biki

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoog iyo dhibaato gaarsiin; hoojin, beleyn. 2. Hawl, arrin iyo wixi lamida si gurracan u fulin. 3. “Ka bi'i”: wax meel ku yaal ka tirid; baabi'i.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoog iyo dhibaato gaarsiin; hoojin, beleyn. 2. Hawl, arrin iyo wixi lamida. si gurracan u fulin. 3. Ka bi'i: wax meel ku yaal ka tirid; baabi'i. m.f.dh, bi'in.

-yey / say: (v) 1. smear (ismiir) Ex: walax wasakh ah baa lagu bi'iyey; he was smeared with dirty substance. 2. spoil (ispooyl) ~halee

(fal) ka masax meeshii uu ku yaallay. Ka bi'i looxa khadka. Dh: baabi'i, tirtir.

bi'i: (fal) jar ka tuur, ka lumi dhaqanka fiican, dhib iyo dhibaato u gayso, dhibdhac ku keen. Hablayahow diintii ka baydhee, dhaqankii bi'isee, maad is badhqabataan. Dh: lumi, baabi'i, hallee. Li: toosi, hagaaji, wanaaji.

de: spoil, ruin; obliterate, erase, wipe out rw: ba'

lx: bi'i

pd: (bi'iyey)

ps: v2a=tr

key: bi'i

/baayk/ (n) bushkeleety.

bikh! (tilmaame) lagu tusmeeyo cadho degdeg ah. Inaga oo aan la hadal buu bikhyiri.

m.l/dh 1. Nasiib wacan. 2. Sharaf wacan.

-da: (magac, dhedig, keli) tiro ama muuqaal yar. Daraawiish ninkii bili u filay, waw badownimo e'.

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar wiilal iyo hablo wada dheelaan oo la ciyaaro habeen iyo dharaarba. Waxa la ciyaaraa barqada intay xooluhu ku maqan yihiin xilli barwaaqeedka. Waxa kale oo la ciyaaraa aroosku marka uu cusub yahay ee uu afartan bixin.

bili-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurtu ku ciyaaraan ul dheer iyo qori yar oo balan oo inta god la jeexo qoriga yar la dul dhigo ul kor loogu tuuro inta uu soo lalmanayana dhexda usha lagaga dhifto oo kolba inta uu godka ka fogaaday usha lagu dhereriyo laguna kala badiyo.

bili -ga: (magac, lab, keli) saaciido wanaag. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne. Dh: ayaan, nasiib.

bili-ga: (magac, lab, keli) marada haweenka inta u hoosaysa; xaynka haweenka.

m.l la-mid: beni.

-da: (magac, dhedig, keli) in aad u yar oo aan qiimo badan lahayn oo lacag ah. Dh: beesad. binii'aadannimo-da: (magac, dhedig, keli) eeg banii'aadannimo.

f.g2 (-iyay, -isay) Dab iyo wixi lamida holcin.

v. start a fire, give off light

-yey -say: (v) make fire huri

(fal) dab yar shid. Ayeeyadaa dabka u biri oo dheriga u saar. Dh: daar, huri, bidhi. Li: demi, bakhtii, baqtii.

de: start a fire, give off light

lx: biri

pd: (biriyey)

ps: v2a=

key: biri

biti¹: m.l Nasiib; hoodo.

biti²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax sida buda iyo wixi lamida oo aan culays badan lahayn dabayl raacin.

biti¹: m.l Nasiib; hoodo.

biti²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax sida buda iyo wixi lamida oo aan culays badan lahayn dabayl raacin. m.f.dh, bitin.

v. cause to fly; raise dust; drive fast

-ga: (n) luck (laak)-, fortune (foor-jun); lot (Zant); fate (feeyt); chance (jaanis) ~ hoodo, cawo, nasiib

biti -yey / say: (v) cause something to fly

-ga: (magac, lab, keli) nin la addoonsado. Dh: bidde.

biti-ga: (magac, lab, keli) qof wuxuu farta saaraaba u hagaago oo ku guulaysta noloshiisa. Dh: nasiib, ayaan, hoodo, doobir.

de: cause to fly; raise dust; [fig.] drive fast rw: bid

lx: biti

pd: (bitiyey)

ps: v2a=tr

key: biti

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel uu joogay ama yaallay ka saarid. 2. Wax sida musmaar qodax iyo wixi lamida meel uu ku mudnaa ka siibid. 3. Wax halis ka badbaadin. 4. Qof, wax uu hayey cid kale siin. 5. Dab iyo wixi lamida shidid. 6. Magac u b.: nafley, meel iyo wixi lamida magacsiin. 7. Wax u b.: qof dhintay wardi ama sadaqa u hibayn. 8. Isu b.: wax kala qoqoban isufurid. 10. Isu b.: laba qof tartansiin. 11. Kala b.: kala saar. la-mid: bixi.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel uu joogay ama yaallay ka saarid. 2. Wax sida musmaar qodax iyo wixi lamida meel uu ku mudnaa ka siibid. 3. Wax halis ka badbaadin. 4. Qof, wax uu hayey cid kale siin. 5. Dab iyo wixi lamida shidid. 6. Magac u b.: nafley, meel iyo wixi lamida magacsiin. 7. Wax u b.: qof dhintay wardi ama sadaqa u hibayn. 8. Isu b.: wax kala qoqoban isufurid. 10. Isu b.: laba qof tartansiin. 11. Kala b.: kala saar. m.f.dh, bixin.

