bilcamid

m.f.dh eeg bilaaban. la-mid: billaabmid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax bilawday noqosho.

(Ballamid-da)

Wax isku ogaansho; ballan dhigasho: wacad isu gelid.

m.f.dh eeg ballan². la-mid: ballan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hawl, shir ama wax kale, bal u qabsasho. Ballamid baynu isku ogayn.

(Bilaabid-da)

Bilaw u yeelid; ku dhaqaaqid; abuurid; curin.

m.f.dh eeg bilow². la-mid: billaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel wax unkamo u yeelid. Bilaabid fiican baad ku bilowday. Dh: dhaqaajin, curin, ambaqaadid.

m.f.dh eeg bitaan.

(Bulaamid-da)

Hadal bulaan ah ku hadlid.

m.f.dh eeg bulaan². la-mid: bulaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hugmid oo hadal badan oo aan kala qeexnayn ku hadaaqid Nin buka bulaamid ma seego.

(Bulxamid-da)

Bulxan samayn, hadal farax iyo qosol leh, badin.

m.f.dh eeg bulxan².

-da: (magac, dhedig, keli) hadal faraxad leh ku hadlid. Bulxamiddu bilaash maahee waa farxad bilowgeede.

(Fillamid-da)

Dhib ama hawl ama wax la bixina hayo, dad badan wadaajin, u qaybin; xisaabtamid, dhabiiltamid.

m.f.dh eeg fillan². la-mid: fillan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) hawl la bixinayo, dad badan wadaajin, u qaybin.

m.dh la-mid: mitamid.

m.f.dh eeg tidcan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax tidcan noqosho.

m.dh la-mid: bilaabmid.

m.f.dh eeg ballaqan¹.

(Bidhaamid-da)

Bidhaan muuqata yeelasho.

m.f.dh eeg bidhaan². la-mid: bidhaan¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) bidhaan muuqata yeelad. Dh: iftiimid, bildhaamid.

(Biirsamid-da)

Wax aayar aayar layska dabaggeeyey oo ururay oo batay noqosho; kordhid; badasho.

m.f.dh eeg biirsan¹.

vl. n. act of increasing, intensifying

-da: (magac, dhedig, keli) qunyar u sii kordhid, aayar aayar sii biirid. Biirsamid malaha ganacsigu sannadka. Dh: kordhid, badasho.

de: act of increasing, intensifying

lx: biirsamid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: biirsamid

-da: (n) beauty (bi-yuuti); handsomeness, bonniness, prettiness; good looks ~ qurux

m.dh la-mid: bilaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) gudagalidda hawl hor leh. Billaabidda hawsha adaa lagaa sugayaa billaabmid-da: (magac, dhedig, keli) wax aan hore loo samayn, curasho.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal cilaaq iyo muran ah oo badan, ku hadlid. Dh: cilaaqtamid.

(Dillaamid-da)

Wax weyn oo culus ama badan, iyagoo isku duuban xoog doc ugu dhicid, ama ugu leexasho: aguugid; (ama dullaamid).

m.f.dh eeg dillaan². la-mid: dillaan¹ (2), dullaamid, dullaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ciirid oo dhan u aguugid. Dh: dullaamid. dillaamo-da: (magac, dhedig, keli) dhan oo loo ciiro kolka culays badan la sido.

m.dh la-mid: halmaamid.

-da: (n) forgetting (feer-get-ting) ~ halmaamid, helmaamid, ilaawid, hilmaan

-da: (magac, dhedig, keli) xusuusan waa; ilaawid; illoowid.

m.dh la-mid: jalladmid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax sidii liillin ah noqosho.

m.f.dh eeg milaalan¹.

(Tilmaamid-da)

Tilmaan u yeelid.

m.f.dh eeg tilmaan². la-mid: tilmaanid.

-da: (magac, dhedig, keli) tilmaam ka bixin; wax lagu garto u eyelid ama ka sheegid. tilmaamitaan -ka: (magac, lab, keli) siduu yahay iyo meeshu yahay sheegitaanka.

(Xilqaamid-da)

(is xilqaamid) xil isa-saarid; hawl u kicid, isu dirid, ku dadaalid.

m.f.dh eeg xilqan². la-mid: xilqaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dan guud iskaa isku dirid oo isku xilsaarid. Hawshu is xilqaamid bay ku wanaagsan tahay. Dh: is dirid.

(Bilad-ka)

Bisha dhalashadeeda ama bilaabashadeeda; bilasho.

m.l la-mid: bilasho.

vl. n. appearance of a new moon

-da: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah ciyaaraha jiibta, jaanta iyo sacabka keliya lagu dheelo, waana ciyaaraha ay wada dheelaan ragga iyo haweenku. Ciyaartani waxay caan ku tahay gobollada Bari, Nugaal iyo Waqooyi Galbeed.

bilad -ka: (magac, lab, keli) bisha dhalashadeeda. Biladka bishay la sugayaan carooska. Dh: bilasho. Biladdaya: magac loo baxsho gabadh quruxdeeda aawadeed la iska dhex arko sida muraayadda.

a: bilasho

de: appearance of a new moon

lx: bilad

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: bilad

(Bilid-da)

1. Kor u qaadid.

2. Qurxin.

m.f.dh eeg bil².

-da: (magac, dhedig, keli) wax suusuubbin oo qurxin.

bilid-da: (magac, dhedig, keli) wax bidhid oo kor u qaadid. Bilid buu ku qaaday ooddii loo dhiibay.

m.dh (cilmiga naflayda) Nooc shimbiraha ka mid ah, midab bay ah leh, badanaaba ku nool guryaha iyo beeraha agtooda.

m.dh (cilmiga naflayda) Nooc shimbiraha ka mid ah, midab bay ah leh, badanaaba ku nool guryaha iyo beeraha agtooda.

