bitaan

-ka: (magac, lab, keli) eeg ba'id.

-ka: (magac, lab, keli) carar iyo didmo ku jirid.

baqitaan-ka: (magac, lab, keli) dareemidda baqis ama cabsi.

-ka: (magac, lab, keli) waxbaritaan, u dhigitaanka cashir. Baritaanka Soomaaliga berri baa la bilaabi.

baritaan -ka: (magac, lab, keli) (is ~) isbaritaanka dad aan is aqoonin.

-ka: (magac, lab, keli) basid aan wax ba ka soo hadhin gubo.

-ka: (magac, lab, keli) ka tegitaan; ka baxniin.

-ka: (magac, lab, keli) wax lagugu lahaa bixintiisa, magadhabitaankiisa.

beditaan -ka: (magac, lab, keli) ciyaar intii lagaa dhaliyey dib u dhalitaankeeda. Beditaanka kubbadda lagu kala nasiib roonaaye.

-ka: (magac, lab, keli) ka cabsiin oo si uu u baqdo samayn.

-ka: (magac, lab, keli) ka tiritaan meeshuu ku yallay. Baabi'itaanka sadarkan biyaa taabtay. Dh: baabi'itaan, tirtiritaan.

bi'itaan -ka: (magac, lab, keli) dhaqan ahaan ama tayo ahaan baabi'id. Bi'itaanka beerta roob la'aan baa keentay.

-ka: (magac, lab, keli) dareensi malayn ah. Shaki iyo biditaan baad haysaa.

biditaan -ka: (magac, lab, keli) noole ama wax baad leh duulitaankii. Biditaanka diyaaradda ayuu sugayaa. Dh: haaditaan, lalitaan.

biditaan-ka: (magac, lab, keli) gu'itaan timaha. Biditaanka timaha ka ilaali. Dh: rifmitaan.

-ka: (magac, lab, keli) bilis iyo qurxin heersare ah.

bilitaan -ka: (magac, lab, keli) sare u qaaditaan.

-ka: (magac, lab, keli) huritaanka dab yar. Dh: daaritaan, shiditaan, bidhitaan. Li: demitaan.

biritaan -ka: (magac, lab, keli) eeg bidhitaan.

Emittance

vl. n. departure, leaving

-ka: (n) departure (dibaar-jar) 2. issuance (i-shuu-wansi)

de: departure, leaving

lx: bixitaan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: bixitaan

-ka: (magac, lab, keli) wax qabashadiisa ku farxitaaan. U bogitaankaa u bogay iyo farxaddaan ka qaaday weli ku joogaa.

bogitaan-ka: (magac, lab, keli) dhammaystiritaanka wax qabya ahaa. Bogitaakii kabaddiyo waxaa isku beegmay carooskii. Dh: ebyid.

-ka: (magac, lab, keli) furidda weel ama wax kale oo daboolan.

-ka: (magac, lab, keli) bul u yeelitaan. Bulitaanka cidaadda badi. Dh: bulniin.

bulitaan-ka: (magac, lab, keli) wakhtika abaaraha geedaha dhaadheer ee xoolaha loo tumo si caleentu u soo daadato.

-ka: (magac, lab, keli) fal ama cibaado la gudanayay, sharci ahaan jabid ama qaldamid.

m. n. beverage, drink

ka: (n) drink (dirink); beverage (bevareej) ~ cabbitaan, sharaab

de: beverage, drink

lx: cabitaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: cabitaan

شَرَاب

-ka: (magac, lab, keli) gufayn; awditaan; cubniin.

-ka: (magac, lab, keli) dugaag, ugaadha ama wax kale, dabin u dhigis. Dabitaanka ugaadhay ku noolyihiin danyarta reerku.

dabitaan -ka: (magac, lab, keli) i isku qabad. Dabitaan la'aantii waxba kuma shiishi karo. dabitaan-ka: (magac, lab, keli) neef la dabrayo, aayar u xidhid

dabitaan-ka: (magac, lab, keli) gaadhi aan keligii socon karin, ku kale ku xidhiidhin.

dabitaan -ka: (magac, lab, keli) tidcidda timaha iyo soohitaankooga. Dabitaanka timaha luulaa aad u taqaanna.

-ka: (magac, lab, keli) quudinta carruurta aan weli dareere ma ahee wax kale quudan. Habitaan baa ilmaha wax lagu siiyaa. Dh: habid.

habitaan-ka: (magac, lab, keli) haan iyo wax la mid ah, biyo ama dareere kale sii deyn. Dh: heemitaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax runtiisa dhab loo og yahay; aad wax uga warqabid; ka warhayn aanu shaki ku jirin.

-ka: (magac, lab, keli) wax jaban kabistii.

-ka: (magac, lab, keli) eeg labid.

-ka: (magac, lab, keli) kabisid oo aad iskugu curjin.

nabitaan-ka: (magac, lab, keli) dhejin oo meel ku musbaarid.

nabitaan -ka: (magac, lab, keli) qof kale, wax aanu samayn ku masabidaad.

