bilid

m.f.dh eeg biil².

-da: (magac, dhedig, keli) masruuf siin. Dh: quudin, biilin, biilis.

(Bilqid-da)

Kala firdhin; wax firirsan oo daadsan ka dhigid.

m.f.dh eeg biliq.

-da: (magac, dhedig, keli) weel buuxa, wax yar ka daadasho.

bilqid-da: (magac, dhedig, keli) wax kala daadsan ka dhigid; wax firidhsan oo murugsan ka yeelid. Bilqidda iyo baylahda reerka i dhibaysa.

m.f.dh eeg biqil². la-mid: biqil¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) soo bixidda abuurka ama shinnida marka dhulka rayska leh lagu aaso ama lagu saydho.

(Biid-ka)

Waxyar; in yar, xoogaa.

m.l 1. Wax aad u yar. 2. B. ah: xarrago badan oo dharkiisu hab gaar ah u tolanyahay (qof).

m.l 1. Wax aad u yar. 2. B. ah: xarrago badan oo dharkiisu hab gaar ah u tolanyahay (qof).

m. n. bit, morsel, a little

ka: (n) fashion (faashin) moodo, casri. Syn: style, mode, vogue

(tilmaame) qof xarraga badan.

biid: -ka: (magac, lab, keli) qof wax tar yar leh. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne.

de: bit, morsel, a little

lx: biid

pd: (-ka)

ps: n0-m

key: biid

m.l/dh 1. Nasiib wacan. 2. Sharaf wacan.

-da: (magac, dhedig, keli) tiro ama muuqaal yar. Daraawiish ninkii bili u filay, waw badownimo e'.

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar wiilal iyo hablo wada dheelaan oo la ciyaaro habeen iyo dharaarba. Waxa la ciyaaraa barqada intay xooluhu ku maqan yihiin xilli barwaaqeedka. Waxa kale oo la ciyaaraa aroosku marka uu cusub yahay ee uu afartan bixin.

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurtu ku ciyaaraan ul dheer iyo qori yar oo balan oo inta god la jeexo qoriga yar la dul dhigo ul kor loogu tuuro inta uu soo lalmanayana dhexda usha lagaga dhifto oo kolba inta uu godka ka fogaaday usha lagu dhereriyo laguna kala badiyo.

bili -ga: (magac, lab, keli) saaciido wanaag. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne. Dh: ayaan, nasiib.

bili-ga: (magac, lab, keli) marada haweenka inta u hoosaysa; xaynka haweenka.

-da: (magac, dhedig, keli) loox, bir iyo wixii la mid ah, ballaadhin oo wax labada dhinaca ka balan ka dhigid. Usha balidda waan ugu talagalay. baliil: (tilmaame) wax dadka oo dhan u muuqda; wax bannaanyaal ah; wax aan daah saarnayn. Xaajadani waa baliil oo cidna ka ma qarsoona. Dh: banyaal, bandharaareed.

(Bi'id-da)

1. Ba' ku dhicid; hoogid.

2. Tirmid; baabbi'id.

m.f.dh eeg ba'². la-mid: ba'id.

-da: (magac, dhedig, keli) ka tirid meeshuu ku yallay, ka baaba'a meeshii uu ku dhignaa. Bi'idda magacayga belo kama taagnee ka bogorka lagu ba'ay. Dh: baabi'id, tirtirid, masaxid.

bi'id-da: (magac, dhedig, keli) dhaqanxumo. Dh: baabi'id.

bi'id-da: (magac, dhedig, keli) xumaan oo si aan fiicnayn noqosho. Beerta bi'idda roob la'aan ayaa ugu wacan. Dh: bi'is.

(Bidid-da)

1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.

2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.

m.f.dh eeg bid. la-mid: badid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax baal leh hawada mariddiisa. Bidid markarto shinbir garab li'i. Dh: duulid, haadid, lalid, bidis.

bidid -da: (magac, dhedig, keli) iskood u gu'idda timaha. Bididda timaha bidaartaa ugu wacan. Dh: rifmid, bidis.

bidid -da: (magac, dhedig, keli) talo ama wax doorbidid.

