biindhayn

(fal) dad u jidhxumay ama dirsooc oo miidh. Dh: ximi, filfili, guul, qalay, dirsooc, takoor.

-ta: (magac, dheddig, keli) fardhexada iyo suulka oo la isku dhufto oo shanqadh laga sameeyo si loo tilmaamo wax beri hore dhacay ama loogu yeedho ruux, marka la joogo meel hadalku suurtagal ahayn. Dh: suuldhabaalayn.

(Baandhayn-ta)

(turub) shaandhayn.

m.f.dh eeg baandhee. la-mid: baandhays (2), baandho.

-ta: (n) shuffle (shafal); reshuffle (riishafal) ~ baandhada turubka

-ta: (magac, dhedig, keli) isku hagaajin iyo isku habaynta turubka.

m.l la-mid: fiindhayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fiindhayn.

(Biinan-ka)

Cudur maskaxeed oo keena in qofku, wax aan waxba ahayn ka dido, ama ka naxo, ama la boodo, sida wax bayr qaba.

m.l 1. Jirro maskaxeed qofka ka dhigta mid fudud oo aan dagganayn. 2. (w) eeg biin.

m.l 1. Jirro maskaxeed qofka ka dhigta mid fudud oo aan dagganayn. 2. (w) eeg biin.

m. n., pl. paranoia (mental illness)

-ka: (n) (paara nooy); a psychotic disorder, paranoia ~ cuqdad nafsi

-ka: (magac, lab, keli) in qofku wax aan waxba ahayn ka dido ama ka naxo oo ka boodo, sidii wax bayr qaba. Nin biinaan qaba ayaa ii dirtay taliye. Dh: baydad, bayr.

de: paranoia (mental illness)

lx: biinan

pd: (-ka)

ps: n4-m-pl

key: biinan

-ta: (magac, dhedig, keli) guri iyo wax la mid ah, dhisid. Sida daarihii bari, ma bineeyey agalkii. Dh: dhisid, binays.

(Bidhaan-ta)

Muuqaal yar oo meel fog laga arko; iftiin ama dhalaal yar oo meel ka bilig yiraahda; birbir.

bidhaan¹: m.l (-aamo, m.l) 1. Muqaal meel fog laga arko. 2. Tiro aad u yar oo ari ah oo gaar u daaqa. 3. la-mid: bidhaamid.

bidhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Wax meel fog ka muuqasho. 2. Iftiin ama dhalaal yar meel ka birbirid.

bidhaan¹: m.l (-aamo, m.l) 1. Muqaal meel fog laga arko. 2. Tiro aad u yar oo ari ah oo gaar u daaqa.

bidhaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Wax meel fog ka muuqasho. 2. Iftiin ama dhalaal yar meel ka birbirid. m.f.dh, bidhaamid.

f. n. blinking light; appearance, object seen in the distance

bidhaan v. blink (of a light), twinkle; appear in the distance

-ta: (n) something that appears from a distance; distance sight. Ex: bidhaantiisii baan waayey; I lost sight of him

bidhaan: - bidhaamay / bidhaantay: (v) to emit [light] in slight, periodic gleams; twinkle (tuwing-kel) ~ iftiimay

(fal) bildhaan muuqata yeelo, ha lagu arko. Geel baa goshaa ka bidhaamaya. Dh: iftiin.

bidhaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax meel kaaga muuqanaya oo ay ishu qabanayso. Dhabantaa bidhaan geel baa ka muuqata. Dh: bildhaan.

(Biifayn-ta)

1. Biif ka dhigid.

2. Qurxin; caddayn.

m.f.dh eeg biifee.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku darid: biyo ku bilbilid oo ku qoyn.

biifayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax qurxin. Dh: caddayn.

(Biimayn-ta)

Biimo ka dhigid; meel cabsi ah gelin.

m.f.dh eeg biimee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax halis gelin. Bimaynta naftaada ka daayoo bannaanka mari.

m.dh (-ooyin, m.l) Saaridda (ciyaar turub).

-ta: (magac, dhedig, keli) ul gaaban oo madax buuran leh la dhicid, ku garaacid.

-ta: (magac, dhedig, keli) carro ku rogid ama ku daadin; ciid ku darid.

-ta: (magac, dhedig, keli) baxsasho oo orod dartii siigo isku qarin. Dh: siigayn, cararid, firayn.

