ereyga

bit

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

bit

DHAN

/bit/ (n) 1. in yar (wax aad u yar) 2. birta wax lugu dacayo (fardaha afka looga xiro)

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bit

DHAN

/bit/ (n) 1. wal gnis (eed ing yer). 2. hakamy (birty ferisky afky lyngky hiraw). 3. sheyghy ingky yer oo masqanty kompiyuutarky ky jery.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

bit

DHAN

n., (small piece) in yar; bit of a bridle, xakame, -ihi, xilqaad (see curb).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bitin

DHAABAN
1

(Bitin-ta)

2

Bito kicin; duulin; buubin; haadin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Budo

DHAABAN
1

(Buda-da)

2

Iniino badar ama wax kale oo inta aad loo tumo laga dhigo bito ama habaas aan jiriir lahayn; budul.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Buubin

DHAABAN
1

(Buubin-ta)

2

1. Eryid, cagaajin.

3

2. Lalin, haadin, bitin, duulin.

4

3. (biyo) dhibco ama roob ahaan meel ama qof ku kor doojin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Haadin

DHAABAN
1

(Haadin-ta)

2

Badarka la tumay, kd., oo inti kor la geeyo ama loo sayro hoos loo soo daadsho ama loo soo qubo si neecawdu u dhexmarto oo buunshaha u bitiso; duulin; buubin; (ama haatin).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Lalin

DHAABAN
1

(Lalin-ta)

2

Hawada dhexdeeda marin; duulin; bitin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Mirif

DHAABAN
1

(Mirif-ta)

2

Saxarrada yaryar oo ciiddu bitiso, siiba kuwa ku daata ceelasha gudohooda.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Sif

DHAABAN
1

(Sif-ka)

2

Bacaddada iyo dhulka kale meeshay iska galaan oo ciidda bitada ahi ku rogan tahay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bitaamid

DHAABAN

m.f.dh eeg bitaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bitaan

DHAABAN
1

bitaan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Ciid khafiif ah hawo ku baahid.

2

bitaan²: f.mg4 (-naa,-nayd) Ciid khafiif ah hawo ku baahid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bitin

DHAABAN

m.f.dh eeg biti².

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

budo

DHAABAN

m.dh Wax aad loo daqiiqay oo bito laga dhigay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

endoorfiino

DHAABAN

m.l (baayoloji) Dareen-mootiye bebtoyd ah oo laga helo qanjidhka bituwitary iyo haybutalmaska, kaasi oo leh astaamaha kaar jebiyaha.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

heemaar

DHAABAN

m.l 1. Budo yar oo lagu bitiyo subag la shiilayo si xantadu hoos u degto. 2. Heerka uu sameeyo dareere weel ku jira. 3. Hoore yar oo weel salkii ku jira.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

isgoyska dareenwadaha aragtida

DHAABAN

m.dh (isgoysyo ..., m.dh) (daawo) Labada dareenwade ee aragtida oo mid il ka yimid meesha ay isku gooyaan oo ku beegan xarriiqda maskaxda kala barta una dhow qanjirdhiiqa “bitwitariga” dareenwadayaasha ka yimaada xuubka aragtida (reetina) dhankiisa sanka xiga ee il walba waxay kudarsamaan dareenwadayaasha ka yimaada xuubka aragtida (reetina) dhankiisa dibedda xiga ee isha kale. Cadadka aragtida oo ka sameysma isku darsankaas kaddib waxay kala nadan qoqob maskaxeedka jeegada ee labada dhinac.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

mirif

DHAABAN

m.dh Saxarro yaryar oo dabaysha bitin karto. la-mid: muruf.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ugaxlay

DHAABAN

m.dh (cilmiga naflayda) Xubinta taranka ee ugu muhiimsan xagga dheddigga oo soo saarta unug-ukumeed iyo hormoonnada istroojinka kaltan toosan kaddib markii ay ku dhacaan hormoonnada goonadotroofiin loo yaqaan oo laga siidaayo qoqobka hore ee qanjirdhiiqa bitiwitariga waxa jira laba ugxeeye oo ku yaal qaybta hoose ee uurkujirtada, labada dhinac ee ilmosidaha.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

xiniin

DHAABAN
1

xiniin¹: m.l Nin ama neef lab ah oo hal xiniin leh.

2

xiniin²: m.dh (-nyo, m.l) Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

3

xiniin³: m.dh (-nyo, m.l) (cilmiga naflayda) Labada kuuskuus ee xubin nimeedka ah oo sameeya shahwada, soona saara hormoonka ragga (androojin) oo ku xiran hormoonno kale (goonadotrofiinis) oo laga soo daayo qanjir dhiiqa bitwitariga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bitaan

DHAABAN
1

bitaan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Ciid khafiif ah hawo ku baahid. m.f.dh, bitaamid.

