bililig

(Bilbilid-da)

Biyo ama wax la mid ah, sida roobka meel ugu firdhin; rushayn.

m.f.dh eeg bilbil². la-mid: bilbil¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) biyo sida roobka kaga dhigid, ku firdhin, ku rushayn. Bilbilid buu hadhuudhku u baahanyahay biya badan uma baahna. Dh: biifin.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel ama wax, biyo ku rushayn.

m.dh (-ooyin, m.l) Hanti yar oo meel la boobayo laga helo.

m.dh (-ooyin, m.l) Hanti yar oo meel la boobayo laga helo.

-bililiqada: (n) stolen goods; loot (luut); spoils (ispooylis); booty (buuti) ~ booli

-da: (magac, dhedig,keli) hanti aan si sharci ahayn loo boobay, gaar ahaan meel ay dhibi ka dhacday. Bililigo doon waa nabad diid. Dh: biliiligo, boob, dhac.

سَرِقَة، نَهْبٍ، سَلْبِ

-da: (magac, dhedig, keli) xumaan iyo cuqdad raagtay u hayn. Biili buu u qabay ninkuu dilay taniyo berigiiye. Dh: utun, eel.

biili: (fal) bil sii, quud sii. Biili ciyaalka oo daryeel. Dh: masruuf, quudi, nafaqee.

(Bilig-ta)

Iftiin ama dhalaal yar oo muuqashadiisa iyo qarsoomiddiisu isu dhow yihiin; big; bidhaan; walac.

m.dh.sh.r If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; big.

m.dh.sh.r If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; big.

f. n. twinkle, blinking, flashing

bilig v. twinkle

-ta: (magac, dhedig, keli) lagu tusmeeyo if yar oo hal mar meel fog ka bildhaamay. Hillaac bilig yidhi harraad ma baxshee, muxuu hormarkaagu ii tari. Dh: bidh!

m.f.dh eeg biil².

-da: (magac, dhedig, keli) masruuf siin. Dh: quudin, biilin, biilis.

-ta: (magac, dhedig, keli) biil siin. Dh: biilid, masruufid, quudin.

-ka: (magac, lab, keli) dad ama reer biilin.

m.l la-mid: boliis.

m.f.dh eeg bikil².

-ga: (magac, lab, keli) nooc basbaaska ka mid ah oo aad u kulul. Bilbili ninkii cunaa saw afku dhillikh noqon maayo. Dh: barbari.

[DILILIK] Commiphora n. sp. aff. C. horrida 01

-da: (magac, dhedig, keli) dareere socda oo sii yaraanaya. Dh: dindimis.

(Fitilig-ta)

Af yar oo ka laallaada xarigga dabinka, oo inta godka la geliyo, garangarta iyo dhinaca godku isu hayaan, xarigga ishiisana dabadeed korkiisa la saaro; kolkii garangarta lagu joogsado oo ay fitiligtu booddo, baa ishu wixii dabinka taabtay ku roortaa oo qabataa.

m.dh 1. (-go, m.l) Xarig yar, guntin leh oo ka laallaada dabinka oo inta godka la geliyo garangarta iyo dhidibku isuhayaan. 2. (sh.r) F. dheh: si dhegdheg ah u dhaqaaqidda ama isu rogidda.

f. n. snare, rope trap

-ta: (magac, dhedig, keli) af yar oo ka laallaada xadhigga dabinka, oo inta godka la geliyo garangarta iyo dhinaca godku isu hayaan oo xadhigga ishiisana dabadeed korkiisa la saaro; marka garangarta lagu joogsado oo ay fitiligtu booddo oo dabadeed ishu wixxii dabinka taabta ku roorta oo halkay ka haleelsho ku dhegto. Fitilig wanaagsan ayaan u sameeyey dabinka.

fitilig: (ereycodeed) lagu cabbiro dhicidda degdegga ah ee noolaha fudfudud halka noolaha culus geb ayuu yidhi la yidhaa. Dh: bildhiq, bilig.

de: snare, rope trap

lx: fitilig

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: fitilig

(ereycodeed) lagu cabbiro sanqadha dareere yar oo liin aad u dhuuban socda. Geeridii markaan xasuustaba ilmo ayaa iga hililiq leh. hililiq -da: (magac, dhedig, keli) socodka iyo soo daadashada dareere yar oo aan badnayn.

