bir
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bir
(Bir-ta)
1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.
2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bir
bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: birajuuraan.
bir²: m.dh (kiimika) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.
bir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax sida iftiin bilig dhihid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bir
bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: bir-ajuuraan.
bir²: m.dh (kiim.) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bir
Metal
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bir
f. n. pupil of the eye
bir [feminine] n., [collective] iron; metal
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bir
ta: (n) [Pl. biro-biraha] metal (metal); steel (istiil); iron (aa-yan)
bir -ta: (n) iris of the eye; pupil (piyuu-pel)
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Bir
Ferro
Iron
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bir
(fal) eeg bidh.
bir-ta: (magac, dhedig, keli) walax aad u adag oo aan dhayal lagu loodin karin oo macdan adag laga sameeyo. Bi'i waa jacaylow, boogaan la dhayinoo, cidi baanan karinoo, beerkiyo wadnaha iyo, bogga kaaga taalliyo, inuu yahay bir caashaqu, been baa u haystee. Dh: xadiid.
bir-ta: (magac, dhedig, keli) dalool yar oo ah barta madow ee isha ku yaal; isha weelkeeda. Dh: inan, idhan.
bir -ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo hal mar muuqda, degdegna u dema. Iftiin baa buulka bir ka yidhi deedna bakhtiyey. Dh: bilig, bidh.
bir -ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo dhakhso badan. Yartii halkan joogtay halmar unbay bir tiriye xaggay u kacday. Dh: bidh.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bir
de: iron (the powder used as medicine)
lx: bir
pd: (-ta)
ps: n0-f-mass
key: bir
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bir
حديد
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abley
(Abley-da)
Qalab bir ka samaysan oo raggu dhexda ku xirto oo ku dagaallamo; toorrey; billaawe; (ama amley).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Af
(Af-ka)
1. Xubinta nafleydu cunnada ka cunto oo bushimaha iyo carrabka iyo ilkuhu ku yaalliin.
2. Ereyada iyo ulajeeddooyinkooda; hadal dhan oo tol isku garto oo ku wada hadlo, oo wax ku qabsado.
3. Dhinaca birtu wax ka gooyso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afayn
(Afayn-ta)
Bir iyo wixii kaloo wax lagu gooyo, af u yeelid; soofayn; lisid; sibid; loolin
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Albaab
(Albaab-ka)
Dhis laga sameeyey qori, bir,, oo marinka irridaha guryaha iyo wixii la mid ah faseexado lagula qabto oo la xiro, oo la furo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baabuur
(Baabuur-ka)
1. Gaadiid badanaaba afar garangarood leh oo ku socda qalab dhaqaajiya (motoor) oo gudaha ugu jira; dadka iyo alaabada buu qaadaa; gaari.
2. Qalab jiko oo inta dab lagu kor shido, wixii wax lagu karsana hayo, la kor saaro; girgire, birjiko; marakab.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bakaal
(Bakaal-ka)
1. (cudur) bar cad oo isha birteeda ku dhalata.
2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo Dusaaga (Sahra); Xiddigta Waabberi; Waxaraxir; (ama Bakool).
3. Qof lixaad weyn; dhammays ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baqti
(Baqti-ga)
Wax aan la gowricin oo iska dhintay; aan la birayn; (ama bakhti).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baqtiyid
(Baqtiyid-da)
(xoolo) iyadoo aan la birayn dhimasho; geeryoomid; (ama bakhtiyid).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baraarug
(Baraarug-ga)
1. Hurdo ka kac; soojeed; digtoonaan.
(Baraarug-ta)
2. Dugaagad bir ama maar ah; jinjimmo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baraashirix
(Baraashirix-a)
Midab baro ama dhibco badan oo isku darsan leh; birdhicyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bariiq
(Bariiq-a)
Galka ku rogan iniinaha bariiska intaan la tumin; (ama biriiq).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Barroosin
(Barroosin-ka)
Bir culus oo ilko dhawr ah oo dib usoo laaban iyo dabo daloosha oo silsilad loogu xiro leh, oo maraakiibta iyo doonyaha badda loogu tuuro kolka la joojina hayo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bidhaan
(Bidhaan-ta)
Muuqaal yar oo meel fog laga arko; iftiin ama dhalaal yar oo meel ka bilig yiraahda; birbir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Biin
* (Biin-ka)
Qodax bir ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Billaawe
(Billaawa-ha)
Qalab bir ah oo raggu dhexda ku xirto; toorrey; magli; abley.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bir-Ajuuraan
(Bir-Ajuuraan-ta)
Bir gaar ah oo inta la tumo oo la budeeyo, afka layska siiyo, oo lagu daweeyo dadka birtu ku yar tahay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Birayn
(Birayn-ta)
