bikhlayn

(Biglayn-ta)

Hadba big leh; bidhaamo googgo'an oo degdeg isu dabajooga, samayn.

m.f.dh eeg biglee.

vl. n. twinkling, flashing

-ta: (n) twinkling or flashing light; flicker, glimmer ~ biliglayn

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bidhlayn.

de: twinkling, flashing

lx: biglayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: biglayn

bikilan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Weel wax buuxsamay noqosho.

bikilan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Weel wax la bikilay ahaansho.

m.dh la-mid: ballayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartan cisho jira cid dusha u saarid oo dibadda warwareejin. Billaynta carruurta waxa lagu balleeyaa kolba qofka la doorbidayo. Dh: gardaadin, ballayn.

(Biqlayn-ta)

Biqle samayn; biibbiilayn; jaflayn.

m.f.dh eeg biqlee. la-mid: biqlays, biqle (1).

-ta: (magac, dhedig, keli) labada lugood ee danbe oo wada jira, ku harraatiyid. Dh: jaflayn, biibiilayn.

(Bislayn-ta)

Wax bisil ka dhigid.

m.f.dh eeg bislee. la-mid: bislays.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax bissil ka dhigid. Bislayn intaa ka badan looma baahnee dheriga ka soo rog. Dh: bislays.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka biiqbiiqda oo is daba joog ah loo sameeyo. Biiqlayn badana ma dhoortaxaliil baa dabada gashay. Dh: biilayn.

m.f.dh eeg sikilee.

m.f.dh eeg bikilan². la-mid: bikilnaansho.

m.f.dh eeg biliglee.

-ta: (n) twinkling or flashing light; flicker, glimmer ~ biglayn

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg biligbiliglayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) u cid kale, war farxadi ka buuxbdo u sheegid. Bishaarayntay roobkiyo, barwaaqaan Bismillaahi sugaynaa.

(Kilkilayn-ta)

Kilkilada ka xadatayn (xanatayn); ka qoslin.

m.f.dh eeg kilkilee. la-mid: kilkilays.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la bilay ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la bilay ahaansho. m.f.dh, bilnaan.

magac loo baxsho gabadh quruxda abuurka ay u dheertahay lebbis iyo qalab lagu bilay.

(tilmaame) wax qurxoon; wax la qurxiyay. Marwo bilan baro loogu hoydaa. Dh: bilicsan.

(Ilayn-ta)

1. Il ama siriq samayn, waxayn; siriq ku roorin.

2. (senen) Dhugasho wax ku yeelid; dhabataysi.

m.f.dh eeg ilee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cawryid; eegmo cid lagu dhabateeyo. Dh: dhabasho.

ilayn-ta: (magac, dhedig, keli) meel madow oo aan nal lahayn, iftiimin. Dh: nalayn, siraadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) balaayo ku samayn. Belaynta reerka nin baa la soo galay. Dh: balayn.

m.f.dh eeg bigee. la-mid: bigays (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) bislayn shaah; shaah karin. Bigaynta shaaha adaa igu dhaama.

name-f promoter; beautiful; improvement. Syn: Bille

-ta: (magac, dhedig, keli) guri iyo wax la mid ah, dhisid. Sida daarihii bari, ma bineeyey agalkii. Dh: dhisid, binays.

(fal) gammaan, labada lugood ee danbe, wax ku harraati.

(Birayn-ta)

1. Neef xoola ah gowricid.

2. Bir ka dhigid.

m.f.dh eeg biree.

-ta: (n) the act slaughtering; slaughter (islootar) ~ gawricis

-ta: (magac, dhedig, keli) neef xoolo ah gawricid. Birayn ba wuu u diiday haka dhamo bakhtiye wanku. Dh: xalaalayn.

n. phr., time: this month

de: this month = bil + tan

lx: bishan

ps: np-time

key: bishan

(fal) wax bissil ka dhig.

m.dh la-mid: bugayn.

m.dh la-mid: Bukaysiin; bukabbukayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) bugtaan ku ridid. Kaneecada waxay sababtaa bukayta malaayiin qof. Dh: bukaysiin.

(Bulayn-ta)

Bul u yeelid; dumayn.

m.f.dh eeg bulee.

-ta: (magac, dhedig, keli) bul iyo shaash badan u samayn; dumo jilicsan ama xig iyo may dhax la midabeeyey meel ku sharrixid oo shaash laadlaada ka dhigid. Bulayntu waxay ku qurux badan tahay kebdah. Dh: bulays.

bulayn-ta: (magac, dhedig, keli) ul bul u samayn.

(Idlayn-ta)

Dhammays tirid; wada dhammayn; wax ka reebid la'aan; marin.

m.f.dh eeg idlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhammaynta wax tirsanaa ama tuulnaa.

xi. 1. la-mid: illeen. Eray hadalka lagu adkeynayo. 2. la-mid: illaa.

xi. 1. la-mid: illeen. Erey hadalka lagu adkeynayo. 2. la-mid: illaa.

conj. but, on the other hand

en effet.

(conjectiori) on the contrary; yet (yat); but (bat) ~ illeen, illayse

(xidhiidhiye) erey la yidhaahdo marka wax aan la ogayn la ogaado. Alaabtii aqalka ka soo qaado aan is lahaa, illayn Cali baa ila soo waydaartay. Dh: shaw, illeen.

a: illeen

de: but, on the other hand

lx: illayn

ps: conj

key: illayn

m.dh la-mid: jahayn.

vl. n. direction, directing, sending to ~ towards

-ta: (magac, dhedig, keli) jidka xaqa ah u tilmaamid.

a: jiheyn

de: direction, directing, sending to ~ towards

lx: jihayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: jihayn

(Jilayn-ta)

1. Jil u yeelid, ku marid.

2. (wadaan, kd.) afka marin; aad u buuxin.

m.f.dh eeg jilee. la-mid: jilays.

vl. n. filling to the brim

a: jilays (ka) [vn-m]

de: filling to the brim

lx: jilayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

see: jilee

key: jilayn

(Likayn-ta)

Sida likaha kor u soo taagid.

m.f.dh eeg likee.