v. take out, remove, extract, put ~ bring out; make someone go out, send out

bixi v. pay (out); give (order ~ command), issue, produce

bixi v. save, rescue

bixi v. make something grow ~ appear; produce; kindle, start a fire

-yey I say: (v) 1. pay (peey). Ex: waxaad bixisaa $ 5.00 doolar; you pay $5.00 dollars 2. issue (ish-uu); give out. 3. rescue (reskiyuu); set free, save from danger ~ badbaadi

(fal) ku deeq maalkaaga; xoolo ku yabooh; dar Alle u dhiib. Maalkaad bixinaysid daro Alle u bixi. Dh: muquuni, hur.

bixi: (fal) geed, midho, caleemo iyo xabag dhal oo soo saar.

bixi: (fal) afaaf, albaab ama irrid iyo waxii la mid ah ka foofi oo ka sii daa.

bixi: (fal) war qarsoonaa shaaca ka qaad.

bixi: (fal) badbaadinta ama difaaca cid halis ku jirta. Dh: nabadgeli, samatabixi.

bixi: (fal) gabadh cid u soo fadhiisatay sii oo u guuri. Gabadhadii curad bixiyey maanta.

bixi: (fal) «ka ka saar wax meel gudo ah iyo waxii la mid ah ku jira. Wiilka isha saxarka ka bixi.

bixi: (fal) «iska salaad wakhtigeedii taaganyahay. tuko. Salaadda cishaha iska bixi oo dabeed seexo.

bixi: (fal) (soo ~) wax meel gudo ah ku jira, barraxa soo dhig oo soo saar. Odayga barkadda ka soo bixi

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: faki.

v. let slip, cause something to fall, let escape

-yey -say: (v) expand (ikis paandh); enlarge (en laarji)

(fal) bixi oo ka sii daa. Dh: faki.

de: let slip, cause s.t. to fall, let escape

lx: fiki

pd: (fikiyey)

ps: v2a=

key: fiki

-da: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah midhaha oo u eg misirka.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax in yar durkin.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax in yar durkin. m.f.dh, sikin.

v. shift, move something slightly

-yey / say: (v) push aside a little bit; change position by moving slightly; shift (shift) ~ durki

(fal) halis geli oo dhimasho qarka u saar.

siki: (fal) durki; nuuxi.

siki: (fal) 'badar' kala sooc; kala soor.

cf: siko

de: shift, move s.t. slightly

initial: s

lx: siki

pd: (sikiyey)

ps: v2a=tr

key: siki

/bikiini/ (n) kar bilaameed oo maagni-roog lyng etheegsythaw.

bikini, n.m. - Dharka ay dumarku gashadaan marka ay dabbaalanayaan; dharka dabbaasha ee haweenka.

Halqabsi; misaal: tusaale.

fk. Halqabsi ahaan, tusaale ahaan, bilmesel.

m. n. example

-ga: (magac, lab, keli) si loo garto wax aad macnaynayso, tilmaan la baxsho oo la isku tuso. Balki u keen waxaad sheegayso. Dh: tusaale, belki, marag.

balki -ga: (magac, lab, keli) wax aanad hubin; wax aanad runtiisa iyo xaqiiqdiisa haynin. Dh: bidaal, shaki, tuhun.

de: example

lx: balki

pd: (-ga)

ps: n2a-m

syn: masal ~ misaal, tusaale

key: balki

(Banki-ga)

Maamul xafiisyo leh oo lacagta lagu kaydsado ama la iska amaahiyo; (ama bangi).

m.l (-iyo/bunuug, m.dh) Maamul xafiisyo leh oo lacagta lagu keydiyo ama layska amaahiyo, fuliyana adeegyo maaliyadeed sida sarrifka lacagaha qalaad, xawaaladaha gudaha iyo dibadda iyo furidda ictimadyada. la-mid: bangi.

m.l (-iyo/bunuug, m.dh) Maamul xafiisyo leh oo lacagta lagu keydiyo ama layska amaahiyo, fuliyana adeegyo maaliyadeed sida sarrifka lacagaha qalaad, xawaaladaha gudaha iyo dibadda iyo furidda ictimadyada. m.dh.w, bunuug. la-mid: bangi.

m. n., [collective] bank

-ga: (magac, lab, keli) maamul xafiisyo kala duwan leh oo ka shaqeeya amaahinta, kaydinta iyo ka baayacmushtaridda lacagah iyo hantida la midka ah. Dh: baan, bangi. Wa: bunuug.

a: bangi

de: bank

lx: banki

pd: (-ga Pl: bunuug (ta))

ps: n2-m, n7-m, n8-m

key: banki

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid barkin dhabanka u dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid barkin dhabanka u dhigid. m.f.dh, barkin.