(Bilad-ka)

Bisha dhalashadeeda ama bilaabashadeeda; bilasho.

m.l la-mid: bilasho.

vl. n. appearance of a new moon

-da: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah ciyaaraha jiibta, jaanta iyo sacabka keliya lagu dheelo, waana ciyaaraha ay wada dheelaan ragga iyo haweenku. Ciyaartani waxay caan ku tahay gobollada Bari, Nugaal iyo Waqooyi Galbeed.

bilad -ka: (magac, lab, keli) bisha dhalashadeeda. Biladka bishay la sugayaan carooska. Dh: bilasho. Biladdaya: magac loo baxsho gabadh quruxdeeda aawadeed la iska dhex arko sida muraayadda.

a: bilasho

de: appearance of a new moon

lx: bilad

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: bilad

(Bilic-da)

Muuqaal indhuhu u bogaan oo jeclaystaan; qurux.

m.dh Muuqaal indhuhu u bogaan oo ay aad u jecleystaan.

m.dh Muuqaal indhuhu u bogaan oo ay aad u jecleystaan.

f. n., [abstract] prettiness, beauty

-da: (n) beauty (biyuuti); grace (gareeys); ~ qurux, bilicsami

-da: (magac, dhedig, keli) muuqaal qurux badan oo isha soo jiita.

de: prettiness, beauty

lx: bilic

pd: (-da)

ps: n0-f-abs

key: bilic

(Bilig-ta)

Iftiin ama dhalaal yar oo muuqashadiisa iyo qarsoomiddiisu isu dhow yihiin; big; bidhaan; walac.

m.dh.sh.r If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; big.

m.dh.sh.r If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; big.

f. n. twinkle, blinking, flashing

bilig v. twinkle

-ta: (magac, dhedig, keli) lagu tusmeeyo if yar oo hal mar meel fog ka bildhaamay. Hillaac bilig yidhi harraad ma baxshee, muxuu hormarkaagu ii tari. Dh: bidh!

f.g1 (-lqay, -liqday; -lqi) Wax, wax si aan habeysnayn meel ugu firirsan ka dhigid.

f.g1 (-lqay, -liqday; -lqi) Wax, wax si aan habeysnayn meel ugu firirsan ka dhigid. m.f.dh, bilqid.

v. scatter, put in disarray

-da: (magac, dhedig, keli) in yar oo weel buuxa ka daadata. Biliq yar oo caano ah ayaa halkaa ku daadatay. Dh: balaq.

de: scatter, put in disarray

lx: biliq

pd: (bilqay)

ps: v1=

key: biliq

(Bilis-ta)

1. Cid wanaagsan ka dhashay; gob; dhalad; xor.

2. Haween; dumar; dheddigood.

m.dh.u 1. Bulshada inteeda aan xag dhaqameed wax dhaliil ah isir u lahayn. 2. B. ah: qof aan xag dhaqameed wax dhaliil ah isir u lahayn. 3. B. xaawo: haween.

m.dh.u 1. Bulshada inteeda aan xag dhaqameed wax dhaliil ah isir u lahayn. 2. B. ah: qof aan xag dhaqameed wax dhaliil ah isir u lahayn. 3. B. xaawo: haween.

f. n. noble, well-off, high-caste, free-born person

bilis [feminine] n., [collective] women, womankind

-ta: (n) women (wi-men); women considered as a group; womenkind ~ dumar, bilis-xaawalay, haween, naago

-ta: (magac, dhedig, keli) bilid ku samayn.

bilis-ta: (magac, dhedig, keli) qoys wanaagsan ka dhashay. Bilis buu ka soo jeedaa dadnimada lagu yaqaanno. Dh: xor, gob, dhalad.

bilis-ta: (magac, dhedig, keli) bidhid ku samayn oo kor u qaadis. Bilis baa wax lagu qaadi jirey oodda jiiddada ahi.

bilis-ta: (magacwadareed) dhedigoodka aadamaha oo aan kala reeb lahayn, yar iyo weyn. Dh: dumar, haween, gambooleey, xaawaley, bilisxaawo.

