bis — Macnaha & Turjumaada

m.dh la-mid: bes.

waa la naqliyay ✓

avv. biis! codsi ku celin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) timo dad oo aad u jilicsan. Li: jurro.

2

bis-ta: (magac, dhedig, keli) waxaraha yaryar, ee aan weli ababin. Bis waxareed banaan loobaxshaa markay ababka doonayso.

3

bis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bes.

waa la naqliyay ✓

1

(Abshir-ta)

2

1. Labo talo tan wanaagsan; tawfiiq.

3

2. Hadal bishaaro ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Affur-ka)

2

Cunnada la cuno kolka qorraxdu dhacdo bisha soonqaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Aneexa-da)

2

Geed dhirta yaryar ka mid ah oo bixiya miro arorro leh oo ceeriinka iyo bisaylkaba lagu cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(Bashiic-a)

2

In yar dabool ka qaad; (albaab, kd.) furid yar ee aan wah laga siin, (ama bishiic).

waa la naqliyay ✓

1

(Bashiicin-ta)

2

Albaab ama wax la mid ah oo xiran, furid yar ee aan wah laga siin, furid (ama bishiicin).

waa la naqliyay ✓

1

(Batiikhoobid-da)

2

Batiikh u ekaansho; sida batiikha u cayilid ama u bislaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilad-ka)

2

Bisha dhalashadeeda ama bilaabashadeeda; bilasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Bisad-da)

2

Nafley yar oo dhogor jilicsan oo hebed ah oo dadka la dhaqanta: waxay ku nooshahay jiir, shinbiro, hilib kale, caano; dinnad; dummad; mukulaal, yaanyuuro; basho.

waa la naqliyay ✓

1

(Bisayl-ka)

2

1. (cunno) dab lagu karshay oo gaaray heerka lagu cuno.

3

2. (miro) dhuguc.

waa la naqliyay ✓

1

(Bishaarayn-ta)

2

Bishaaro sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bishaara-da)

2

War wanaagsan oo lagu farxo oo qofka loo sheegaa aalaa wax baxsho; naallo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bishkil-ka)

2

Tigin ama qori yar oo wax lagu shakaro, lagu adkeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Bisin-ka)

2

Aayadda suuradaha Quraanku (mid maahee) ka wada bilawdaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bisiq-a)

2

Geed geedaha waaweyn ka mid ah: qodax ma leh, kooraha fardaha, fandhaallada, koorta geela, kd., baana laga qoraa.

waa la naqliyay ✓

1

(Biskood-ka)

2

Bisayl gaarid; dhuguc noqod.

waa la naqliyay ✓

1

(Bislayn-ta)

2

Wax bisil ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bismilleyn-ta)

2

(cunno) Bisin u qabasho; bisin ku billaabid; dhedhemin.

waa la naqliyay ✓

1

(Bisqan-ta)

2

Timaha gumaarka ka baxa; shuun.

waa la naqliyay ✓

1

(Boog-ta)

2

Nabar furan oo aan weli biskoon; qoon; dhaawac.

waa la naqliyay ✓

1

(Busur-ta)

2

Miraha timirta oo yacyacoodka noqda welise aan bislaan.

waa la naqliyay ✓

Xaglis

waa la naqliyay ✓

/bayas/ (n) eex, dhan u ilasho (dhan u eexasho), aan go'aan miisaaman lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

bois, n.m. - Qori; loox; Daab

2

bois d'oeuvre - Loox Guryaha lagu sameeyo ama dhiso.

3

bois de santal - geedka cuudka ah; sandal

4

bois pour dormir - Baarkin.

waa la naqliyay ✓

/aybis/ (n) shimbir weyn oo laga helo meelaha biyo galeenka ah iyo cimilada kulul.

waa la naqliyay ✓

/baay/ (prefix) lammy amy lam- maly. Bi-level means having two levels.

waa la naqliyay ✓

1

id-, laf-, naf-, kd. (iskiisa, iddiisa, laftiisa, ...); wadar ahaan, wadajir; midba midka kale, kuwaba kuwa kale; kd.

2

Is! — Erey xoolaha lagu yiraahdo; kolka la doona hayo inay dib u noqdaan ama leexdaan.

3

Is- — Erey ereyada kale qaarkood horta lagaga kabo oo falka ku celiya qofka ama waxa wax fala haya (sida isdilid; istaagid; ismayrid).

4

-is — Dabakar falka magac ka dhigta (qaad-is; keen-is; mar-is).

waa la naqliyay ✓

1

is¹: m.l Iskayga, iskaaga iyo wixi lamida: qof laftiisa, nafta tiisi ah iyo wixi lamida.

