birxun

brun, adj. - Midab boodhe; Cusuur

(Birin-ta)

Dab yar daarid; iftiin yar muujin; shidid, hurin.

m.f.dh eeg biri.

vl. n. starting a fire with sparks

-ta: (magac, dhedig, keli) dab yar shididdii. Birinta dabka xaabo guritaan baa ka horreeya. Dh: daarid, hurin, bidhin. Li: demin, bakhtiin, baqtiin.

birin -ta: (magac, dhedig, keli) hillaacidda cirka ama birbirqidda.

de: starting a fire with sparks

lx: birin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: birin

(Bixin-ta)

1. Meel (gudo, dhex, ...) ka saarid.

2. Korin, dibad keenid.

3. (dab, ...) hurin; shidid; daarid.

4. Siin; dhiibid.

m.f.dh eeg bixi. la-mid: baxsiin, baxsiis (4), bixis.

Emission

Elimination

vl. n. paying, issuing; extracting; supply

ta: (n) payment (peey-ment). Ex: sida lacag bixinta; such as money payment

Pagamento

Payment

Pagamento

Payment

-ta: (magac, dhedig, keli) afaaf ama irrid ka saarid ama ka sii deyn. Waxarihii commanaa bixin baan ku kari weynay: Dh: bixis.

bixin-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh la soo doonay, guurinteed. Dh: bixis.

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo ku yaboohid ama ku deeqid; dar Alle u dhiibid. Bixintu maalka way barakaysaa. Dh:bixis.

bixin-ta: (magac, dhedig, keli) wax qarsoonaa, soo saarid. Bixinta sirta iska ilaali weligaa iska jir. Dh: bixis.

bixin-ta: (magac, dhedig, keli) dhir, midho, ubax, xabag iyo waxii la mid ah dhalid. Dh: bixis.

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) badbaadinta magan ku soo hoos gashay. Bixinta magantiyo waxaa lagu tarmaa, baahidoo la tira e'. Dh: bariin, difaacid, samatabixin, magangelin, nabadgelin, bixis.

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) turub qaybin oo ku farraqid dadka ciyaaraya. Dh: bixis.

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) amaah lagugu lahaa celinteed. Dh: bixis.

bixin -ta: (magac, dhedig, keli) «iska ~ salaad xilligeedii joogo, tukasho. Iska bixinta salaadda cishaha ka horreysiiya xafladda.

de: paying, issuing; extracting; [fig.] supply

lx: bixin

pd: (-ta)

ps: vn1-f, vn2c-f

key: bixin

m.l (-nno, m.dh) Cad yar oo is-haysta oo ciid, sonkor iyo wixi lamida ah.

m.l (-nno, m.dh) Cad yar oo is-haysta oo ciid, sonkor iyo wixi lamida ah.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax aan xaaladdiisu wanaagsaneyn ahaansho.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax aan xaaladdiisu wanaagsaneyn ahaansho. m.f.dh, ilxumaan.

der. [adjective] having a miserable ~ sickly appearance, in bad shape

-aa: (n) looking unhealthy or unsound ~ [opposite of ilroon]

de: having a miserable ~ sickly appearance, in bad shape

lx: ilxun

pd: (ilxumaa)

ps: adj-der

see: il xun (under il)

key: ilxun

Biyo iyo caano laysku daray ah; (caano) biyo lagu daray; la barxay; la dheehay; la tarraxay.

barxan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax, wax aan la nooc ahayn ku dheehmid.

barxan²: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax la barxay ahaansho (caano). 2. Wax, wax aan la nooc ahayn ku dheehmay ahaansho.

barxan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax, wax aan la nooc ahayn ku dheehmid. m.f.dh, barxamid.

barxan²: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax la barxay ahaansho (caano). 2. Wax, wax aan la nooc ahayn ku dheehmay ahaansho. m.f.dh, barxanaan.

der. [adjective] diluted with water, watered-down

-aa -ayd: (adj) diluted (daayluutidh); weakened

(tilmaame) caano biyo lagu daray. Caano barxan noo keen. Dh: badhxan, xariiran.

de: diluted with water, watered-down rw: barax

lx: barxan

pd: (barxanaa)

ps: adj-der

key: barxan

-ta: (magac, dhedig, keli) ka bajisiin oo firxin.

(Birayn-ta)

1. Neef xoola ah gowricid.

2. Bir ka dhigid.

m.f.dh eeg biree.

-ta: (n) the act slaughtering; slaughter (islootar) ~ gawricis

-ta: (magac, dhedig, keli) neef xoolo ah gawricid. Birayn ba wuu u diiday haka dhamo bakhtiye wanku. Dh: xalaalayn.

(Birsan-ta)

Birlab.

m.dh Nooc birta ka mid ah oo aad u adag birlab.

m.dh Nooc birta ka mid ah oo aad u adag birlab.

f. n. steel

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg birlab.

de: steel

lx: birsan

pd: (-ta)

ps: n -f

syn: birlab

key: birsan

f.mg4 (-umaa, -umayd) 1. Qof qoraal-gacmeedkiisa si loo akhriyo ay adagtahay ahaansho. 2. Qof farshaxannimadiisu aanay wanaagsanayn ahaansho.

f.mg4 (-umaa, -umayd) 1. Qof qoraal-gacmeedkiisa si loo akhriyo ay adagtahay ahaansho. 2. Qof farshaxannimadiisu aanay wanaagsanayn ahaansho. m.f.dh, farxumaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, eryid ama caymadin. Dh: baydadin.