نبيل

(Biqid-da)

Baqdini gelid; cabsasho.

m.f.dh eeg baq². la-mid: baq¹ (2), baqid, biqitin.

(Birid-da)

Iftiin yar oo meel ka bilig yiraahda; daarmid; hurid; shidmid; hillaacid.

m.f.dh eeg bir³.

vl. n. sparkling

-da: (magac, dhedig, keli) eeg bidhid.

de: sparkling

lx: birid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: birid

(Bixid-da)

1. Meel (gudo, dhex...) ka tegid.

2. (ganacsi) gadmid, iibsamid; dhalid.

3. (xoolo) dhimasho.

4. Caloolbixid, shubmid, falmid, dooxmid.

5. (dhir, time, dab, qaylo, ...) soo dheeraan; korid. 6. Muuqasho; arkid.

m.f.dh eeg bax.

to trip

vl. n. going, departing; act of withdrawing; exit

bixid vl. n. rising; shoots (of grain); shooting up out of the ground (plants)

-da: (n) the act of leaving; departure (di baarjar) ~ bixitaan

bixid -da: (n) the act of growing [for example, a plant] ~ baxid

-da: (magac, dhedig, keli) meel guda ah ama aad ku dhex jirtey ka tegiddeed. Dh: bixis.

bixid-da: (magac, dhedig, keli) samaysanka iyo ururitaanka subagga ciir la lulayo. Dh: bixis.

مُغَادَرَة، ذَهَابِ، خُرُوجٍ

m.f.dh eeg bul².

-da: (magac, dhedig, keli) bul ka dhigid maydha, xaskul iyo waxii la mid ah, feedhfeedhid ama tumid. Dh: bulis.

bulid-da: (magac, dhedig, keli) cunid wax laguu yareeyey. Bulid horey ku joogtaye, baahi may qabine.

(Dilid-da)

1. Fal geeri ama dhimasho keena falid; naf goyn.

2. Dagaal cid wax ku yeelid; farasaarid; garaacid; tumid.

m.f.dh eeg dil². la-mid: dilniin.

-da: (n) the act of killing or beating

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, nafta ka saarid; qudha ka jarid. Dh: dilis.

dilid -da: (magac, dhedig, keli) ilmo yar, xawdin oo yara xanuunin. Dh: ulayn.

(Filid-da)

Malayn, moodid; u qaadsasho; ku wadid; qabid.

m.f.dh eeg fil². la-mid: filitaan (1).

-da: (magac, dhedig, keli) wax rajayn. Li: filanwaa.

(Hilid-da)

Alaabo, kd., dusha iska saarsaarid; taallayn; meel tuumin.

m.f.dh eeg hil².

-da: (magac, dhedig, keli) xaabo iyo wax la mid ah, rasayn oo si habaysan isku duldhigid. Dh: taallayn, nidaamin.

hilid -da: (magac, dhedig, keli) wax af bannaan afka ka aabudhid oo ka awdid. Dh: hilis, daboolid, daboolis, aabudhis, aabbudhid.

(Iilid-da)

Barbar u leexin.

m.f.dh eeg iil².

-da: (magac, dhedig, keli) dhinac u leexin.

(Jilid-da)

1. Qof aan ciddiisii la joogin oo badanaa waxbarana haya (arday, xer), hayn, cunno siin; qof cid ku taxan, ka yeelid.

2. Canjilid; dhaajin.

3. Kaltirin; miilayn.

m.f.dh eeg jil². la-mid: jil¹ (5).

m. n. binding, cover, wrapper

-da: (magac, dhedig, keli) xerow ama arday waxbarta dhuuni siin.

jilid-da: (magac, dhedig, keli) marka la matalayo wax aan run ahayn sida filin.

de: binding, cover, wrapper

lx: jilid

pd: (-ka)

ps: n2a-m

see: jildi

key: jilid

m.f.dh eeg mil².

-da: (magac, dhedig, keli) wax milmay ka dhigid; adke hoore u beddelid. Dh: milis.

(Xilid-da)

Xil saarid, xiloodin.

m.f.dh eeg xil².

-da: (magac, dhedig, keli) xil guur ama xil masuuliydeed saarid.