-ta: (magac, dhedig, keli) sida likaha kor u soo taagid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qaybin oo u kala soocid. Milayntaada ayaan sugaynnaa. Dh: milays.

(Xilayn-ta)

1. Xil saarid; xiloodin.

2. Xilo ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid masuuliyad saarid. Xilayn wuu ku fiican yahay. Dh: xilsaarid, xilays, xiloodin.

xilayn-ta: (magac, dhedig, keli) xilo samaysasho; reer dhisasho oo guursasho. Xilayni heshiis kama maaranto. Dh: xilays.

m.f.dh eeg baahee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof sabool ah ama gacan madhan, gargaar u soo ururin. Dh: qaadhaamid, jiscin.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta sanqarta 'bab' oo tilmaamaysa wax xoog iyo dhakhso wax kale loogu dhuftay, iskana soo daba noqday. Ma ul buu derbiga la dhacayaa, bablayntu waa maxay?

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bacbaclayn.

-ka: (magac, lab, keli) midabyo noocyo kala duwan ah oo budo ah. Inta biyo lagu milo ayaa xoolaha isku jira lagu kala suntadaa. Bakhaan xoolaha lagu suntiyo tiftaha kabadda bilicda siiya ayay Caasha soo gadatay.

(Bakhayl-ka)

Qof aan deeq lahayn oo aan wax bixin; muudal; masuug; dhabcaal.

bakhayl¹: m.l (-llo, m.dh) Nin aan hantidiisa dadka kale wax fiican siin; muudal; dhabcaal. la-mid: bakhiil¹.

bakhayl²: f.mg1 (-aylay, -ayshay) ku b.: hanti bixinteeda ku gacan adkansho. la-mid: bakhiil².

bakhayl¹: m.l (-llo, m.dh) Nin aan hantidiisa dadka kale wax fiican siin; muudal; dhabcaal. la-mid: bakhiil.

bakhayl²: f.mg1 (-aylay, -ayshay) ku b.: hanti bixinteeda ku gacan adkansho. m.f.dh, bakhaylid. la-mid: bakhiil.

m. n. (adj.): miser; stingy, miserly

bakhayl [inchoative] v. be miserly with someone ~ in some way; become a miser

-ah: (adj) stingy (istinji) dhabcaal, gacan adag, bakhiil, qurur. -Syn: close-fisted, niggardly, penny- pinching, miserly, parsimonious, penurious, tight, tightfisted. Ex: ninka bakhayl ah; the stingy man

bakhayl: -ka: (n) stingy man

-ka: (magac, lab, keli) qofka aan waxba quudhin, waxna bixin. Bakhayl irgac qalay 'baloy' baydh' badanaa. Dh: bakiil, buqayl, gacangeed, masuug, deeqlaawe. Li: deeqsi, dhabcaal, faxal.

m.f.dh eeg ballee. la-mid: ballaysimo, ballaysin, billayn, billaysimo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartanbaxay gardaadin; tunka ku qaad oo la warwareegid. Ballaynta cunugga Buraale bootin dheere u daaya. ballays -ka: (magac, lab, keli) cunug afartanbaxay gardaadistii; tunka ku qaadis oo la warwareegis. Ballayska cunugga berri baan ka dhigay.

(Baslayn-ta)

Si basle ah, baadi ama wax kale, u raadin.

m.f.dh eeg baslee. la-mid: basle (3).

-ta: (magac, dhedig, keli) nooc orodka ka mid ah oo gucle u eg oo si qaabxun wax loo raadgoobo.

-ta: (magac, dhedig, keli) beel ka dhigitaan.

(Bidhaan-ta)

Muuqaal yar oo meel fog laga arko; iftiin ama dhalaal yar oo meel ka bilig yiraahda; birbir.

bidhaan¹: m.l (-aamo, m.l) 1. Muqaal meel fog laga arko. 2. Tiro aad u yar oo ari ah oo gaar u daaqa. 3. la-mid: bidhaamid.

bidhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Wax meel fog ka muuqasho. 2. Iftiin ama dhalaal yar meel ka birbirid.

bidhaan¹: m.l (-aamo, m.l) 1. Muqaal meel fog laga arko. 2. Tiro aad u yar oo ari ah oo gaar u daaqa.

bidhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Wax meel fog ka muuqasho. 2. Iftiin ama dhalaal yar meel ka birbirid. m.f.dh, bidhaamid.

f. n. blinking light; appearance, object seen in the distance

bidhaan v. blink (of a light), twinkle; appear in the distance

-ta: (n) something that appears from a distance; distance sight. Ex: bidhaantiisii baan waayey; I lost sight of him

bidhaan: - bidhaamay / bidhaantay: (v) to emit [light] in slight, periodic gleams; twinkle (tuwing-kel) ~ iftiimay

(fal) bildhaan muuqata yeelo, ha lagu arko. Geel baa goshaa ka bidhaamaya. Dh: iftiin.

bidhaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax meel kaaga muuqanaya oo ay ishu qabanayso. Dhabantaa bidhaan geel baa ka muuqata. Dh: bildhaan.

(tilmaame) wax la bidhay. Dhiishu way bidhsantahaye rarka u dhammaystir.