biifayn

(tilmaame) wax qurxoon. Dhar biifaysan ii soo saar. Dh: quruxsan, caddaysan.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin iyo talo si hagar ama dhagari ku jirto u qabad; hawl si aan qummanayn loo qabto.

bidixayn -ta: (magac, dhedig, keli) xagta bidix ka lissid.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka biiqbiiqda oo is daba joog ah loo sameeyo. Biiqlayn badana ma dhoortaxaliil baa dabada gashay. Dh: biilayn.

(Bilisayn-ta)

1. Bilis ka dhigid; xorayn.

2. Gudid (gabdho).

m.f.dh eeg bilisee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dumar ka dhigid. Bilisaynta dumarkoo kaluu ka dhigay raganimadi doobeede. Dh: naagayn.

bilisayn -ta: (magac, dhedig, keli) gabar da' yar gudid; xalaalaynta gabadh yar. Dh: gabdhaggudid.

m.dh 1. (fiisikis) Xadaynta gariirrada ay leedahay hir gudbani, si gariirku ugu dhaco sallax keliya. Tusaale ahaan, kaaha birlabdanabeed waa dhaqaaqa hir gudban. 2. (fiisikis) Yaraynta maayadda unugga Foolt, taas oo ka dhalata tuulmidda maxsuullada ka soo baxa falgalka kiimikaad.

m.dh 1. (fiisikis) Xadaynta gariirrada ay leedahay hir gudbani, si gariirku ugu dhaco sallax keliya. Tusaale ahaan, kaaha birlab-danabeed waa dhaqaaqa hir gudban. 2. (fiisikis) Yaraynta maayadda unugga Foolt, taas oo ka dhalata tuulmidda maxsuullada ka soo baxa falgalka kiimikaad.

m.f.dh eeg bigee. la-mid: bigays (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) bislayn shaah; shaah karin. Bigaynta shaaha adaa igu dhaama.

(fal) wax halis geli. Baabuur lalaayoo, haad baalle mooddoo, fananaaya buur dheer, isma odhan ka boodoo, nafta sow ma biimayn. Dh: biimee.

(Biinan-ka)

Cudur maskaxeed oo keena in qofku, wax aan waxba ahayn ka dido, ama ka naxo, ama la boodo, sida wax bayr qaba.

m.l 1. Jirro maskaxeed qofka ka dhigta mid fudud oo aan dagganayn. 2. (w) eeg biin.

m.l 1. Jirro maskaxeed qofka ka dhigta mid fudud oo aan dagganayn. 2. (w) eeg biin.

m. n., pl. paranoia (mental illness)

-ka: (n) (paara nooy); a psychotic disorder, paranoia ~ cuqdad nafsi

-ka: (magac, lab, keli) in qofku wax aan waxba ahayn ka dido ama ka naxo oo ka boodo, sidii wax bayr qaba. Nin biinaan qaba ayaa ii dirtay taliye. Dh: baydad, bayr.

de: paranoia (mental illness)

lx: biinan

pd: (-ka)

ps: n4-m-pl

key: biinan

inch. v. be increased

de: be increased

lx: biiran

pd: (biirmay)

ps: v1=inch

key: biiran

-ta: (magac, dhedig, keli) guri iyo wax la mid ah, dhisid. Sida daarihii bari, ma bineeyey agalkii. Dh: dhisid, binays.

(Birayn-ta)

1. Neef xoola ah gowricid.

2. Bir ka dhigid.

m.f.dh eeg biree.

-ta: (n) the act slaughtering; slaughter (islootar) ~ gawricis

-ta: (magac, dhedig, keli) neef xoolo ah gawricid. Birayn ba wuu u diiday haka dhamo bakhtiye wanku. Dh: xalaalayn.

(Iimayn-ta)

Iin u yeelid.

m.f.dh eeg iimee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar iyo iin u yeelid.

(Iiqayn-ta)

Ciriiri gelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof xun, meel ama cid looga ergoodo. Dh: beegid, aanayn.

liifan¹: f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax caatobay noqosho.

liifan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax caatoobay ahaansho.

f.mg1 (-fmay, -fantay; -fmi) Wax caatobay noqosho. m.f.dh, liifmid.

der. [adjective] slender, thin

(fal) mid jilicsan ama miisaan fudud noqo.

de: slender, thin

lx: liifan

nt: liifan (liifmay) [v1=inch]

pd: (liifnaa)

ps: adj-der

key: liifan

(Sifayn-ta)

1. Wax sifaysan ka dhigid; nadiifin.

2. Sifo wax lee yihiin sheegid; tilmaamid.

m.f.dh eeg sifee. la-mid: safayn.

