Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid. m.f.dh, biiqid.

waa la naqliyay ✓

m. n. baby ~ young dikdik (antelope); coward

waa la naqliyay ✓

a: (n) not so brave; chicken-hearted; coward (kaawardh) ~ fulay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) intii hore ka naaqusan oo ka yaraw. Dadkii way kala biigeen.

2

biiq-a: (magac, lab, keli) qof aad u fudud oo cabsi badan; qof hooskiisa ka carara. Dh: fuley.

3

biiq-a: (magac, lab, keli) magaca sakaarada loo yaqaan marka ay yaryar tahay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: sagaaro

2

de: baby ~ young dikdik (antelope); [fig.] coward

3

lx: biiq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: biiq

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad u qoyan oo dhiiqo leh. Halka geelu biigada ku jebo baarax socodkiisa. Dh: dhiiqo.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-lqay, -liqday; -lqi) Wax, wax si aan habeysnayn meel ugu firirsan ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-lqay, -liqday; -lqi) Wax, wax si aan habeysnayn meel ugu firirsan ka dhigid. m.f.dh, bilqid.

waa la naqliyay ✓

v. scatter, put in disarray

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) in yar oo weel buuxa ka daadata. Biliq yar oo caano ah ayaa halkaa ku daadatay. Dh: balaq.

waa la naqliyay ✓

1

de: scatter, put in disarray

2

lx: biliq

3

pd: (bilqay)

4

ps: v1=

5

key: biliq

waa la naqliyay ✓

1

(Biriq-da)

2

Gantaal xoog ah oo ololaysa oo daruuraha da'a haya ka timaadda; danab; jac; (ama wiriq).

waa la naqliyay ✓

1

biriq¹: m.dh Gantaal danab ah, xoog badan, wuxuu ku dhaco dila oo ka dhasha isku dhac daruuro marka roob da'ayo. la-mid: wiriq.

2

biriq²: f.mg1 (-rqay, -riqday; -rqi) Iftiin yar oo muuqday dhaqso u qarsoomid.

waa la naqliyay ✓

1

biriq¹: m.dh Gantaal danab ah, xoog badan, wuxuu ku dhaco dila oo ka dhasha isku dhac daruuro marka roob da'ayo. la-mid: wiriq.

2

biriq²: f.mg1 (-rqay, -riqday; -rqi) Iftiin yar oo muuqday dhaqso u qarsoomid. m.f.dh, birqid.

waa la naqliyay ✓

f. n. lightning, thunderbolt

waa la naqliyay ✓

-da: (n) thunderbolt (than dher boolt); a flash of lightning ~ wiriq

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg bidhiq.

waa la naqliyay ✓

1

de: lightning, thunderbolt

2

lx: biriq

3

pd: (-da)

4

ps: n2-f

5

key: biriq

waa la naqliyay ✓

برق

waa la naqliyay ✓

1

(Bisiq-a)

2

Geed geedaha waaweyn ka mid ah: qodax ma leh, kooraha fardaha, fandhaallada, koorta geela, kd., baana laga qoraa.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhisiq.

waa la naqliyay ✓

m. n. large tree species ((Terminalia orbicularis))

waa la naqliyay ✓

1

(Bisikh) S, C, NFD, May Terminalia orbicularis Engl. & Diels. Combretaceae.

2

N Caesalpinia erianthera Chiov. Caesalpinaceae.

3

N,C Caesalpinia oligophylla Harms. Caesalpinaceae.

4

C Bauhinia buscalionii Mattei Caesalpinaceae.

waa la naqliyay ✓

-a: (n) [Pl. bisiqyo-da] bushy tree

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) geed jirridweynta ka mid ah oo caleen balballaadhan leh, kana baxa dhulka ciidguduudda ah iyo dibirka. Waxaa laga qora weelasha sida fandhaallada iyo waxii la mid ah. Bisiq hamasha buuniga dharjada udug budaa-cowga. Dh: bisik.

2

bisiq -da: (magac, dhedig, keli) eeg bisqan. biskoo: (fal) xanuun ka fayoobow. Dh: bogso.

waa la naqliyay ✓

1

bw: \de

2

de: large tree sp.,

3

lx: bisiq

4

pd: (-a)

5

ps: n2-m

6

sc: Terminalia orbicularis

7

key: bisiq

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-glaa, glayd) Qof fulay ah ama biiq ah ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg biiq².

waa la naqliyay ✓

/jikin/ (n) 1. digaag (dooro) (adj) 2. fulay ah (biiq).

waa la naqliyay ✓

/timidh/ (adj) fulay ah; qajilaad badan; biiq.

waa la naqliyay ✓

1

biiq

2

fulay

waa la naqliyay ✓

1

biibii! (ereycodeed) tusmeeya codadka hoonka ee isdabajoogga ah ama codka ka soo baxa biiqiiqda. Dh: dhiidhii, biiqbiiq, biibiib!

