binis — Macnaha & Turjumaada

-ka: (magac, lab, keli) siligyada mareegta marka uu dahaadhku ka dhaco.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: beni.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) in aad u yar oo aan qiimo badan lahayn oo lacag ah. Dh: beesad. binii'aadannimo-da: (magac, dhedig, keli) eeg banii'aadannimo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bi'in.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ka tiris meeshuu ku yaallay ama ku qornaa. Bi'ista cashirka adigaa u sabab ah. Dh: baabi'is, tirtiris.

2

bi'is-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqan ama xoolo, baabi'is. Biis looga cabsi qabaa gabdhaha dugsigan wax ka barta.

waa la naqliyay ✓

biais, n.m. - Duwid; Dhinac u qalloocin; aan toosnayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dareen bidid ah. Bidis laguma talageli karo.

2

bidis -ta: (magac, dhedig, keli) noola ama wax baad leh bididdiis. Bidis may karaysaa shinbirtii dhagaxa lagu dhuftay. Dh: duulis, haadis.

3

bidis-ta: (magac, dhedig, keli) bididda ku dhacda timaha. Dh: rifmis.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bikin ku samayn. Halkaa daloosh bikisteedaan haleeli kari waayey.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilis-ta)

2

1. Cid wanaagsan ka dhashay; gob; dhalad; xor.

3

2. Haween; dumar; dheddigood.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Bulshada inteeda aan xag dhaqameed wax dhaliil ah isir u lahayn. 2. B. ah: qof aan xag dhaqameed wax dhaliil ah isir u lahayn. 3. B. xaawo: haween.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Bulshada inteeda aan xag dhaqameed wax dhaliil ah isir u lahayn. 2. B. ah: qof aan xag dhaqameed wax dhaliil ah isir u lahayn. 3. B. xaawo: haween.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. noble, well-off, high-caste, free-born person

2

bilis [feminine] n., [collective] women, womankind

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) women (wi-men); women considered as a group; womenkind ~ dumar, bilis-xaawalay, haween, naago

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) bilid ku samayn.

2

bilis-ta: (magac, dhedig, keli) qoys wanaagsan ka dhashay. Bilis buu ka soo jeedaa dadnimada lagu yaqaanno. Dh: xor, gob, dhalad.

3

bilis-ta: (magac, dhedig, keli) bidhid ku samayn oo kor u qaadis. Bilis baa wax lagu qaadi jirey oodda jiiddada ahi.

4

bilis-ta: (magacwadareed) dhedigoodka aadamaha oo aan kala reeb lahayn, yar iyo weyn. Dh: dumar, haween, gambooleey, xaawaley, bilisxaawo.

waa la naqliyay ✓

نبيل

waa la naqliyay ✓

name-m small; tiny

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg bakhas.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) hurinta dab yar. Dh: bidhis, daaris, huris. Li: demis, bakhtiis.

2

biris-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bidhid.

3

biris -ta: (magac, dhedig, keli) leexista ama laabista walax fidsan.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bixin.

waa la naqliyay ✓

vl. n. departing, act of going out

waa la naqliyay ✓

1

a: bixid

2

de: departing, act of going out

3

lx: bixis

4

pd: (-ta)

5

ps: vn1-f

6

key: bixis

waa la naqliyay ✓

Mareeg binis

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: baanid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. solemn talk, speech, eulogy

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale la dacwin. Baanis waagii beryaba beerku nagu caddaa.

waa la naqliyay ✓

1

de: solemn talk, speech, eulogy

2

lx: baanis

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: baanis

waa la naqliyay ✓

/baanish/banishes, banishing, banished; (v) masaafurin (qof dal laga saaro). e.g. He was banished from Somalia.

waa la naqliyay ✓

/baanish/ (v) musaafuriyow, dhoofiyow (tarhiilow).

waa la naqliyay ✓

v.tr., saafiri, masaafiri.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) beenin wax horey loo sheegay. Wax beenis ah weli la nooma sheegin oo la xiriira dhimashada boqorka.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) bidhidda dabka iyo wixii la mid ah.

2

bidhis-ta: (magac, dhedig, keli) bidhid wax u qaad; si fudud wax u dallacis. Haantan bidhisteedu midhidh iguma qaadan jirin markaa ninka ahaa.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: biicin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg biicid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) biifid ku samayn. Biifiska ka jooji waad caddaysaye. Dh: qurxis.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dad ama reer biilin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) kala baahid.

waa la naqliyay ✓

1

biiris¹: m.l la-mid: biirin.