-ga: (magac, lab, keli) qori la barkado oo sal uu ku istaago iyo laba dhaban oo balballaadhan oo kor u taagan leh. Kolka la seexanayo ayaa madaxa la dhexgeliyaa. Dh: barkin, barji, barshing.

-ga: (magac, lab, keli) eeg balki.

(Bi'id-da)

1. Ba' ku dhicid; hoogid.

2. Tirmid; baabbi'id.

m.f.dh eeg ba'². la-mid: ba'id.

-da: (magac, dhedig, keli) ka tirid meeshuu ku yallay, ka baaba'a meeshii uu ku dhignaa. Bi'idda magacayga belo kama taagnee ka bogorka lagu ba'ay. Dh: baabi'id, tirtirid, masaxid.

bi'id-da: (magac, dhedig, keli) dhaqanxumo. Dh: baabi'id.

bi'id-da: (magac, dhedig, keli) xumaan oo si aan fiicnayn noqosho. Beerta bi'idda roob la'aan ayaa ugu wacan. Dh: bi'is.

(Bi'in-ta)

1. Ba' ku markasho, gaarsiin; hoojin; beleyn.

2. Tirtirid; baabbi'in.

m.f.dh eeg bi'i. la-mid: bi'is.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ka baabi'in meeshuu uu ku yallay. Biinta khadka looxa ku yaal. bi'in-ta: (magac, dhedig, keli) xumayn, kharribid. Dh: xumayn. Li: fiicnayn.

m.l la-mid: bi'in.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ka tiris meeshuu ku yaallay ama ku qornaa. Bi'ista cashirka adigaa u sabab ah. Dh: baabi'is, tirtiris.

bi'is-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqan ama xoolo, baabi'is. Biis looga cabsi qabaa gabdhaha dugsigan wax ka barta.

biais, n.m. - Duwid; Dhinac u qalloocin; aan toosnayn.

m.l la-mid: dubayo.

nickname-m shorter and small-framed; sedentary person

m.l (-iyo, m.dh) (dii.) Qof ku sifoobay dhaqanka bidcada.

m.l (-iyo, m.dh) (dii.) Qof ku sifoobay dhaqanka bidcada.

m. n. heretic

-ga: (n) heretic (heri tik)

-ga: (magac, lab, keli) qof la yimaad cibaado sharciga khilaafsan. Bidcigu waa been'abuurte.

bw: Arabic

de: heretic

lx: bidci

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: bidci

(fal) dab yar shid. Dabka bidhi aan kulaalne. Dh: shid, daar, biri. Li: demi.

(Bidid-da)

1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.

2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.

m.f.dh eeg bid. la-mid: badid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax baal leh hawada mariddiisa. Bidid markarto shinbir garab li'i. Dh: duulid, haadid, lalid, bidis.

bidid -da: (magac, dhedig, keli) iskood u gu'idda timaha. Bididda timaha bidaartaa ugu wacan. Dh: rifmid, bidis.

bidid -da: (magac, dhedig, keli) talo ama wax doorbidid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareen bidid ah. Bidis laguma talageli karo.

bidis -ta: (magac, dhedig, keli) noola ama wax baad leh bididdiis. Bidis may karaysaa shinbirtii dhagaxa lagu dhuftay. Dh: duulis, haadis.

bidis-ta: (magac, dhedig, keli) bididda ku dhacda timaha. Dh: rifmis.

(Bidix-da)

Qof woqooyi u jeeda docdiisa galbeed ku abbaaran oo ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan; docda midigta u tusmaysan, oo wadnuhu ku yaal.

m.dh Qof wejigiisu waqooyi ku aaddan yahay dhankiisa ku toosan galbeed ee ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan.

m.dh Qof wejigiisu waqooyi ku aaddan yahay dhankiisa ku toosan galbeed ee ay ku taal gacanta aan aad wax loogu qabsan.

f. n. left (hand ~ side)

-da: (n) 1. left side (leftsaaydh) 2. left-hand ~ gu -ta.

-da: (magac, dhedig, keli) labada gacmood ee aadamahu leeyahay, ta dadka badidiisu aanay aad wax ugu qabsan ee marka woqooyi loo jeedsado gacanta dhanka galbeed ku taal. Timo boqonta joogoo, baal gorey la moodoo, baarkana casaankii, bidix midig is gaadhoo. Dh: bida, gur. Li: midig.

de: left (hand or side) Opp: midig

lx: bidix

pd: (-da)

ps: n2-f

syn: gur

key: bidix

يُسْرَى، يَسْرَة، مَيْسَرَةً، شِمَال