bilo — Macnaha & Turjumaada

1

(Bila-ha)

2

Hadal-weynaha dhexdiisa, hadal yar oo la dhexgeliyo, haddii la doonona laga saari karo, astaamo bilaha qaabkooda leh oo midna horay laga geliyo (bil furan) midna gadaal (bil xiran); (...).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (bishay, bilatay) Bil dhalasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] brackets, parentheses {punctuation}

2

bilo v. start ~ commence (of a lunar month)

waa la naqliyay ✓

-bilaha: (n) bracket (baraakit); ( ) or [ ] ~ qawsayn, qaws

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-iishay, -iilatay) Lacag biil ka dhigasho; masruufasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-iishay, -iilatay) Lacag biil ka dhigasho; masruufasho. m.f.dh, biilasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilo) NFD Jatropha dichtar Macbr. Euphorbiaceae.

2

May, S Stipagrostis hirtigluma (Trin & Rupr) De Winter. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

(fal) ciddaada cunto siiso. Dh: masruufo.

waa la naqliyay ✓

1

bilow¹: m.l 1. Tallaabada ugu horreysa hawl la fulinayo. 2. Waqti xaddidan qaybtiisa hore. la-mid: billow¹.

2

bilow²: f.g1 (-laabay, -lowday; -laabi) 1. Hawl la fulinayo tallaabadeeda hore guda gelid. 2. Waqti xaddidan qeybtiisa hore gudagelid. la-mid: billow².

waa la naqliyay ✓

1

bilow¹: m.l 1. Tallaabada ugu horreysa hawl la fulinayo. 2. Waqti xaddidan qaybtiisa hore. la-mid: billow.

2

bilow²: f.g1 (-laabay, -lowday; -laabi) 1. Hawl la fulinayo tallaabadeeda hore guda gelid. 2. Waqti xaddidan qeybtiisa hore gudagelid. m.f.dh, bilaabid. la-mid: billow.

waa la naqliyay ✓

start

waa la naqliyay ✓

m. n. beginning, start

waa la naqliyay ✓

name-m beginning, start. Lit: first born son, the elder (sometimes written as Billow). Syn: Bilaw

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) starting (istaarting)-, novice (noovas)-, beginning (bi-gin-ning) ~ bilaw, billaw

waa la naqliyay ✓

1

a: bilaw ~ biloow

2

de: beginning, start

3

lx: bilow

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

key: bilow

waa la naqliyay ✓

بِدَايَة، افتتاح، ابتِدَاء

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: biqle (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaarta boodboodka ee qaanka yaryar ee gammaanka. Qayl barwaaqo jooga biqlo ha u diidin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dayax-a)

2

Meere yar oo cirka ku sugan oo dhulka 28 maalmoodba kol ku soo meera, isaga iyo dhulka oo wada socdaana ay qorraxda, 12kii biloodba kol ku soo wareegaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gu-ga)

2

1. Afarta nur oo sanadu u qaybsamo midkood: wuxuu u dhexeeyaa diraacda (jiilaal) iyo xagaaga, waana xilli roob.

3

2. 12-bilood; sano.

waa la naqliyay ✓

1

(Gusoora-ha)

2

1. Saddexda bilood oo guga tan ugu dhexaysa; samoolad.

3

2. Hoog; ba'.

waa la naqliyay ✓

1

(Habsa-da)

2

Si xilliyada qaarkood baddu noqoto; waxay badda gashaa labo bilood oo dayax isgalohooda ama gudcurka iyo caddada (isku bil) isgalohooda; caarida iyo buuxa labadooduba waa darraadaan, dhawr maalmood bayna socotaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Moosin-ka)

2

1. Dabayl xilli ku socota oo ka dhacda Badweynta Hindi iyo Aasiyada Koofure. Waa labo: mid koofur-galbeed oo dhacda afar bilood (Maajo-Agosto) oo labo bilood oo celcelis ahi (tangambili) ku xigaan (Setember-Oktoobar) iyo mid woqooyi-bari oo iyana afar bilood dhacda (Nofember-Febraayo) oo iyadana ay ka danbeeyaan labo kale oo bilood oo celcelis ah (Maarso-Abriil).

3

2. Xilli; waqti.

waa la naqliyay ✓

1

(Sannad-da, Sannad-ka)

2

Labiyo toban bilood ama 365 maalmood; sano.

waa la naqliyay ✓

1

(Sharrax-a)

2

(aqal, kd.) alaabo yaryar wax lagu qurxiyo iyo qurxinta lafteeda; wax wax lagu bilo.

waa la naqliyay ✓

1

(Shintirin-ta)

2

(wax u) maalmo ama bilo ama guyaal tirin.

waa la naqliyay ✓

1

(Shintiris-ka)

2

1. Shintirin.

3

2. (*) Buug yar ama xaashiyo is-haysta oo dabadeed hadba mid la jaro ama la rogo, oo ay ku qoran tahay sanada oo maalmo iyo toddobaadyo iyo bilo u kala qorqoran. ~ Taariikh.

waa la naqliyay ✓

1

(Shunuuf-ta)

2

(badanaa koox ahaan: shunuufo) suuqadda dumarku xarragada iyo quruxda u qaato, waxyaalaha laga lullulo oo lagu bilo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Ur-ka) Garashada iyo dareemidda sanka u gaarka ah.