1. Neef xoola ah gowricid.
2. Bir ka dhigid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Birbir
(Birbir-ka)
If yar oo degdeg hadba u daarma haya oo u demaya; dhaldhalaal; bidhaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Birbirid
(Birbirid-da)
Dhaldhalaalid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bircayd
(Bircayd-ka)
Burcayd.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bier
n., (wooden frame to carry a dead body) rarab, -ti.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Biir
(Biir-ta)
Gaas ur gaar ah oo waabaayaysan leh oo lagu dhinto; neecaw ur jaadkaas ah leh oo lagu biiroodo oo meelaha qaarkood, sida ceelasha gudohooda ka samaysanta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biir
biir¹: m.l Nooc khamriga ka mid ah oo aan alkolo badan lahayn.
biir²: m.dh 1. Neef sun ah oo ur gaar ah leh oo ceelasha aan muddo laga cabin marmar yeeshaan. 2. Wax aad u khamiiray. 3. Caano aad u dhanaan.
biir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax intay ahaayeen ka badasho. 2. Ku b.: wax tiradooda kordhin. 3. Ku b.: cid ka mid noqosho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
biir
biir¹: m.l Nooc khamriga ka mid ah oo aan alkolo badan lahayn.
biir²: m.dh 1. Neef sun ah oo ur gaar ah leh oo ceelasha aan muddo laga cabin marmar yeeshaan. 2. Wax aad u khamiiray. 3. Caano aad u dhanaan.
biir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax intay ahaayeen ka badasho. 2. Ku b.: wax tiradooda kordhin. 3. Ku b.: cid ka mid noqosho. m.f.dh, biirid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
biir
v. increase, multiply; ferment
biir m. n., (mass n.): beer
biir [feminine] n., (mass n.): brackish, impure water
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
biir
-ay tay (v) 1. accumulate (a ku mileeyt); pile up. 2. join (jooyn) Ex: waxuu ku biiray ciidamada; he joined the army.
biir -ta: (n) beer (biir) ~ khamri
biir -ta: (n) fermented water with poisonous gas, especially a watering place [well]
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
biir
(fal) intii la joogay iyo heerkii la taagnaa ka sii bado. Xoola aan la baylah tirin ma biiraan. Dh: korodh.
biir: (fal) ku ku darsan dad ama urur, ka mid nogo. Ku bir oo kaaley ka mid noqo bulsha weynta.
biir-ka: (magac, lab, keli) caano aad u dhanaan. Dh: watabiir, jinaw, karuur.
biir-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah farshada ama khamrida. Biir bilaa denbi ahi ma jiro.
biir-ta: (magac, dhedig, keli) ur aad u qadhmuun; ur ceelka in badan dhoobnaa yeesho, lagu dhinto. Biir buu noqday ceelkii.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bird
/berdh/ (n) 1. shimbir 2. qofka jarmaada (kallaha). e.g. early bird.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bird
/biirdh/ (n) shimbir.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bird
n., shimbir, -ti; birds in general, haad, -di; (fowls) dooro, -adi; kinds: doorey, -di, fin, -ti, gallow, -gi... (see Somali-English Vocabulary).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bire
(Bira-ha)
Haruub aan weyneyn oo aan dhiil lahayn oo xoolaha lagu maalo; doobi yar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bire
m.l (-rayaal, m.l/dh) Weel qori ka samaysan leh af ballaaran sidde la qabsado oo geela lagu maalo, gaawe, toobke. la-mid: bure.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bire
m. n. milk container, milking vessel
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
BIRE
Digitaria pennata 10
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
BIRE
(Bire) May Aristida sieberiana Trin. Gramineae.
N Aristida somalensis Stapf. Gramineae.
C, S Aristida mutabilis Trin. & Rupr. Gramineae.
S Aristida kelleri Hack. Gramineae.
S Aristida stenophylla Henr. Gramineae.
N Aristida triticoides Henr. Gramineae.
N Bothriochloa radicans (Lehm.) A. Camus. Gramineae.
C Enneapogon schimperanus (A.Rich.) Renv. Gramineae.
