billaabo — Macnaha & Turjumaada

f.mg3 (-lowday, -laabatay) la-mid: bilaabo.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax cusub, hadda curo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-lowday, -laabatay) Bilaw yeelasho; abuurmid; curasho. la-mid: billaabo.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-lowday, -laabatay) Bilaw yeelasho; abuurmid; curasho. m.f.dh, bilaabasho. la-mid: billaabo.

waa la naqliyay ✓

v. get started; start (something) for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) shaqo iskaa iskaga guda gal. Bilaabo shagadaada oo cidna ha sugin.

waa la naqliyay ✓

1

de: get started; start (s.t.) for oneself

2

lx: bilaabo

3

pd: (bilaabtay)

4

ps: v3b=

5

xe: When will it start?

6

xv: Goormuu bilaabanayaa?

7

key: bilaabo

waa la naqliyay ✓

v. begin, start

waa la naqliyay ✓

1

a: bilaab ~ bilaw

2

de: begin, start

3

lx: billaab

4

pd: (billaabay)

5

ps: v1=

6

key: billaab

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-btay, -batay) la-mid: hullaabo.

waa la naqliyay ✓

v. wrap (a cloth) around oneself (to be hidden from view)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) huwo oo go' iyo wixii la mid ah, dusha iska saar. Go'a ha isku duubine hillaabo. Dh: huwo.

2

hillaabo -da: (magac, dhedig, keli) maro dusha iska saar adiga oo aan madaxa ku hagoogayn.

waa la naqliyay ✓

1

a: hullaabo

2

de: wrap (a cloth) around oneself (to be hidden from view)

3

lx: hillaabo

4

pd: (hillaabtay)

5

ps: v3b=tr

6

key: hillaabo

waa la naqliyay ✓

1

(Jillaaba-da)

2

Qof socona haya oo, si uu u kufo ama u turaanturroodo, lug loo dhigo; suuldaar; jallaafo.

waa la naqliyay ✓

1

jillaabo¹: m.dh la-mid: jillaabasho.

2

jillaabo²: f.g3 (-btay, -batay) Kalluun dabasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-btay, -batay) Kalluun dabasho. m.f.dh, jillaabasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. fish with a hook, go fishing

2

jillaabo vl. n. tripping someone up

waa la naqliyay ✓

(fal) kalluun iyo wax la mid ah soo qabso adiga oo jilib adeegsanaya.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: tallaabo.

waa la naqliyay ✓

f. n. step, pace

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhaqaaqa socodka oo lug inta la qaado, lugta kale horteeda la dhigo ama inta labadaas lugood u dhexaysa tillaabo.

waa la naqliyay ✓

1

de: step, pace

2

initial: t

3

lx: tillaabo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

see: tallaabo

7

key: tillaabo

waa la naqliyay ✓

1

hawlgal¹: m.l 1. Gaashaanqaad. 2. Si hawsha loo qabto. 3. Waqtiga shaqada la billaabo.

2

hawlgal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Shaqo bilaabid. 2. U h.: wax helitaankooda ku dedaalid

waa la naqliyay ✓

m.l Halqabsi lagu billaabo ama loo adeegsado huwaaleyda oo ah heesta carruurta lagu hurdisiiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Uurjiifka naasleyda, gaar ahaan dadka, marka korrinkiisu gaadho heer loo aqoonsan karo muuqaallada qof weyn. Dadka uurjifkiisu laga billaabo siddeed toddobaad ilaa inta uu dhalanayo waxaa la idhaahdaa ilmo calooleed.

waa la naqliyay ✓

m.dh.t Lambarka tirada laga billaabo oo labada ka horreeya; hal, mid; “1”. la-mid: koow.

