bixi — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel uu joogay ama yaallay ka saarid. 2. Wax sida musmaar qodax iyo wixi lamida meel uu ku mudnaa ka siibid. 3. Wax halis ka badbaadin. 4. Qof, wax uu hayey cid kale siin. 5. Dab iyo wixi lamida shidid. 6. Magac u b.: nafley, meel iyo wixi lamida magacsiin. 7. Wax u b.: qof dhintay wardi ama sadaqa u hibayn. 8. Isu b.: wax kala qoqoban isufurid. 10. Isu b.: laba qof tartansiin. 11. Kala b.: kala saar. la-mid: bixi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel uu joogay ama yaallay ka saarid. 2. Wax sida musmaar qodax iyo wixi lamida meel uu ku mudnaa ka siibid. 3. Wax halis ka badbaadin. 4. Qof, wax uu hayey cid kale siin. 5. Dab iyo wixi lamida shidid. 6. Magac u b.: nafley, meel iyo wixi lamida magacsiin. 7. Wax u b.: qof dhintay wardi ama sadaqa u hibayn. 8. Isu b.: wax kala qoqoban isufurid. 10. Isu b.: laba qof tartansiin. 11. Kala b.: kala saar. m.f.dh, bixin.

waa la naqliyay ✓

1

v. take out, remove, extract, put ~ bring out; make someone go out, send out

2

bixi v. pay (out); give (order ~ command), issue, produce

3

bixi v. save, rescue

4

bixi v. make something grow ~ appear; produce; kindle, start a fire

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) 1. pay (peey). Ex: waxaad bixisaa $ 5.00 doolar; you pay $5.00 dollars 2. issue (ish-uu); give out. 3. rescue (reskiyuu); set free, save from danger ~ badbaadi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku deeq maalkaaga; xoolo ku yabooh; dar Alle u dhiib. Maalkaad bixinaysid daro Alle u bixi. Dh: muquuni, hur.

2

bixi: (fal) geed, midho, caleemo iyo xabag dhal oo soo saar.

3

bixi: (fal) afaaf, albaab ama irrid iyo waxii la mid ah ka foofi oo ka sii daa.

4

bixi: (fal) war qarsoonaa shaaca ka qaad.

5

bixi: (fal) badbaadinta ama difaaca cid halis ku jirta. Dh: nabadgeli, samatabixi.

6

bixi: (fal) gabadh cid u soo fadhiisatay sii oo u guuri. Gabadhadii curad bixiyey maanta.

7

bixi: (fal) «ka ka saar wax meel gudo ah iyo waxii la mid ah ku jira. Wiilka isha saxarka ka bixi.

8

bixi: (fal) «iska salaad wakhtigeedii taaganyahay. tuko. Salaadda cishaha iska bixi oo dabeed seexo.

9

bixi: (fal) (soo ~) wax meel gudo ah ku jira, barraxa soo dhig oo soo saar. Odayga barkadda ka soo bixi

waa la naqliyay ✓

1

(Biixi-da)

2

Lafaha dheerdheer oo ad'adag oo nafleyda middood.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xyo, m.l) 1. Lafaha dhaardheer oo ad'adag oo naflayda middooda. 2. Qayb laf ah. 3. B. ah: qof caato ah ee aad xoog u leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xyo, m.l) 1. Lafaha dhaardheer oo ad'adag oo naflayda middooda. 2. Qayb laf ah. 3. B. ah: qof caato ah ee aad xoog u leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. long animal bone

waa la naqliyay ✓

nickname-m the one with the long shin-bone

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil u dhashay lafweyni iyo awranaan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) laf ka mid ah lafaha ad'adag ee dhuuxa leh. Haddaad haatan biixida wadheen, bagiyo haankiinna.

2

biixi-ga: (magac, lab, keli) geed engegey oo aad u adag, sida galool gallalay. Ma bakhtiyo sidii bixi la shiday, jacaylkaad igu beertay. Dh: miici.

waa la naqliyay ✓

1

de: long animal bone

2

lx: biixi

3

pd: (-da)

4

ps: n2-m

5

key: biixi

waa la naqliyay ✓

1

(Bixid-da)

2

1. Meel (gudo, dhex...) ka tegid.

3

2. (ganacsi) gadmid, iibsamid; dhalid.

4

3. (xoolo) dhimasho.

5

4. Caloolbixid, shubmid, falmid, dooxmid.

6

5. (dhir, time, dab, qaylo, ...) soo dheeraan; korid. 6. Muuqasho; arkid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bax.

waa la naqliyay ✓

to trip

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. going, departing; act of withdrawing; exit

2

bixid vl. n. rising; shoots (of grain); shooting up out of the ground (plants)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) the act of leaving; departure (di baarjar) ~ bixitaan

2

bixid -da: (n) the act of growing [for example, a plant] ~ baxid

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel guda ah ama aad ku dhex jirtey ka tegiddeed. Dh: bixis.

