biiqo — Macnaha & Turjumaada

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad u qoyan oo dhiiqo leh. Halka geelu biigada ku jebo baarax socodkiisa. Dh: dhiiqo.

waa la naqliyay ✓

name-f beautiful; elegant

waa la naqliyay ✓

1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid. m.f.dh, biiqid.

waa la naqliyay ✓

m. n. baby ~ young dikdik (antelope); coward

waa la naqliyay ✓

a: (n) not so brave; chicken-hearted; coward (kaawardh) ~ fulay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) intii hore ka naaqusan oo ka yaraw. Dadkii way kala biigeen.

2

biiq-a: (magac, lab, keli) qof aad u fudud oo cabsi badan; qof hooskiisa ka carara. Dh: fuley.

3

biiq-a: (magac, lab, keli) magaca sakaarada loo yaqaan marka ay yaryar tahay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: sagaaro

2

de: baby ~ young dikdik (antelope); [fig.] coward

3

lx: biiq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: biiq

waa la naqliyay ✓

1

(Iiqa-da)

2

Meel ciriiri ah.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. narrow place, difficult situation, tight corner

2

iiqo: v. be in a tight place, get into a difficult situation

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) guddi ku meelgaadh ah.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) subag yar oo udgoon oo timaha ragga ee tuurka ah dusha lagaga bilbilo. Biifo timaha barbaartaa dhaashi looga dhigaa.

waa la naqliyay ✓

biigada: (n) [biigooyin-ka] pleat (piliit)

waa la naqliyay ✓

1

(Biija-da)

2

Cudur bushinta hoose docdeeda kore ku dhaca; barraaqdo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur bushimaha ku dhaco oo caddeeyo; barraaqdo; dhaleeco.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cudur bushimaha ku dhaco oo caddeeyo; barraaqdo; dhaleeco.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] lip disease

waa la naqliyay ✓

-biijada: (n) disease that affects lips

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudur bishinta hoose xanuun ku dhaca oo caddeeya, malaxaysta. Dh: barraaqdo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: barraaqdo

2

de: lip disease Caused by lack of vitamins

3

lx: biijo

4

pd: (/da)

5

ps: n0-f-col

6

key: biijo

waa la naqliyay ✓

Pico

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-iishay, -iilatay) Lacag biil ka dhigasho; masruufasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-iishay, -iilatay) Lacag biil ka dhigasho; masruufasho. m.f.dh, biilasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilo) NFD Jatropha dichtar Macbr. Euphorbiaceae.

2

May, S Stipagrostis hirtigluma (Trin & Rupr) De Winter. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: biime.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg biime.

waa la naqliyay ✓

1

(Biira-da)

2

Wax ka kooban waxyaalo laysku dardaray oo la biiriyey.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cunto, lacag iyo wixi lamida oo in yarba meel laga keenay si loo siyo cid baahan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cunto, lacag iyo wixi lamida oo in yarba meel laga keenay si loo siyo cid baahan.

waa la naqliyay ✓

f. n. accumulation, collection

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dheeri ah.

2

biiro -da: (magac, dhedig, keli) xoolo dad kala duwan laga soo guray si cid baahi gaar ah qabta loogu caawiyo. Reerka baradii ka gubatay biiro ha loo guro. Dh: qaaraan, baaho, xirsi, qaraamaad, dhawrto, qaadhaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: accumulation, collection

2

lx: biiro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: biiro

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar-carruureed fadhiga lagu dheelo, oo inta lugaha la fidiyo, wax la tiriyo oo qofka ay tiradaasi ku dhammaato lugihiisa mid laabo; guunguun.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar-carruureed fadhiga lagu dheelo, oo inta lugaha la fidiyo, wax la tiriyo oo qofka ay tiradaasi ku dhammaato lugihiisa mid laabo; guunguun.

waa la naqliyay ✓

1

ciiqo¹: m.dh (-ooyin m.l) 1. Meel ciriiri ah oo maritaankeedu dhib yahay. 2. la-mid: ceego.