waa la naqliyay ✓

m.dh (juqraafi) Darajada cusbaysanaanta ama milixsanaanta ee badweynada, badaha, balliyada, iyo webiyada, badanaa waxaa loo tibaaxaa tirada qaybaha kunkiiba, ama miisaanka cusbada ku milan kunkii qayboodba oo biyo ah. Celceliska milixsanaanta biyaha baddu, tusaale ahaan, waa 35 kunkiiba, laakiin milixsanaantu waxay ku kala duwantahay laga billaabo 40 ka kor kunkiiba biyaha Badda Dhexe ilaa iyo 30 kunkiiba badaha cirifyada. Baraha agtiisa waxaa jira gobol milixsanaantiisu ay hoosayso, roobka culus ee ka da'a awgiis.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (jooloji) Dhul sare oo ka dhinac samaysma webi dhex maraya bannaan, markii uu sabab darteed webigu billaabo xoqid joog ah mar kale, sababtaas oo ay suurtoggal tahay iany tahay dhallinyarayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-roobab ..., m.l) (c.cimi.) Mid ka mid ah labada roob ee ugu badan roobabaka ka da'a Bariga Afrika, sannadkii, laga billaabo Oktoobar ilaa Disembar.

waa la naqliyay ✓

m.l (waayahii ..., m.l) (jooloji) Waagii dadku qalabka iyo hubka ay isticmaalaan ka samaysan jireen maar iyo tiin la isku dhafay. Waagani ma sheegayo waqti go'an oo taariikheed oo si taxane ah ugu xidhiidhsan dhacdooyin ka horreeyay; hase ahaatee, waagani wuxuu tilmaamayaa marxalad dhaqameed oo dadyow badan oo dunida ku nooli soo mareen, marka la eegayo horumarkii ay soo sameeyeen laga soo billaabo waagii alabka dhagxaanta laga samaysan jiray ilaa laga soo gaaro waqtigii la bartay qalabka xadiidka.

waa la naqliyay ✓

1

hawlgal¹: m.l 1. Gaashaanqaad. 2. Si hawsha loo qabto. 3. Waqtiga shaqada la billaabo.

2

hawlgal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Shaqo bilaabid. 2. U h.: wax helitaankooda ku dedaalid m.f.dh, hawlgelid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Uurjiifka naasleyda, gaar ahaan dadka, marka korrinkiisu gaadho heer loo aqoonsan karo muuqaallada qof weyn. Dadka uurjifkiisu laga billaabo siddeed toddobaad ilaa inta uu dhalanayo waxaa la idhaahdaa ilmo calooleed. ilmooley m.dh Haweeney carruur badan oo yaryar leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh.t Lambarka tirada laga billaabo oo labada ka horreeya; hal, mid; 1. la-mid: koow.

waa la naqliyay ✓

m.dh (juqraafi) Darajada cusbaysanaanta ama milixsanaanta ee badweynada, badaha, balliyada, iyo webiyada, badanaa waxaa loo tibaaxaa tirada qaybaha kunkiiba, ama miisaanka cusbada ku milan kunkii qayboodba oo biyo ah. Celceliska milixsanaanta biyaha baddu, tusaale ahaan, waa 35 kunkiiba, laakiin milixsanaantu waxay ku kala duwantahay laga billaabo 40 ka kor kunkiiba biyaha Badda Dhexe ilaa iyo 30 kunkiiba badaha cirifyada. Baraha agtiisa waxaa jira gobol milixsanaantiisu ay hoosayso, roobka culus ee ka da'a awgiis.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (jool.) Dhul sare oo ka dhinac samaysma webi dhex maraya bannaan, markii uu sabab darteed webigu billaabo xoqid joog ah mar kale, sababtaas oo ay suurtoggal tahay iany tahay dhallinyarayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-roobab ..., m.l) (c.cimi.) Mid ka mid ah labada roob ee ugu badan roobabaka ka da'a Bariga Afrika, sannadkii, laga billaabo Oktoobar ilaa Disembar.

waa la naqliyay ✓

m.l (waayahii ..., m.l) (jool.) Waagii dadku qalabka iyo hubka ay isticmaalaan ka samaysan jireen maar iyo tiin la isku dhafay. Waagani ma sheegayo waqti go'an oo taariikheed oo si taxane ah ugu xidhiidhsan dhacdooyin ka horreeyay; hase ahaatee, waagani wuxuu tilmaamayaa marxalad dhaqameed oo dadyow badan oo dunida ku nooli soo mareen, marka la eegayo horumarkii ay soo sameeyeen laga soo billaabo waagii alabka dhagxaanta laga samaysan jiray ilaa laga soo gaaro waqtigii la bartay qalabka xadiidka.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) 'hor iyo abbaato', erey hadalka lagu billaabo oo ka dhigan, 'marka hore'.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ul ama wax kale oo gacanta loogu qaato ujeeddooyin kala duwan.

