biifniin

-ka: (magac, lab, keli) geed dhexe ay xooluhu cunaan. Geedkaa biniinka ah hasha daaqaysa soo celi.

biniin -ka: (magac, lab, keli) iftiin yar oo aad mooddo inuu sii bakhtiyayo. Biniin yar ka dhex muuqda godka.

-ka: (magac, lab, keli) bididitaanka wax aanad hubin. Bidniin wax kuma qiyaasi kartid.

bidniin -ka: (magac, lab, keli) noole ama wax baad leh bididitaankiisa. Bidniin markay kari weyday bay shimburtu geedka ku degtay Dh: duulniin, lalniin, haadniin.

bidniin -ka: (magac, lab, keli) rifmitaanka timaha. Bidniinkii wuu ka joogsaday timihii gabadha, Dh: rifniin.

-ka: (magac, lab, keli) wax qurxin. Bilniin uma baahnoo, Ilaah baa bilic siiyey.

bilniin-ka: (magac, lab, keli) bidhitaanka wax sare loo qaado. Bilniin ma karayee jüidniin aan ku qaado. bilo: (fal) bil dhalo oo dayax buuxa aayar aayar isu baddel. Bishii bilataay bil khayr.

-ka: (magac, lab, keli) hurinta dab yar. Dh: daarniin, dhidniin, hurniin.

birniin -ka: (magac, lab, keli) eeg bidhniin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg rifitaan.

-ka: (magac, lab, keli) bidhitaan wax ku qaad.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ciilliin.

-ka: (magac, lab, keli) fiigitaanka laftiisa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fiilid.

-ka: (magac, lab, keli) qalliinka indhaha si araggu ugu baxo; indho qalid; indho bixin. Dh: fiigis, fiiqitaan, jeexid.

fiiqniin-ka: (magac, lab, keli) af dhuuban u yeelid; caaro u samayn. Dh: fiiqitaan, fiiqis.

fiiqniin -ka: (magac, lab, keli) khudrad, qori, iyo wixii la mid ah, diirka ka mudhxin oo ka gurid. Dh: diirid, fiiqis

fiiqniin -ka: (magac, lab, keli) meel xaadhid oo nadiifin. Dh: xaaqid, fiiqitaan, xaaqis, fiiqis.

fiiqniin -ka: (magac, lab, keli) (ku ~) ul, far, gacan iyo wixii la mid ah oo dhinac loo fidiyo iyadoo wax lagu tilmaamayo.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hiigid.

vl. n. humiliation, contempt

-ka: (n) humiliation (hiyumiliyeey-shin); degradation ~ liidid

de: humiliation, contempt

lx: liidniin

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: liidniin

-ka: (magac, lab, keli) wax miiqan ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) dareere weel uu wax kula jiro ka shubid oo ku kale inta saafiga ah ku xawilid. Miirniinka subaggu waa muhiim.

-ka: (magac, lab, keli) eeg riqitaan.

-ka: (magac, lab, keli) riixitaan wax la riixo. Riixniin baan halkan ku keennay gaadhiga.

riixniin -ka: (magac, lab, keli) cadaadis wax hoos loo riixo.

riixniin -ka: (magac, lab, keli) duugitaan wax lagu sameeyo. Riixniin ma lagu dayey bararka lugta.

-ka: (magac, lab, keli) siibitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg tiicitaan.

-ka: (magac, lab, keli) hiinraagitaan; xiiqitaan.

(Xiirniin-ka)

Timaha oo mandiil lagu xiiro (ama xiirriin).

m.l la-mid: xiirid.

-ka: (magac, lab, keli) xiirid, tima gurid.

(Finfiniin-ka)

1. Jajab yaryar oo wax xoog loo tumayo ama loo garaacayo ka soo duulduula.

2. Meel colaadi joogto ama dagaal - af iyo addinba - waxyaalaha ama arrimaha dardaran oo ka dhaca haya.

m. n., [collective] fragments, splinters, smithereens

-ka: (n) flying chips [pieces] as of wood, stone, or water drops , broken or cut off ~ fanfaniin

-ka: (magac, lab, keli) jajab yaryar oo wax xoog loo tumayo ama loo garaacayo ka duulduula.

finfiniin -ka: (magac, lab, keli) meel colaadi ka jirto ama lagu dagaalamayo, waxyaabaadka ka gudba oo degaannada aan ku jirin ka soo gaadhgaadha.

de: fragments, splinters, smithereens

lx: finfiniin

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: finfiniin

-ka: (magac, lab, keli) 'dhagax' shiididda lafteeda.

shiidniin -ka: (magac, lab, keli) 'biyo' shiididda lafteeda.

shiidniin ka: (magac, lab, keli) shiiditaan: dhagxin.

m.l la-mid: shiilid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg shilnaansho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg shiiqid.