2

biibii-da: (magac, dhedig, keli) dhuun yar oo laga bixiyo qudaxda dhammaajada xilliga ay curdinka tahay. Biiqbiiqda adhijirtu afuufayso bartan baa laga maglaa. Dh: biiqbiiq.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) biibiib ama biibiile samayn. Biibiilaynta biiqbiiqda naga daaya. Dh: biiqbiiqlayn.

2

biibiilayn-ta: (magac, dhedig, keli) codka ka soo baxa biibiida samayn. Biibiilayn baaq maaha. Dh: dhiiqdhiiqlayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kolka intii hore laga tiro yarado ee lakala biiqbiiqo. Kala biiqad ayaa ku dhacay ciidankii. Dh: tafaraaruq. Li: midaw.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) codka biiqbiiqda samayn.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax kaste oo leh cod biiqbiiqda. Biiqbiiqda balahyaw biiqbiiglaha ahi nala dhaaf.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) intii hore ka naaqusmid, ka yaraansho. Biiqidda iyo kala jabka dadka maxaa sababay: Dh: biigis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) codka biiqbiiqda oo is daba joog ah loo sameeyo. Biiqlayn badana ma dhoortaxaliil baa dabada gashay. Dh: biilayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ugaadh yaryar oo u sii kala baxda noocyo kala duwan. Biiqsagaaro ninkii dilaay beladu raacdaaye. Dh: sagaaro.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) hunguriga iyo qaaxada ka danbaysa ee codku soo maro. Ma badhbadho e' maansada markaan booca ka higgaadsho. Dh: dhuun.

2

booc-da: (magac, dhedig, keli) geed cagaaran oo dhulka dixaha ka baxa oo leh caleen waaweyn, caano, maydhax jilicsan iyo midho buurbuuran oo gudahah madhan oo sida biiqbiiqda afuufan. Dh: galiille, qubbo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) walax neefi ka buuxdo oo foocsan. Buufimo ciidaha carruurtaa ku ciyaarta. Dh: biiqbiiq.

2

buufimo-da: (magac, dhedig, keli) agab birmaalku dabka ku buufiyo, harag adhi ama wax kale ka samaysan, gudo hawadu gasho leh neefi ka buuxsanto, marka dib loo kala bixiyo neefta qaadata, horay marka loo riixana neeftu ka baxdo, labo ka kooban, labada gacmood lagu darandoorriyo, afka hore bir dabka loo geliyo hawada dabka ku sii daysa. Buufimo harag idaad baa leh. Dh: buufin.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro wax aad u qarxa ama dhulka xoog ugu dhaca. Biiqbiiqdii way qaraxday oo dhug bay tidhi.

2

dhug: (ereycodeed) lagu cabbiro seexadka horay loo gam'o ee wanaagsan. Kolkiiba wuu seexday oo hurdo ayuu dhug yidhi. Dh: jalaq.

3

dhug: (tilmaame) mid buuxa oo aan waxba ka dhinnayn. Gorofku caano ayuu dhug yahay. Dh: tif, budh, daf.

4

dhug -ta: (magac, dhedig, keli) fiiro garaad ama arag oo qof yeesho. Waxa ku soo maraya dhug u yeelo.

5

dhug -ta: (magac, dhedig, keli) cudur geela ku dhac. Dh: dhugato, dhukaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) oday weyn oo fadhi ku talis ah. Oday biiqe qawsaar Arraweelo ka yaabiyay ayuu ahaa. Dh: duq.

2

qawsaar -ka: (magac, lab, keli) midiidin hawl kar ah. Reerka nin qawsaar ah ayaan kaga imid. Dh: ciidan, adeege..

3

qawsaar -ka: (magac, lab, keli) noole inta uu la joogo ugu da' iyo muqaal roon. Dibi qawsaar ah ayaa Lo'da la socda.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nooc haadka ka mid ah oo hilibka iyo waxa ay carruurtu faraha ku hayaan ka boobta. Yili baa ilmihii faraha goysay oo biiqbiiqdi ka boobtay. Dh: yeli, dafo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: atoor, biiq, guuyo, yac

2

de: dikdik, small antelope sp.

3

initial: s

4

lx: sagaaro

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: sagaaro

waa la naqliyay ✓

v. fear, be afraid

waa la naqliyay ✓

1

biq! -da: (magac, dhedig, keli) erey lagu tusmeeyo sanqadh yar oo gaaban oo ay samayso neef qofka xagga danbe ka baxda.