2

ciiqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Nafley dhibaato la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

ciiqo¹: m.dh (-ooyin m.l) 1. Meel ciriiri ah oo maritaankeedu dhib yahay. 2. la-mid: ceego.

2

ciiqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Nafley dhibaato la kulmid. m.f.dh, ciiqasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Diiqa-da)

2

Wax laysa siiyo iyadoo aan lays weyddiisan; deeq; kohasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: diiq².

waa la naqliyay ✓

f. n. gift, charity

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadha oo reerkii ay ka dhalatay waxtar ku taageeraan. Dh: dhibaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: gift, charity

2

lx: diiqo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: diiqo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) 1. Wax dub ka qaadasho. 2. Wax caarad dhuuban u yeelasho. 3. Meel qashin ka xaarasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) 1. Wax dub ka qaadasho. 2. Wax caarad dhuuban u yeelasho. 3. Meel qashin ka xaarasho. m.f.dh, fiiqasho.

waa la naqliyay ✓

v. peel ~ skin (fruit) for oneself; sharpen, make a point on; sweep, clean away with a broom

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indho araggoogii naaqusmay, daaweyso.

2

fiiqo: (fal) waran, leeb ama wax kale, afkiisa yuubo si uu wax u wareemi karo.

3

fiiqo: (fal) meel aad fadhiday, xaadho oo nadiifi.

4

fiiqo: (fal) khudrad, aale ama wax kale, diirka ka qaado.

waa la naqliyay ✓

1

de: peel ~ skin (fruit) for oneself; sharpen, make a point on; sweep, clean away with a broom

2

lx: fiiqo

3

pd: (fiiqday)

4

ps: v3b=tr

5

key: fiiqo

waa la naqliyay ✓

1

(Jiiqa-da)

2

Meel dhumucda ama ballaca ama qiradu isku soo roorto oo ka yaraato; dhiico.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax sinnaa meesha ay dhumucdiisu ka yaraato.2. Dhabar godnaanta dadka iyo xooluhu yeeshaan. 3. Wasaq ama qashin aan kala soocnayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax sinnaa meesha ay dhumucdiisu ka yaraato.2. Dhabar godnaanta dadka iyo xooluhu yeeshaan. 3. Wasaq ama qashin aan kala soocnayn.

waa la naqliyay ✓

f. n. squeezing, compression

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka kiisa yar.

waa la naqliyay ✓

1

de: squeezing, compression

2

lx: jiiqo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: jiiqo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) Wax miiq ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-qday, -qatay) 1. (f.g) Khad dhuxul ka samaysasho. 2. (f.mg) Neef caato la socon waayid.

waa la naqliyay ✓

m. n. large club ~ cudgel

waa la naqliyay ✓

1

de: large club ~ cudgel

2

initial: s

3

lx: siiqo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-m

6

key: siiqo

waa la naqliyay ✓

(falkaab) tegtadii la soo dhaafay oo dhan. Abiidaa la soo jiray, uunkeedu taagnaa, itixaan la mari jiray.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bayb.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax beec u raadsasho. la-mid: beecso.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax beec u raadsasho. m.f.dh, biicsasho. la-mid: beecso.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax iibso; ganacso. Orod suuga wax ka biicso.

waa la naqliyay ✓

-biinsada: (n) [Pl. biisooyin- ka] pincers (pin saris); pliers (palaayaris) ~ kelbed

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kolka intii hore laga tiro yarado ee lakala biiqbiiqo. Kala biiqad ayaa ku dhacay ciidankii. Dh: tafaraaruq. Li: midaw.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg biiq².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) intii hore ka naaqusmid, ka yaraansho. Biiqidda iyo kala jabka dadka maxaa sababay: Dh: biigis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) kala baahid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Wax biiri qabatay noqosho. Tusaale: “Cali waa biirooday”.

waa la naqliyay ✓

(fal) «ku ~» ceel in badan dhoobnaa ama aasnaa dib u qodiddiisa ama dabool ka qaadiddiisa ku sumow. Raggii dhoobka ka qaaday laba nin baa ku biirootay.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax biir leh noqosho (biyo, caano iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

