biibbiile

(fal) sida gammaanka labada lugood ee dambe oo wada jira wax ku harraati. Carruurta la ciyaar oo la biibiilee. Dh: biqlee, harraati.

(Biibbiilayn-ta)

Biibbiile samayn.

m.f.dh eeg biibbiilee. la-mid: biibbiile (3).

biibii! (ereycodeed) tusmeeya codadka hoonka ee isdabajoogga ah ama codka ka soo baxa biiqiiqda. Dh: dhiidhii, biiqbiiq, biibiib!

biibii-da: (magac, dhedig, keli) dhuun yar oo laga bixiyo qudaxda dhammaajada xilliga ay curdinka tahay. Biiqbiiqda adhijirtu afuufayso bartan baa laga maglaa. Dh: biiqbiiq.

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun saablayda gaar ahaan feedhaha ku dhaca oo halis ah. Dh: qaaxo, tiibii, tiinbey.

-da: (magac, dhedig) eeg biibii.

(Hiihiila-ha)

(waabaayo, kd.) saamays daran leh; geegaali ah; hunnati; kaloolley.

m.l Mariid waabaayo daran leh.

m. n. deadly poison; serious danger

-ha: (magac, lab, keli) saamayska ama waabaayda tan u daran oo aan laga kicin. Dh: hunnati, geegaali, kallooley.

hiihiile-ha: (magac, lab, keli) geed sun leh oo wax lagu noqdo. Dh: geegaali, hunnaati, kaloollay.

de: deadly poison; [fig.] serious danger

lx: hiihiile

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: hiihiile

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Balag digir marka uu ka tago halcasaadka oo uusan gaarin jalawga. 2. Ilmaha shimbiraha ee aan weli duulimaad gaarin.

name-m one who belongs to or is beloved by Allah. Cf: Allaale

magac loo baxsho wiil fooshii hooyadii halis ku galay oo dhimasho qarka u gaadhay ama kolkii uu dhashay ba hooyadii geeriyootay oo rajay ku hadhay.

-ta: (magac, dhedig, keli) biibiib ama biibiile samayn. Biibiilaynta biiqbiiqda naga daaya. Dh: biiqbiiqlayn.

biibiilayn-ta: (magac, dhedig, keli) codka ka soo baxa biibiida samayn. Biibiilayn baaq maaha. Dh: dhiiqdhiiqlayn.

f.g2 (-yeeyay, -yaysay) Cunto cabbid iyo wixi lamida biyo ka badan ku darid.

(Jiiqjiiqla-ha)

1. Geed jeerinka iyo gumarta la bah ah oo leh qodxo dheerdheer, xabag iyo miro quulle ah.

2. Bahal jirriqaaga u eg.

m.l 1. Geedgaab qodax leh oo jeerinka la bah ah oo leh xabag iyo miro la cuno, iyo mayrax xargo laga samaysto. 2. Cayayaan jirriqaaqa u eg.

m.l 1. Geedgaab qodax leh oo jeerinka la bah ah oo leh xabag iyo miro la cuno, iyo mayrax xargo laga samaysto. 2. Cayayaan jirriqaaqa u eg.

m. n., [collective] thorny plant species

jiiqjiiqle m. n., [collective] insect species (similar to a cricket)

-ka: (n) cricket (kin kat); type of an insects

-ha: (magac, lab, keli) geed jeerinka iyo gumarta u eg oo la bah ah ooleh qodax aan dhaadheerayn. Jiiqjiiqle ayaan beeray.

jiiqjiiqle-ha: (magac, lab, keli) cayayaan qolof iyo geeso dhaadheer leh oo meelaha qoyan iyo siyica aan ka dheeraan oo agabka cuna.

-ta: (magac, dhedig, keli) codka biiqbiiqda samayn.

