

m.f.dh eeg biyabbax². la-mid: biyabbax¹.

vl. n. ejaculation, having an orgasm

a: biyabbax (ka)

bw: sp: biyabixid

de: ejaculation, having an orgasm

lx: biyabbixid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: biyabbixid

(Ciilbeelid-da)

Wax ciilka bi'iya falid.

m.f.dh eeg ciilbeel. la-mid: ciilbeel¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wixii ciilka keenay, tirtirid; aargudasho dabadeed, ciil iska baabi'in.

-da: (magac, dhedig, keli) ibabbeel ku dhaca ibtii caanuhu ka soo dhiiqayeen. Dh: candhabbeelid, naasabbeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku darista dheri biyabeelay.

-da: (magac, dhedig, keli) dhar cusub soo gadasho. Dh: arradbax.

-da: (magac, dhedig, keli) baahi wax ama qof loo qabay oo laga kaaftoomo. Dh: haqab-beelid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel baaxad-soore ah ku banjarid oo dhan loo baxo garan waayid.

-da: (magac, dhedig, keli) cadho ka soo noqosho; cadhabeelis.

m.f.dh eeg cagabbeel². la-mid: cagabbeelis.

m.f.dh eeg ciribbeel.

-da: (magac, dhedig, keli) caaqibabeelid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan la hunguraynayn noqod.

-da: (magac, dhedig, keli) dhegaha wax ka maqli waayid. Wiilka dhawaan ayaan dhegabeelidda ka dareennay. Dh: dhegabeelis.

(Garabyeelid-da)

Gacan qabasho; u hiilin; taageero iyo kaalmo siin: tiirin.

m.f.dh eeg garabyeel².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, taageerid. Dh: kaalmayn, caawin.

-da: (magac, dhedig, keli) gaajo iyo baahi jirtay tirid; dhergid oo baahibbeelid.

m.f.dh eeg haqbbeel². la-mid: haqqabbeel¹.

-ta: (n) black out (bal-aak awt); coma (kowma); unconsciousness (ankoonshannes)

-ta: (magac, dhedig, keli) maan iyo miyirba waayid.

-da: (magac, dhedig, keli) qiima dhicid oo foolxumaan. Habluhu muunabeelidda aad bay u nacaan. Dh: muunajabid muunabeelis.

-da: (magac, dhedig, keli) abeer aad u naaxay oo an curan ahaan.

m.f.dh eeg afbeel². la-mid: afbeel¹.

-da: (magac, dhedig, keli) mindi iyo wax la mid ah, waxgoyn gabid; wax jaris la'aan. Dh: goynla'aan, saawiroobid.

(Bareerid-da)

Qarsoodi la'aan wax u falid.

m.f.dh eeg bareer². la-mid: bareer¹, bareero.

-da: (magac, dhedig, keli) gabbashala'aan iyo qarsoodi wax u falid, u dhihid. Dh: badheedhid.

(Belbelid-da)

Belbel yeelasho; belelid; ololid.

m.f.dh eeg belbel². la-mid: belbel¹ (2), belel¹, belelid.

-da: (magac, dhedig, keli) dab ama olol yeelasho. Belbelid dab ayaa lahaa iyo dhamacda naareede. Dh: belelid, balbalid, ololid.

(Bilbilid-da)

Biyo ama wax la mid ah, sida roobka meel ugu firdhin; rushayn.

m.f.dh eeg bilbil². la-mid: bilbil¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) biyo sida roobka kaga dhigid, ku firdhin, ku rushayn. Bilbilid buu hadhuudhku u baahanyahay biya badan uma baahna. Dh: biifin.

-ka: (magac, lab, keli) neef aan biyaha cabbin kolka la keeno ceelka isaga oo u baahan. Biyadiid isagoo baahan buu biyaha diidaa. Dh: biyodiid.

biyadiid -ka: (magac, lab, keli) «ka ~» arrin sababo jira awgood saluugid. Dh: durid.

biyadiid -ka: (magac, lab, keli) diidmada xooluhu biyaha cabbi waayaan.

(Biyajiid-ka)

1. Biyaha daadka ah raadkooda.

2. Dhuun biyo meel ka qaadda oo meel kale geysa.

m.l (-dyo, m.dh) 1. Raadka daad ku reebo meel uu maray. 2. B. ah: rati muddo dheer la rarayey oo aan hilibkiisa la cuni karin adayg awgiis.

vl. n., [compound] water pipe; water channel; act of pulling water from a well

-ka: (magac, lab, keli) biyaha daadku raadka ay dhulka kaga tagaan. Biyajidka daadka iyo daadxoor buu roobkii meel weliba dhigay.

biyajiid -ka: (magac, lab, keli) dhuun ama gacan biyaha qaada oo dhulka mara meel ka qaadid oo meel kale geyn. Biyaajid bay shirkaddu noo soo samaysay.

biyajiid-ka: (magac, lab, keli) agabka marka aqalka sibidhkiisa la maydho biyaha lagaga daluugo ama lagaga jiido. Biyajidkii baa iga jabaye tuwaalka ku masax.

de: water pipe; water channel; act of pulling water from a well

lx: biyajiid

pd: (-ka)

ps: vn2-m-cmp

key: biyajiid

(Buseelid-da)

Buseel u qabasho; jeel u qabasho; tebid.

m.f.dh eeg buseel². la-mid: buseel¹.