2

bitaan²: f.mg4 (-naa,-nayd) Ciid khafiif ah hawo ku baahid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

bait

DHAFANDHAAF

/beeyt/baits, baiting, baited; (n) 1. cunto lugu xiro dabin ama xarig, si kalluunku shabaqa ugu soo dhaco (callaaf, lacaaf). e.g. I needed a slice of meat to use for bait.(n) 2. qof ama shay kugu soo jiida ama kugu niyad-galiya in aad wax samayso.(v) 3. in gof aad ku ci-ciyaartid si aad uga xanaajisid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bait

DHAFANDHAAF

/beeyt/ (n) hung-guryghy ayty (dabyng).

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

bait

DHAFANDHAAF

v.tr., (a lure to entice fish ...) lacaf, -ti.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]

bite

DHAFANDHAAF
1

(v) to cut, grip, or tear with or as if with the teeth

2

qaniiyo

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

bite

DHAFANDHAAF

/baayt/ (v) 1. qaniinid (qaniinyo) 2. ilkaha ku dhufasho (cunto cantuugid) 3. kalluunka oo cuntada shabaqa qaniina.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bite

DHAFANDHAAF

/baayt/ (v) ky dheghow. 2. ilky ky gooyow.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

bite

DHAFANDHAAF
1

biting, n., qaniinyo, -adi.

2

bite, v.tr., qaniin; v., is qaniin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

biti

DHAFANDHAAF
1

biti¹: m.l Nasiib; hoodo.

2

biti²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax sida buda iyo wixi lamida oo aan culays badan lahayn dabayl raacin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

biti

DHAFANDHAAF
1

biti¹: m.l Nasiib; hoodo.

2

biti²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax sida buda iyo wixi lamida oo aan culays badan lahayn dabayl raacin. m.f.dh, bitin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

biti

DHAFANDHAAF

v. cause to fly; raise dust; drive fast

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

biti

DHAFANDHAAF
1

-ga: (n) luck (laak)-, fortune (foor-jun); lot (Zant); fate (feeyt); chance (jaanis) ~ hoodo, cawo, nasiib

2

biti -yey / say: (v) cause something to fly

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

biti

DHAFANDHAAF
1

-ga: (magac, lab, keli) nin la addoonsado. Dh: bidde.

2

biti-ga: (magac, lab, keli) qof wuxuu farta saaraaba u hagaago oo ku guulaysta noloshiisa. Dh: nasiib, ayaan, hoodo, doobir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

biti

DHAFANDHAAF
1

de: cause to fly; raise dust; [fig.] drive fast rw: bid

2

lx: biti

3

pd: (bitiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: biti

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bito

DHAFANDHAAF
1

(Bita-da)

2

Ciid aad u fudud oo dabayshu kiciso; aan culays lahayn oo bida.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bito

DHAFANDHAAF

m.dh Ciid jilicsan, buda ah oo ay dabayshu qaaddo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bito

DHAFANDHAAF

m.dh Ciid jilicsan, buda ah oo ay dabayshu qaaddo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bito

DHAFANDHAAF

f. n., (mass n.): flying dust

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bito

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) ciid khafiif ah dabaylshu kiciso. Bitay dabayshu nagu soo kicisay. Dh: budo, boodh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

bito

DHAFANDHAAF
1

de: flying dust

2

lx: bito

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

key: bito

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Blit

DHAFANDHAAF

Peat

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bi

DHAFANDHAAF

/baay/ (prefix) lammy amy lam- maly. Bi-level means having two levels.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

it

DHAFANDHAAF

/it/ (pron) magac u yaalka mannoolaha iyo xayawaanka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

bat

DHAFANDHAAF

/baat/bats, bating, batted; (n) 1. ul lugu ciyaaro kubadda oo lugu tuur-tuuro. (beeysboolka). e.g. a baseball bat (n) 2. fiid-meerta. e.g. I saw a vampire bat last night. (n)

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bat

DHAFANDHAAF

/baat/ (n) 1. kibilly. 2. ully boloonighy beeysboolky lyky dheelaaw. (v) 3. ky dhowow.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

bât

DHAFANDHAAF

bât, n.m. - saalada; dhiriqda; dhabcanta; xaarka xoolaha

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

bat

DHAFANDHAAF

n., (flitter mouse) fiidmeer, -ti.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

bet

DHAFANDHAAF

/bet/ (n) 1. sharad (sharatan) 2. hubaal (informal)

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bet

DHAFANDHAAF

/bet/ (v) sharattimow, awgool. I bet Aliyow will win the race.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

bet

DHAFANDHAAF
1

n., sharad, -ki.

2

bet: v.tr., la sharatan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bib

DHAFANDHAAF

/bib/ (n) qoor-hir (goodky yer oo unuggy qoorty lyngky hiraw maddi hung-gury ly siyaaw).