2

bixid-da: (magac, dhedig, keli) samaysanka iyo ururitaanka subagga ciir la lulayo. Dh: bixis.

waa la naqliyay ✓

مُغَادَرَة، ذَهَابِ، خُرُوجٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Bixin-ta)

2

1. Meel (gudo, dhex, ...) ka saarid.

3

2. Korin, dibad keenid.

4

3. (dab, ...) hurin; shidid; daarid.

5

4. Siin; dhiibid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bixi. la-mid: baxsiin, baxsiis (4), bixis.

waa la naqliyay ✓

Emission

waa la naqliyay ✓

Elimination

waa la naqliyay ✓

vl. n. paying, issuing; extracting; supply

waa la naqliyay ✓

ta: (n) payment (peey-ment). Ex: sida lacag bixinta; such as money payment

waa la naqliyay ✓

1

Pagamento

2

Payment

waa la naqliyay ✓

1

Pagamento

2

Payment

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) afaaf ama irrid ka saarid ama ka sii deyn. Waxarihii commanaa bixin baan ku kari weynay: Dh: bixis.

2

bixin-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh la soo doonay, guurinteed. Dh: bixis.

3

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo ku yaboohid ama ku deeqid; dar Alle u dhiibid. Bixintu maalka way barakaysaa. Dh:bixis.

4

bixin-ta: (magac, dhedig, keli) wax qarsoonaa, soo saarid. Bixinta sirta iska ilaali weligaa iska jir. Dh: bixis.

5

bixin-ta: (magac, dhedig, keli) dhir, midho, ubax, xabag iyo waxii la mid ah dhalid. Dh: bixis.

6

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) badbaadinta magan ku soo hoos gashay. Bixinta magantiyo waxaa lagu tarmaa, baahidoo la tira e'. Dh: bariin, difaacid, samatabixin, magangelin, nabadgelin, bixis.

7

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) turub qaybin oo ku farraqid dadka ciyaaraya. Dh: bixis.

8

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) amaah lagugu lahaa celinteed. Dh: bixis.

9

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) «iska ~ salaad xilligeedii joogo, tukasho. Iska bixinta salaadda cishaha ka horreysiiya xafladda.

waa la naqliyay ✓

1

de: paying, issuing; extracting; [fig.] supply

2

lx: bixin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn1-f, vn2c-f

5

key: bixin

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bixin.

waa la naqliyay ✓

vl. n. departing, act of going out

waa la naqliyay ✓

1

a: bixid

2

de: departing, act of going out

3

lx: bixis

4

pd: (-ta)

5

ps: vn1-f

6

key: bixis

waa la naqliyay ✓

1

(Agaagsiyid-da)

2

Agaagse bixin.

waa la naqliyay ✓

1

(Aja-da)

2

Biyaha meel ku raaga oo cagaarka noqda iyo cagaarka ay bixiyaan laftiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Anbabbixin-ta)

2

1. Wax lagu socdaalo bixin.

3

2. Sagootiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Aneexa-da)

2

Geed dhirta yaryar ka mid ah oo bixiya miro arorro leh oo ceeriinka iyo bisaylkaba lagu cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(Arradbixid-da)

2

Arrad ka bixid; arratirasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Arradbixin-ta)

2

Dhar arratir ah siin; arrad ka bixin; arratirid

waa la naqliyay ✓

1

(Axan-ka)

2

Xoolaha ama cunnada loo bixiyo qofka dhinta oo loogu duceeyo; fiddow.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaqi-ga)

2

Wax la bixiyey, inta ka soo harta; dheeri; hanbo; haraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Babbin-ta)

2

Dabayl fadhida dhaqdhaqaaq gelin; dhar iyo wax la mid ah, dabayl dhabanaysa dhexdeeda ku kala bixin; babbis, dab bixi waayey ku ololin, ama wax kulul ku qaboojin.

waa la naqliyay ✓

1

(Bacrin-ta)

2

Dhul ugbaad ah oo wax kasoo bixi og yihiin; dalsan; carrasan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakhayl-ka)

2

Qof aan deeq lahayn oo aan wax bixin; muudal; masuug; dhabcaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Ballanbaajin-ta)

2

Ballan hor loo dhigtay, furid; wacad ka bixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Ballanfurid-da)

2

Ballan la dhigtay ka bixid; ballanbaajin.

waa la naqliyay ✓

1

(Ballanfurya-da)

2

Ballanfur; ballan ka bixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bartiyaqaan-ka)

2

Qofka wixiisa keliya yaqaan oo dadka aan wax ku darsan; aan hantidiisa wax ka bixin dadka kalena, wax ka doonin; muudal, dhabcal, masuug.