C Digitaria pennata (Hochst.)T. Cooke. Gramineae.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bire
-ha: (magac, lab, keli) hadhuub laga tolo xididka argeegta, qabada iyo waxii la mid ah oo xoolaha lagu maalo, doobi yar. Biraha caanaha ugu shub cunugga. Dh: bidhe, doobke.
bire -ha: (magac, lab, keli) qolofta hadhuudhka, bariiska iyo waxii la mid ah ku rogan. Biraha ka gur bariiska. Dh: bariiq, bidhiiq.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
bire
a: bure
de: milk container, milking vessel
lx: bire
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: bire
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
biri
f.g2 (-iyay, -isay) Dab iyo wixi lamida holcin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
biri
v. start a fire, give off light
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
biri
-yey -say: (v) make fire huri
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
biri
(fal) dab yar shid. Ayeeyadaa dabka u biri oo dheriga u saar. Dh: daar, huri, bidhi. Li: demi, bakhtii, baqtii.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
biri
de: start a fire, give off light
lx: biri
pd: (biriyey)
ps: v2a=
key: biri
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
biro
horizontal bar
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
biro
m. n., pl. iron, steel; tools; parts
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
biro
-biraha: (n) [Plural of bir] metals (metalis); steels (istiilis); irons (aa yanis)
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
biro
s.f. - qalin biiro ah.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
biro
de: iron, steel; tools; parts
lx: biro
pd: (/ha)
ps: n1-m-pl
key: biro
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ibir
-ka: (magac, lab, keli) wax aan waxba ahayn; tiro aan qiimo lahayn ilaa tiro kale dhanka midig laga raaciyo. Ibir haddaad tiro ku darto iyo haddaad dhufato waxba kuma biirsho haddaad ka jartana waxba ka ma dhimo. Dh: ober.
ibir: (tilmaame) weel madhan oo faaruq ah oo aan waxba ku jirin. Dh: nag, eber.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bi
/baay/ (prefix) lammy amy lam- maly. Bi-level means having two levels.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ir
-ka: (magac, lab, keli) dhismaha weyn ee ka sarreeya dhulka iyo wixii ku nool. Dh: cir, samo.
ir-ta: (magac, dhedig, keli) ismariwaa aad u adag. Xaajadii waxay gaadhay ir iyo ir.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Air
Hawo
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
air
/eer/airs, airing, aired;(n) hawo, hawada sare. e.g. The air temperature is now 60 degrees celsius.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Air
Layr
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
air
/eer/ (n) neef, howy.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
air
air, n.m. - Hawo; dabayl
avoir l'air - U ekaan, u eg; Sansaan keed leh; Qaab keed leh.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
air
n., (one of the four elements) hawo, -di, dabayl, -shi, neecaw, di; (countenance, features) soo joog, -gi, jaah, -hi, weji, -gi.
air, v.tr., (aerate) neecaawi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bar
1. (Bar-ka) Wax labo meelood oo is le'eg loo qaybshey, meeshood; nus.
2. (Bar-ta) a) Dhibic; gaashi; astaan. b) Xoolo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bar
bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: “Lacagta bar i sii”.
bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.
bar³: m.l (daawo) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal.
bar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bar
bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: Lacagta bar i sii; badh.
bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.
bar³: m.l (daaw.) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal. m.f.dh, barid.
bar4 f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho. m.f.dh, barid.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bar
Point
Qaamuuska Ereybixinta: Xisaab (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bar
Point
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Bar
Bacaad xeelli
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bar
v. teach
bar v. introduce someone
bar v. fail to fill up
bar v. halve, cut into half
bar m. n., num: half
bar [feminine] n. speck, speckle, spot, mark stain
bar [feminine] n. livestock
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bar
/baar/ bars, barring, barred; (n) 1. makhaayad (wax laga cabbo/laga cuno). e.g. He drinks at the bar every night.(n) 2. gabal ama cad bir ama wax kale ah oo fidsan. e.g. a bar of chocolate (n) 3. ood ama wax albaab oo kale ah. e.g. The window was protected by iron bars.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bar
-ta: (n) spot (ispot), mole (mowl), fleck (faleek), speck (ispaak) gaashi, dhibic-bar-wasakheed -ka: (n) stain mark (isteeyn maark)
bar: -ta: (n) half (haaf) ~ nus. Ex: laba iyo bar; two and half
bar: -ay/tay: (v) lessen or reduce by half; halve (haav)
-kala bar -ay/ tay: (v) divide (di veeydh); something into two equal parts
bar: ay tay: (v) teach (tiij); instruct (iinis-tarakt), educate (eju- keeyt); train (tareeyn); school (iskuul) waxbar. Ex: bar haddaad taqaan ama baro haddaadan aqoon; teach if you know or learn if you don't.
is bar -ay/tay: (v) -is teach yourself (tiij yoor salaf)
bar: -ay -tay: (v) introduce (intara duus); make acquainted. Ex: Cali saaxiibkiis buuna baray; Ali introduced us to his friend
Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]
Bar
Metà; mezzo
Half
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bar
/baar/ (n) 1. gabal yer oo fidsyn. A bar of soap. 2. gabal bir dheer eh. An iron bar. 3. baar, biibity (muqaayi). 4. ood amy ilbeeb. (v) 5. reebow, oothow
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
bar
s.m. - baar.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bar
(fal) cid kale wax u dhig oo cashir sii; wax bar oo aqoon u biiri. Bar ama barro.