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bib

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) haloosi iyo mala'awaal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bid

DHAFANDHAAF

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax dan moodid. 2. (f.g) Cid wax ku tuhmid. 3. (f.mg) Wax dabayl raacid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bid

DHAFANDHAAF

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax dan moodid. 2. (f.g) Cid wax ku tuhmid. 3. (f.mg) Wax dabayl raacid. m.f.dh, bidid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bid

DHAFANDHAAF
1

v. be blown away, carried away by the wind

2

bid v. desire, prefer

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

bid

DHAFANDHAAF

/bidh/ (v) 1. gorgoro bilaabid (qiimo aad wax ku rabtid soo bandhigid) e.g. He bid $50 for the watch. 2. isku deyid wax inaad samayso.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

bid

DHAFANDHAAF
1

-ay / day: (v) blow by air or by wind; blow (baloow)

2

bid: -ay / day: (v) [with preposition is-] feel (fiil); believe; think. Ex: maxaad is biday? what do you think you are?

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bid

DHAFANDHAAF

/bid/ (v) gorgortymow.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bid

DHAFANDHAAF
1

(fal) wax baad leh, hawada duul. Bid oo ha soo degin. Dh: haad.

2

bid: (fal) timo rif. Wax ku dhacayba timahaygii waa la biday. Dh: rif.

3

bid-da: (magac, dhedig, keli) jidhka meydka. Waxay Soomaalidu isku habaaraan: «Biddaa huurtay»

4

bid -ka: (magac, lab, keli) male iyo talo moodis. Dh: malayn, tuhmid, bidis.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

bid

DHAFANDHAAF

v.; do as you are bid, fal sida lugu leeyahay or dhega nuglow (obey); when we are bidden to great feasts, we must take our fine clothes, marka ciid weyn naloo ku yeedho, dhar wanaagsan aan soo huwano or aan so xarragoono; I bade him go home, aqalki qabo baan ku idhi; bid him come in, aqalka hor usoo mar ku dheh or soo gal ku dheh; I am bidding you farewell, nabadgeliyo ayaan ku odhonayaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Big

DHAFANDHAAF
1

(Big-ta)

2

1. If muuqda oo durba libdha; carar durba la qarsoomo; bidhaan; bilig.

3

2. (Xarad) Bar, gaashi.

4

3. Orod haddiiba la libdho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

big

DHAFANDHAAF

m.dh 1. Sharrax, bilid, naqash, qurxin. 2. (sh.r) If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; bilig. 3. B. dheh: carar meel si deg-deg ah looga tago.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

big

DHAFANDHAAF

m.dh 1. Sharrax, bilid, naqash, qurxin. 2. (sh.r) If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; bilig. 3. B. dheh: carar meel si deg-deg ah looga tago.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

big

DHAFANDHAAF

f. n. spark, flash

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

big

DHAFANDHAAF

/big/ (adj) wayn (weyni) sida caadiga ah ka weyn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

big

DHAFANDHAAF

/big/ (adj) 1. wiing, billeeryng. 2. muhiim eh, qiimy leh.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

big

DHAFANDHAAF
1

-ta: (magac, dhedig, keli) xaradh ama bar yar Big yar buu dibigu wejiga ku leeyahay. Dh: gaashi.

2

big-ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo markaaba la libdho. Goormay big tidhi gabadhii halkan joogtay? Dh: taw.

3

big-ta: (magac, dhedig, keli) waxyar, qaddar yar. Big yaroo kaleetaan, badin maayee ku sii dari. Dh: yar, nagan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

big

DHAFANDHAAF
1

cf: bidhaan, bilig, iftiin, walac

2

de: spark, flash

3

lx: big

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f

6

key: big

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

big

DHAFANDHAAF

a., weyn; make big, weenay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bil

DHAFANDHAAF
1

(Bi-sha)

2

1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.

3

2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bil

DHAFANDHAAF
1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bil

DHAFANDHAAF
1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid. m.f.dh, bilid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bil

DHAFANDHAAF
1

f. n. moon; month

2

bil v. promote; beautify; improve

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

bil

DHAFANDHAAF
1

-bisha: (n) [Plural bilood] 1. month (manth) 2. moon (muun) ~ dayax

2

bil -ay/bishay: (v) 1. pamper a child playfully. 2. decorate (dheka reeyt); praise (pareeyz) · qurxi ama ammaan

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bil

DHAFANDHAAF
1

(fal) wax kala daadsan ama kala fidhidhsan isku du oo hagaaji.

2

bil: (fal) wax qurxi oo suubbi. Bil naftaada oo bilicda u biiri.

3

bil: (fal) kor u qaad oo halka u sarreysa gee. War oodda bil! Dh: bidh.