-da: (magac, dhedig, keli) (u ~) wax in badan kaa raagay ama kaa maqnaa helitaankiisa ama arkitaankiisa hammad weyn u qabid. Dh: busaylid.

(Cabeebid-da)

Cabeeb ku dhicid.

m.f.dh eeg cabeeb².

-da: (magac, dhedig, keli) cabeeb ku dhicid.

(Haleelid-da)

Wax la kulmid; wax la samayn lahaa kansho u helid; ku abbaarmid; seegid la'aan.

m.f.dh eeg haleel². la-mid: haleel¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hawl qabashadeed wakhti u helid; wax la samayn lahaa kansho u helid. Dh: haleelis.

(Isyeelid-da)

Wax isgaarsiin.

-da: (magac, dhedig, keli) dhib ama wax kale, isgaadhsiin; wax isu dhimid.

-da: (magac, dhedig, keli) labeeb noqosho.

m.f.dh eeg qajeel².

m.f.dh eeg xabeeb².

-da: (magac, dhedig, keli) xabeeb yeelasho. Dh: xabeebis.

m.f.dh eeg yabaal². la-mid: yabaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) curub cusub oo jilicsan bixin. Geed waliba yabaalid buu qurux ku leeyahay. Dh: fiilid, magoolid.

yabaalid -da: (magac, dhedig, keli) caajisid. Xaraarada ayaa yabaalidda ligu wacan.

m.f.dh eeg baacleel.

m.f.dh eeg badbeed.

-da: (magac, dhadig, keli) cid ama wax kale, si toos ah uga hortagid.

-ta: (magac, dhedig, keli) gubasho darteed la basbeelid. Basbeelis buu in yar u gaaray gurigii.

(Biyaddiid-ka)

Xoolaha (neef ama ka badan) oo sababo gaar ah dartood diida inay biyaha cabbaan; balaf.

biyaddiid¹: m.l (-dyo, m.dh) Neef aan biyaha cabbin marka uu wax qoonsado.

biyaddiid²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Biyo cabi waayid wax uu qoonsaday awgeed (neef). 2. Ka b.: maamul sida loo fulinaayo saluugid. m.f.dh, biyaddiidid.

vl. n., [compound] refusing water; animal that refuses water

bw: sp: biyadiid

cf: balaf

de: refusing water; animal that refuses water

lx: biyaddiid

pd: (-ka)

ps: vn-m-cmp

key: biyaddiid

m. n., [compound] water gauge, water meter

de: water gauge, water meter

lx: biyobeege

pd: (/ha)

ps: n7-m-cmp

key: biyobeege

(Dulbeelid-da)

(xoolaha la rarto) garbabbeelid.

m.f.dh eeg dulbeel².

-da: (magac, dhedig, keli) muur la rarto, garbabeelid; xamilgabid oo dusha nadar ku yeelasho. Dh: garbabeelid.

-da: (magac, dhedig, keli) bilaabidda wax hor leh. Ibabbilidda guriga hagaajiya oo adkeeya. Dh: asaasid.

ibabbilid -da: (magac, dhedig, keli) neef rimay oo dhaysin candhada ku soo yeesha, jimic noqosho oo candhaweynaansho. Ibabbilid baa ka muuqata qaalmihii rimay. Dh: habaasin, gorin, xoomis, carin.

m.f.dh eeg niyajab². la-mid: nafsajebid, niyadjebid.

(Oonbeelid-da)

Harraadbeelid.

m.f.dh eeg oonbeel². la-mid: oonbeel¹.

-da: (magac, dhedig, keli) biyo ka dhergid, ka haqab beelid. Dh: harraadbeelid.

oonbeelid -da: (magac, dhedig, keli) oon xoolaad waayid.

(Qaybgelid-da)

(ka qaybgelid) Hawl la qabanayo ama wax kale oo loo dhan yahay, qayb ka qaadasho, wax ka wadaagid.

m.f.dh eeg qaybgal². la-mid: qaybgal¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hawl qayb ka ahaansho oo joogid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhiil cana ah dhiiqid. Saameelid mooyee dhimid laguma yaqaanno hashan.