2

2. (Ur-ta) Dabaysha lixdii biloodba dhinac ka dhacda; neecaw; dabayl.

waa la naqliyay ✓

1

aboor¹: m.dh Waxar ayadoon naaskii hooyadeed ka go'in biyo-cabbid bilowday.

2

aboor²: m.l Cayayaan yaryar, cawlan, oo leh lix lugood iyo ilka adag oo beel beel u dega, dundumooyinka sameeya.

waa la naqliyay ✓

1

af¹: m.l (afaf, m.l) 1. Xubinta nafleydu ay wax ku cunto oo bushimaha, carrabka iyo ilkuhu ay ku yaalliin. 2. Dhinaca ay middidu wax goyso. 3. Waddo, tog, xarig iyo wixi lamida dacalka ay ka bilowdaan. 4. Wax guda leh meesha wax looga shubi ama gelin karo. 5. A. leh: sida fiican ee birta la adeegsadaa wax u goyso.

2

af²: m.l (afaf, m.l) 1. (naxwe) Hadal ay bulsho u adeegsato sidii ay isku wargaarsiin lahayd, luqad. 2. A. guud: af ka dhexeeya ummad isku qaran ah, waxaana loo adeegsadaa siiba xagga warbaahinta iyo waxbarashada; a. qoraal: qaab afeedka la adeegsado marka wax la qorayo, kaasoo u dhow ama la xariira qaabka suugaanta, sidaa daraaddeed wuu ka adagyahay, siiba xagga weereynta, qaabka afka ee tiraab ahaan loo adeegsado; a. tirabeed: qaab afeedka la adeegsado marka si caadi ah loo hadlayo; a. maldahan: hadal daboolan oo duluc ama ujeeddo kale ay ku dhex qarsoontahay; wuxuuna xallad u yeela siiba hadalka suugaanta.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah meesiyada la dhaqdo, ku dhala shan bilood, had iyo jeer la nool xaaska oo ka kooban riyo iyo ido. la-mid: eri¹ (1).

waa la naqliyay ✓

m.l Ubad labaraafle oo lix bilood jira.

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. la-mid: aasaas².

waa la naqliyay ✓

m.l.kh A. ah: wax cusub oo bilow ah; wax saldhig ah. la-mid: aasaasi.

waa la naqliyay ✓

1

astaamayn¹: m.f.dh eeg astaamee. la-mid: astayn.

2

astaamayn²: m.dh (naxwe) Astaamo lagu kala qaybiyo hadal qoran sida: hakad, joogsi, kolmo, bilo, laba dhibcood iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (c.fal.) Bar qorraxda dusheeda ah, marmarka qaarkoodna waxa laga arki karaa lakab daruureed khafiif ah ama muraayad madow isha qaawan. Bilowgeedu wuu qarsoonyahay, laakiin waxa la rumaysanyahay inuu ka koobanyahay neefo ku meersan gibilka qorraxda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Bilowga xiliiyada guga iyo dayrta oo beeraha abuurka lagu ridayo. la-mid: beerabuurid, beerabuuris.

waa la naqliyay ✓

1

(Bi-sha)

2

1. Dayaxa waaxdiisa hore ama danbe oo uu u ekaado qaanso afafka u dhuuban oo dhexda u weyn; dayuxu markuu dhasho ama sii dhammaana hayo.

3

2. Soddonka maalmood oo u dhexeeya dhalashada iyo dibbadka dayaxa; 12ka qaybood oo sanada, middood; afar toddobaad.

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid. m.f.dh, bilid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. moon; month

2

bil v. promote; beautify; improve

waa la naqliyay ✓

1

-bisha: (n) [Plural bilood] 1. month (manth) 2. moon (muun) ~ dayax

2

bil -ay/bishay: (v) 1. pamper a child playfully. 2. decorate (dheka reeyt); praise (pareeyz) · qurxi ama ammaan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kala daadsan ama kala fidhidhsan isku du oo hagaaji.

2

bil: (fal) wax qurxi oo suubbi. Bil naftaada oo bilicda u biiri.

3

bil: (fal) kor u qaad oo halka u sarreysa gee. War oodda bil! Dh: bidh.

4

bil-sha: (magac, dhedig, keli) dayaxu marka uu dhasho ama dhammaanayo qaabka uu yahay, iftiinkiisuna yar yahay. Bishii bilatayeey bil khayr.

