bilqaxnaan

m.l/dh la-mid: bilqaxnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) firidhsanaan iyo kala daadsanaan. Biliqsanaanta xidhigga ka dhawra. Dh: firirsanaan.

biliqsanaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax kala filiqsan ahaan. Biliqsanaanta guriga ka ilaali wax kasta meeshiisa dhig. Dh: qubnaan, firdhisanaan, firidhsanaan, filqanaan, daadsanaan.

m.dh Dabeecad.

f. n., [abstract] innate character, one's nature

name-m innate character, one's nature

de: innate character, one's nature

lx: baxnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: baxnaan

m.f.dh eeg bilan. la-mid: bilnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax bilan oo qurxoon ahaan. Qof walba bilnaanta qaabkiisa wuu jecel yahay.

m.f.dh eeg illan. la-mid: illanaansho.

m.f.dh eeg cillan. la-mid: ciillanaan, ciillanaansho, cillanaansho.

m.f.dh eeg hirqan. la-mid: hirqanaansho.

m.f.dh eeg iillan. la-mid: iillannaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) jidka ka leexsanaan.

m.f.dh eeg ildaran. la-mid: ildar-naansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) diif iyo xanuun ka muuqda qofka. Dh: tamardarro, geshixumo.

m.f.dh eeg jilcan. la-mid: jilcanaansho.

m.f.dh eeg ridqan. la-mid: ridqanaansho.

(Sillanaan-ta)

Wax sillan ahaan (ama silloonaan).

m.dh la-mid: silloonaan.

f. n., [abstract] strangeness, oddity

-ta: (magac, dhedig, keli) wax sillan ahaan; silloonaan.

a: silloonaan

de: strangeness, oddity

initial: s

lx: sillanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: sillanaan

(Ballaqnaan-ta)

(albaab...) wada furnaan.

m.f.dh eeg ballaqan². la-mid: ballaqnaansho.

f. n., [abstract] state of being wide open

-ta: (magac, lab, keli) ahaanta wax af bannaan oo aanay wax ba saarnayn. Afaafka guriga ballaqnaan ha kaga seexan. Dh: furnaan. Li: xidhnaan.

de: state of being wide open

lx: ballaqnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: ballaqnaan

m.f.dh eeg bilbilan. la-mid: bilbilnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la rushrushay oo biyo lagu saydsaydhiyay ahaan; wax la biifay ahaan. Bilbilnaanta daaraddu siigada ayay nabtaa. Dh: rushnaan.

m.f.dh eeg fildaran. la-mid: fildarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) camalxumaan iyo dabac'adayg.

m.dh la-mid: jalladnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) daacadnimo iyo caloolxaadhnaansho.

m.dh la-mid: ningaxnaan.

m.f.dh eeg milaalan². la-mid: milaalnaansho.

m.dh la-mid: ningaxnaan.

-ta: (magac, dhodig, keli) weel afkiisa la ningaxay ahaan.

m.f.dh eeg ningaxan. la-mid: lingaxnaan, lingaxnaansho, niggaxnaan.

m.dh la-mid: qallacnaan.

(Salaaxnaan-ta)

Wax salaaxan ahaan.

m.f.dh eeg salaaxan. la-mid: salaaxnaansho.

f. n., [abstract] state of being caressed; having had the finishing touches put on (e.g., plastered)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax salaaxan ahaan.

salaaxnaan -ta: (magac, dhedig, keli) mid salaaxan ahaan. Dh: godlanaan.

de: state of being caressed; [ext.] having had the finishing touches put on (e.g., plastered)

initial: s

lx: salaaxnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: salaaxnaan

m.f.dh eeg sirgaxan². la-mid: sirgacnaan, sirgacnaansho, sirgaxnaan-sho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax sirgaxan ahaan.

m.l/dh la-mid: bilqanaan.

-ha: (magac, lab, keli) wax in yari ka daateen oo bilqaday ahaan. Bilqanaantu gorof caanaha ma dhimaysee keen.

bilqanaansho -ha: (magac, lab, keli) firidhsanaan oo meel walba ku filiqsan ahaan. Biliqsanaanta masaabiirtu waa halise ururiya. Dh: filiqsanaan.

m.f.dh eeg balaqsan. la-mid: balaqsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax balaqsan oo hoos u dabacsan ahaan.

(Ballaarnaan-ta)

Wax ballaaran ahaan.

m.f.dh eeg ballaaran. la-mid: ballaarnaansho.

f. n., [abstract] scope, span, range; breadth, sweep (of something)

-ta: (n) wideness (waaydhnes)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kala fidsan oo ballaadhan oo kala fidsan ahaan. Gogosha ballaarnaan ha ku deyne laab.

de: scope, span, range; breadth, sweep (of s.t.)

lx: ballaarnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: ballaarnaan

-ka: (magac, lab, keli) u yeelitaanka meel wax laga bilaabo. Dh: curitaan, unkitaan, ambaqaaditaan, dhaqaajitaan.

m.f.dh eeg bilicsan. la-mid: bilicsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qurux badnaan isha soo jiidata. Bilicsanaanta deegaanka gugii ayaa la gartaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) xeelado iyo xirribo badanaan.

m.f.dh eeg filiqsan. la-mid: filiqsanaansho, firiqsanaan, firiqsanaansho.

