biqil — Macnaha & Turjumaada

1

biqil¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Abuur markaa soo baxay. 2. la-mid: biqlid.

2

biqil²: f.mg1 (-qlay, -qishay; -qli) Abuur iyo wixi lamida soo bixid.

waa la naqliyay ✓

1

biqil¹: m.l (-llo, m.dh) Abuur markaa soo baxay.

2

biqil²: f.mg1 (-qlay, -qishay; -qli) Abuur iyo wixi lamida soo bixid. m.f.dh, biqlid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) abuur ama shinni rayska lagu riday ama lagu saydhay soo baxday. Abuurkii ma soo bigline wuu baaqday.

2

biqil-ka: (magac, lab, keli) abuurka yar ee caleenta ah ee ka soo baxa shinnida lagu riday ciid rays leh. Biqilkii billi baa fadhatay.

waa la naqliyay ✓

1

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

2

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid.

waa la naqliyay ✓

1

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

2

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid. m.f.dh, biilid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. maintenace money for daily expenses

2

biil v. give someone money for daily expenses, maintain

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) maintenance (meyn-ta- nansi); as of a family, with the necessities of life; support (sa-poort) ~ masaariif.

2

biil -ay/shay: (v) provide for or maintain, by supplying with money or necessities

waa la naqliyay ✓

1

(fal) masruuf sii. Bahda weyn iyo bahda yar isku si u biil. Dh: quudi, biili.

2

biil-ka: (magac, lab, keli) nafaqo ama quud siin. Dh: masruuf.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) (muus.) Qalab muusig hawada ku shaqeeya, labada dacal ka furan, leh daloolo sawdkeeda lagu codeeyo oo sida badan ay ciidammadu isticmaalaan, turumbo.

waa la naqliyay ✓

m. n. bugle

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qalab u samaysan sida buunka oo ciidamadu u isticmaalan siiyaaba kala duwan, marka la afuufo cod dheer ka soo baxo. Dh: turunbo.

waa la naqliyay ✓

1

de: bugle {Eng}

2

lx: bigil

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: bigil

waa la naqliyay ✓

1

bikil¹: m.l Inta weel qaado; mug.

2

bikil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Weel inta uu qaado ku shubid.

waa la naqliyay ✓

1

bikil¹: m.l Inta weel qaado; mug.

2

bikil²: f.g1 (-ilay, -ishay) Weel inta uu qaado ku shubid. m.f.dh, bikilid.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) meel daloosha ama ningaxii ka yaraaday juqaalid. Bikil bay u baahan tahay dhiisha biyaha daadinaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Biqid-da)

2

Baqdini gelid; cabsasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baq². la-mid: baq¹ (2), baqid, biqitin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg bakhas.

waa la naqliyay ✓

1

1. (cunno) La karshey ama la shiilay; aan ceeriin ahayn.

2

2. (miro) dhuguc noqday; aan cargo iyo yacyacood ahayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-slaa, -slayd) 1. Cuno, wax heerkii lagu cuni lahaa gaarey ahaansho. 2. Miro iyo wixi lamida wax heerkii lagu cuni lahaa gaarey ahaansho. 3. Qof waaya-aragnimo dheeraad ah leh ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-slaa, -slayd) 1. Cuno, wax heerkii lagu cuni lahaa gaarey ahaansho. 2. Miro iyo wixi lamida wax heerkii lagu cuni lahaa gaarey ahaansho. 3. Qof waaya-aragnimo dheeraad ah leh ahaansho. m.f.dh, bislaan.

waa la naqliyay ✓

[adjective] cooked, ripe

waa la naqliyay ✓

-bislaa / bislayd: (adj) 1. ripe (raayp) 2. cooked (kuu kidh)-, ready to eat; well-done

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax in la cuno diyaar u ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: cooked, ripe Opp: ceedhiin ~ ceeriin

2

lx: bisil

3

pd: (bislaa)

4

ps: adj

5

key: bisil

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: jaqal.

waa la naqliyay ✓

m. n. angle of the jaw

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) halka ay dhegta caaradeeda hoose iyo lafta qawlalku ku kulmaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: angle of the jaw

2

lx: jiqil

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

see: jaqal

6

key: jiqil

waa la naqliyay ✓

(fal) midho iyo wixii la mid ah dubka sare ka mudhxi. Xasiidda innoo niqil. Dh: dhil, fiiq.

waa la naqliyay ✓

Biqil

waa la naqliyay ✓

s.m. - biqil; magool.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) beertu marka ay afar dhegood leedahay; biqilku marka uu qiyaasta hal toddobaad jiro.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel aad joogtay, ka teg. Dh: tag. Li: joog.