(Irdhayn-ta)

Fiigtaal ka dhigid; cabsi lala fiigo gelin.

m.f.dh eeg irdhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) maanso allifid heesta midheheeda tirin. Dh: mudhayn, curin.

midhayn-ta: (magac, dhedig, keli) midho bixin miro soo saarid. Arabikhidii way is xambaaratay oo midhaynti waxba ugama hadhin. Dh: dhalid, mudhayn, dhalid midhays.

(Miidayn-ta)

Miid ka dhigid.

m.f.dh eeg miidee.

[adverbial] [expression] just, solely, entirely

seulement.

(adv) only (oon 'li); exactly (ig saktili); alone (a loon) exclusively ~ soocan, miiran

(tilmaame) la soo xulay ah; sooc la xulay ah. Dh: soocan, xulan, naqaysan.

miidhan: (tilmaame) la dulmay oo si gardarro ah loogu xadgudbay ah. Nin meel ku miidhan ayaan u gurmaday. Dh: dulman.

de: just, solely, entirely

lx: miidhan

ps: adv-expr

see: miiran {N}

key: miidhan

* (Miinayn-ta)

Miino gelin, ku aasid.

m.f.dh eeg miinee.

-ta: (magac, dhedig, keli) miino dhigid: miino qaraxda xidhid. Dh: miinays.

-ta: (magac, dhedig, keli) fasaxid; oodda ka rogid. Siidaynta dad badan ayuu Madaxweynuhu amray. Dh: fasxid. Li: haysasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhabbo tusid: meel ku hoggaamin. Wiidaynta ciidanka nin dhulyaqaan ah ayaa loo dhiibaa.

der. [adjective] shaved

de: shaved

initial: x

lx: xiidhan

pd: (xiidhnaa)

ps: adj-der

see: xiir (and related forms)

key: xiidhan

(fal) isdhexgeli oo isku dardar turubka si haadadku isugu dhafmaan. Baandhay turubka oo qaybi. Dh: baandhee.

baandhay: (fal) baadhitaan is dabajoog ah ku samee; fatashaad ku suubbi. Dh: baadh, baandhee, fatash.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kolla iftiimiya kolla bakhtiyaya ahaan. Dh: biglayn.

f.g2 (-dheeyay, -dheysay) Ciyaar turub, haad la degey fas yar saarid.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka biiqbiiqda oo is daba joog ah loo sameeyo. Biiqlayn badana ma dhoortaxaliil baa dabada gashay. Dh: biilayn.

(fal) sheedda ka muuqo. Dh: bidhaan.

bildhaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax sheedda ka muuqda. Dh: bidhaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) boodh marin; habaas ka dhigid. Boodhaynta gogosha aabbo ka ilaali. Dh: boorayn, siigayn.

m.f.dh eeg candhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cudurka candhada ku ridid. Dh: cadhayn.

candhayn-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo, candho weynaansho oo dhalmo isku diyaarin. Dh: dhaysin.

m.l 1. Dhar ay askartu kubabka ku duuban jirtay. 2. la-mid: baandhayn.

-ka: (magac, lab, keli) baandhayn ku samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) bilic u yeelid shay. Xafladdu siinaadayn bay u baahantahay Dh: qurxin; sharfid, hagaajin. Li: foolxumayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dacwad ku soo oogid oo maxkamadda taagid.

(tilmaame) turub is dhexgashan oo isku dhafan.

m.dh Nooc liinta ka mid ah oo dhadhan dhanaan ah leh. la-mid: liimadhanaan.

m.dh Nooc liinta ka mid ah oo dhadhan dhanaan ah leh. la-mid: liimadhanaan.

-ta: (n) lime (laaym); lemon (lemen) ~ liimo

-ta: (magac, dhedig, keli) liin yaryar oo dhanaan badan leh oo samaynt waxyaalo badan loo adeegsado.

/bihaayndh-handh/ (adv) la dib dhicid (la habsaamid). e.g. I'm two months behindhand with the rent.

-ta: (magac, dhedig, keli) biibiib ama biibiile samayn. Biibiilaynta biiqbiiqda naga daaya. Dh: biiqbiiqlayn.

biibiilayn-ta: (magac, dhedig, keli) codka ka soo baxa biibiida samayn. Biibiilayn baaq maaha. Dh: dhiiqdhiiqlayn.

f.mg3 (-btay, -batay) Sida jibinta u dhawaaqid.