Distribution

-ta: (magac, dhedig, keli) kala baahsanaan. Dh: baahsanaan. Li: urursanaan.

m.f.dh eeg ilbaxsan. la-mid: ilbaxsanaansho.

m.dh la-mid: jidbaysnaan.

m.dh la-mid: jallaadnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) Quraan iyo wax la mid ah, subcisnaan.

m.f.dh eeg miliqsan. la-mid: miliqsanaansho.

m.f.dh eeg milxaysan. la-mid: milixaysnaan, milixaysnaansho, milxaysnaansho.

m.f.dh eeg tilmaaman. la-mid: tilmaamnaansho, tilmaansanaan, tilmaansanaansho.

(tilmaame) wax la tilmaamay ahaan.

(Ba'naan-ta)

Wax ba'an ahaan.

m.f.dh eeg ba'an. la-mid: ba'naansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) bugtaan xoog ah; sakaraad iyo xaalad xun. Aabbo ba'naan ayaan kaga imid. Dh: liidasho.

de: wrongness, suffering, the experiencing of tragedy

lx: ba'naan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: ba'naan

(Badnaan-ta)

Wax badan ahaan.

m.f.dh 1. la-mid: badnaansho, badni. eeg badan². 2. (fk) Ugu b.: ugu weyn, ugu sarraysa.

m.f.dh 1. la-mid: badnaansho, badni. eeg badan². 2. (fk) Ugu b.: ugu weyn, ugu sarraysa.

f. n., [abstract] (adj.): multiplication; increase, increment; proliferation; abundance; abundant, numerous

-ta: (n) abundance (a ban densi); a great or plentiful amount ~ tiro badnaan

-ta: (magac, lab, keli) wax aanay tiradiisu yarayn; ahaanshaha wax tiro badan. Li: yaraan.

de: multiplication; increase, increment; proliferation; abundance; [atr.] abundant, numerous

lx: badnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: badnaan

(Bannaan-ka)

Meel aan geedo iyo dhis midna lahayn; dhul siman oo aan geedo iyo buuro iyo boholo midna lahayn; ban.

bannaan¹: m.l 1. Dhul siman oo aan geedo iyo buuro lahayn; ban. 2. Meel xadeysan dhulka dibadda ka ah.

bannaan²: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Meel siman oo aan geedo lahayn ahaansho; meel aan wax oollin ahaansho. 2. Wax sharciga waafaqsan ahaansho.

bannaan¹: m.l 1. Dhul siman oo aan geedo iyo buuro lahayn; ban. 2. Meel xadeysan dhulka dibadda ka ah.

bannaan²: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Meel siman oo aan geedo lahayn ahaansho; meel aan wax oollin ahaansho. 2. Wax sharciga waafaqsan ahaansho. m.f.dh, bannaanaan.

Plain

m. n. clearing, plain, field; out of doors, outside

bannaan: [adjective] empty, cleared, vacant, unoccupied; free; licit, lawful

-ka: (n) 1. plain (paleeyn); free from obstructions; open; clear: 2. out (aawt); away from a usual place dibad. Ex: Cali bannaankuu jiraa; Ali has stepped out

bannaan: -ah: (adj) holding or containing nothing; empty (emti); vacant (veekent) Ex: musqushu ma bannaan tahay? is the washroom vacant? -Syn: blank, void, vacuous, bare, barren

bannaan: -aa / ayd: (adj) allowed by law; lawful (loo 'ful) ~ mubaax. Ex: ma ii bannaan tahay inaan sameeyo? am I allowed to do it?

(tilmaame) meel furan sida albaab, waddo iyo waxii la mid ah. Afaafka aqalku wuu bannaanyahay. Dh: furan. Li: xidhan, qufulan. bannaan: (tilmaame) wax qaanuun ahaan la samayn karo; wax sharci ahaan sax ah in lagu camalfalo. Sinadu ma bannaana. Dh: mubaax. Li: mamnuuc, xaaraan.

bannaan -ka: (magac, lab, keli) meel aan geedo iyo buuro lahayn. Bannaankiisa mare maradiisa xanan ma qabsado. Dh: binnaangi, xaaxi. bannaanaan -ta: (magac, dhedig, keli) furnaan oo meel la gali karo ama laga bixi karo ahaan. Irridda bannaanaan ayaan ku ogaa. Dh: bannaanaansho bannaanaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax sharcigu oggolyahay ahaan. Bannaanaanta sigaarka moromo ayaa ka taagan.

(Barnaan-ta)

Aan buuxin; bar ahaan; kala-barnaan.

m.f.dh eeg baran². la-mid: barnaansho.

f. n. incomplete state; state of being halved

-ta: (magac, dhedig, keli) weel aan buuxin oo ka la badhan. Dh: badhnaan.