ereyga

biq

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

biq

DHAN

v. fear, be afraid

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

biq

DHAN
1

biq! -da: (magac, dhedig, keli) erey lagu tusmeeyo sanqadh yar oo gaaban oo ay samayso neef qofka xagga danbe ka baxda.

2

biq-da: (magac, dhedig, keli) cadho dhaw oo degdeg ah.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

biq

DHAN
1

a: baq

2

de: fear, be afraid

3

lx: biq

4

pd: (biqay)

5

ps: v1=

6

key: biq

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Aar

DHAABAN
1

(Aar-ka)

2

1. Libaax weyn oo lab.

3

2. Aan biqin; geesi.

4

3. Aarsi.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Alaalabbaq

DHAABAN
1

(Alaalabbaq-a)

2

Biqid aan aqoon ku dhisnayn; baqdin qalo keento; malabbaq.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Biibbiile

DHAABAN
1

(Biibbiila-ha)

2

(gammaanka) labada lugood oo isku duuban oo wax lagu haraatiyo iyadoo qaarka danbe kor loo qaada hayo; biqle; haraati.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Biqid

DHAABAN
1

(Biqid-da)

2

Baqdini gelid; cabsasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Biqlayn

DHAABAN
1

(Biqlayn-ta)

2

Biqle samayn; biibbiilayn; jaflayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Biqle

DHAABAN
1

(Biqla-ha)

2

(gammaan) lugaha danbe oo wax lagu haraatiyo; biibbiile.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cabsasho

DHAABAN
1

(Cabsasha-da)

2

Cabsiyi gelid; biqid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Cabsi

DHAABAN
1

(Cabsi-da)

2

Wax dhibaato keena ama xun ama xanuun leh, kd., argaggaxa ay nafleyda uurkeeda ku abuuraan; aragaggax, biqid, welwel.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhawrsasho

DHAABAN
1

(Dhawrsasha-da)

2

1. Wax keena xumaan ama ceeb ama wax kale oo aan nafta loo quurin, iska ilaalin; ka hufnaan.

3

2. Cabsasho; biqid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dhiirran

DHAABAN

Geesi ah; aan biqitin aqoon.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Indha'adag

DHAABAN

Aan ceebta ka biqin, xishood yar; meeshii la rabey in laga madaxmeersho, iska taga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Maadasho

DHAABAN
1

(Maadasha-da)

2

Meel maad ah gelid, ku dhuumasho; is qarin; is'ilaalin; iska dhawrid; biqid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Maagid

DHAABAN
1

(Maagid-da)

2

1. Wax qalloocan oo xumaato la isaga doonayo, cid kula kicid; aabyood; daandaansasho.

3

2. (”) Biqid; cabsasho; guulmid.

4

3. Maagasho; diidid.

5

4. Damcid; doonid; rabid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Maalooti

DHAABAN
1

(Maalooti-ga)

2

(bahal, geesi, ...) si daran wax u laaya; aan biqin; aan nixin; soomajeeste; biirjeex; dhiigyacab.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Maarsasho

DHAABAN
1

(Maarsasha-da)

2

1. (wax ka maarsasho) cabsasho, biqid.

3

2. Ka fursasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Waabasho

DHAABAN
1

(Waabasha-da)

2

1. Waab samaysasho; waab ka dhigasho.

3

2. (wax cabsi leh) dib uga noqosho; dib uga laabasho; ka joogsasho; ka dhuumasho; ka biqid; ka xishood.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Yaxyaxid

DHAABAN
1

(Yaxyaxid-da)

2

Wax xil leh ka biqid; xishood iska garasho; sheexid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

alaalabbaq

DHAABAN
1

alaalabbaq¹: m.l 1. Baqdi aan aqoon ku dhisnay; baqdin qalo keento. 2. la-mid: alaabbiqid.

2

alaalabbaq²: f.mg1 (-qay, -qday; -biqi) Cabsi kaddaray ah dareemid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baqid

DHAABAN

m.dh la-mid: biqid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

biiq

DHAFANDHAAF
1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

biiq

DHAFANDHAAF
1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid. m.f.dh, biiqid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

biiq

DHAFANDHAAF

m. n. baby ~ young dikdik (antelope); coward

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

biiq

DHAFANDHAAF

a: (n) not so brave; chicken-hearted; coward (kaawardh) ~ fulay

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

biiq

DHAFANDHAAF
1

(fal) intii hore ka naaqusan oo ka yaraw. Dadkii way kala biigeen.

2

biiq-a: (magac, lab, keli) qof aad u fudud oo cabsi badan; qof hooskiisa ka carara. Dh: fuley.