2

gacanqabsasho -da: (magac, dhedig, keli) lacag yar oo jeebka lagu wato, si wax la iskaga dabbaro ama ganacsi lagu billaabo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ~» dad is haya, nabadayntooda ka sii shaqee.

2

gogoldhig: (fal) «u ~» aasaas u diyaari; unug sii diyaari. u goggoldhig ciyaaraha la qaban doono.

3

gogoldhig-ga: (magac, lab, keli) hadal ama qoraal inta u horraysa ee lagu billaabo ee nuxurkiisa kooba. Dh: hordhac, arar.

4

gogoldhig-ga: (magac, lab, keli) (u ~) sii diyaarin; sii qabanqaabin.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bmay, -bantay; -bmi) la-mid: bilaaban.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la bilaabay oo socda ah. Shagadu way billaaban tahay: Dh: bilaaban. billaabasho-da: (magac, dhedig, keli) wax aan hore loo samayn curasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bilaabid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gudagalidda hawl hor leh. Billaabidda hawsha adaa lagaa sugayaa billaabmid-da: (magac, dhedig, keli) wax aan hore loo samayn, curasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) la-mid: tallaabso.

waa la naqliyay ✓

(fal) tillaabo qaad; tallaabso.

waa la naqliyay ✓

v. start, begin

waa la naqliyay ✓

-ay / bilowday: (v) start (is-taarf); begin an activity; initiate (inishi-yeeyt); commence (ko-meensi)

waa la naqliyay ✓

1

de: start, begin

2

lx: bilaab

3

pd: (bilaabay)

4

ps: v1=

5

xe: Im going to start teaching English.

6

xv: billaab

7

key: bilaab

waa la naqliyay ✓

Armaa; saa; sow.

waa la naqliyay ✓

fk. Erey lagu muujiyo waxa loo maleeyo in ay dhacayaan; laga yaabaa in; armaa. Tusaale: “Billuu keen?”.

waa la naqliyay ✓

fk. Erey lagu muujiyo waxa loo maleeyo in ay dhacayaan; laga yaabaa in; armaa. Tusaale: Billuu keen?

waa la naqliyay ✓

conj. supposing, what if

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) erey la adeegsado kolka wax aan la hubin oo laga yaabo inuu dhaco ama dhacay laga hadlhayo. Billaa roob dhexda innagu helaa Dh: billaayoo, armaa, saa, sow.

waa la naqliyay ✓

1

cf: armaa, sow

2

de: supposing, what if

3

lx: billaa

4

ps: conj

5

key: billaa

waa la naqliyay ✓

starter

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hullaabid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. hiding (behind), covering, concealing something with something

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) huwasho aan duuduub ahayn oo garabka si fudud go'a looga dul rido.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hullo

2

de: hiding (behind), covering, concealing s.t. with s.t.

3

lx: hillaab

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: hillaab

waa la naqliyay ✓

1

(Illaaca-da)

2

Il; dhabato.

waa la naqliyay ✓

m.dh Waxyeello la aaminsan yahay inay ka timid il dad; dhabato; il.

waa la naqliyay ✓

m.dh Waxyeello la aaminsan yahay inay ka timid il dad; dhabato; il.

waa la naqliyay ✓

f. n. curse, evil eye

waa la naqliyay ✓

-illaacada: (v) malice (malas); ill will

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato ama waxyeello la aaminsan yahay in ay cawryo sababtay.

waa la naqliyay ✓

1

de: curse, evil eye (especially of a helpless person held to have some special power)

2

lx: illaaco

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: illaaco

waa la naqliyay ✓

1

(Jillaab-ta)

2

Kalluunsiga iyo waxyaalaha ku saabsan.

waa la naqliyay ✓

1

jillaab¹: m.dh 1. Hab loo ugaarsado kalluun-ka. 2. Qalabka wax lagu dabto. 3. la-mid: jillaabid.