-ta: (n) 1. purification (piy-uuri-fi-keey-shin); cleaning (kilin-ing); refinement (ri-faayn-mant) purifying (piyuurafaaying) 2. characterising, describing

-ta: (magac, dhedig, keli) sifo wax leeyihiin sheegid; tilmaamid.

sifayn -ta: (magac, dhedig, keli) uskaga ka nadiifin. Dh: cadayn. Li: uskagayn.

(Biglayn-ta)

Hadba big leh; bidhaamo googgo'an oo degdeg isu dabajooga, samayn.

m.f.dh eeg biglee.

vl. n. twinkling, flashing

-ta: (n) twinkling or flashing light; flicker, glimmer ~ biliglayn

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bidhlayn.

de: twinkling, flashing

lx: biglayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: biglayn

m.l Digir ama badar la dubay oo biyo lagu bilbilay.

-ka: (magac, lab, keli) biimo ku samayn: halis ku ridid. Biimayska markii horeba adaa i geliyey ee iga saar.

m.dh la-mid: ballayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartan cisho jira cid dusha u saarid oo dibadda warwareejin. Billaynta carruurta waxa lagu balleeyaa kolba qofka la doorbidayo. Dh: gardaadin, ballayn.

(Biqlayn-ta)

Biqle samayn; biibbiilayn; jaflayn.

m.f.dh eeg biqlee. la-mid: biqlays, biqle (1).

-ta: (magac, dhedig, keli) labada lugood ee danbe oo wada jira, ku harraatiyid. Dh: jaflayn, biibiilayn.

(Bislayn-ta)

Wax bisil ka dhigid.

m.f.dh eeg bislee. la-mid: bislays.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax bissil ka dhigid. Bislayn intaa ka badan looma baahnee dheriga ka soo rog. Dh: bislays.

-ta: (magac, dhedig, keli) carro ku rogid ama ku daadin; ciid ku darid.

m.f.dh eeg ciiqee.

m.f.dh eeg ciiree.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciiro u yeelid.

m.f.dh eeg diiqee.

m.f.dh eeg kiilee.

(Miidayn-ta)

Miid ka dhigid.

m.f.dh eeg miidee.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciqaab figo ah u xidhid. Dh: figayn.

miigayn-ta: (magac, dhedig, keli) miigo u beerid. Miigayntu way fiican tahay haddaan xayawaanku faqan. Dh: miigays.

* (Miinayn-ta)

Miino gelin, ku aasid.

m.f.dh eeg miinee.

-ta: (magac, dhedig, keli) miino dhigid: miino qaraxda xidhid. Dh: miinays.

(Qiimayn-ta)

Qiime u yeelid; simid; tamminid.

m.f.dh eeg qiimee. la-mid: qaymeyn.

-ta: (n) appraisal (ap-reeysal); assessment (a-sees-ment); evaluation (ivaal-yuweey-shin); estimation (es-ti-meey-shin) ~ qiimays

-ta: (magac, dhedig, keli) inta uu noqon karo maanka ka qiyaasid. Qiimaynta aqalka kolka la dhiso ayaa la garan. Dh: qiyaasid.

qiimayn-ta: (magac, dhedig, keli) qime lagu libiyo u yeelid. Dh: simid, tamminid, qiimays.

-ta: (magac, dhedig, keli) fasaxid; oodda ka rogid. Siidaynta dad badan ayuu Madaxweynuhu amray. Dh: fasxid. Li: haysasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) siigo kicin, boodh iyo omos kicin oo siigo abuurid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhabbo tusid: meel ku hoggaamin. Wiidaynta ciidanka nin dhulyaqaan ah ayaa loo dhiibaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) in badan ereyga 'wii' ku celcelin.

(Xiisayn-ta)

Xiiso u qabid, u hayn.

m.f.dh eeg xiisee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiiso u qabid; xiise u hayn. Dh: xiisays.

-ka: (magac, lab, keli) biifis ku suubbin. Biifitaan baan kala daalay muraaydaha daaqadaha. Dh: qurxitaan.

m.f.dh eeg biindhee.

m.f.dh eeg biliglee.

-ta: (n) twinkling or flashing light; flicker, glimmer ~ biglayn

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg biligbiliglayn.

Diifi ku taal ama ka muuqato.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax diifi hayso ahaansho (nafley).

der. [adjective] weak, worn out, exhausted

(adj) weary; fatigued; exhaust; tire

(tilmaame) mid diifi ku taal oo dhibaatadu dushiisa ka muuqato. Xoolo diifaysan ayaa dooxa daaqaya. Dh: dhibaataysan.

de: weak, worn out, exhausted

lx: diifaysan

ps: adj-der

key: diifaysan