2

is²: mu.dhm.ly 1. magacuyaal layeele oo falka ku celiya falsameeyaha, taasoo macneheedu yahay in yeelaha iyo layeeluhu isla mid yihiin. Tusaale: “Cali ayaa is faanshay”. 2. magacuyaal layeele oo dhacdada falka wadaajiya dhowr ruux ama waxyaalo kale. Tusaale: “Labadoodu waa is waayeen”.

3

is³: e.d Erey xoolaha lagu yiraahdo kolka la doonayo inay dib u noqdaan ama leexdaan.

waa la naqliyay ✓

1

is¹: m.l I.kayga, i.kaaga iyo wixi lamida: qof laftiisa, nafta tiisi ah iyo wixi lamida.

2

is²: mu.dhm.ly (naxwe) 1. Magacuyaal layeele oo falka ku celiya falsameeyaha, taasoo macneheedu yahay in yeelaha iyo layeeluhu isla mid yihiin. Tusaale: Cali ayaa is faanshay. 2. Magac-uyaal layeele oo dhacdada falka wadaajiya dhowr ruux ama waxyaalo kale. Tusaale: Labadoodu waa is waayeen.

waa la naqliyay ✓

1

pron., reflexive: self; oneself

2

is pron., reciprocal: each other, one another

3

is pron., red-3m: he, him

4

is inter. go on!, get up!, giddap!

waa la naqliyay ✓

se, soi.

waa la naqliyay ✓

1

(pronoun) each other. Ex: xalay baan is aragnay; we saw each other last night. Ex: wiilashu way is jeclyihiin; the boys like each other

2

is: (prefix) makes some verbs expressing a command or plea: Ex: isbar; teach yourself. Isbaar; get a checkup. Ishabee; organise yourself

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax u keli ah naftaada; waxaad gaar u leedahay. Aqalka dheer is ayaan u leeyahey. Dh: yad, gaar.

2

is: (ereydhawaaq) lagu dhaqaajiyo geela dheddig ee aan aaranka ahayn. Is dheh hasha oo kaxee.

3

is: (xidhiidhiye) erey la adeegsado kolka la sheegayo xidhiidhka ka dhexeeya labo shey.

waa la naqliyay ✓

1

(Bas-ka)

2

1. Geerida qofku tiis u dhinto ee aan la dilin.

3

2. Wax gubasho ku dhammaaday oo danbas noqday.

waa la naqliyay ✓

1

bas¹: m.l 1. Geeri caadi ah ee ku timaaddo qof tiisii gashay. 2. (-sas m.l) Baabbuur weyn oo dedan oo daaqada muraayado ah iyo kuraas leh oo rakaabka qaado. 3. Wax gubasho ku dhammaaday oo dambas noqday.

2

bas²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Wax shidan dambas noqosho. 2. Ood iyo wixi lamida duugnimo awgeed la baabi'id.

waa la naqliyay ✓

1

bas¹: m.l 1. Geeri caadi ah ee ku timaaddo qof tiisii gashay. 2. (-sas m.l) Baabbuur weyn oo dedan oo daaqada muraayado ah iyo kuraas leh oo rakaabka qaado. 3. Wax gubasho ku dhammaaday oo dambas noqday.

2

bas²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Wax shidan dambas noqosho. 2. Ood iyo wixi lamida duugnimo awgeed la baabi'id. m.f.dh, basid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be burnt to ashes; dry up, become arid and dusty

2

bas m. n. natural death of a person (without being killed)

3

bas m. n. something completely destroyed by fire and turned to ashes

4

bas m. n. bus

waa la naqliyay ✓

1

-ay -tay: (v) destroy with fire; burn (been)

2

bas: -ka: (n) [Pl. basas-ka] bus (bas)

3

bas: -ka: (n) natural death. Ex: bas buu u dhintay; he was dead for natural causes

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) erey loo adeegsado kolka hadal ama hawl socota la joojinayo ama in kugu filan aad hesho. Bas! Bariiska intan igu filan. Dh: bes, khalaas.

2

bas: (fal) xaabo iyo wax la mid ah, gubo oo danbas noqo. Buul cawskii dabku ka kacay wuu basay. Dh: basbeel, dambasow.

3

bas -ka: (magac, lab, keli) 'dhar' nooc cusub soo baxa, wax aan hore u jirin oo cusub. Baskii cusub baa bulshadu la haysaa.

4

bas -ka: (magac, lab, keli) qof tiisa u geeriyooday oo aan gacan aaddane ku dhiman. Dh: geeri.

5

bas -ka: (magac, lab, keli) gaadhi dadwaynuhu raaco oo dusha ka daboolan.

waa la naqliyay ✓

1

bas, n. et adv. - Gunta ama xagga ugu hoosaysa; hoosaysa; hoose; aan meel dheer gaari karin;

2

en bas - ka hooseeye; hoos; xagga hoose.