2

jillaab²: f.g1 (-bay, -btay) Kalluun dabid.

waa la naqliyay ✓

1

jillaab¹: m.dh 1. Hab loo ugaarsado kalluunka. 2. Qalabka wax lagu dabto.

2

jillaab²: f.g1 (-bay, -btay) Kalluun dabid. m.f.dh, jillaabid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fish hook

2

jillaab v. fish, catch fish; bait a hook

3

jillaab vn, [collective] fishing, fishery

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) fishhook (fiishhuuk)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kalluun iyo wax la mid ah soo qabo adiga oo jilib adeegsanaya.

2

jillaab -ta: (magac, dhedig, keli) shabaagta kalluunka lagu ugaadhsado.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bay, -btay) la-mid: tallaab.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel ka gudub oo dhinaca kale tag: tallaab.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) Wax ballaaran noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) Wax ballaaran noqosho. m.f.dh, ballaarasho.

waa la naqliyay ✓

v. become wide, get enlarged

waa la naqliyay ✓

(fal) wax kala fidsan oo ballaadhan noqo. Ballaaro oo buuro ha lagaa baqee. Dh: ballaadho.

waa la naqliyay ✓

1

de: become wide, get enlarged Contrast: ballaarso

2

lx: ballaaro

3

pd: (ballaartay)

4

ps: v3b=intr

5

key: ballaaro

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhaar Ilaahay magaciisa lagu dhaaranayo. Haddaad billaahi ku dhaarato dhaar kali kuuma hadhin.

waa la naqliyay ✓

1

(Billaawa-ha)

2

Qalab bir ah oo raggu dhexda ku xirto; toorrey; magli; abley.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wayaal, m.l/dh) Mindi labada dhinac af ku leh, caarad dhuuban iyo daab xardhan oo gees ama caag iyo wixi lamida ka samaysan leh oo ay ragga qaataan; magli.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wayaal, m.l/dh) Mindi labada dhinac af ku leh, caarad dhuuban iyo daab xardhan oo gees ama caag iyo wixi lamida ka samaysan leh oo ay ragga qaataan; magli.

waa la naqliyay ✓

m. n. dagger

waa la naqliyay ✓

nickname-m dagger. Lit: warrior

waa la naqliyay ✓

-billaawaha: (n) dagger (dhaagger) ~ tooreey, golxob

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) agab bir ah oo sida toorrida laba af labada dhinac ku leh oo la afeeyey gal la geliyo leh, oo soo yara xoodan, raggu dhexda ku xidho. Nin dhergaa billaawe beer ku cuna. Dh: golxod, qolxad, golxob.

2

billaawe: magac loo baxsho wiil la filayo in uu noqdo geesi dagaalyahan ah oo sida billaawaha wax u jara.

waa la naqliyay ✓

1

bw: golxob

2

de: dagger

3

lx: billaawe

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

syn: magli

7

key: billaawe

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dillaan¹, dullaamo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-btay, -batay) Maro qaarka sare ku dedasho. la-mid: hillaabo.

waa la naqliyay ✓

v. drape (a cloth) around oneself (in order to hide from view)

waa la naqliyay ✓

(fal) dhar adigoon madaxa saarin qaarka sare ku duubo. Dh: hillaabo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: hillaabo

2

de: drape (a cloth) around oneself (in order to hide from view)

3

lx: hullaabo

4

nt: hullaabad (ka) [vn-m], hullaabasho (/da) [vn-f]

5

pd: (hullaabtay)

6

ps: v3b=tr

7

key: hullaabo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-aatay, -aadatay) la-mid: jallaado.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: jallaafo.

waa la naqliyay ✓

-jillaafada: (n) the act of stumbling

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof soconaya, si uu u kufo, lugta ku gudbid oo kufin.

waa la naqliyay ✓

1

(Tallaaba-da)

2

Dhaqaaqa socodka oo lug inta la qaado, lugta kale horteeda la dhigo ama inta labadaas lugood u dhexaysa; (ama tillaabo).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Fogaanta u dhexeysa meesha ay kala taagan yihiin laba lugood ee qof soconaya. 2. T. qaad: arrin wax ka qabasho. 3. (fk) T.t.: tartiib tartiib. la-mid: tillaabo.

waa la naqliyay ✓