2

biq-da: (magac, dhedig, keli) cadho dhaw oo degdeg ah.

waa la naqliyay ✓

1

a: baq

2

de: fear, be afraid

3

lx: biq

4

pd: (biqay)

5

ps: v1=

6

key: biq

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) tenegad qaadkeedu weyneyn, ugu badnaan shan litir qaaddo. Biib saliid ah ayaa la soo siiyey.

2

biib -ka: (magac, lab, keli) eeg beeb.

3

biib-ta: (magac, dhedig, keli) dhawaaga hoonka gaadhigu sameeyo. Gaadhiga biibta haya jidka u fura. Dh: dhiidh.

waa la naqliyay ✓

1

(Biic-a)

2

Wax kala gadad; ganacsi; wax gadasho; iib; geddis; rogrogasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: beec. Qiimaha wax lagu iibinayo. 2. B. ah: wax iib u yaal.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: beec. Qiimaha wax lagu iibinayo. 2. B. ah: wax iib u yaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. sale, business, commerce

waa la naqliyay ✓

(fal) qof aan kuu jeedin daandaanso, ka gardarraw.

waa la naqliyay ✓

1

de: sale, business, commerce

2

lx: biic

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

see: beec

6

key: biic

waa la naqliyay ✓

1

(Biid-ka)

2

Waxyar; in yar, xoogaa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Wax aad u yar. 2. B. ah: xarrago badan oo dharkiisu hab gaar ah u tolanyahay (qof).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Wax aad u yar. 2. B. ah: xarrago badan oo dharkiisu hab gaar ah u tolanyahay (qof).

waa la naqliyay ✓

m. n. bit, morsel, a little

waa la naqliyay ✓

ka: (n) fashion (faashin) moodo, casri. Syn: style, mode, vogue

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof xarraga badan.

2

biid: -ka: (magac, lab, keli) qof wax tar yar leh. Bili nimaan lahayn baa xarbiga biid ka tarahayne.

waa la naqliyay ✓

1

de: bit, morsel, a little

2

lx: biid

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m

5

key: biid

waa la naqliyay ✓

1

(Biif-ka)

2

1. Biyo ku kor shubid; qoyn.

3

2. Qurux.

waa la naqliyay ✓

1

biif¹: m.l 1. Biyo yar oo lagu qooyo galley, meseggo iyo wixi lamida marka la tumayo ama la shiidayo. 2. B. ah: midab aad u cad; qurux. 3. la-mid: biifid.

2

biif²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Badar, digir iyo wixi lamida oo la tumayo ama la shiiday biyo yar ku qoyn. 2. Caddayn, qurxin.

waa la naqliyay ✓

1

biif¹: m.l 1. Biyo yar oo lagu qooyo galley, meseggo iyo wixi lamida marka la tumayo ama la shiidayo. 2. B. ah: midab aad u cad; qurux. 3. Caddayn.

2

biif²: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Badar, digir iyo wixi lamida oo la tumayo ama la shiiday biyo yar ku qoyn. 2. Caddayn, qurxin. m.f.dh, biifid.

waa la naqliyay ✓

1

v. spray; decorate, beautify; whiten

2

biif vl. n. act of spraying; beautification, beauty

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ishu qabato oo loo bogo ka dhig. Dhalaalkeeda muraayadda eeg waan biifay. Dh: qurxi, cadday.

2

biif -ka: (magac, lab, keli) midab caddaan saafi ah, wax ishu qabaynayso oo qurxoon. Halkay bededi laabtaydu aan, biifka ka caddeeyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Biig-ga)

2

Warqadaha turubka intaan midabka lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Warqadaha turubka inta u dhexeysa labaalaha ilaa shanlaha (ama tobanlaha). 2. Wax qiimo sidaa ah lahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] playing card of low value

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) the low value playing cards from two till ten ~ [opposite of ran]

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) warqadaha turubka inta aan ranka ahayn, labaaluhu ugu hooseeyo tobanluhuna ugu sarreeyo. Biig ma haysataa?

waa la naqliyay ✓

1

de: playing card of low value

2

lx: biig

3

pd: (-ga)

4

ps: n0-m-col

5

xv: ace through five

6

key: biig

waa la naqliyay ✓

1

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

2

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid.

waa la naqliyay ✓

1

biil¹: m.l Kharash maalmeedka ama bileed; masaruuf.

2

biil²: f.g1 (-iilay, -iishay) Kharash maalmeed cid bixin; masaruufid. m.f.dh, biilid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. maintenace money for daily expenses

2

biil v. give someone money for daily expenses, maintain

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) maintenance (meyn-ta- nansi); as of a family, with the necessities of life; support (sa-poort) ~ masaariif.

2

biil -ay/shay: (v) provide for or maintain, by supplying with money or necessities

waa la naqliyay ✓

1

(fal) masruuf sii. Bahda weyn iyo bahda yar isku si u biil. Dh: quudi, biili.