3

biiq-a: (magac, lab, keli) magaca sakaarada loo yaqaan marka ay yaryar tahay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

biiq

DHAFANDHAAF
1

cf: sagaaro

2

de: baby ~ young dikdik (antelope); [fig.] coward

3

lx: biiq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: biiq

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bi

DHAFANDHAAF

/baay/ (prefix) lammy amy lam- maly. Bi-level means having two levels.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

IQ

DHAFANDHAAF

/ay-kiyuu/ (n) intelligence quotient' oo lasoo gaabiyey (imtixaan lugu ogaado qofka caqligiisa). e.g. She had an IQ of 50.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baq

DHAFANDHAAF
1

(Baq-a)

2

1. Caanaha iyo wixii la mid ah oo xumaada kala-go'iddooda.

3

2. Khamiir; qaab; salsal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

baq

DHAFANDHAAF
1

baq¹: m.l 1. Caano xumaaday oo aan la dhammi karin. 2. la-mid: biqid.

2

baq²: f.mg1 (-qay, -qday; -biqi) 1. Wax xumaaday oo aan la dhami karin noqosho (caano). 2. Baqdin dareemid. 3. Ka b.: sharci, qawaaniin iyo wixi lamida wax khilaafsan faliddiisa ka digtoonaan si looga baxsado ciqaabta ay jebintiisu leedahay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

baq

DHAFANDHAAF
1

baq¹: m.l Caano xumaaday oo aan la dhammi karin.

2

baq²: f.mg1 (-qay, -qday; -biqi) 1. Wax xumaaday oo aan la dhami karin noqosho (caano). 2. Baqdin dareemid. 3. Ka b.: sharci, qawaaniin iyo wixi lamida wax khilaafsan faliddiisa ka digtoonaan si looga baxsado ciqaabta ay jebintiisu leedahay. m.f.dh, biqid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

baq

DHAFANDHAAF
1

m. n. curdling ~ spoiling of milk; fermentation

2

baq: vl. n. fear

3

baq: v. become impure (water); be curdled, get spoiled (milk)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

baq

DHAFANDHAAF
1

-ay -day: (v) become bad or spoiled, especially milk; Ex: caano bagay; spoiled milk

2

baq: -ay/day: (v) become afraid (af- reeydh) or fear (fi-yer); be frightened (faraay-tenidh); panic (paanik); scare (iskeer)

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baq

DHAFANDHAAF
1

(fal) caano fadhiistay oo xumaaday, noqo. Caano bagay haddaad aragto waa bi'isa naagood.

2

baq: (fal) (ka ~) ka sii fulayoo oo ka cabsoo. Eebbe ka baq.

3

baq: (ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadha wax meel qoyan galay ama ka soo baxay.

4

baq -a: (magac, lab, keli) caano fadhiistay, xumaansho oo kala googo'itaan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bib

DHAFANDHAAF

/bib/ (n) qoor-hir (goodky yer oo unuggy qoorty lyngky hiraw maddi hung-gury ly siyaaw).

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bib

DHAFANDHAAF

-ta: (magac, dhedig, keli) haloosi iyo mala'awaal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bid

DHAFANDHAAF

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax dan moodid. 2. (f.g) Cid wax ku tuhmid. 3. (f.mg) Wax dabayl raacid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bid

DHAFANDHAAF

f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Wax dan moodid. 2. (f.g) Cid wax ku tuhmid. 3. (f.mg) Wax dabayl raacid. m.f.dh, bidid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bid

DHAFANDHAAF
1

v. be blown away, carried away by the wind

2

bid v. desire, prefer

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

bid

DHAFANDHAAF

/bidh/ (v) 1. gorgoro bilaabid (qiimo aad wax ku rabtid soo bandhigid) e.g. He bid $50 for the watch. 2. isku deyid wax inaad samayso.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

bid

DHAFANDHAAF
1

-ay / day: (v) blow by air or by wind; blow (baloow)

2

bid: -ay / day: (v) [with preposition is-] feel (fiil); believe; think. Ex: maxaad is biday? what do you think you are?

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bid

DHAFANDHAAF

/bid/ (v) gorgortymow.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bid

DHAFANDHAAF
1

(fal) wax baad leh, hawada duul. Bid oo ha soo degin. Dh: haad.

2

bid: (fal) timo rif. Wax ku dhacayba timahaygii waa la biday. Dh: rif.