3

à bas prix - rakhiis ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1.(ld bis) 2. Erey lagu yiraahdo dameerka marka la doonayo in la joojiyo. 3. Erey loo jeediyo qof hawl hayey si uu u joojiyo. 3. B.tay baan ahay: waan liitaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1.(ld bis) 2. Erey lagu yiraahdo dameerka marka la doonayo in la joojiyo. 3. Erey loo jeediyo qof hawl hayey si uu u joojiyo. 3. B.tay baan ahay: waan liitaa.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. enough, sufficiency; too much of

2

bes inter. that's enough!

waa la naqliyay ✓

1

(adj) enough (i-naaf); sufficient (saffishint) Ex: bes waaye; that is enough. —bestay: can take no more; exhausted (igzoostidh); tired (taayaridh)

2

bes: (interj.) used to express impatience; stop! or enough!. Ex: bes ka dheh; that is enough. Stop!

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bas.

waa la naqliyay ✓

/bib/ (n) qoor-hir (goodky yer oo unuggy qoorty lyngky hiraw maddi hung-gury ly siyaaw).

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) haloosi iyo mala'awaal.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax dan moodid. 2. (f.g) Cid wax ku tuhmid. 3. (f.mg) Wax dabayl raacid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax dan moodid. 2. (f.g) Cid wax ku tuhmid. 3. (f.mg) Wax dabayl raacid. m.f.dh, bidid.

waa la naqliyay ✓

1

v. be blown away, carried away by the wind

2

bid v. desire, prefer

waa la naqliyay ✓

/bidh/ (v) 1. gorgoro bilaabid (qiimo aad wax ku rabtid soo bandhigid) e.g. He bid $50 for the watch. 2. isku deyid wax inaad samayso.

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) blow by air or by wind; blow (baloow)

2

bid: -ay / day: (v) [with preposition is-] feel (fiil); believe; think. Ex: maxaad is biday? what do you think you are?

waa la naqliyay ✓

/bid/ (v) gorgortymow.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax baad leh, hawada duul. Bid oo ha soo degin. Dh: haad.

2

bid: (fal) timo rif. Wax ku dhacayba timahaygii waa la biday. Dh: rif.

3

bid-da: (magac, dhedig, keli) jidhka meydka. Waxay Soomaalidu isku habaaraan: «Biddaa huurtay»

4

bid -ka: (magac, lab, keli) male iyo talo moodis. Dh: malayn, tuhmid, bidis.

waa la naqliyay ✓

v.; do as you are bid, fal sida lugu leeyahay or dhega nuglow (obey); when we are bidden to great feasts, we must take our fine clothes, marka ciid weyn naloo ku yeedho, dhar wanaagsan aan soo huwano or aan so xarragoono; I bade him go home, aqalki qabo baan ku idhi; bid him come in, aqalka hor usoo mar ku dheh or soo gal ku dheh; I am bidding you farewell, nabadgeliyo ayaan ku odhonayaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Big-ta)

2

1. If muuqda oo durba libdha; carar durba la qarsoomo; bidhaan; bilig.

3

2. (Xarad) Bar, gaashi.

4

3. Orod haddiiba la libdho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Sharrax, bilid, naqash, qurxin. 2. (sh.r) If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; bilig. 3. B. dheh: carar meel si deg-deg ah looga tago.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Sharrax, bilid, naqash, qurxin. 2. (sh.r) If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; bilig. 3. B. dheh: carar meel si deg-deg ah looga tago.

waa la naqliyay ✓

f. n. spark, flash

waa la naqliyay ✓

/big/ (adj) wayn (weyni) sida caadiga ah ka weyn.

waa la naqliyay ✓

/big/ (adj) 1. wiing, billeeryng. 2. muhiim eh, qiimy leh.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) xaradh ama bar yar Big yar buu dibigu wejiga ku leeyahay. Dh: gaashi.

2

big-ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo markaaba la libdho. Goormay big tidhi gabadhii halkan joogtay? Dh: taw.

3

big-ta: (magac, dhedig, keli) waxyar, qaddar yar. Big yaroo kaleetaan, badin maayee ku sii dari. Dh: yar, nagan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: bidhaan, bilig, iftiin, walac

2

de: spark, flash

3

lx: big

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f

6

key: big

waa la naqliyay ✓

a., weyn; make big, weenay.

waa la naqliyay ✓

1

(Bi-sha)

2

1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.

3

2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid. m.f.dh, bilid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. moon; month

2

bil v. promote; beautify; improve

waa la naqliyay ✓

1

-bisha: (n) [Plural bilood] 1. month (manth) 2. moon (muun) ~ dayax

2

bil -ay/bishay: (v) 1. pamper a child playfully. 2. decorate (dheka reeyt); praise (pareeyz) · qurxi ama ammaan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kala daadsan ama kala fidhidhsan isku du oo hagaaji.