2

bax: (fal) meel gudaheed, sida guriga, dibadda ka tag.

3

bax: (fal) dhir, tigaad iyo waxii la mid ah, biqil oo deeran. Bardihii baa intuu gun iyo baar baxay caleemuhu ballaadheen.

4

bax: (fal) caano la dhanaaniyey oo gadhoodhay, lana lulay, subag soo saar. Ciirtii way baxdaye kaalaya cabba.

5

bax: (fal) dab iyo waxii la mid ah oo hagaag u shidma. Dabkii baxayaa dab lagu qabsadaa.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed biqil ah oo aad u jilicsan. Dh: yurub, curdin, curub, magool. Li: gaalaw, gahaydh.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geed, soo bax oo biqil.

2

fiil-ka: (magac, lab, keli) baarka yar ee aadka u qoyan ee geeduhu bixiyaan kolka roobku ku da'o. Dh: magool, fiile, filo.

3

fiil-ka: (magac, lab, keli) midab geel oo caddaan ah; waxa la yidhaahdaa geela fiilka ahi adkaysi ma laha.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) soo kuusmid oo kor u soo foodhicid. Biqilkii imika uun buu fooricid ku jiraa. Dh: foodhicid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) shimbir digirinka u eg oo hilibka digaagga oo kale leh. Gogorridu biqilka way cuntaa. Dh: billi.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) macaanaan oo dhandhan iyo wax wax laga cuno lahaan. Dh: maci.

2

mici-da: (magac, dhedig, keli) ilig fiiqan oo dhoolasha iyo gawsaha u dhexeeya oo xayawaanku wax ku qabsadaan. Mukullaal minankeeda joogtaa mici libaax bay leedahay. Wa: miciyo.

3

mici -da: (magac, dhedig, keli) biqilka yaryar ee badarka gaar ahaan gallayda. Micidii gallayda gogorri baa cuntay. Dh: biqil.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg biiq².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) intii hore ka naaqusmid, ka yaraansho. Biiqidda iyo kala jabka dadka maxaa sababay: Dh: biigis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) kala baahid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilbil-ka)

2

1. Biyo ama wax la mid ah oo meel sida roobka loogu firfirdhiyo; rushays.

waa la naqliyay ✓

1

bilbil¹: m.l 1. Firdhinta biyo iyo wixi lamida sida dhibcaha roobka meel loogu firdhiyo. 2. Nin gabdhaha taataabta. 3. la-mid: bilbilid.

2

bilbil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Biyo iyo wixi lamida meel sida dhibcaha roobka ugu furdhin. 2. Gabar taabasho.

waa la naqliyay ✓

1

bilbil¹: m.l 1. Firdhinta biyo iyo wixi lamida sida dhibcaha roobka meel loogu firdhiyo. 2. Nin gabdhaha taataabta.

2

bilbil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Biyo iyo wixi lamida meel sida dhibcaha roobka ugu furdhin. 2. Gabar taabasho. m.f.dh, bilbilid.

waa la naqliyay ✓

v. spray

waa la naqliyay ✓

-ay / bilbishay: (v) sprinkle (is-prin-kal); spray (ispareey) with water

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku biyo sida roobka oo kale ugu daadi oo ku firdhi. Dh: rush, biifi.

2

bilbil-ka: (magac, lab, keli) biyo meel lagu firdhiyo. Bilbil yar ku samee hadhuudhka. Dh: biif, rushays. bilbil -ka: (magac, lab, keli) noole labo qalbac ah oo ku nool badda gunteeda, luulku dhexdiisa ka baxo lagana gurto. Bilbil badda gunteeda lagama waayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: spray

2

lx: bilbil

3

pd: (bilbilay)

4

ps: v1=

5

key: bilbil

waa la naqliyay ✓

رَشَّاشَة

waa la naqliyay ✓

1

(Bilcil-ka)