2

biiris²: m.dh la-mid: biirid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. accumulation

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of joining

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ku darsamid. Dh: biirid.

waa la naqliyay ✓

1

de: accumulation

2

lx: biiris

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: biiris

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: boliis.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh laga filayo toonaan iyo dumarnimo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) firdhis ku samayn. Bilqis duubin ma noqon jirin haddaan, kas loo furfurine. Dh: murgis, filqis.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geed dhexe ay xooluhu cunaan. Geedkaa biniinka ah hasha daaqaysa soo celi.

2

biniin -ka: (magac, lab, keli) iftiin yar oo aad mooddo inuu sii bakhtiyayo. Biniin yar ka dhex muuqda godka.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) arrin qofka ku sababta oo ku qaadda in uu ameeyo wax qudhiisa uu ku waayo ama dhib iyo dhibaato kala kulmo. Sow bixisa weeyee, baaruud la soo ganay, balo ilama daba dhixin. Dh: sabab, dawgal, sababto.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bunkis.

waa la naqliyay ✓

m.l Baqshad. la-mid: bungis.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aadangaab.

waa la naqliyay ✓

dhamaad

waa la naqliyay ✓

/finish/ (v) 1. dhammayn (n) 2. dhammaystir, ebyid

waa la naqliyay ✓

v.tr., dhamee, dhamayso, idlay, khalaas, laaso.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) yuus iyo hoos u hadlid cadho ku jirto. Dh: gunuus.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo aan hore u jirin abuurid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo aan hore u jirin abuurid. m.f.dh, hindisid.

waa la naqliyay ✓

v. plan, invent, design

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) create (kiriyeeyt); discover (dis kaver); compose (kempows)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aan hore u jirin, curi ama soo saar.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haami

2

de: plan, invent, design

3

lx: hindis

4

pd: (hindisay)

5

ps: v1=

6

key: hindis

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sidayaasha isku haya albaabka iyo gidaarka. Dh: rasad, faseexad.

waa la naqliyay ✓

1

(Hinjis-ka)

2

Wax culus kor u qaadis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hinjin.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of lifting something heavy, jerking

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the effort of heaving

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) jaad kaluunka ka mid ah waaweyn oo dadka badaha ku qaraqma badbaadiya una socda kooxkoox. Hinjis waa dadka saaxiibkood oo lama dilo.

2

hinjis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg hinjin.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of lifting s.t. heavy, jerking

2

lx: hinjis

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2a-m

5

key: hinjis

waa la naqliyay ✓

1

(Mingis-ka)

2

Cayaar ragga iyo dumarkuba ka qayb galaan; dhinac tumiddeedu aad bay u qurux badan tahay, dhinacna senen aad u foolxun bay ku dhisan tahay; waa loo dhacaa oo loo bukoodaa oo waxaa la qabaa in jinniyo magacyo badan leh (sida: Maamme; Yoose) ay dadka caafimaadkiisa gacanta ku hayaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (dii.) Rooxaan ama jin la rumaysanyahay in uu dadka cudur geliyo. 2. Cudur dadka ku dhaca oo la aamminsanyahay inuu ka yimaado rooxaanta (mingiska). 3. Cayaar jiib, jaan iyo durbaan leh oo loo tumo qofka jirrada mingiska qaba.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (dii.) Rooxaan ama jin la rumaysanyahay in uu dadka cudur geliyo. 2. Cudur dadka ku dhaca oo la aamminsanyahay inuu ka yimaado rooxaanta (mingiska). 3. Cayaar jiib, jaan iyo durbaan leh oo loo tumo qofka jirrada mingiska qaba.

waa la naqliyay ✓

m. n. demon ~ evil spirit that possesses people; dance to relieve this possession

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a sickness believed to be caused by an evil spirit: demon (diiman) ~ boorane, saar, wadaaddo

waa la naqliyay ✓

1

ciyaar da' weyn oo ka mid ah ciyaaraha saarka waxana laga ciyaaraa gobollo ay ka mid yihiin Waqooyi-Galbeed, Mudug, Bari iyo Banaadir ee Soomaaliya; qalabka loo qaato ama lagu ciyaar waxaa ka mid ah: durbaan iyo narso waxana la shidaa waxyaabaha udugga leh iyo cadarro kala nooc ah oo la isku shubo.