5

bil-sha: (magac, dhedig, keli) astaan qaansada u eg oo erey, weedh ama hadal qoran, belowga iyo dhammaadka lagaga xidho, oo hadalka intiisa ka xidha. Bil xidhan bay ku jiraan. Wa: bilo.

6

bil-sha: (magac, dhedig, keli) labo iyo toban ka qaybood ee sanadka middood, afar toddobaad iyo labo maalmood, sida badan soddonka maalmood. Bil baannu gunnada ku qaadannaa.

waa la naqliyay ✓

قَمَرِ، شَهْرٍ

waa la naqliyay ✓

pref. - horkabe ku badan ereyo cilmiyeedka, wuxuuna tilmaamaa nolol.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dulduleelka oogada nafleyda ku yaal oo dhididku ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dulduleelka oogada nafleyda ku yaal oo dhididku ka soo baxa.

waa la naqliyay ✓

-ilaha: (n) sources (soorsis),

waa la naqliyay ✓

Laanta Shaqada adduunka

waa la naqliyay ✓

-ha: (magacwadareed) kolmo biyaxabeed ku jiro oo saableyda duunyada lagu arko oo cuyuun ama ilcayn loo nisbeeyo; hawo xoolo gasha.

waa la naqliyay ✓

1

(Bela-da)

2

Belaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: belaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: belaayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): hardship, difficulty, misfortune, calamity; evil, dangerous below [inchoative] v. be ruined, become bad; become troublesome

waa la naqliyay ✓

-belada: (n) 1. disaster (di zaaster) ~ balaayo, musiibo. —Syn: calamity, catastrophe, cataclysm 2. danger (dheen ar) ~ khatar

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg balaayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: hardship, difficulty, misfortune, calamity; [atr.] evil, dangerous

2

lx: belo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: more dangerous

6

xv: belaayo

7

key: belo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo dhib badan, dhal baas ah, dadka dhabata ama cawrida. Bido intaanad bido dhihin bay bido ku tidhaahdaa. Dh: qumayo.

waa la naqliyay ✓

Xamayti

waa la naqliyay ✓

1

(n) a bitter, alkaline, brownish-yellow or greenish-yellow liquid that is secreted by the liver, stored in the gall bladder, and discharged into the small intestines and that aids in digestion, chiefly by dissolving fats.

2

dheecaanka xameetida

waa la naqliyay ✓

/bayl/ (n) xammeeti (dheecaanka beer-kutaasha ku jira)

waa la naqliyay ✓

s.f. - xameeti.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhalashadiisa lagu farxay oo gabdho badan ka daba dhashay.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof wax hagaajiya oo qurxiya.

waa la naqliyay ✓

bile, n.f. - dheecaan qaraar oo beerku ku soo daayo marka cuntada dheef-shiidkeedu socdo oo wax ka tara dheef-shiidka.

waa la naqliyay ✓

n., dacar, -ti.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh 1. Nasiib wacan. 2. Sharaf wacan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) tiro ama muuqaal yar. Daraawiish ninkii bili u filay, waw badownimo e'.

2

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar wiilal iyo hablo wada dheelaan oo la ciyaaro habeen iyo dharaarba. Waxa la ciyaaraa barqada intay xooluhu ku maqan yihiin xilli barwaaqeedka. Waxa kale oo la ciyaaraa aroosku marka uu cusub yahay ee uu afartan bixin.

3

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurtu ku ciyaaraan ul dheer iyo qori yar oo balan oo inta god la jeexo qoriga yar la dul dhigo ul kor loogu tuuro inta uu soo lalmanayana dhexda usha lagaga dhifto oo kolba inta uu godka ka fogaaday usha lagu dhereriyo laguna kala badiyo.

4

bili -ga: (magac, lab, keli) saaciido wanaag. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne. Dh: ayaan, nasiib.

5

bili-ga: (magac, lab, keli) marada haweenka inta u hoosaysa; xaynka haweenka.

waa la naqliyay ✓

Dhul tnadaxeed dhuuban

waa la naqliyay ✓

1

(n) an itemized list or statement of fees or charges.