(fal) sida jibinta u yeedh.

-ta: (magac, dhedig, keli) gubashada dhex marta walax iyo ogsijiin.

(Shaandhayn-ta)

1. (turub) waraaqaha isku qasid; baandhayn, bawisid.

2. Isku celcelin; isku bedbeddelid.

m.f.dh eeg shaandhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) waraagaha turubka isku qasid. Dh: baandhayn, bawisid.

shaandhayn -ta: (magac, dhedig, keli) arrin inta dib loogu noqdo sii'hufid iyo isku celcelin lagu sameeyo; shaandhays.

shaandhayn -ta: (magac, dhedig, keli) isku bedbeddelka xubnaha dawladda; shaandhays.

shaandhayn -ta: (magac, dhedig, keli) waxyaabo isku dhexjira, isku celcelin, shaandho ku kala safayn.

shaandhayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax isku jiray kala gurid oo inta wanaagsan kala bixid.

(fal) ahaw wax baandhaysan oo is ku dhafan.

-ta: (magac, dhedig, keli) bidhbidh soo noqnoqonaysa ahaan. Hillaacaa soo bidhbidhlayn hayaa waa bilowgii guga e'.

(Birinbirqayn-ta)

Cayaar-carruureed aan hab lahayn cayaarid; farsamo birinbirqada carruurta u eg, samayn; faranfardayn.

-ta: (n) child's play

-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar aan qaab lahayn oo ay carruurtu jiifka ku galgalato. Birinbirqayn badanaa ilmuhu seexashana diidye. Dh: faranfardayn.

Archivio

Records office

(Dilindillayn-ta)

Wax duuban ama kankoonsan garangarin, (sida birmiil la riixa hayo).

m.f.dh eeg dilindillee. la-mid: dilindillo.

-ta: (magac, dhedig, keli) giraangirin wax wareegsan duurin oo dhulka sida shaagga u eryesho. Taayirka dilindillayn ayaan halkan ku keenay. Dh: wilaanwilin.

Garaangarin, Fuustada waa la dilindilleeyaa.

(Lin-danan) All. Som. Citrus aurantium L. Rutaceae.

m.f.dh eeg miinshaaree. la-mid: miishaareyn.

m.f.dh eeg wiliqdhabee. la-mid: wiliqdhabays.

(Badhan-ka)

Geed, wax yar ah, oo xalleefsan oo wareegsan oo dhexda daloollo ku leh, oo dharka lagu kor tolo oo inta ilaha (daldaloollada) laysu suro, dacallada isku qabta oo isku xira; guluus.

m.l (-amo, m.dh) Shey yar oo caag, bir iyo wixi lamida ka samaysan, wareegsan xalleefsan daloollo leh oo dharka la gashado meelo gaar ah looga tolo si uu dacalladooda isugu qabto; galuus.

m.l (-amo, m.dh) Shey yar oo caag, bir iyo wixi lamida ka samaysan, wareegsan xalleefsan daloollo leh oo dharka la gashado meelo gaar ah looga tolo si uu dacalladooda isugu qabto; galuus.

m. n. button

-ka: (n) button (batan) ~ guluus

badhan: -badhnaa / badhnayd: (adj) half (haaf); halved. ~ badhan. Ex: koob badhan; half cup

(fal) mid dhiman ama qaybsamay noqo.

badhan: (tilmaame) mid labo qaybood laga dhigay oo aan dhannayn; mid qayb ka maqantahay. Dh: baran, dhiman. Li: dhan.

badhan -ka: (magac, lab, keli) walax yar oo caag ka samaysan caag, loox iyo wixii la mid ah, dhexda na ku leh afar ama labo dalool oo lagu taxo shaadhadhka iyo wixii la mid ah. Dh: guluus, sureer.

de: button

lx: badhan

pd: (-ka)

ps: n2c-m

syn: galuus ~ guluus {N < Eng}

key: badhan

-ta: (magac, dhedig, keli) meel geedo leh ka jirid oo ban ka dhigid. Dh: daleedayn.

banayn -ta: (magac, dhedig, keli) meel xidhan furid. Dh: bannayn.