3

bid-da: (magac, dhedig, keli) jidhka meydka. Waxay Soomaalidu isku habaaraan: «Biddaa huurtay»

4

bid -ka: (magac, lab, keli) male iyo talo moodis. Dh: malayn, tuhmid, bidis.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

bid

DHAFANDHAAF

v.; do as you are bid, fal sida lugu leeyahay or dhega nuglow (obey); when we are bidden to great feasts, we must take our fine clothes, marka ciid weyn naloo ku yeedho, dhar wanaagsan aan soo huwano or aan so xarragoono; I bade him go home, aqalki qabo baan ku idhi; bid him come in, aqalka hor usoo mar ku dheh or soo gal ku dheh; I am bidding you farewell, nabadgeliyo ayaan ku odhonayaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Big

DHAFANDHAAF
1

(Big-ta)

2

1. If muuqda oo durba libdha; carar durba la qarsoomo; bidhaan; bilig.

3

2. (Xarad) Bar, gaashi.

4

3. Orod haddiiba la libdho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

big

DHAFANDHAAF

m.dh 1. Sharrax, bilid, naqash, qurxin. 2. (sh.r) If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; bilig. 3. B. dheh: carar meel si deg-deg ah looga tago.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

big

DHAFANDHAAF

m.dh 1. Sharrax, bilid, naqash, qurxin. 2. (sh.r) If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; bilig. 3. B. dheh: carar meel si deg-deg ah looga tago.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

big

DHAFANDHAAF

f. n. spark, flash

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

big

DHAFANDHAAF

/big/ (adj) wayn (weyni) sida caadiga ah ka weyn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

big

DHAFANDHAAF

/big/ (adj) 1. wiing, billeeryng. 2. muhiim eh, qiimy leh.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

big

DHAFANDHAAF
1

-ta: (magac, dhedig, keli) xaradh ama bar yar Big yar buu dibigu wejiga ku leeyahay. Dh: gaashi.

2

big-ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo markaaba la libdho. Goormay big tidhi gabadhii halkan joogtay? Dh: taw.

3

big-ta: (magac, dhedig, keli) waxyar, qaddar yar. Big yaroo kaleetaan, badin maayee ku sii dari. Dh: yar, nagan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

big

DHAFANDHAAF
1

cf: bidhaan, bilig, iftiin, walac

2

de: spark, flash

3

lx: big

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f

6

key: big

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

big

DHAFANDHAAF

a., weyn; make big, weenay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bil

DHAFANDHAAF
1

(Bi-sha)

2

1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.

3

2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bil

DHAFANDHAAF
1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bil

DHAFANDHAAF
1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid. m.f.dh, bilid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bil

DHAFANDHAAF
1

f. n. moon; month

2

bil v. promote; beautify; improve

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

bil

DHAFANDHAAF
1

-bisha: (n) [Plural bilood] 1. month (manth) 2. moon (muun) ~ dayax

2

bil -ay/bishay: (v) 1. pamper a child playfully. 2. decorate (dheka reeyt); praise (pareeyz) · qurxi ama ammaan

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bil

DHAFANDHAAF
1

(fal) wax kala daadsan ama kala fidhidhsan isku du oo hagaaji.

2

bil: (fal) wax qurxi oo suubbi. Bil naftaada oo bilicda u biiri.

3

bil: (fal) kor u qaad oo halka u sarreysa gee. War oodda bil! Dh: bidh.

4

bil-sha: (magac, dhedig, keli) dayaxu marka uu dhasho ama dhammaanayo qaabka uu yahay, iftiinkiisuna yar yahay. Bishii bilatayeey bil khayr.

5

bil-sha: (magac, dhedig, keli) astaan qaansada u eg oo erey, weedh ama hadal qoran, belowga iyo dhammaadka lagaga xidho, oo hadalka intiisa ka xidha. Bil xidhan bay ku jiraan. Wa: bilo.

6

bil-sha: (magac, dhedig, keli) labo iyo toban ka qaybood ee sanadka middood, afar toddobaad iyo labo maalmood, sida badan soddonka maalmood. Bil baannu gunnada ku qaadannaa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

bil

DHAFANDHAAF

قَمَرِ، شَهْرٍ

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

bin

DHAFANDHAAF

/bin/ (n) baaldi ama siilad cuntada lugu shubto ama qashinka la isaga guro.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bin

DHAFANDHAAF

/bin/ (n) wal hiryng oo wal lyky shubythaw sithy teneggy, sanduuggy, baakythy iwm.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]

bio

DHAFANDHAAF

pref. - horkabe ku badan ereyo cilmiyeedka, wuxuuna tilmaamaa nolol.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Bir

DHAFANDHAAF
1

(Bir-ta)

2

1. Macaadinta dhulka laga helo mid kamid ah: aad buu u adag yahay, qaabkii la doonona waa loo yeeli karaa waxtarkiisana lama koobi karo.