2

xaashida biilka

waa la naqliyay ✓

/bill/ (n) 1. biil (rasiidka alaabta la gato iyo qiimahoodu ku dhigan yihiin) 2. sharci dawladeed (qodob) 3. lacagta warqadda ah.

waa la naqliyay ✓

Xisaab

waa la naqliyay ✓

/bil/ (n) 1. haanshithy sheeghassy beesothy lokoo fathaw (biil amy risiid). We pay the electricity bill every month. 2. beesothy haanshithy eh, sanuud ing haayny. 3. afky shimbirty. 4. shar'y amy heer dowly.

waa la naqliyay ✓

n. (any written paper) warqad, -di; bill of goods, xisaab, -ti; here is the bill, waa taa xisaabti; bill of passage, tiked, -ki.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhismo guri iyo wax la mid ah. Bino cusub ayaa la wadaa. Dh: dhis.

waa la naqliyay ✓

horizontal bar

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. iron, steel; tools; parts

waa la naqliyay ✓

-biraha: (n) [Plural of bir] metals (metalis); steels (istiilis); irons (aa yanis)

waa la naqliyay ✓

s.f. - qalin biiro ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: iron, steel; tools; parts

2

lx: biro

3

pd: (/ha)

4

ps: n1-m-pl

5

key: biro

waa la naqliyay ✓

1

(Bita-da)

2

Ciid aad u fudud oo dabayshu kiciso; aan culays lahayn oo bida.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciid jilicsan, buda ah oo ay dabayshu qaaddo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciid jilicsan, buda ah oo ay dabayshu qaaddo.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): flying dust

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciid khafiif ah dabaylshu kiciso. Bitay dabayshu nagu soo kicisay. Dh: budo, boodh.

waa la naqliyay ✓

1

de: flying dust

2

lx: bito

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

key: bito

waa la naqliyay ✓

1

(Biya-ha)

2

Wax shubma oo aan ur iyo midab iyo dhadhan midna lahayn; waxaa ka samaysma badaha, webiyaasha, harooyinka, durdurrada, roobka, ... kolkay kululaadaan waxay u rogmadaan qiiqbiyood, kolkay qaboobaanna baraf.

waa la naqliyay ✓

1

biyo¹: m.l.w 1. Hoore aan lahayn midab, dhadhan iyo ur oo ka sameysan haydaroojiin iyo oksijiin oo lama huraan u ah nolosha. 2. Hoore ka yimaadda lab iyo dhigdhig nafley marka ay isu galmoodaan ee uu ubadku ka abuurmo.

2

biyo²: m.l.w (kiimika) (H2O) Hoor midablaawe ah oo ku barafooba 0°C kuna uu biyooba 100°C marka cadaadisku yahay ka atmosfeerka. auumiga biyuhu wuxuu ka koobanyahay molikuyullo HO ah madi (kelikeli) ah. Biyuhu hoor ahaan, waa milaha ciriflaha ah ee ugu awood badan. Tan waxa ugu wacan sarraynta madoorsoomaheeda labdanab.

waa la naqliyay ✓

1

biyo¹: m.l.w 1. Hoore aan lahayn midab, dhadhan iyo ur oo ka sameysan haydaroojiin iyo oksijiin oo lama huraan u ah nolosha. 2. Hoore ka yimaadda lab iyo dhigdhig nafley marka ay isu galmoodaan ee uu ubadku ka abuurmo.

2

biyo²: m.l.w (kiim.) (H2O) Hoor midablaawe ah oo ku barafooba 0°C kuna uu biyooba 100°C marka cadaadisku yahay ka atmosfeerka. auumiga biyuhu wuxuu ka koobanyahay molikuyullo HO ah madi (kelikeli) ah. Biyuhu hoor ahaan, waa milaha ciriflaha ah ee ugu awood badan. Tan waxa ugu wacan sarraynta madoorsoomaheeda labdanab.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): water, fluid; sperm, semen

waa la naqliyay ✓

1

-biyaha: (n) water (wootar)

2

biyo -biyaha: (n) semen (sii men)-, sperm (ispeerm) ~ shahwo, mino

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) walax dareere ah oo aanu wax ka maarmi karaa dunida aanu jirin, ka kooban labada curiye ee kala ah Haydaroojiin (H) iyo 2 Ogsiijiin (O) oo isu tegay, aan ur, midab iyo dhadhdhan toona lahayn, qaata kolba weelka ay ku jiraan qaabkiisa, waxay ku baylaan 100°, waxayna ku barafoobaan 0°, waxay ka samaysmaan badaha, webiyada, harooyinka waaweyn marka heerkulka cadceeddu ku dhaco ayuu uumi ka baxaa, uumigaas ayaa daruuro isu baddala. kaddibna qabooba kaddibna isu baddala biyo oo ku soo da'a dhulka isaga oo dhibco ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: water, fluid; sperm, semen

2

lx: biyo

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-mass, n6-m

5

xe: river water

6

xv: mino

7

key: biyo

waa la naqliyay ✓

ماء

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) Wax malaysasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ishay, -ilatay) Wax malaysasho. m.f.dh, filasho.

waa la naqliyay ✓

v. expect

waa la naqliyay ✓

-fishay/filatay: (v) hope (hoop), expect (ikis pakt), anticipate (aan tisi peeyt), await (a weeyt) ~ rajee

waa la naqliyay ✓

s.m. dun, fiilo.

waa la naqliyay ✓