(fal) biirta ceelka guntiisa ku sumow. Dh: sumow

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax la kaydinayo hadba in ku kordhisasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax la kaydinayo hadba in ku kordhisasho. m.f.dh, biirsasho.

waa la naqliyay ✓

v. increase (for oneself)

waa la naqliyay ✓

-biirsay / biirsatay: (v) [with preposition ku] add up for yourself ~ ku darso

waa la naqliyay ✓

(fal) iskaa u kordhiso. Biirso fasaxa inta ay lugtu ku kabmayso. Dh: kordhiso.

waa la naqliyay ✓

1

de: increase (for oneself)

2

lx: biirso

3

pd: (biirsaday)

4

ps: v3a=

5

key: biirso

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh laga filayo toonaan iyo dumarnimo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) arrin qofka ku sababta oo ku qaadda in uu ameeyo wax qudhiisa uu ku waayo ama dhib iyo dhibaato kala kulmo. Sow bixisa weeyee, baaruud la soo ganay, balo ilama daba dhixin. Dh: sabab, dawgal, sababto.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiiqa-da)

2

Meel dhoobo qoyan oo luguhu gela hayaan ama ku wasakhooba hayaan leh.

waa la naqliyay ✓

1

dhiiqo¹: m.dh 1. Dhoobo aad u qoyan. 2. Xabaqbarsho.

2

dhiiqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Dhooqo aad u qoyan dhex mari kari waayid (baabuur, nafley iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

dhiiqo¹: m.dh 1. Dhoobo aad u qoyan. 2. Xabaqbarsho.

2

dhiiqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Dhooqo aad u qoyan dhex mari kari waayid (baabuur, nafley iyo wixi lamida). m.f.dh, dhiiqasho.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): mud, muddy soil

waa la naqliyay ✓

-dhiiqada: (n) mud (madh); wet, sticky, soft earth ~ dhooqo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhoobo ama dhiriq qoyan oo aan la dhexmari karin. Dhulkii waa wada dhiiqo oo lama marayo. Dh: dhoobo.

waa la naqliyay ✓

1

de: mud, muddy soil

2

lx: dhiiqo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

syn: dhooqo

6

key: dhiiqo

waa la naqliyay ✓

طينة، طين

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-oobay, -ootay) Ku d.: ciriiri dareemid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-oobay, -ootay) Ku d.: ciriiri dareemid. m.f.l, diiqood.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Hoore aayar kabbasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Hoore aayar kabbasho. m.f.dh, fiiqsasho.

waa la naqliyay ✓

v. drink with a sucking motion, suck up ~ in

waa la naqliyay ✓

(fal) caano iyo wixii la mid ah, adoo neefta ku soo jiidaya, kabbo.

waa la naqliyay ✓

1

de: drink with a sucking motion, suck up ~ in

2

lx: fiiqso

3

nt: fiiqsad (ka) [vn-m], fiiqsasho (/da) [vn-f], fiiqsi (ga) [vn-m]

4

pd: (fiiqsaday)

5

ps: v3a=tr

6

key: fiiqso

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ooyin, m.l) Wiil yar ama gabar yar oo anshax xun.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Xoog u sheegasho. 2. Qof meel wax kula dhuumasho.

waa la naqliyay ✓

v. suck noisily; suck one's teeth

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u xoog sheego; u itaal sheego.

2

jiiqso: (fal) wax macaan ama qoyan muudso.

waa la naqliyay ✓

1

de: suck noisily; suck one's teeth

2

lx: jiiqso

3

nt: jiiqsad (ka) [vn2-m], jiiqsasho (/da) [vn6-f], jiiqsi (ga) [vn2a-m]

4

pd: (jiiqsaday)

5

ps: v3a=

6

key: jiiqso

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Uunsi iyo wixi lamida shidasho.

waa la naqliyay ✓

(Shigo) NFD Euphorbia somalensis Pax. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