3

2. Daloolka yar oo gaashida madow oo isha ku yaal; wiilka isha.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bir

DHAFANDHAAF
1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: birajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiimika) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

3

bir³: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax sida iftiin bilig dhihid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

bir

DHAFANDHAAF
1

bir¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Macdanta dhulka laga qodo nooc ka mid ah, adag oo waxyaabo laga sameeyo oo danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya. 2. B. isha: barta yar madow, oo wax lagu arko. 3. la-mid: bir-ajuuraan.

2

bir²: m.dh (kiim.) Curiye kasta oo kiimikaad oo ah adke widhwidha, danabka iyo kulkana si fiican u gudbiya.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Bir

DHAFANDHAAF

Metal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

bir

DHAFANDHAAF
1

f. n. pupil of the eye

2

bir [feminine] n., [collective] iron; metal

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

bir

DHAFANDHAAF
1

ta: (n) [Pl. biro-biraha] metal (metal); steel (istiil); iron (aa-yan)

2

bir -ta: (n) iris of the eye; pupil (piyuu-pel)

waa la naqliyay ✓

Hal-Ururka Erayada Maamulka Xafiisyada, Xisaabaadka Ganacsiga iyo Dhaqaalaha (Soomaali-Talyaani-Ingiriis) - Warshadaha Saabuunta Bayl, Qubeyska iyo Mariska [1979]

Bir

DHAFANDHAAF
1

Ferro

2

Iron

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bir

DHAFANDHAAF
1

(fal) eeg bidh.

2

bir-ta: (magac, dhedig, keli) walax aad u adag oo aan dhayal lagu loodin karin oo macdan adag laga sameeyo. Bi'i waa jacaylow, boogaan la dhayinoo, cidi baanan karinoo, beerkiyo wadnaha iyo, bogga kaaga taalliyo, inuu yahay bir caashaqu, been baa u haystee. Dh: xadiid.

3

bir-ta: (magac, dhedig, keli) dalool yar oo ah barta madow ee isha ku yaal; isha weelkeeda. Dh: inan, idhan.

4

bir -ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo hal mar muuqda, degdegna u dema. Iftiin baa buulka bir ka yidhi deedna bakhtiyey. Dh: bilig, bidh.

5

bir -ta: (magac, dhedig, keli) orod degdeg ah oo dhakhso badan. Yartii halkan joogtay halmar unbay bir tiriye xaggay u kacday. Dh: bidh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

bir

DHAFANDHAAF
1

de: iron (the powder used as medicine)

2

lx: bir

3

pd: (-ta)

4

ps: n0-f-mass

5

key: bir

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

bir

DHAFANDHAAF

حديد

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

bis

DHAFANDHAAF

m.dh la-mid: bes.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]

bis

DHAFANDHAAF

avv. biis! codsi ku celin.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bis

DHAFANDHAAF
1

-ta: (magac, dhedig, keli) timo dad oo aad u jilicsan. Li: jurro.

2

bis-ta: (magac, dhedig, keli) waxaraha yaryar, ee aan weli ababin. Bis waxareed banaan loobaxshaa markay ababka doonayso.

3

bis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bes.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

bit

DHAFANDHAAF

/bit/ (n) 1. in yar (wax aad u yar) 2. birta wax lugu dacayo (fardaha afka looga xiro)

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

bit

DHAFANDHAAF

/bit/ (n) 1. wal gnis (eed ing yer). 2. hakamy (birty ferisky afky lyngky hiraw). 3. sheyghy ingky yer oo masqanty kompiyuutarky ky jery.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]

bit

DHAFANDHAAF

n., (small piece) in yar; bit of a bridle, xakame, -ihi, xilqaad (see curb).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Buq

DHAFANDHAAF
1

(Buq-da)

2

1. Meel biyo ka soo burqadaan.

3

2. Ceel biyo badan.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

buq

DHAFANDHAAF
1

buq¹: m.dh (-qo, m.l) 1. Meesha ay biyaha ka soo burqadaan. 2. Ceel biyo badan leh. 3. Hogaha shaxda midka dhexda ku beegan.

2

buq²: m.dh (-qo, m.l) 1. (jooloji) Qulqul biyood joogto ama xilliyeed oo dhulka ka imaanaya, wuxuu samaysmaa marka biyaha roobku dhulka hoos u galaan ilaa bar gaar ah, halkaasoo ay ku ururaan aakhiritaankana ay kor u soo burqadaan. 2. (juqraafi) Loolalka dhexena waa xilliga jilaalka ku xiga, xiddigis ahaanna loo tixgeliyo inuu ku dhammaado kubbadbadhka woqooyi min caanomaallada isle'eg ee Guga (ilaa 21 maarso) ilaa hornaqa xagaaga (ilaa 21 juun).