2

mingis-ka: (magac, lab, keli) saarka laga tumo dadka saarka leh. Dh: saar.

waa la naqliyay ✓

1

cf: boorane, saar, yoose

2

de: demon ~ evil spirit that possesses people; dance to relieve this possession In folklore

3

lx: mingis

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m

6

key: mingis

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax siman ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: biniinin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wax aanad dhammaantii wada arki karayn qayb ka arkid.

waa la naqliyay ✓

(fal) iftiinso oo si dhab ah ugu fiirso. Markaan biniinsaday baan arkay nalka baxaya.

waa la naqliyay ✓

s.m. bakeeri khamri isku salaamid, iyadoo la is-taabsiinaayo.

waa la naqliyay ✓

/bin/ (n) baaldi ama siilad cuntada lugu shubto ama qashinka la isaga guro.

waa la naqliyay ✓

/bin/ (n) wal hiryng oo wal lyky shubythaw sithy teneggy, sanduuggy, baakythy iwm.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bes.

waa la naqliyay ✓

avv. biis! codsi ku celin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) timo dad oo aad u jilicsan. Li: jurro.

2

bis-ta: (magac, dhedig, keli) waxaraha yaryar, ee aan weli ababin. Bis waxareed banaan loobaxshaa markay ababka doonayso.

3

bis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bes.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhanaaniso lagu daro cajiinta daqiiqda si ay u faxdo oo loo dubo. Dh: dhanaaniso, fixiso, khamiiriso.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) Weel yar oo qori ka samaysan, gacan leh oo biyaha la darsado; kalax.

waa la naqliyay ✓

m. n. wooden ladle for drawing water from a vessel

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shay badhkii. Liinta laba nis ka dhig oo nis cun. Dh: badh, jeex, nus.

waa la naqliyay ✓

1

de: wooden ladle for drawing water from a vessel

2

lx: nis

3

pd: (-ka Pl: nisas (ka))

4

ps: n4-m

5

key: nis

waa la naqliyay ✓

1

de: his

2

lx: -iis

3

ps: pro-det-3m

4

xe: his name

5

xv: =-kiisa

6

key: -iis

waa la naqliyay ✓

1

(Beni-ga)

2

Cariish dhagax iyo dhis qoryo ah oo isku dhafan ka samaysan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Deyd dhagax ka samaysan oo beeraha timirta lagu kala qoqobo. 2. Cariish ka samaysan dhagax iyo qoryo. 3. (ld bini) Lacag bir ah ka mid ah lacagta sarrifka ee Ingiriisiga o laba iyo tobankii beni u dhiganta hal shilin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Deyd dhagax ka samaysan oo beeraha timirta lagu kala qoqobo. 2. Cariish ka samaysan dhagax iyo qoryo. 3. (ld bini) Lacag bir ah ka mid ah lacagta sarrifka ee Ingiriisiga o laba iyo tobankii beni u dhiganta hal shilin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. hut

2

beni m. n. penny

waa la naqliyay ✓

Xoolo (mood ama nool), maal

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cariish ka samaysan sarab, qoryo, dhagax iyo dhoobo. Beni buu ku caroosgalay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoog iyo dhibaato gaarsiin; hoojin, beleyn. 2. Hawl, arrin iyo wixi lamida si gurracan u fulin. 3. “Ka bi'i”: wax meel ku yaal ka tirid; baabi'i.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoog iyo dhibaato gaarsiin; hoojin, beleyn. 2. Hawl, arrin iyo wixi lamida. si gurracan u fulin. 3. Ka bi'i: wax meel ku yaal ka tirid; baabi'i. m.f.dh, bi'in.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. smear (ismiir) Ex: walax wasakh ah baa lagu bi'iyey; he was smeared with dirty substance. 2. spoil (ispooyl) ~halee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka masax meeshii uu ku yaallay. Ka bi'i looxa khadka. Dh: baabi'i, tirtir.

2

bi'i: (fal) jar ka tuur, ka lumi dhaqanka fiican, dhib iyo dhibaato u gayso, dhibdhac ku keen. Hablayahow diintii ka baydhee, dhaqankii bi'isee, maad is badhqabataan. Dh: lumi, baabi'i, hallee. Li: toosi, hagaaji, wanaaji.

waa la naqliyay ✓

1

de: spoil, ruin; obliterate, erase, wipe out rw: ba'

2

lx: bi'i

3

pd: (bi'iyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: bi'i

waa la naqliyay ✓