biliary

s.m. - bilyaardi.

/milateri/ (n) ciidan (milatari).

Labaale

/baaynari/ (adj) lammaane ah (labo loo isticmaali karo, labo u kala bixi kara)

/baaynari/ (adj) lammaaly eh amy lammy sheey ku suubsyng.

/biliiri/ (adj) indhuhu guduuteen (00 aan wax ka arki karin)

v.tr. tababarid.

/oogsilyari/auxiliaries; (n) 1. caawiye (gargaare); taageero leh. e.g. a nursing auxiliary (adj) 2. siyaado ah ama markii loo baahdo la isticmaalo.

Kaalmayn

/bilyardis/ (n) — ciyaarta bilyaardiga (miiska iyo ulaha lugu dheelo)

/bilyardis/ (n) dheely bilyaardighy oo ully i shiitho boojothy lyky dheelaw.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof dumara oo la guursadey oo yabyabato ah.

(Bilisayn-ta)

1. Bilis ka dhigid; xorayn.

2. Gudid (gabdho).

m.f.dh eeg bilisee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dumar ka dhigid. Bilisaynta dumarkoo kaluu ka dhigay raganimadi doobeede. Dh: naagayn.

bilisayn -ta: (magac, dhedig, keli) gabar da' yar gudid; xalaalaynta gabadh yar. Dh: gabdhaggudid.

-ka: (magac, lab, keli) bilis iyo qurxin heersare ah.

bilitaan -ka: (magac, lab, keli) sare u qaaditaan.

v.intr. - birqid, dhaldhalaalid.

/Kalinari/ (adj) ku habboon © wax-karinta ama jikada.

v.tr. - musaafirin.

v.tr. - dhalid, (gaar ahaan xayawaanka).

s.m. - kun malyan.

s.m. - askari.

v.intr. - si laxaad leh uga qayb gelid.

milliard, n.m. - kun malyan: 1 000 000 000.

/obishu ari/ (n) warbixin ku saabsan tacsi iyo taariikh-nololeedka qofka xijaabtay.

v.tr.- qaadid.

/solateri/ solitarily;(adj) keli ah (aan la wehelin); keli ahaansho.

a., gooni ah, keli ah.

v.tr. - liidid.

v.tr. - dheellitirid, miisaamid, cabbirid.

v.tr. - taagdarraynsiin.

/familyarli/ (adv) si-furfuran, si-macruufnimo badani ku-jirto.

v.tr. - kicin, dagaal u diyaarin.

/sab sidhiyari/ (adj) 1. raacsan (laan ama arin farac ah oo kale) (adj) 2. shirkad hoos-timaadda ama ka farcanta shirkad weyn.

(Biir-ta)

Gaas ur gaar ah oo waabaayaysan leh oo lagu dhinto; neecaw ur jaadkaas ah leh oo lagu biiroodo oo meelaha qaarkood, sida ceelasha gudohooda ka samaysanta.

biir¹: m.l Nooc khamriga ka mid ah oo aan alkolo badan lahayn.

biir²: m.dh 1. Neef sun ah oo ur gaar ah leh oo ceelasha aan muddo laga cabin marmar yeeshaan. 2. Wax aad u khamiiray. 3. Caano aad u dhanaan.

biir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax intay ahaayeen ka badasho. 2. Ku b.: wax tiradooda kordhin. 3. Ku b.: cid ka mid noqosho.

biir¹: m.l Nooc khamriga ka mid ah oo aan alkolo badan lahayn.

biir²: m.dh 1. Neef sun ah oo ur gaar ah leh oo ceelasha aan muddo laga cabin marmar yeeshaan. 2. Wax aad u khamiiray. 3. Caano aad u dhanaan.

biir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax intay ahaayeen ka badasho. 2. Ku b.: wax tiradooda kordhin. 3. Ku b.: cid ka mid noqosho. m.f.dh, biirid.

v. increase, multiply; ferment

biir m. n., (mass n.): beer

biir [feminine] n., (mass n.): brackish, impure water

-ay tay (v) 1. accumulate (a ku mileeyt); pile up. 2. join (jooyn) Ex: waxuu ku biiray ciidamada; he joined the army.