[adverbial] [expression] poorly, badly

de: poorly, badly

initial: s

lx: si xun

ps: adv-expr

key: si_xun

f.mg4 (-xumaa, -xumayd) Qof aan cidna sama ka filaneyn ahaansho.

f.mg4 (-xumaa, -xumayd) Qof aan cidna sama ka filaneyn ahaansho. m.f.dh, uurxumaan.

f.mg4 (-umaa, -umayd) Qof aan basar wacan lahayn ahaansho.

(adj) 1. bad way of handling things. 2. bad behavior

-ta: (magac, dhedig, keli) haweenay fudaydsi badan oo hannaaninta aqalkeeda ka wahsata. Basarxun lama guursado. Dh: basari.

-ta: (magac, dhedig, keli) leebka xaggiisa dambe baad shimbireed yar oo loogu xidho si uu xawaarihiisa orodka u biiriyo.

baarrun -ta: (magac, dhedig, keli) midho ama ubax si urursan oo cufan geedka baarkiisa uga baxa. Baarrun ubaxa iyo badhi bariday kala udgoon badane. Dh: rucub. rooshaan.

biirsan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax biiray noqosho.

biirsan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax biiray ahaansho.

(fal) intii hore ka bado, ka siyaad intii hore, wax biiraya noqo. Biirsan oo barakoow oo balaayo kuma hesho. Dh: korodh, bado.

biirsan: (tilmaame) wax siyaadsan, la kordhiyey, la biiriyey, in dheeri ah lagu daray. Sadkaagu wuu biirsanyahay ee qaado. Dh: korodhsan.

-ka: (magac, lab, keli) hurinta dab yar. Dh: daarniin, dhidniin, hurniin.

birniin -ka: (magac, lab, keli) eeg bidhniin.

m.dh (-byo, m.dh) Qalab biraha lagu dhalaaliyo, qaabab kala duwanna u yeesho.

m.dh (-byo, m.dh) Qalab biraha lagu dhalaaliyo, qaabab kala duwanna u yeesho.

-ta: (magac, dhedig, keli) bir adag oo tayo leh ama la cufay. Dubbaha waxa laga sameeyaa birshub.

-ha: (magac, lab, keli) qof birta farsamaynteeda ku xeeldheer oo xirfad u leh. Birtumaha mallaas iiga soo tun berri. Dh: tumaal, birmaal.

(Birxaar-ta)

Bir jaad xun oo jilicsan: birta iyo dhuxusha laga sameeyey baa birtu yar tahay, dhuxushuna aad u badan tahay.

m.dh 1. Nooc biraha ka mid ah, aad u jilicsan oo si sahlan u jabta. 2. la-mid: birajuuraan.

m.dh 1. Nooc biraha ka mid ah, aad u jilicsan oo si sahlan u jabta. 2. la-mid: bir-ajuuraan.

f. n., [collective] iron ore; poor-grade iron; iron powder (medicine)

-ta: (n) 1. discarded metal; junk (jank); scrap (iskaraap) birqalax. 2. iron ore

-ta: (magac, dhedig, keli) bir jilicsan oo jabi og sababta oo ah inay dhuxushu ka badan tahay birta laga sameeyay. Dh: birxun. Li: birlab, birsan.

cf: bir

de: iron ore; poor-grade iron; iron powder (medicine)

lx: birxaar

pd: (-ta)

ps: n2-f-col

key: birxaar

Nooc kamid ah soofaha birta oo leh jirjir middi oo kale u samaysan ee loogu isticmaalo ilkabixinta furaha la qorayo, birta la calaamadinayo iwm.

-ta: (magac, dhedig, keli) caws ka baxa beerta dhexdeeda oo durba dib u soo baxa markii la gooyo. Burxaan beerta ka guray: Dh: xule, dhikil.

(Jirxuma-da)

Wejitub iyo caro layska muujiyo, si cid lagu fogeeyo.

m.dh 1. Caato iyo nafaqadarro nafley jirkeeda ka muuqata. 2. Adkaysi la'aan uu jir u leeyahay difaaca cudurrada maqaarka.

m.dh 1. Caato iyo nafaqadarro nafley jirkeeda ka muuqata. 2. Adkaysi la'aan uu jir u leeyahay difaaca cudurrada maqaarka.

f. n. unfriendly look ~ expression

-da: (magac, dhedig, keli) qof dubkiisu u nugulyahay xasaasiyadda.

de: unfriendly look ~ expression

lx: jirxumo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: jirxumo

f.mg4 (-maa, -mayd) 1. Qof aan daacad ahayn ahaansho. 2. Qof aan niyo wanaagsanayn ahaansho. la-mid: niyadxun.

f.mg4 (-maa, -mayd) 1. Qof aan daacad ahayn ahaansho. 2. Qof aan niyo wanaagsanayn ahaansho. m.f.dh, niyaxumaan. la-mid: niyadxun.

m.f.dh eeg jirxun. la-mid: jirxumaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wejixumaan iyo cadho muujin.

(Jirxumayn-ta)

Weji aan furfurrayn iyo caro, cid kala hor-imaansho.

m.f.dh eeg jirxumee. la-mid: jirxu-mays.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale, wejixumaan tusid.