2

biil-ka: (magac, lab, keli) nafaqo ama quud siin. Dh: masruuf.

waa la naqliyay ✓

1

* (Biin-ka)

2

Qodax bir ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) 1. Qodxo bir ah, noocyo kala duwan leh oo wax la iskula qabto. 2. Nooc ka mid ah gorgorka oo aad u dheereeya.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) 1. Qodxo bir ah, noocyo kala duwan leh oo wax la iskula qabto. 2. Nooc ka mid ah gorgorka oo aad u dheereeya.

waa la naqliyay ✓

m. n. safety pin

waa la naqliyay ✓

ka: (n) [Pl. biinan-ka] 1. pin (piin) 2. safety pin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir yar oo isku laba jeer iyo in ka badan isku laaban oo siyaabo kala duwan loo adeegsado. Beenka iigu qabo wargadaha.

waa la naqliyay ✓

1

de: safety pin

2

lx: biin

3

pd: (-ka Pl: biinan (ka))

4

ps: n4-m

5

key: biin

waa la naqliyay ✓

1

(Biir-ta)

2

Gaas ur gaar ah oo waabaayaysan leh oo lagu dhinto; neecaw ur jaadkaas ah leh oo lagu biiroodo oo meelaha qaarkood, sida ceelasha gudohooda ka samaysanta.

waa la naqliyay ✓

1

biir¹: m.l Nooc khamriga ka mid ah oo aan alkolo badan lahayn.

2

biir²: m.dh 1. Neef sun ah oo ur gaar ah leh oo ceelasha aan muddo laga cabin marmar yeeshaan. 2. Wax aad u khamiiray. 3. Caano aad u dhanaan.

3

biir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax intay ahaayeen ka badasho. 2. Ku b.: wax tiradooda kordhin. 3. Ku b.: cid ka mid noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

biir¹: m.l Nooc khamriga ka mid ah oo aan alkolo badan lahayn.

2

biir²: m.dh 1. Neef sun ah oo ur gaar ah leh oo ceelasha aan muddo laga cabin marmar yeeshaan. 2. Wax aad u khamiiray. 3. Caano aad u dhanaan.

3

biir³: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Wax intay ahaayeen ka badasho. 2. Ku b.: wax tiradooda kordhin. 3. Ku b.: cid ka mid noqosho. m.f.dh, biirid.

waa la naqliyay ✓

1

v. increase, multiply; ferment

2

biir m. n., (mass n.): beer

3

biir [feminine] n., (mass n.): brackish, impure water

waa la naqliyay ✓

1

-ay tay (v) 1. accumulate (a ku mileeyt); pile up. 2. join (jooyn) Ex: waxuu ku biiray ciidamada; he joined the army.

2

biir -ta: (n) beer (biir) ~ khamri

3

biir -ta: (n) fermented water with poisonous gas, especially a watering place [well]

waa la naqliyay ✓

1

(fal) intii la joogay iyo heerkii la taagnaa ka sii bado. Xoola aan la baylah tirin ma biiraan. Dh: korodh.

2

biir: (fal) ku ku darsan dad ama urur, ka mid nogo. Ku bir oo kaaley ka mid noqo bulsha weynta.

3

biir-ka: (magac, lab, keli) caano aad u dhanaan. Dh: watabiir, jinaw, karuur.

4

biir-ka: (magac, lab, keli) nooc ka mid ah farshada ama khamrida. Biir bilaa denbi ahi ma jiro.

5

biir-ta: (magac, dhedig, keli) ur aad u qadhmuun; ur ceelka in badan dhoobnaa yeesho, lagu dhinto. Biir buu noqday ceelkii.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ceego.

waa la naqliyay ✓

1

(Diiq-a)

2

Doorada keeda lab; diyaad lab; diig.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: m.dh 1. Cunto, dhar iyo wixi lamida aan badnayn oo loo geeyo ummul, aroos, qof jirran iyo wixi lamida. 2. Allabbari dad isu keenaan. la-mid: diiqo.

3

diiq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid. m.f.dh, diiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. give charity, give a gift

2

diiq m. n. cock, rooster

3

diiq m. n., loc. cramped place, narrow and uncomfortable position

waa la naqliyay ✓

-a: (n) rooster (ruus-tar); cock (kok); male chicken

waa la naqliyay ✓

1

(I) Gallo;

2

(E) Cock

3

(S) Diiq (S. c. m.; Dig)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal cusub oo aroos ah ama maqaam iyo meel culimo joogto, u gee hadyad waxtar leh. Dh: dhibaadi.

2

diiq-a: (magac, lab, keli) dareen xaalad cidhiidhi ah. Dh: cidhiidhi.

waa la naqliyay ✓