/baabbal/babbles, babbling, babbled; (v) 1. cantar (hantaaticid); hadal ulajeedo cad aan lahayn oo isku dhex yaacsan farxad ama isku buuqsanaan darteed samayn. e.g. He babbled on about this wicked world. (n) 2. hadaaq (sida hadaaga caruurta). e.g. I like baby's babble. (adj) 3. codka biya-dhaca ama daadku sameeyo oo guuxa yar leh.

babbling, n., dawdar, -ki.

babble, v.i., dawdar.

s.f. - kitaabka diinta masiixiga.

m.dh la-mid: bayb.

nickname; name-m pinned

(Bilbil-ka)

1. Biyo ama wax la mid ah oo meel sida roobka loogu firfirdhiyo; rushays.

bilbil¹: m.l 1. Firdhinta biyo iyo wixi lamida sida dhibcaha roobka meel loogu firdhiyo. 2. Nin gabdhaha taataabta. 3. la-mid: bilbilid.

bilbil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Biyo iyo wixi lamida meel sida dhibcaha roobka ugu furdhin. 2. Gabar taabasho.

bilbil¹: m.l 1. Firdhinta biyo iyo wixi lamida sida dhibcaha roobka meel loogu firdhiyo. 2. Nin gabdhaha taataabta.

bilbil²: f.g1 (-ilay, -ishay) 1. Biyo iyo wixi lamida meel sida dhibcaha roobka ugu furdhin. 2. Gabar taabasho. m.f.dh, bilbilid.

v. spray

-ay / bilbishay: (v) sprinkle (is-prin-kal); spray (ispareey) with water

(fal) ku biyo sida roobka oo kale ugu daadi oo ku firdhi. Dh: rush, biifi.

bilbil-ka: (magac, lab, keli) biyo meel lagu firdhiyo. Bilbil yar ku samee hadhuudhka. Dh: biif, rushays. bilbil -ka: (magac, lab, keli) noole labo qalbac ah oo ku nool badda gunteeda, luulku dhexdiisa ka baxo lagana gurto. Bilbil badda gunteeda lagama waayo.

de: spray

lx: bilbil

pd: (bilbilay)

ps: v1=

key: bilbil

رَشَّاشَة

/babbal/ (n) 1. xumbo (sida xumbada shaambada iyo dareerayaasha kale. (v) 2. takhid ama ubur sare uga soo booda dheri (ama wax la karinayo)

Xumbo

/babbal/ (n) humby.

n., xumbo, -adi.

m. n. seller, merchant

-iibiyaha: (n) seller (seelar) ~ iibshe

de: seller, merchant

lx: iibiye

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: iibiye

/nibal/ (v) wax yar ka qan-qaniinid (cunto wax yar laga googoosto).

-sha: (magac, dhedig, keli) xubinta taranka ee xoolaha.

-ha: (magac, lab, keli) gawaadhida yaryar kan ugu weyn oo waddooyinka xunxun mari kara oo aad u dheereeya.

m.dh la-mid: abriil.

n. April

de: April

lx: Abriile

pd: (/da)

ps: n0- -time

see: Abriil {It}

key: Abriile

left-footed

-ha: (magac, lab, keli) qof gacanta bidix adeegsada. Aadan waa bidixle. Dh: gurrane.

-ga: (magac, lab, keli) nooc basbaaska ka mid ah oo aad u kulul. Bilbili ninkii cunaa saw afku dhillikh noqon maayo. Dh: barbari.

bilbilo¹: m.l 1. Koor yar bir ka sameysan oo lo'da loo xiro; dawan. 2. Muuqaal qurux badan.

bilbilo²: f.mg3 (-ishay, -ilatay) Meel biyo ku rusheysasho.

f.mg3 (-ishay, -ilatay) Meel biyo ku rusheysasho. m.f.dh, bilbilasho.

(fal) iskaa biyo ugu biifbiifso; rushrusho.