-da (magac, dhedig, keli) nooc shimbiraha ka mid ah oo midab bey ah leh oo badanaa ku nool guryaha iyo beeraha agtooda.

-da: (magac, dhedig, keli) wax wax kale la jaad ah.

-da: (magac, dhedig, keli) maro adag oo cutub laga sameeyay oo dharka laga tolo. Balcad bay ardaydu xidhan tahay.

(Biciid-ka)

Ugaarta waaweyn oo Afrika jaad ka mid ah: wuxuu lee yahay geeso dheerdheer oo toostoosan oo dib u jeeda.

m.l Jaad ugaarta waaweyn ka mid ah, leh midab dacar ah, geeso dhaadheer oo toosan, bogcad iyo labo diillimood oo madow oo dhinacyada ku yaal.

m.l Jaad ugaarta waaweyn ka mid ah, leh midab dacar ah, geeso dhaadheer oo toosan, bogcad iyo labo diillimood oo madow oo dhinacyada ku yaal.

m. n. oryx (African antelope)

-ka: (n) male oryx (oorikis); buck (bak)

-ka: (magacwadareed) ugaadh weyn ee Afrika ku nool nooc ka mid ah. Waxay leedahay geeso dhaadhdheer oo toostoosan oo dib u jeeda oo ay dumarku murjinka dhigaha iyo udbaha qodinka loogu qodo daab uga dhigtaa.

biciid -ka: (magac, lab, keli) dhedigga ugaadha guud ahaan loo yaqaan biciid.

de: oryx (African antelope)

lx: biciid

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: biciid

-da: (magac, dhedig, keli) gardarraysi iyo dandaansi. Biicidda waa lagu dhintaa. Dh: biicis.

m. n. country, territory, land

bw: Arabic

de: country, territory, land

lx: bilaad

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: bilaad

(Bilcan-ta)

Naag la guursadey; haweeney; (ama bilcaan).

bilcan¹: m.dh.u Haweeney la guursaday. la-mid: bilcaan.

bilcan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Bilcan ka dhigid; guursasho.

m.dh.u Haweeney la guursaday. la-mid: bilcaan.

f. n. married woman; lady

bilcan v. marry, take a husband

-ta: (magac, dhedig, keli) haweeneyda iyada oo bikir ah la guursaday. Bilcan dumar ah bannaan iyo bahal looma dhaafo. Dh: bilcaan, marwo.

(Bilcil-ka)

Geed weynaada oo qodxo xanan ah yeesha, dhirta dawadana ka mid ah.

m.l (bilcil/-llo, m.dh) Geedaha waaweyn oo daawada leh nooc ka mid ah oo leh laamo kala baxsan, qodxo yaryar oo qaroofan, caleemo yaryar iyo mayrax rarada laga sameysto.

m.l (bilcil/-llo, m.dh) Geedaha waaweyn oo daawada leh nooc ka mid ah oo leh laamo kala baxsan, qodxo yaryar oo qaroofan, caleemo yaryar iyo mayrax rarada laga sameysto.

m. n. large thorny tree species (used medicinally)

[BILEL, BEL-EL, BILIL]: Acacia mellifera 63, A. senegal 04,Albizia obbiadensis 10, Parkinsonia scioana 01

(Bilil) All.Som. Acacia mellifera (Vahl) Benth. Mimosaceae.

C, Og Acacia ogadensis Chiov. Mimosaceae.

May, S Bauhinia ellenbeckii Harms. Caesalpinaceae.

C Parkinsonia sciona (Chiov.) Brenan. Caesalpinaceae.

nickname; name-m he who born near the large thorny tree used medicinally; medicine man; herbalist

-ka: (n) a large bushy tree

-ka: (magac, lab, keli) geed godxeed ka mid ah dhirta waaweyn oo ka tirsan bahda xananka. Bilcil faraq ku yaal bay tiqiin, baariga u saare.

de: large thorny tree sp. (used medicinally)

lx: bilcil

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: bilcil

-ka: (magac, lab, keli) eeg bilcil.

(Billad-da)

Cad yar oo fidsan oo ah dahab, lacag, ama wax kale oo astaan ama hadal ku kor qoran yihiin, oo ama arrin weyn oo dhacday lagu xuso ama abaalgud loo bixiyo.

m.dh (-do, m.l) Gabal yar, fidsan, wareegsan oo dahab, qalin, maar iyo wixi lamida middood ka samaysan oo astaan ama hadal inta lagu qoro abaalgud ahaan lo baxsho.

m.dh (-do, m.l) Gabal yar, fidsan, wareegsan oo dahab, qalin, maar iyo wixi lamida middood ka samaysan oo astaan ama hadal inta lagu qoro abaalgud ahaan lo baxsho.

f. n. medal

-da: (n) [Pl. billado-billadaha] medal (medhal)

-da: (magac, dhedig, keli) walax yar oo fidsan oo dahab, maar, lacag, iyo waxii la mid ah ka samaysan oo uu hadal ujeeddo leh ku qoranyahay ama astaan oo dawlad ama urur gaar u leeyahay lagu dhigo oo abaalgud looga dhigo ruux la maamuusayo oo wax soo qabtay ama gobonimo u soo halgamay.

de: medal

lx: billad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: billad

(Bilqid-da)

Kala firdhin; wax firirsan oo daadsan ka dhigid.