waa la naqliyay ✓

1

(Bataata-da)

2

Geed la beero oo leh xididdo dhulka ku faalala oo midkiiba bixiyo burqo badan oo taxan oo la cuno; (ama baradho)

waa la naqliyay ✓

1

(Baxsasha-da)

2

1. La bixid; cararid; fakasho.

3

2. Caymasho. nabadgelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Baxsiis-ka)

2

1. Ceel cusub oo kolkaas la qoday.

3

2. Ceelkaas biyihiisa.

4

3. Wax kasta oo wax kale laga soo dhex bixiyo, laga soo dhex saaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Billad-da)

2

Cad yar oo fidsan oo ah dahab, lacag, ama wax kale oo astaan ama hadal ku kor qoran yihiin, oo ama arrin weyn oo dhacday lagu xuso ama abaalgud loo bixiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Birxarbi-da)

2

Bir dhuuban oo dheer oo dhuunta buntukha lagu sifeeyo, wixii ku go'ana lagaga soo bixiyo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoog iyo dhibaato gaarsiin; hoojin, beleyn. 2. Hawl, arrin iyo wixi lamida si gurracan u fulin. 3. “Ka bi'i”: wax meel ku yaal ka tirid; baabi'i.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoog iyo dhibaato gaarsiin; hoojin, beleyn. 2. Hawl, arrin iyo wixi lamida. si gurracan u fulin. 3. Ka bi'i: wax meel ku yaal ka tirid; baabi'i. m.f.dh, bi'in.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. smear (ismiir) Ex: walax wasakh ah baa lagu bi'iyey; he was smeared with dirty substance. 2. spoil (ispooyl) ~halee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka masax meeshii uu ku yaallay. Ka bi'i looxa khadka. Dh: baabi'i, tirtir.

2

bi'i: (fal) jar ka tuur, ka lumi dhaqanka fiican, dhib iyo dhibaato u gayso, dhibdhac ku keen. Hablayahow diintii ka baydhee, dhaqankii bi'isee, maad is badhqabataan. Dh: lumi, baabi'i, hallee. Li: toosi, hagaaji, wanaaji.

waa la naqliyay ✓

1

de: spoil, ruin; obliterate, erase, wipe out rw: ba'

2

lx: bi'i

3

pd: (bi'iyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: bi'i

waa la naqliyay ✓

(fal) meel daloosha ama bannaan wax ku juf. Fudhadii jiirka waan bikay. Dh: qufee, gufay, awd.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh 1. Nasiib wacan. 2. Sharaf wacan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) tiro ama muuqaal yar. Daraawiish ninkii bili u filay, waw badownimo e'.

2

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar wiilal iyo hablo wada dheelaan oo la ciyaaro habeen iyo dharaarba. Waxa la ciyaaraa barqada intay xooluhu ku maqan yihiin xilli barwaaqeedka. Waxa kale oo la ciyaaraa aroosku marka uu cusub yahay ee uu afartan bixin.

3

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurtu ku ciyaaraan ul dheer iyo qori yar oo balan oo inta god la jeexo qoriga yar la dul dhigo ul kor loogu tuuro inta uu soo lalmanayana dhexda usha lagaga dhifto oo kolba inta uu godka ka fogaaday usha lagu dhereriyo laguna kala badiyo.

4

bili -ga: (magac, lab, keli) saaciido wanaag. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne. Dh: ayaan, nasiib.

5

bili-ga: (magac, lab, keli) marada haweenka inta u hoosaysa; xaynka haweenka.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: beni.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) in aad u yar oo aan qiimo badan lahayn oo lacag ah. Dh: beesad. binii'aadannimo-da: (magac, dhedig, keli) eeg banii'aadannimo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dab iyo wixi lamida holcin.

waa la naqliyay ✓

v. start a fire, give off light

waa la naqliyay ✓

-yey -say: (v) make fire huri

waa la naqliyay ✓

(fal) dab yar shid. Ayeeyadaa dabka u biri oo dheriga u saar. Dh: daar, huri, bidhi. Li: demi, bakhtii, baqtii.

waa la naqliyay ✓

1

de: start a fire, give off light

2

lx: biri

3

pd: (biriyey)

4

ps: v2a=

5

key: biri

waa la naqliyay ✓

1

biti¹: m.l Nasiib; hoodo.

2

biti²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax sida buda iyo wixi lamida oo aan culays badan lahayn dabayl raacin.

waa la naqliyay ✓

1

biti¹: m.l Nasiib; hoodo.

2

biti²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax sida buda iyo wixi lamida oo aan culays badan lahayn dabayl raacin. m.f.dh, bitin.

waa la naqliyay ✓

v. cause to fly; raise dust; drive fast

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) luck (laak)-, fortune (foor-jun); lot (Zant); fate (feeyt); chance (jaanis) ~ hoodo, cawo, nasiib

2

biti -yey / say: (v) cause something to fly

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) nin la addoonsado. Dh: bidde.