-da: (magac, dhedig, keli) codka dhawaaqa dheer ee ay sameeyaan dumarku kolka uu caroos jiro ama wax kale oo farxad leh uu yimaaddo. Dh: mushxarad, mashxarad.

m.f.dh eeg milil².

-da: (magac, dhedig, keli) caabuqid oo malaxaysasho. Maykaroobka ayaa nabarrada mililidda u keena. Dh: millilid.

m.dh 1. Dhimbilayn. 2. Babbinta.

-ta: (magac, dhedig, keli) hillaac meel fog ka soo baxaya si isdaba joog ah. Dh: wacwac. biligbilig-ta: (magac, dhedig, keli) muuqaal meel fog socda ama bildhaan muuqaalkeedu dhab u muugan.

-ga: (magac, lab, keli) (la ~) in yar qaadiddeeda ama la kacaakufiddeeda; in yar la butuluqsi. La bitiliqsi baan ku keenay xaabada.

-ka: (magac, lab, keli) labada naas ee dhanka bidix lissid. Dh: haaneedid.

m.f.dh eeg bikilan¹.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la bilbilay ahaansho.

(tilmaame) wax biyo lagu bilbilay, lagu rushay. Hadhuudh bilbilan baan mooyaha ugu imid ee anigu hal biya ah kuma darin.

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Iftiin meel dheer bilig ka dhihid.

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Iftiin meel dheer bilig ka dhihid. m.f.dh, biliglayn.

m.dh la-mid: bishkilid.

-da: (magac, dhedig, keli) jikir ku adkayn oo dhan walba ka shilid. Dh: jikirid.

m.dh (-syo, m.l) Mindi aan daab lahayn.

-da: (magac, dhedig, keli) wax badan midmid u dilid.

m.dh la-mid: dilindilqo.

(Filfilin-ta)

Dad cusub ama qalo ah, u jirxumayn, ximin, fiindhayn.

m.f.dh eeg filfili.

-ta: (magac, dhedig, keli) dad cusub ama qariib ah fiindhayn oo u jidhxumayn. Dh: ximin.

filfilin -ta: (magac, dhedig, keli) filfil ku darid.

-ta: (magac, dhedig, keli) xadhigga ugu muhiimsan dabinka. Findiliq baa ka magan dabinka.

(Gilgilid-da)

Xoog u ruxruxid; liillijin; lulid.

m.f.dh eeg gilgil². la-mid: gilgil¹.

vl. n. act of shaking someone ~ something

-da: (n) see [eeg] gilgilasho

-da: (magac, dhedig, keli) ruxitaanka wax aad loo lulo; xoog u ruuxid. Gilgiliddii dhul gariirka ayaan ka naxay. Dh: lululid, dhaqdhaqaajin.

de: act of shaking s.o. ~ s.t.

lx: gilgilid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: gilgilid

m.dh la-mid: gilgilid.

(Kilkilid-da)

Si xoog iyo dadaal leh, waran ama samayo u ruxid, u ridid; dedejin.

m.f.dh eeg kilkil².

-da: (magac, dhedig, keli) dab shidid oo balbalin.

(Miliilic-a)

Miliilicid.

miliilic¹: m.l Eegitaan isha lala sii raaco wax ay laabtu u bogtay. la-mid: miliilicid.

miliilic²: f.g1 (-cay, -cday) Wax ay laabtu u bogtay eegitaankooda isha la sii raacid.

m. n. compassionate ~ interested look

miliilic v. look at with compassion, desire ~ interest

(fal) si ujeeddo leh oo naxariisi ku jirto u eeg. Bal quruxda amadka millic. Dh: dhugo, day, milicso.

miliilic -a: (magac, lab, keli) eegmo yar oo wax la sii jalleeco. Miliilica hooyadu waa naxariis. Dh: daymo, eegid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhuubasho oo wax aad u miliilsan noqosho.

m.l Dhar jilicsan sida malkhabadda oo faraha ka siibanaya.