(fal) biyo yar ku rush. Soo biifi hadhuudhka aan tunne. Dh: qoo, rush, bilbil.

biifi: (fal) wax qurxi oo bil.

biifi-ka: (magac, lab, keli) wax ishu qabanayso oo quruxsan. Biifi baa ka muuqda dushiisa. Dh: qurux.

name-m small; tiny

(Iniin-ta)

Abuur yar oo adag; lafta miraha; hal ciid ah ama badar ama wixii kaloo sidaas u yar.

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

f. n. grain, seed

-ta: (n) [iniino-ha] seed (siidh); nut (nat); pip (pip)

-ka: (magac, lab, keli) subagga burcadka ah ee mar soo baxa. Dh: burcad.

iniin-ta: (magac, dhedig, keli) laf yar oo ku jirta midhaha dhexdiisa.

cf: daafi

de: grain, seed

lx: iniin

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: iniin

حَبَّة

pr. n., loc. Benin

(n) Benin; a country of western Africa, formerly known as Dahomey. Port-Novo is the capital and Cotonou the largest city

de: Benin

lx: Beniin

ps: n0-loc

key: Beniin

biibii! (ereycodeed) tusmeeya codadka hoonka ee isdabajoogga ah ama codka ka soo baxa biiqiiqda. Dh: dhiidhii, biiqbiiq, biibiib!

biibii-da: (magac, dhedig, keli) dhuun yar oo laga bixiyo qudaxda dhammaajada xilliga ay curdinka tahay. Biiqbiiqda adhijirtu afuufayso bartan baa laga maglaa. Dh: biiqbiiq.

(Biicin-ta)

Iib ku doonid.

m.dh eeg biici. la-mid: beecin, beecis, biicis.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax iibin; alaab gadid. Biicinta waa lagu kala nasib badan yahay.

(Biifid-da)

1. Biyo ku darid; qoyn.

2. Qurxin; caddayn.

m.f.dh eeg biif². la-mid: biif¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) wax ishu qabato oo loo bogo ka dhigid. Biifid kaddib dharka xaree. Dh: qurxin, caddayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) biifid ku samayn. Biifiska ka jooji waad caddaysaye. Dh: qurxis.

-ta: (magac, dhedig, keli) biil siin. Dh: biilid, masruufid, quudin.

(Biinan-ka)

Cudur maskaxeed oo keena in qofku, wax aan waxba ahayn ka dido, ama ka naxo, ama la boodo, sida wax bayr qaba.

m.l 1. Jirro maskaxeed qofka ka dhigta mid fudud oo aan dagganayn. 2. (w) eeg biin.

m.l 1. Jirro maskaxeed qofka ka dhigta mid fudud oo aan dagganayn. 2. (w) eeg biin.

m. n., pl. paranoia (mental illness)

-ka: (n) (paara nooy); a psychotic disorder, paranoia ~ cuqdad nafsi

-ka: (magac, lab, keli) in qofku wax aan waxba ahayn ka dido ama ka naxo oo ka boodo, sidii wax bayr qaba. Nin biinaan qaba ayaa ii dirtay taliye. Dh: baydad, bayr.

de: paranoia (mental illness)

lx: biinan

pd: (-ka)

ps: n4-m-pl

key: biinan

(Biirin-ta)

Gundhig hadba wax yar ku sii darid si uu u bato; kordhin; badin.

m.f.dh eeg biiri. la-mid: biiris¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ku darid. Biirinta mishaarada waxa laga sugayaa batroonka. Dh: siyaadin, kordhin.

(Ciniin-ka)

(nin) aan dumarka u tegiddooda karti u lahayn, aan u galmoon.

ciniin¹: m.l (-nno, m.dh) Nin aan dumarka u galmoon karin, u tegiddooda aan karti u lahayn. la-mid: caniin¹, cinniin¹.

ciniin²: f.mg1 (-nay, -ntay) Nin aan dumarka u galmoon karin noqosho. la-mid: caniin², cinniin².

m.l (-nno, m.dh) Nin aan dumarka u galmoon karin, u tegiddooda aan karti u lahayn. la-mid: caniin, cinniin.

m. n. sterile, sexually impotent man

-ka: (n) a man incapable of sexual intercourse; impotent (impotant); sterile (isteeral): infertile or barren man

-ka: (magac, lab, keli) noole lab ah oo dhibaato ka haysato xubnaha taranka oo aan wax dhali karin; lab aan dhannayn oo galmoodka aan karin. Dibigaasi waa ciniin. Dh: xiniin.