-ka: (magac, lab, keli) cudur lahaansho; xanuun qabid. Qabitaanka xanuunka dhawaan uunbaa lagu ogaaday gabadha.

qabitaan -ka: (magac, lab, keli) deyn ama lacag qabid. Qabitaanka laba kun oo faran wuu oggol yahay. Dh: qabid; qabniin.

qabitaan -ka: (magac, lab, keli) si wax u arkid; arrin si ula muuqasho. Qabitaanka ra'yi qudha ma fiicnee waa in la kala aragti duwanaadaa. Dh: aa- minsanaan, rumaysnaan, qabniin.

qabitaan-ka: (magac, lab, keli) xaas lahaansho; islaan qabid. Islaantayda waxan ku wada joognaa qabitaan sharci ah.

-ka: (magac, lab, keli) qubidda lafteeda. Dh: qubniin.

-ka: (n) wanting (waant-ing); desiring (di-zaayar-ing); eagerness (iiger-nes) ~ doonid, rabid

-ka: (magac, lab, keli) doonitaan; niyadda ka jeclaan. Rabitaan uma hayo ruux aan i rabin.

-ka: (magac, lab, keli) sabaalays; sasabitaan.

-ka: (magac, lab, keli) dhaafitaanka meel furan ama albaab la tallaabo.

tabitaan -ka: (magac, lab, keli) siritaanka, qaayimitaanka la xirfadeeyo qof.

tabitaan -ka: (magac, lab, keli) xusuusanaanta wax kaa maqan oo ood moodaysay inaad sidato. Dh: tebitaanka.

-ka: (magac, lab, keli) meel isugu keenid, ku ururin. Dh: xoomin.

batraan¹: m.l (-nno, m.dh) Kibir badan; islaweyni.

batraan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Kibraan noqosho.

batraan¹: m.l (-nno, m.dh) Kibir badan; islaweyni.

batraan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Kibraan noqosho. m.f.dh, batraamid.

m. n. (adj.): overbearing person; quarrelsome, impertinent, spoiled

-ka: (magac, lab, keli) qof edeb daran oo dadka gardarro ku daya. Wiil batraan ah ayaan manta is gallay. Dh: badraan.

de: overbearing person; [atr.] quarrelsome, impertinent, spoiled

lx: batraan

nt: batraan (batraamay) [v1=inch]

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: batraan

(Bidhaan-ta)

Muuqaal yar oo meel fog laga arko; iftiin ama dhalaal yar oo meel ka bilig yiraahda; birbir.

bidhaan¹: m.l (-aamo, m.l) 1. Muqaal meel fog laga arko. 2. Tiro aad u yar oo ari ah oo gaar u daaqa. 3. la-mid: bidhaamid.

bidhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Wax meel fog ka muuqasho. 2. Iftiin ama dhalaal yar meel ka birbirid.

bidhaan¹: m.l (-aamo, m.l) 1. Muqaal meel fog laga arko. 2. Tiro aad u yar oo ari ah oo gaar u daaqa.

bidhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Wax meel fog ka muuqasho. 2. Iftiin ama dhalaal yar meel ka birbirid. m.f.dh, bidhaamid.

f. n. blinking light; appearance, object seen in the distance

bidhaan v. blink (of a light), twinkle; appear in the distance

-ta: (n) something that appears from a distance; distance sight. Ex: bidhaantiisii baan waayey; I lost sight of him

bidhaan: - bidhaamay / bidhaantay: (v) to emit [light] in slight, periodic gleams; twinkle (tuwing-kel) ~ iftiimay

(fal) bildhaan muuqata yeelo, ha lagu arko. Geel baa goshaa ka bidhaamaya. Dh: iftiin.

bidhaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax meel kaaga muuqanaya oo ay ishu qabanayso. Dhabantaa bidhaan geel baa ka muuqata. Dh: bildhaan.

m.dh la-mid: bilcan¹.

-ta: (n) a married woman

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh gabadhnimo lagu guursado oon horay nin u soo arag.

m.f.dh eeg bilan. la-mid: bilnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax bilan oo qurxoon ahaan. Qof walba bilnaanta qaabkiisa wuu jecel yahay.

(expression) this month ~ bishan

m.f.dh eeg bisil. la-mid: bisayl (4), bislaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax bisil oo la cuni karo ahaan. Bislaanta badan garowga ka ilaali.

m.dh (muus.) Qalabka muusikada jaadadkiisa waaweyn jaad ka mid ah oo codad aad u kala duwani ka soo baxan.

m.dh (muus.) Qalabka muusikada jaadadkiisa waaweyn jaad ka mid ah oo codad aad u kala duwani ka soo baxan.

-da: (magac, dhedig, keli) agab muusikada noociisa waaweyn ka mid ah, codod kala duwani ka soo baxaan. Biyaanada kuma ciyaaree waan kaga cisiiyaa.