2

Geed weynaada oo qodxo xanan ah yeesha, dhirta dawadana ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (bilcil/-llo, m.dh) Geedaha waaweyn oo daawada leh nooc ka mid ah oo leh laamo kala baxsan, qodxo yaryar oo qaroofan, caleemo yaryar iyo mayrax rarada laga sameysto.

waa la naqliyay ✓

m.l (bilcil/-llo, m.dh) Geedaha waaweyn oo daawada leh nooc ka mid ah oo leh laamo kala baxsan, qodxo yaryar oo qaroofan, caleemo yaryar iyo mayrax rarada laga sameysto.

waa la naqliyay ✓

m. n. large thorny tree species (used medicinally)

waa la naqliyay ✓

[BILEL, BEL-EL, BILIL]: Acacia mellifera 63, A. senegal 04,Albizia obbiadensis 10, Parkinsonia scioana 01

waa la naqliyay ✓

1

(Bilil) All.Som. Acacia mellifera (Vahl) Benth. Mimosaceae.

2

C, Og Acacia ogadensis Chiov. Mimosaceae.

3

May, S Bauhinia ellenbeckii Harms. Caesalpinaceae.

4

C Parkinsonia sciona (Chiov.) Brenan. Caesalpinaceae.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m he who born near the large thorny tree used medicinally; medicine man; herbalist

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a large bushy tree

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed godxeed ka mid ah dhirta waaweyn oo ka tirsan bahda xananka. Bilcil faraq ku yaal bay tiqiin, baariga u saare.

waa la naqliyay ✓

1

de: large thorny tree sp. (used medicinally)

2

lx: bilcil

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: bilcil

waa la naqliyay ✓

1

(Bilqid-da)

2

Kala firdhin; wax firirsan oo daadsan ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg biliq.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) weel buuxa, wax yar ka daadasho.

2

bilqid-da: (magac, dhedig, keli) wax kala daadsan ka dhigid; wax firidhsan oo murugsan ka yeelid. Bilqidda iyo baylahda reerka i dhibaysa.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) firdhin ku samayn. Dh: firdhin, filqin, murgin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) firdhis ku samayn. Bilqis duubin ma noqon jirin haddaan, kas loo furfurine. Dh: murgis, filqis.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg biqil². la-mid: biqil¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) soo bixidda abuurka ama shinnida marka dhulka rayska leh lagu aaso ama lagu saydho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg biriq².

waa la naqliyay ✓

1

bishil¹: m.l (-llo, m.dh) la-mid: bishkil¹.

2

bishil²: f.g1 (-ilay, -ishay) la-mid: bishkil².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gudinta marka daabku ka yaraado ama dhillashada badiso wax kale ku ladh si aanay u dhillan. Waxa lagu bishlaa awgayoow jago u baahnayde. Dh: juqay.

2

bishil -ka: (magac, lab, keli) gudinta marka daabku ka yaarado ama dhillashada badiso waxa loogu ladho si aanay u dhillan. Bishil baa geliyaa gudinti dhillashada badisaaye.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u la-mid: bisqan.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u la-mid: bisqan.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): pubic hair

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) pubic hair (piyuubik heer) ~ shicarad, shuun

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) timaha cawrada dusheeda ku yaal. Bisqin bis ah iyo barjo xaadle midna lama arag. Dh: busqin, shicirad.

waa la naqliyay ✓

1

a: bisqan

2

de: pubic hair

3

lx: bisqin

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f-mass

6

syn: shuun

7

key: bisqin

waa la naqliyay ✓

1

(Bi-sha)

2

1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.

3

2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid. m.f.dh, bilid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. moon; month

2

bil v. promote; beautify; improve

waa la naqliyay ✓

1

-bisha: (n) [Plural bilood] 1. month (manth) 2. moon (muun) ~ dayax

2

bil -ay/bishay: (v) 1. pamper a child playfully. 2. decorate (dheka reeyt); praise (pareeyz) · qurxi ama ammaan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kala daadsan ama kala fidhidhsan isku du oo hagaaji.

2

bil: (fal) wax qurxi oo suubbi. Bil naftaada oo bilicda u biiri.

3

bil: (fal) kor u qaad oo halka u sarreysa gee. War oodda bil! Dh: bidh.