biir -ta: (n) beer (biir) ~ khamri

biir -ta: (n) fermented water with poisonous gas, especially a watering place [well]

(fal) intii la joogay iyo heerkii la taagnaa ka sii bado. Xoola aan la baylah tirin ma biiraan. Dh: korodh.

biir: (fal) ku ku darsan dad ama urur, ka mid nogo. Ku bir oo kaaley ka mid noqo bulsha weynta.

biir-ka: (magac, lab, keli) caano aad u dhanaan. Dh: watabiir, jinaw, karuur.

biir-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah farshada ama khamrida. Biir bilaa denbi ahi ma jiro.

biir-ta: (magac, dhedig, keli) ur aad u qadhmuun; ur ceelka in badan dhoobnaa yeesho, lagu dhinto. Biir buu noqday ceelkii.

m.l/dh 1. Nasiib wacan. 2. Sharaf wacan.

-da: (magac, dhedig, keli) tiro ama muuqaal yar. Daraawiish ninkii bili u filay, waw badownimo e'.

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar wiilal iyo hablo wada dheelaan oo la ciyaaro habeen iyo dharaarba. Waxa la ciyaaraa barqada intay xooluhu ku maqan yihiin xilli barwaaqeedka. Waxa kale oo la ciyaaraa aroosku marka uu cusub yahay ee uu afartan bixin.

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurtu ku ciyaaraan ul dheer iyo qori yar oo balan oo inta god la jeexo qoriga yar la dul dhigo ul kor loogu tuuro inta uu soo lalmanayana dhexda usha lagaga dhifto oo kolba inta uu godka ka fogaaday usha lagu dhereriyo laguna kala badiyo.

bili -ga: (magac, lab, keli) saaciido wanaag. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne. Dh: ayaan, nasiib.

bili-ga: (magac, lab, keli) marada haweenka inta u hoosaysa; xaynka haweenka.

(fal) cid kale, isha ku mud; cid kale, ku legad isha. Dh: cawri, dhabo, ilee.

ilay: (fal) iftiin u yeel; mugdiga ka saar. Dh: ifi.

/layar/ (n) beenloow, beenaale.

n., beenaale, -ihi, beenawaas, -ki.

s.f. - nuujiso (ilma ayan dhalin).

(fal) balaayo iyo baas ku samee. Inkastoo loo baago, loo sheego barwaaqo, dad bay meeli bugtaa, Allahayaw ku belee. Dh: belee, balee.

v.tr., (place in ambush) ku hatati, dumi.

m.l la-mid: dubayo.

nickname-m shorter and small-framed; sedentary person

m.l (-rayaal, m.l/dh) Nooc qalimada ka mid ah oo khad fadhida ku jirto.

m.l (-rayaal, m.l/dh) Nooc qalimada ka mid ah oo khad fadhida ku jirto.

m. n. pen, ball-point pen, byro

biiraha: (n) ballpoint pen ~ qalin biire

de: pen, ball-point pen, byro {It}

lx: biire

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: biire

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si tiradoodu u badato uruurin. 2. Wax inta uu yahay wax kale oo la nooc ah ku kordhin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax si tiradoodu u badato uruurin. 2. Wax inta uu yahay wax kale oo la nooc ah ku kordhin. m.f.dh, biirin.

v. increase, add to, accumulate

(fal) in ku dar oo kordhi. Mishaharka dadka u biiri. Dh: kordhi.

de: increase, add to, accumulate

lx: biiri

pd: (biiriyey)

ps: v2a=

key: biiri

(Biira-da)

Wax ka kooban waxyaalo laysku dardaray oo la biiriyey.

m.dh Cunto, lacag iyo wixi lamida oo in yarba meel laga keenay si loo siyo cid baahan.

m.dh Cunto, lacag iyo wixi lamida oo in yarba meel laga keenay si loo siyo cid baahan.

f. n. accumulation, collection

-da: (magac, dhedig, keli) wax dheeri ah.