3

buq³: f.mg1 (-qay, -qday) Biyo, neef, gaas iyo wixi lamida oo inta xoog ku soo baxa, daboolkii celinayay tuura ama jeexa; dillaacid; burqasho; qarxasho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

buq

DHAFANDHAAF
1

buq¹: m.dh (-qo, m.l) 1. Meesha ay biyaha ka soo burqadaan. 2. Ceel biyo badan leh. 3. Hogaha shaxda midka dhexda ku beegan.

2

buq²: m.dh (-qo, m.l) 1. (jool.) Qulqul biyood joogto ama xilliyeed oo dhulka ka imaanaya, wuxuu samaysmaa marka biyaha roobku dhulka hoos u galaan ilaa bar gaar ah, halkaasoo ay ku ururaan aakhiritaankana ay kor u soo burqadaan. 2. (juqraafi) Loolalka dhexena waa xilliga jilaalka ku xiga, xiddigis ahaanna loo tixgeliyo inuu ku dhammaado kubbadbadhka woqooyi min caanomaallada isle'eg ee Guga (ilaa 21 maarso) ilaa hornaqa xagaaga (ilaa 21 juun).

3

buq³: f.mg1 (-qay, -qday) Biyo, neef, gaas iyo wixi lamida oo inta xoog ku soo baxa, daboolkii celinayay tuura ama jeexa; dillaacid; burqasho; qarxasho. m.f.dh, buqid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]

Buq

DHAFANDHAAF

Fountain

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

buq

DHAFANDHAAF
1

v. burst, split

2

buq [feminine] n. source of a stream; spring

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

buq

DHAFANDHAAF
1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadha wax bud lagu dhuftay oo kale.

2

buq-da: (magac, dhedig, keli) il biyo ka soo burqdaan. Buqda ceelka biyaha ka soo baxaa harraad lagu daweeyaaye.

3

buq-da: (magac, dhedig, keli) ceel aad u af yar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

diq

DHAFANDHAAF
1

diq¹: m.l.kh 1. Raad badan. 2. D. ah: meel wax badan la dagganaa oo ciiddeedu xumaatay. 3. D. ah: biyo dhadhankoodii iyo urtoodii isbeddeleen.

2

diq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Ku d.: meel cagta ku badin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida). 2. Ka d.: wax aad u nicid. 3. D. ah: weel buuxa in kale ku ciriiriyid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

diq

DHAFANDHAAF
1

diq¹: m.l.kh 1. Raad badan. 2. D. ah: meel wax badan la dagganaa oo ciiddeedu xumaatay. 3. D. ah: biyo dhadhankoodii iyo urtoodii isbeddeleen.

2

diq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Ku d.: meel cagta ku badin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida). 2. Ka d.: wax aad u nicid. 3. D. ah: weel buuxa in kale ku ciriiriyid. m.f.dh, diqid.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

diq

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) daaqa ka baxa meel la degganaa oo lagu raagay. Iyaba waa diqowdaa haddaan la isu diidayne. Dh: dikh.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

fiq

DHAFANDHAAF

m.dh Buurta meesha ugu sarreysa. la-mid: fig.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

fiq

DHAFANDHAAF

m.dh Buurta meesha ugu sarreysa. la-mid: fig.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

fiq

DHAFANDHAAF

v. talk secretly, take someone aside to talk privately

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

fiq

DHAFANDHAAF

(ereycodeed) lagu tilmaansado wax si kedis ah u booday, sida harraatida dameeraha.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

fiq

DHAFANDHAAF
1

a: faq

2

de: talk secretly, take s.o. aside to talk privately

3

lx: fiq

4

pd: (fiqay)

5

ps: v1=

6

key: fiq

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

hiq

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) uur ka ooyid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Jiq

DHAFANDHAAF
1

(Jiq-da)

2

1. Meel dhir badan oo cumur ah leh; hawd.

3

2. Meel kasta oo laga buuxo oo aan la dhex mari karin.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

jiq

DHAFANDHAAF

m.dh Meel geedo badan oo aan la dhex mari karin; hawd.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

jiq

DHAFANDHAAF

m.dh Meel geedo badan oo aan la dhex mari karin; hawd.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

jiq

DHAFANDHAAF

f. n., [collective] (adj.): thick forest, dense undergrowth; hard to get through

waa la naqliyay ✓