-ha: (magac, lab, keli) wax kasta oo iftiin biligbilig ah bixinaya

* (Birmiil-ka)

Haan weyn oo bir ah; fuusto.

m.l (-llo, m.dh) Weel weyn oo bir ah qaab dhululubo leh oo qaada labo boqol oo litir, fuusto. la-mid: barmiil.

m.l (-llo, m.dh) Weel weyn oo bir ah qaab dhululubo leh oo qaada labo boqol oo litir, fuusto. la-mid: barmiil.

m. n. barrel, oil drum

-ka: (n) [Pl. barmiilo-da] barrel (baarel) fuusto, barmiil

-ka: (magac, lab, keli) eeg barmiil.

a: barmiil

de: barrel, oil drum

lx: birmiil

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: birmiil

/dribal/ (v) 1. tifqid, sida biyo tifqaya (v) 2. dhareerid (v) 3. bareejayn (bareejeynta kubbadda kolayga) (n) 4. tifiq, dhibic.

-ka: (magac, lab, keli) alaab, xoolo iyo wixii la mid ah, cid gadata waayid.

agg. - kartidaran, awoodi karin.

name-m servant of God or Cabdullaah; biblical Gabriel; angel of God

/kwibal/ quibble over; (v) murmid (siiba ka muddicida waxyaabaha yar-yar ee aan micnaha lahayn).

name-m skilled, clever, tactful

-ka: (magac, lab, keli) biifitaan ku samayn. Biifniin waxba ka qaadi waayey waa weelala aan wax badan la maydhin.

m.l la-mid: dembiile.

m. n. criminal; sinner

-ha: (n) criminal (kirimi-nal); offender (o-feen-dher); perpetrator (per-patareeytar) of a crime; felon (fe-lan); law-breaker; delinquent (di-link-went); sinner (si-ner) ~ dembiile, danbiile. Ex: waa dambiile; he is a criminal

-ha: (magac, lab, keli) qof wax aan sharci ahayn sameeyay. Booliisku laba dambiile ayey qabteen xalay. Dh: danbiile.

de: criminal; sinner

lx: dambiile

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: dambiile

-ha: (magac, lab, keli) qof wax shrciga iyo qaanuunka baxsan geystay. Dh: dambiile.

m.l (-layaal, m.l/dh) Qof dambi falay. la-mid: dambiile.

m.l (-layaal, m.l/dh) Qof dambi falay. dementiya m.l (daaw.) Xaalad cudur oo joogto ah ama muddo dheer socota oo ay maskaxda gabto hawsheeda. Astaamo: xasuus xumo, isbeddel shakhsiyaded, fakar xumo iyo habow, istix geli la'aan.

-dembiilaha: (n) criminal (kirmi-nal); offender (o-feen-dher); perpetrator (per-patreeytar) of a crime; felon (fe-lari); law-breaker; delinquent (di-lin-kuwent); sinner (si-ner) ~ dambiile, danbiile. Ex: waa dembiile; he is a criminal

-ha: (magac, lab, keli) qof danbi geystay ama lagu soo eedeeyay.

m.dh la-mid: dhimbil.

-sha: (magac, dhedig, keli) dhuxul dab ah oo baxaysa oo nool. Dhimbiil ayaan soo qaaday.

dhimbiil-sha: (magac, dhedig, keli) midho gal yar oo ballaadhan ku jira oo ka baxa geedaha sida galoolka iyo qudhaca. Dh: hinbiliil.

m.dh (-lo, m.dh) Midho jilicsan oo ka tirsan dirka leguminoosa, oo leh kaarbal u kala baxa laba qaybood. Tusaale: “Salbuko”.

nickname; name-m flash; spark; live ember(s)

magac loo baxsho wiil kolkii uu yaraa aad u diirdiirranaa oo firfircoonaa.

dhinbiil-sha: (magac, dhedig, keli) eeg dhimbiil.

m.l Shaqaalaha cuntada kariya ee haddana qeybiya; kaantunle.

-ha: (magac, lab, keli) meesha dharka lagu maydho iyo qofka ka shaqeeyaba.