-da: (magac, dhedig, keli) dheecaan iyo yacarun xanuun la socdo yeelasho oo aad u bokoon. Nabarrada millilida waa laga ilaaliyaa.

-da: (magac, dhedig, keli) dheecaan iyo qoyaan yeelasho. Dh: millilid, milil

(Silsilid-da)

1. Sida wax la silsila hayo u gilgilid, u ruxruxid.

2. Salka ka kicin; wareer gelin; qasid.

m.f.dh eeg silsil².

-da: (magac, dhedig, keli) wareer gelid; salka ka kicin qasid: silsilid.

silsilid-da: (magac, dhedig, keli) isku dhedhejin oo cid kale isku nabid.

silsilid-da: (magac, dhedig, keli) gilgilid; ruxruxid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qabasho oo si wax loo ledgo isdhaafin oo isdaba marin. Wiliilin ayaa neef lagu legdaa.

m.dh la-mid: miririgleyn.

f.mg2 (-leeyay, -leysay) la-mid: miririglee.

m.dh Cayaar carruurtu dheesho oo inta lug kaliya ku istaagaan wareega cadeeyaan.

(Biig-ga)

Warqadaha turubka intaan midabka lahayn.

m.l.u 1. Warqadaha turubka inta u dhexeysa labaalaha ilaa shanlaha (ama tobanlaha). 2. Wax qiimo sidaa ah lahayn.

m. n., [collective] playing card of low value

-ga: (n) the low value playing cards from two till ten ~ [opposite of ran]

-ga: (magac, lab, keli) warqadaha turubka inta aan ranka ahayn, labaaluhu ugu hooseeyo tobanluhuna ugu sarreeyo. Biig ma haysataa?

de: playing card of low value

lx: biig

pd: (-ga)

ps: n0-m-col

xv: ace through five

key: biig

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid.

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid. m.f.dh, biilid.

m. n. maintenace money for daily expenses

biil v. give someone money for daily expenses, maintain

-ka: (n) maintenance (meyn-ta- nansi); as of a family, with the necessities of life; support (sa-poort) ~ masaariif.

biil -ay/shay: (v) provide for or maintain, by supplying with money or necessities

(fal) masruuf sii. Bahda weyn iyo bahda yar isku si u biil. Dh: quudi, biili.

biil-ka: (magac, lab, keli) nafaqo ama quud siin. Dh: masruuf.

m.l/dh 1. Nasiib wacan. 2. Sharaf wacan.

-da: (magac, dhedig, keli) tiro ama muuqaal yar. Daraawiish ninkii bili u filay, waw badownimo e'.

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar wiilal iyo hablo wada dheelaan oo la ciyaaro habeen iyo dharaarba. Waxa la ciyaaraa barqada intay xooluhu ku maqan yihiin xilli barwaaqeedka. Waxa kale oo la ciyaaraa aroosku marka uu cusub yahay ee uu afartan bixin.

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurtu ku ciyaaraan ul dheer iyo qori yar oo balan oo inta god la jeexo qoriga yar la dul dhigo ul kor loogu tuuro inta uu soo lalmanayana dhexda usha lagaga dhifto oo kolba inta uu godka ka fogaaday usha lagu dhereriyo laguna kala badiyo.

bili -ga: (magac, lab, keli) saaciido wanaag. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne. Dh: ayaan, nasiib.

bili-ga: (magac, lab, keli) marada haweenka inta u hoosaysa; xaynka haweenka.

Dhul tnadaxeed dhuuban

(n) an itemized list or statement of fees or charges.

xaashida biilka

/bill/ (n) 1. biil (rasiidka alaabta la gato iyo qiimahoodu ku dhigan yihiin) 2. sharci dawladeed (qodob) 3. lacagta warqadda ah.

Xisaab

/bil/ (n) 1. haanshithy sheeghassy beesothy lokoo fathaw (biil amy risiid). We pay the electricity bill every month. 2. beesothy haanshithy eh, sanuud ing haayny. 3. afky shimbirty. 4. shar'y amy heer dowly.