2

biti-ga: (magac, lab, keli) qof wuxuu farta saaraaba u hagaago oo ku guulaysta noloshiisa. Dh: nasiib, ayaan, hoodo, doobir.

waa la naqliyay ✓

1

de: cause to fly; raise dust; [fig.] drive fast rw: bid

2

lx: biti

3

pd: (bitiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: biti

waa la naqliyay ✓

1

(Dixi-da)

2

Caws xooluhu daaqaan oo ka baxa dhulka jaanka ah ama dhanada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Cawska xooluhu daaqaan kuwa ugu nafaqa badan mid ka mid ah, jilicsan oo meelaha biyo-qabatinka leh ka baxa. la-mid: duxi¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Cawska xooluhu daaqaan kuwa ugu nafaqa badan mid ka mid ah, jilicsan oo meelaha biyo-qabatinka leh ka baxa. la-mid: duxi.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): grass species, which grows in salty soil

waa la naqliyay ✓

1

(Dihi) N Paspalum vaginatum SW. Gramineae.

2

N Sporobolus ioclados (Trin) Nees. Gramineae.

3

N Sporobolus somalensis Chiov. Gramineae.

4

N Sporobolus spicatus (Wahl) Kunth. Gramineae.

5

N Eragrostis papposa (Roem. & Schult.) Steud. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

(fal) hoos ugu muusi oo ku duxi. Dh: duxi, duxsii.

waa la naqliyay ✓

1

de: =-mass grass sp., which grows in salty soil

2

lx: dixi

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: dixi

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) U j.: dibi, dibi kale guulid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ka n.: cid naxdin ku abuurid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ka n.: cid naxdin ku abuurid. m.f.dh, nixin.

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) [with preposition ka or iga] scare (iskeer), frighten (fareey-teri), panic (paanik). Ex: ha iga nixin; don't scare me

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid ka sasi oo argagax ku rid

2

nixi: (fal) war uu la welwelo u sheeg. Warka kaga nixi.

3

nixi: (fal) naxariis u geli.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Si degdeg ah cid meel uga rarid cabsi awgeed. 2. Dab si degdeg ah u ololin. la-mid: qaxi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Si degdeg ah cid meel uga rarid cabsi awgeed. 2. Dab si degdeg ah u ololin. m.f.dh, qixin. la-mid: qaxi.

waa la naqliyay ✓

1

v. evacuate, make (people) flee, cause to run away

2

qixi v. make (charcoal) glow

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v displace from a threatened or dangerous area; evacuate (i-vaa-kuweeyt) ~ qaxi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) rar oo dholkooda xoog kaga kexee: qaxooti ka dhig. Ka qixi gumaysiga dhulkaaga.

2

qixi-da: (magac, dhedig, keli) eeg qix.

waa la naqliyay ✓

1

(Tih) C Cynodon dactylon (L) Pers.

2

C Panicum pinifolium Chiov. Gramineae.

3

C Sporobolus spicatus (Vahl) Kunth. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ku a.: cid meel, ama wax ku kallihin.

waa la naqliyay ✓

1

de: take out, remove, extract, put ~ bring out; make s.o. go out, send out See Also: baxsii (various entries)

2

hm: 1

3

lx: bixi

4

pd: (bixiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: bixi_1

waa la naqliyay ✓

1

de: pay (out); give (order ~ command), issue, produce

2

hm: 2

3

lx: bixi

4

pd: (bixiyey)

5

ps: v2a=tr

6

xe: How much duty should I pay?

7

xv: Immisaan cashuur bixiyaa?

8

key: bixi_2

waa la naqliyay ✓

1

de: save, rescue

2

hm: 3

3

lx: bixi

4

pd: (bixiyey)

5

ps: v2a=tr

6

xe: He rescued my friend.

7

xv: baxsii

8

key: bixi_3

waa la naqliyay ✓

1

a: baxsii

2

de: make s.t. grow ~ appear; produce; kindle, start a fire

3

hm: 4

4

lx: bixi

5

pd: (bixiyey)

6

ps: v2a=tr

7

key: bixi_4

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) arrin qofka ku sababta oo ku qaadda in uu ameeyo wax qudhiisa uu ku waayo ama dhib iyo dhibaato kala kulmo. Sow bixisa weeyee, baaruud la soo ganay, balo ilama daba dhixin. Dh: sabab, dawgal, sababto.

waa la naqliyay ✓

m.l Fandhaal weyn oo dabo dheer leh kana samaysan qori oo raashinka lagu gurto.

waa la naqliyay ✓

Emitter

waa la naqliyay ✓