4

bil-sha: (magac, dhedig, keli) dayaxu marka uu dhasho ama dhammaanayo qaabka uu yahay, iftiinkiisuna yar yahay. Bishii bilatayeey bil khayr.

5

bil-sha: (magac, dhedig, keli) astaan qaansada u eg oo erey, weedh ama hadal qoran, belowga iyo dhammaadka lagaga xidho, oo hadalka intiisa ka xidha. Bil xidhan bay ku jiraan. Wa: bilo.

6

bil-sha: (magac, dhedig, keli) labo iyo toban ka qaybood ee sanadka middood, afar toddobaad iyo labo maalmood, sida badan soddonka maalmood. Bil baannu gunnada ku qaadannaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

bil

DHAFANDHAAF

قَمَرِ، شَهْرٍ

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

bin

DHAFANDHAAF

/bin/ (n) baaldi ama siilad cuntada lugu shubto ama qashinka la isaga guro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bin

DHAFANDHAAF

/bin/ (n) wal hiryng oo wal lyky shubythaw sithy teneggy, sanduuggy, baakythy iwm.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]

bio

DHAFANDHAAF

pref. - horkabe ku badan ereyo cilmiyeedka, wuxuuna tilmaamaa nolol.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

biq

DHAFANDHAAF

v. fear, be afraid

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

biq

DHAFANDHAAF
1

biq! -da: (magac, dhedig, keli) erey lagu tusmeeyo sanqadh yar oo gaaban oo ay samayso neef qofka xagga danbe ka baxda.

2

biq-da: (magac, dhedig, keli) cadho dhaw oo degdeg ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

biq

DHAFANDHAAF
1

a: baq

2

de: fear, be afraid

3

lx: biq

4

pd: (biqay)

5

ps: v1=

6

key: biq

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bir

DHAFANDHAAF
1

(Bir-ta)

2

1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.

3

2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bir

DHAFANDHAAF
1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: birajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiimika) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

3

bir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax sida iftiin bilig dhihid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bir

DHAFANDHAAF
1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: bir-ajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiim.) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Bir

DHAFANDHAAF

Metal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bir

DHAFANDHAAF
1

f. n. pupil of the eye

2

bir [feminine] n., [collective] iron; metal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

bir

DHAFANDHAAF
1

ta: (n) [Pl. biro-biraha] metal (metal); steel (istiil); iron (aa-yan)

2

bir -ta: (n) iris of the eye; pupil (piyuu-pel)

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Bir

DHAFANDHAAF
1

Ferro

2

Iron

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bir

DHAFANDHAAF
1

(fal) eeg bidh.

2

bir-ta: (magac, dhedig, keli) walax aad u adag oo aan dhayal lagu loodin karin oo macdan adag laga sameeyo. Bi'i waa jacaylow, boogaan la dhayinoo, cidi baanan karinoo, beerkiyo wadnaha iyo, bogga kaaga taalliyo, inuu yahay bir caashaqu, been baa u haystee. Dh: xadiid.

3

bir-ta: (magac, dhedig, keli) dalool yar oo ah barta madow ee isha ku yaal; isha weelkeeda. Dh: inan, idhan.

4

bir -ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo hal mar muuqda, degdegna u dema. Iftiin baa buulka bir ka yidhi deedna bakhtiyey. Dh: bilig, bidh.

5

bir -ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo dhakhso badan. Yartii halkan joogtay halmar unbay bir tiriye xaggay u kacday. Dh: bidh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

bir

DHAFANDHAAF
1

de: iron (the powder used as medicine)

2

lx: bir

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-mass

5

key: bir

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

bir

DHAFANDHAAF

حديد

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bis

DHAFANDHAAF

m.dh la-mid: bes.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]

bis

DHAFANDHAAF

avv. biis! codsi ku celin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bis

DHAFANDHAAF
1

-ta: (magac, dhedig, keli) timo dad oo aad u jilicsan. Li: jurro.

2

bis-ta: (magac, dhedig, keli) waxaraha yaryar, ee aan weli ababin. Bis waxareed banaan loobaxshaa markay ababka doonayso.

3

bis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bes.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

but

DHAFANDHAAF

/bat/ (conj) laakiin; hase yeeshee

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]

but

DHAFANDHAAF
1

but, n.m. - Muraad; gasdi; walax; shay;

2

but (football) - Goolka ciyaarta kubbada

3

gardien de but - Gool-jooge; Gool-haye.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

but

DHAFANDHAAF

c., laakin, se (used as an affix).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

fit

DHAFANDHAAF

/fit/ (adj) 1. le'eg, ku-habboon (adj) 2. caafimaad-qaba, ladan (n) 3. qallal, sarco (n) 4. le'ekaan, jin ku ahaansho. e.g. This shirt is a perfect fit.

waa la naqliyay ✓

Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]

Fit

DHAFANDHAAF

Rakib

waa la naqliyay ✓