de: sterile, sexually impotent man

lx: ciniin

nt: ciniin (ciniinay) [v1=inch]

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: ciniin

diniin¹: m.l la-mid: diddin¹.

diniin²: f.mg1 (-nay, -nayd) la-mid: diddin².

v. drop from a container (e.g., the last drops of liquid)

-ka: (magac, lab, keli) socodka dareeraha aant badnayn ee qunyar u soconaya.

a: dindin

de: drop from a container (e.g., the last drops of liquid)

lx: diniin

pd: (diniinay)

ps: v1=intr

key: diniin

(Finiin-ka)

1. Wax meeshuu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhaqso uga dhacay ama uga ganmay.

2. Tuuryo, dhicid.

3. Wax kastoo finiina ama la finiiniyo.

4. Wax finiin u eg ama sida finiin la ganay, aad u dheereeya.

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin¹.

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: “Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay”. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: “Dhagax baa soo finiinay”. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: “Faras baa naga finiinay”. la-mid: faniin².

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin.

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: Dhagax baa soo finiinay. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: Faras baa naga finiinay. m.f.dh, finiinid. la-mid: faniin.

m. n. fragment, splinter

finiin v. splinter; fall all of a sudden, be dropped with speed

-ka: (n) flying piece or chip; splinter (ispilin-ter) ~ faniin

(fal) xoog isu gan, u dhac.

finiin-ka: (magac, lab, keli) dhagax yar oo labada murdiso ee labada gacmood lagu tuuro iyadoo suulkana lagu badhitaaro. Finiin ilig wuu ridaa, cadawna kaama celiyo. Dh: quruurax.

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax la garaacay ama meesha uu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhakhso uga duula ama uga ganma.

finiin -ka: (magac, lab, keli) bir dab la saaray oo kulayl dartii dhimbiilo ka duulaan. Xaydh mari daawaha finiinka ha daayee.

finiin -ka: (magac, lab, keli) tuuryo wax ka soo dhanbalantay; dhanbalan yar oo wax dildillaacay ka yimi.

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax finiin u eg ama sida finiinka u gaman oo aad u dheereeya.

(Iftiin-ka)

Waxa u salka ah aragga oo aan la'aanti wax la arki karin; if; ilays; bidhaan; kaah.

iftiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Kaah wax lagu arki karo. 2. Wakhti si fiican wax loo arki karo oo qorraxdu soo baxayso ama dhacayso.

iftiin²: m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Sii deynta kaaha ka imanaya walax saxarradeedu nuugeen tamar, iyagoo gaadhaya xaalad kacsan, kaddibna ku noqday xaalad tamar hooseysa markii ay sii daayeen kaaha birlab-danabowga.

iftiin³: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Wax kaah yeelasho.

iftiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Kaah wax lagu arki karo. 2. Wakhti si fiican wax loo arki karo oo qorraxdu soo baxayso ama dhacayso.

iftiin²: m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Sii deynta kaaha ka imanaya walax saxarradeedu nuugeen tamar, iyagoo gaadhaya xaalad kacsan, kaddibna ku noqday xaalad tamar hooseysa markii ay sii daayeen kaaha birlab-danabowga. m.f.dh, iftiimid.

iftiin³: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Wax kaah yeelasho. m.f.dh, iftiimid.

Illumination

m. n. light; enlightenment

iftiin v. give light, shine

name-unisex light; enlightenment

-ka: (n) light (laayt), —iftiin -iftiimay / iftiintay: (v) emit light; illuminate (iluumaneyt); shine (shaayn); lighten (laayten),

(tilmaame) mugdi iyo madow la'aan. Aqoon la'aani waa iftiin la'aan. Li: mugdi.

iftiin -ka: (magac, lab, keli) ilays meel mugdi ah siraada oo wax lagu arko.

نور، ضياء، ضَوْء

(Isniin-ta)

Maalinta u dhexaysa axadda iyo talaadada.

m.dh Maalinta u dhexeysa axadda iyo talaadada.

m.dh Maalinta u dhexeysa axadda iyo talaadada.

f. n. Monday (third day of the Somali week)

-ta: (n) Monday (man dheey); Mon

-ta: (magac, dhedig, keli) ayaamaha toddobaadka, midda saddexaad ee u dhexaysa Axadda iyo Talaadada.

bw: Arabic

cf: maalin

de: Monday (third day of the Somali week)

lx: Isniin

pd: (-ta)

ps: n0-f-time, n2-f

key: Isniin

(Jiifin-ta)

1. Dhinac u dhigid;

2. Seexin.