2

bil: (fal) wax qurxi oo suubbi. Bil naftaada oo bilicda u biiri.

3

bil: (fal) kor u qaad oo halka u sarreysa gee. War oodda bil! Dh: bidh.

4

bil-sha: (magac, dhedig, keli) dayaxu marka uu dhasho ama dhammaanayo qaabka uu yahay, iftiinkiisuna yar yahay. Bishii bilatayeey bil khayr.

5

bil-sha: (magac, dhedig, keli) astaan qaansada u eg oo erey, weedh ama hadal qoran, belowga iyo dhammaadka lagaga xidho, oo hadalka intiisa ka xidha. Bil xidhan bay ku jiraan. Wa: bilo.

6

bil-sha: (magac, dhedig, keli) labo iyo toban ka qaybood ee sanadka middood, afar toddobaad iyo labo maalmood, sida badan soddonka maalmood. Bil baannu gunnada ku qaadannaa.

waa la naqliyay ✓

قَمَرِ، شَهْرٍ

waa la naqliyay ✓

/bin/ (n) baaldi ama siilad cuntada lugu shubto ama qashinka la isaga guro.

waa la naqliyay ✓

/bin/ (n) wal hiryng oo wal lyky shubythaw sithy teneggy, sanduuggy, baakythy iwm.

waa la naqliyay ✓

pref. - horkabe ku badan ereyo cilmiyeedka, wuxuuna tilmaamaa nolol.

waa la naqliyay ✓

v. fear, be afraid

waa la naqliyay ✓

1

biq! -da: (magac, dhedig, keli) erey lagu tusmeeyo sanqadh yar oo gaaban oo ay samayso neef qofka xagga danbe ka baxda.

2

biq-da: (magac, dhedig, keli) cadho dhaw oo degdeg ah.

waa la naqliyay ✓

1

a: baq

2

de: fear, be afraid

3

lx: biq

4

pd: (biqay)

5

ps: v1=

6

key: biq

waa la naqliyay ✓

1

(Bir-ta)

2

1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.

3

2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.

waa la naqliyay ✓

1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: birajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiimika) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

3

bir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax sida iftiin bilig dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: bir-ajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiim.) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

waa la naqliyay ✓

Metal

waa la naqliyay ✓

1

f. n. pupil of the eye

2

bir [feminine] n., [collective] iron; metal

waa la naqliyay ✓

1

ta: (n) [Pl. biro-biraha] metal (metal); steel (istiil); iron (aa-yan)

2

bir -ta: (n) iris of the eye; pupil (piyuu-pel)

waa la naqliyay ✓

1

Ferro

2

Iron

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg bidh.

2

bir-ta: (magac, dhedig, keli) walax aad u adag oo aan dhayal lagu loodin karin oo macdan adag laga sameeyo. Bi'i waa jacaylow, boogaan la dhayinoo, cidi baanan karinoo, beerkiyo wadnaha iyo, bogga kaaga taalliyo, inuu yahay bir caashaqu, been baa u haystee. Dh: xadiid.

3

bir-ta: (magac, dhedig, keli) dalool yar oo ah barta madow ee isha ku yaal; isha weelkeeda. Dh: inan, idhan.

4

bir -ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo hal mar muuqda, degdegna u dema. Iftiin baa buulka bir ka yidhi deedna bakhtiyey. Dh: bilig, bidh.

5

bir -ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo dhakhso badan. Yartii halkan joogtay halmar unbay bir tiriye xaggay u kacday. Dh: bidh.

waa la naqliyay ✓

1

de: iron (the powder used as medicine)

2

lx: bir

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-mass

5

key: bir

waa la naqliyay ✓

حديد

waa la naqliyay ✓

/bit/ (n) 1. in yar (wax aad u yar) 2. birta wax lugu dacayo (fardaha afka looga xiro)

waa la naqliyay ✓

/bit/ (n) 1. wal gnis (eed ing yer). 2. hakamy (birty ferisky afky lyngky hiraw). 3. sheyghy ingky yer oo masqanty kompiyuutarky ky jery.

waa la naqliyay ✓

n., (small piece) in yar; bit of a bridle, xakame, -ihi, xilqaad (see curb).

waa la naqliyay ✓

1

(Bus-ka)

2

Ciid budo cad noqotay; boor: siigo; habaas; awaare.

waa la naqliyay ✓

m.l Boor; siigo.

waa la naqliyay ✓

m.l Boor; siigo.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): dust

waa la naqliyay ✓

/bas/ (n) bas (gaadiidka dadweynaha)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) dust (dhast) ~ boor, uuro

waa la naqliyay ✓

/bas/ (n) bas, shitaawy, kuryeery (baabuurky gunty).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul ciid jilicsan oo sligadu ka kacdo. Dh: boor, habaas, boodh, siigo, awaare.

waa la naqliyay ✓