(Bootaan-ta)

1. Bus; habaas.

2. Meesha buska leh.

m.dh 1. Bus; habaas. 2. Meesha buska leh.

m.dh 1. Bus; habaas. 2. Meesha buska leh.

name: Bootan

f. n., (mass n.): dust; dusty place

name-m dust; a dusty place. Lit: he who was born at a dusty place or white-skinned

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg boodh.

bootaan -ta: (magac, dhedig, keli) meesha busta leh ee boodhka badan ka kaco. Bootaanta habaaska leh iyo markaan beri ka soo guurrey.

m.l la-mid: bukaan.

-ka: (magac, lab, keli) qof liciifa oo in badan xanuunsada.

bugtaan-ta: (magac, dhedig, keli) xanuun lala jiifo muddo badan. Bugtaan badan iyo baryo badan dadkaa kugu naca.

(Bustaan-ka)

Beer yar.

m.l (-nno, m.dh) Beer yar oo geed mirood ka baxa.

m. n. garden, park

-ka: (magac, lab, keli) eeg beer.

bw: Arabic

de: garden, park

lx: bustaan

pd: (-ka Pl: basaatiin (ta))

ps: n2-m, n8-m

key: bustaan

-ka: (magac, lab, keli) cugista iyo hogaynta weelka caanaha lagu liso, lagu lulo ama lagu kaydiyo.

-ka: (magac, lab, keli) darbidda iyo isku dubbariditaanka. Dh: abaabulitaan.

ulitaan-ka: (magac, lab, keli) qüiq ku shiditaan iyo bukhuurin. Dh: ulniin.

-ka: (magac, lab, keli) uridda lafteed.

(Baan-ta)

Cunno waxtar iyo uraad leh oo lagu dheefiyo dadka buka ama dhaawaca ah.

baan¹: m.l (-nan, m.l) Koox ciidamada ka tirsan oo tunta muusikada gaardiska.

baan²: m.dh Cunno nafaqo leh oo lagu dheefiyo qof buka ama dhaawac ah.

baan³: f.mg1 (-nay, -ntay) Hadal dhaar, faan iyo handadaad isugu jira dhihid.

m.dh Cunno nafaqo leh oo lagu dheefiyo qof buka ama dhaawac ah.

vl. pron. I,

baan vl. pron. we [excl.],

baan neg. not,

baan [feminine] n., [collective] (adj.): nutritious food; invalid's diet; convalescent

baan m. n. band, orchestra

baan v. make a speech, eulogize

-ta: (n) recuperation (ri kuu pareey shin); healing over; restoration to health

baan2 -ka: (n) bank (baangk)~bangi. Ex: baankaan u socdaa; I am going to the bank baan3: (pronoun I with an action verb) Ex: Cali baan arkay; I saw Ali

(fal) la garran qof ama dad gar iyo dacwadi idin ka dhaxayso. Si wanaagsan u baan oo ha caytamin. Dh: garran, dacwi.

baan: (fal) baaq oo u yeedh. Soomaali khayr baan ugu baanayaa.

baan: (fal) caddee oo qeex. Eray kalana waw noqonayaa unug yar baan baanay

baan: (fal) hadal gooddi, faan iyo dhaar isugu jira dheh.

baan: (qurub) falkaabe ah oo ka kooban 'baa' iyo 'aan' oo la isku daray. Cali baan arkay. Buux baan bariidiyey. Dh: ayaan.

baan -ka: (magac, lab, keli) hey'ad lacagta maamusha, kaydisa oo ilaalisa. Dh: bangi.

baan -ta: (magac, dhedig, keli) laba duul ama laba qof oo ay dacwad dhextaallo doodda dhexmarta. Arrinta bir ha ku galinee, baan ku gala. Dh: baane.

baan -ta: (magac, dhedig, keli) dheefta dheeraadka ah ee la siiyo qofku markuu cawarmo ama jabo ama taag darreeyo la siiyo. Dh: nafaqayn, buullayn, baanasho.

-taan

Qodobka ta iyo tan oo la isku gaabiyey (sida: dhegta tan = dhegtaan; ...).

f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Ku t.: wax la jecelyahay ku fekerid.

f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Ku t.: wax la jecelyahay ku fekerid. m.f.dh, taamid.

v. plan, bear in mind

(preffix) -less; without; lacking ~ la'aan, billaa

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la bilay ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la bilay ahaansho. m.f.dh, bilnaan.

magac loo baxsho gabadh quruxda abuurka ay u dheertahay lebbis iyo qalab lagu bilay.

(tilmaame) wax qurxoon; wax la qurxiyay. Marwo bilan baro loogu hoydaa. Dh: bilicsan.

(Bitin-ta)

Bito kicin; duulin; buubin; haadin.

m.f.dh eeg biti².

-ta: (magac, dhedig, keli) boodh ama budo kicin. Bitinta iyo finiinka naga daaya. Dh: duulin, bidin, haadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) diradiraalaynta iyo kala dilka dadka.

m. n., (mass n.): seasoning, condiment, gravy