biiro -da: (magac, dhedig, keli) xoolo dad kala duwan laga soo guray si cid baahi gaar ah qabta loogu caawiyo. Reerka baradii ka gubatay biiro ha loo guro. Dh: qaaraan, baaho, xirsi, qaraamaad, dhawrto, qaadhaan.

de: accumulation, collection

lx: biiro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: biiro

(preffix) -less; without; lacking ~ la'aan, billaa

(Bilad-ka)

Bisha dhalashadeeda ama bilaabashadeeda; bilasho.

m.l la-mid: bilasho.

vl. n. appearance of a new moon

-da: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah ciyaaraha jiibta, jaanta iyo sacabka keliya lagu dheelo, waana ciyaaraha ay wada dheelaan ragga iyo haweenku. Ciyaartani waxay caan ku tahay gobollada Bari, Nugaal iyo Waqooyi Galbeed.

bilad -ka: (magac, lab, keli) bisha dhalashadeeda. Biladka bishay la sugayaan carooska. Dh: bilasho. Biladdaya: magac loo baxsho gabadh quruxdeeda aawadeed la iska dhex arko sida muraayadda.

a: bilasho

de: appearance of a new moon

lx: bilad

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: bilad

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la bilay ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la bilay ahaansho. m.f.dh, bilnaan.

magac loo baxsho gabadh quruxda abuurka ay u dheertahay lebbis iyo qalab lagu bilay.

(tilmaame) wax qurxoon; wax la qurxiyay. Marwo bilan baro loogu hoydaa. Dh: bilicsan.

(Bilaw-ga)

Wax la fala hayo qaarkiisa ugu horreeya; unug; abuur.

v. begin, start

bilaw vl. n. beginning, start

name-m beginning, start. Lit: first born son, the elder (sometimes written as Billaw). Syn: Bilow

-ga: (n) starting (istaarting); novice (noovas); beginning (bi gin ning) ~ bilow, billaw

magac loo baxsho wiilka curadka ah.

(fal) meel wax ka unkamo u samee; kow ka qaad oo hawl socodsii.

bilaw-ga: (magac, lab, keli) ambaqaadka u horreeya; gudagalidda hawsha ee u horreeya. Hawshu imika ayay bilaw tahay.

(Bilic-da)

Muuqaal indhuhu u bogaan oo jeclaystaan; qurux.

m.dh Muuqaal indhuhu u bogaan oo ay aad u jecleystaan.

m.dh Muuqaal indhuhu u bogaan oo ay aad u jecleystaan.

f. n., [abstract] prettiness, beauty

-da: (n) beauty (biyuuti); grace (gareeys); ~ qurux, bilicsami

-da: (magac, dhedig, keli) muuqaal qurux badan oo isha soo jiita.

de: prettiness, beauty

lx: bilic

pd: (-da)

ps: n0-f-abs

key: bilic

(Bilid-da)

1. Kor u qaadid.

2. Qurxin.

m.f.dh eeg bil².

-da: (magac, dhedig, keli) wax suusuubbin oo qurxin.

bilid-da: (magac, dhedig, keli) wax bidhid oo kor u qaadid. Bilid buu ku qaaday ooddii loo dhiibay.

(Bilig-ta)

Iftiin ama dhalaal yar oo muuqashadiisa iyo qarsoomiddiisu isu dhow yihiin; big; bidhaan; walac.

m.dh.sh.r If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; big.

m.dh.sh.r If, inta muuqda durbadiiba qarsooma; big.

f. n. twinkle, blinking, flashing

bilig v. twinkle

-ta: (magac, dhedig, keli) lagu tusmeeyo if yar oo hal mar meel fog ka bildhaamay. Hillaac bilig yidhi harraad ma baxshee, muxuu hormarkaagu ii tari. Dh: bidh!

f.g1 (-lqay, -liqday; -lqi) Wax, wax si aan habeysnayn meel ugu firirsan ka dhigid.

f.g1 (-lqay, -liqday; -lqi) Wax, wax si aan habeysnayn meel ugu firirsan ka dhigid. m.f.dh, bilqid.

v. scatter, put in disarray