bar: (fal) «is~» dad aan is aqoon isbar. Barbaarta beesha is bar odayaasha.
bar-ka: (magac, lab, keli) eeg badh.
bar -ta: (magac, dhedig, keli) calaamad ka duwan jidhka intiisa kale. Dhal shabeel bar lagama waayo. Dh: gaashi.
bar-ta: (magac, dhedig, keli) hoyga ama deegaanka qofku degganyahay.
bar -ta: (magac, dhedig, keli) unkadka ugu yar ee joomatariga. Bar iyo bar waxay noqdaan xarriiq. Dh: dhibic.
bar -ta: (magac, lab, keli) hantida nool ee la dhaqdo. Bartii yaqaan bari uma korodho. Dh: xoolo, duunyo. bar -ta: (magac, lab, keli) meel si gaar ah loo tilmaamayo oo gaar u qaydan. Dh: goob.
bar -ta: (magac, dhedig, keli) xagga xisaabta, waa fikrad sheegta meel aan lahayn aadimo.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
bar
بُقْعَة، نصف
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bib
/bib/ (n) qoor-hir (goodky yer oo unuggy qoorty lyngky hiraw maddi hung-gury ly siyaaw).
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bib
-ta: (magac, dhedig, keli) haloosi iyo mala'awaal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bid
f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax dan moodid. 2. (f.g) Cid wax ku tuhmid. 3. (f.mg) Wax dabayl raacid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bid
f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax dan moodid. 2. (f.g) Cid wax ku tuhmid. 3. (f.mg) Wax dabayl raacid. m.f.dh, bidid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bid
v. be blown away, carried away by the wind
bid v. desire, prefer
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
bid
/bidh/ (v) 1. gorgoro bilaabid (qiimo aad wax ku rabtid soo bandhigid) e.g. He bid $50 for the watch. 2. isku deyid wax inaad samayso.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
bid
-ay / day: (v) blow by air or by wind; blow (baloow)
bid: -ay / day: (v) [with preposition is-] feel (fiil); believe; think. Ex: maxaad is biday? what do you think you are?
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
bid
/bid/ (v) gorgortymow.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
bid
(fal) wax baad leh, hawada duul. Bid oo ha soo degin. Dh: haad.
bid: (fal) timo rif. Wax ku dhacayba timahaygii waa la biday. Dh: rif.
bid-da: (magac, dhedig, keli) jidhka meydka. Waxay Soomaalidu isku habaaraan: «Biddaa huurtay»
bid -ka: (magac, lab, keli) male iyo talo moodis. Dh: malayn, tuhmid, bidis.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
bid
v.; do as you are bid, fal sida lugu leeyahay or dhega nuglow (obey); when we are bidden to great feasts, we must take our fine clothes, marka ciid weyn naloo ku yeedho, dhar wanaagsan aan soo huwano or aan so xarragoono; I bade him go home, aqalki qabo baan ku idhi; bid him come in, aqalka hor usoo mar ku dheh or soo gal ku dheh; I am bidding you farewell, nabadgeliyo ayaan ku odhonayaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Big
(Big-ta)
1. If muuqda oo durba libdha; carar durba la qarsoomo; bidhaan; bilig.
2. (Xarad) Bar, gaashi.
3. Orod haddiiba la libdho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
big
m.dh 1. Sharrax, bilid, naqash, qurxin. 2. (sh.r) If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; bilig. 3. B. dheh: carar meel si deg-deg ah looga tago.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
big
m.dh 1. Sharrax, bilid, naqash, qurxin. 2. (sh.r) If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; bilig. 3. B. dheh: carar meel si deg-deg ah looga tago.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
big
f. n. spark, flash
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
big
/big/ (adj) wayn (weyni) sida caadiga ah ka weyn.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
big
/big/ (adj) 1. wiing, billeeryng. 2. muhiim eh, qiimy leh.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
big
-ta: (magac, dhedig, keli) xaradh ama bar yar Big yar buu dibigu wejiga ku leeyahay. Dh: gaashi.
big-ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo markaaba la libdho. Goormay big tidhi gabadhii halkan joogtay? Dh: taw.
big-ta: (magac, dhedig, keli) waxyar, qaddar yar. Big yaroo kaleetaan, badin maayee ku sii dari. Dh: yar, nagan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
big
cf: bidhaan, bilig, iftiin, walac
de: spark, flash
lx: big
pd: (-ta)
ps: n0-f
key: big
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
big
a., weyn; make big, weenay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bil
(Bi-sha)
1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.
2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.