4

bil-sha: (magac, dhedig, keli) dayaxu marka uu dhasho ama dhammaanayo qaabka uu yahay, iftiinkiisuna yar yahay. Bishii bilatayeey bil khayr.

5

bil-sha: (magac, dhedig, keli) astaan qaansada u eg oo erey, weedh ama hadal qoran, belowga iyo dhammaadka lagaga xidho, oo hadalka intiisa ka xidha. Bil xidhan bay ku jiraan. Wa: bilo.

6

bil-sha: (magac, dhedig, keli) labo iyo toban ka qaybood ee sanadka middood, afar toddobaad iyo labo maalmood, sida badan soddonka maalmood. Bil baannu gunnada ku qaadannaa.

waa la naqliyay ✓

قَمَرِ، شَهْرٍ

waa la naqliyay ✓

v. fear, be afraid

waa la naqliyay ✓

1

biq! -da: (magac, dhedig, keli) erey lagu tusmeeyo sanqadh yar oo gaaban oo ay samayso neef qofka xagga danbe ka baxda.

2

biq-da: (magac, dhedig, keli) cadho dhaw oo degdeg ah.

waa la naqliyay ✓

1

a: baq

2

de: fear, be afraid

3

lx: biq

4

pd: (biqay)

5

ps: v1=

6

key: biq

waa la naqliyay ✓

1

(Iil-ka)

2

1. Godka xabaasha dhinaciisa hoose oo inta la barbarqodo qofka dhintay la gesho.

3

2. Meel leexsan.

waa la naqliyay ✓

1

iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.

2

iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin.

waa la naqliyay ✓

1

iil¹: m.l (-lal, m.l) Meesha yar oo godka xabaasha dhinaceeda hoose ku taal oo qofka dhintay la dhigo.

2

iil²: f.g1 (iilay, iishay) Wax inyar weecin. m.f.dh, iilid.

waa la naqliyay ✓

1

v. turn aside; lean

2

iil: m. n. side-chamber of the grave, where the corpse is placed

3

iil: v., sg., simple past tense: I was (at ~ in a place)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) grave (gareeyvf, especially where the corpse is placed

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, kel) meel cidhifkeed. Dh: baal, dhinac, barbar, gees.

2

iil-ka: (magac, lab, keli) godka xabaasha dhinaca hoose laga jeexo ee meydka la dhigo ama lagu dhababo, Dh: luxud.

waa la naqliyay ✓

/beyl/bails, bailing, bailed;(n) 1. lacagta gof xiran lugu soo daayo ama lagu damiinto. e.g. She was set free on $2000 bail. (v) 2. doon biyo ka dhurid, (gurid).

waa la naqliyay ✓

/beyl/ (n) 1. beessy qof hiring lahaky furaw (amy rahang haang lyng haayaw). (v) 2. doong biyi ku dhurow (enjejiyow).

waa la naqliyay ✓

1

n., (surety) carbuun, -ti, damiin, -ti, cudhaal, -shi.

2

bail, v.tr., (be surety for some one) damiino, rahan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoog iyo dhibaato gaarsiin; hoojin, beleyn. 2. Hawl, arrin iyo wixi lamida si gurracan u fulin. 3. “Ka bi'i”: wax meel ku yaal ka tirid; baabi'i.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoog iyo dhibaato gaarsiin; hoojin, beleyn. 2. Hawl, arrin iyo wixi lamida. si gurracan u fulin. 3. Ka bi'i: wax meel ku yaal ka tirid; baabi'i. m.f.dh, bi'in.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. smear (ismiir) Ex: walax wasakh ah baa lagu bi'iyey; he was smeared with dirty substance. 2. spoil (ispooyl) ~halee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka masax meeshii uu ku yaallay. Ka bi'i looxa khadka. Dh: baabi'i, tirtir.

2

bi'i: (fal) jar ka tuur, ka lumi dhaqanka fiican, dhib iyo dhibaato u gayso, dhibdhac ku keen. Hablayahow diintii ka baydhee, dhaqankii bi'isee, maad is badhqabataan. Dh: lumi, baabi'i, hallee. Li: toosi, hagaaji, wanaaji.

waa la naqliyay ✓

1

de: spoil, ruin; obliterate, erase, wipe out rw: ba'

2

lx: bi'i

3

pd: (bi'iyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: bi'i

waa la naqliyay ✓