bigays

(Biglayn-ta)

Hadba big leh; bidhaamo googgo'an oo degdeg isu dabajooga, samayn.

m.f.dh eeg biglee.

vl. n. twinkling, flashing

-ta: (n) twinkling or flashing light; flicker, glimmer ~ biliglayn

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bidhlayn.

de: twinkling, flashing

lx: biglayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: biglayn

-ka: (magac, lab, keli) biyo ku bilbilid oo ku qoyn. Biifayskii baa ka badisay ka jooji biyaha.

biifays -ka: (magac, lab, keli) wax qurxin.

-ka: (magac, lab, keli) biimo ku samayn: halis ku ridid. Biimayska markii horeba adaa i geliyey ee iga saar.

m.l la-mid: biqlayn.

-ka: (magac, lab, keli) biqlo samayn oo boodboodid.

m.l la-mid: bislayn.

-ka: (magac, lab, keli) wax bislayn. Bislays dheriga oo ku dhow buu dabku ka bakhtiyey.

v.auto: put water into something, dilute (for oneself)

a: biyeyso

de: put water into s.t., dilute (for oneself)

lx: biyayso

pd: (biyaystay)

ps: v3b=auto

key: biyayso

m.l la-mid: rigaysasho.

f.g3 (-stay, -satay) 1. Cid, koox maskaxdeeda soo jiidasho. 2. Ciidan si habaysan meel ugu safasho.

f.g3 (-stay, -satay) 1. Cid, koox maskaxdeeda soo jiidasho. 2. Ciidan si habaysan meel ugu safasho. m.f.dh, rigaysasho.

(fal) cid, koox maskaxdeeda soo jiidasho.

rigayso: (fal) ciidan si habaysan meel ugu safasho.

-ka: (magac, lab, keli) siigayn.

f.mg3 (-stay, -satay) Hal lug ku boodid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg wilgayn.

Xaglis

/bayas/ (n) eex, dhan u ilasho (dhan u eexasho), aan go'aan miisaaman lahayn.

biais, n.m. - Duwid; Dhinac u qalloocin; aan toosnayn.

-da: (magac, dhedig, keli) haan ka samaysan bir oo lagu shubto biyaha. Biray biyo kulayl baa loogu dhiman. Dh: birey.

(fal) ganaax aawadii, qof afarta addin xagga dhabarka iskaga xidh oo bogga u jiifi. Dh: miigay.

(Ilays-ka)

Waxa aan la'aantiis wax la arki karin; if; iftiin; kaah.

m.l (-syo, m.dh) Iftiin.

m.l (-syo, m.dh) Iftiin.

Light

m. n., [collective] faint ~ dim light

-ka: (n) light (laayt) ~ iftiin, if

-ka: (magac, lab, keli) iftiin; nuur. Iilku waa aqal aan ilays lahayn. Dh: nal, tiriig, laydh, kaah.

ilays -ka: (magac, lab, keli) hirar birlabdanab oo hirbaacyo u gooniya leh, ishuna arki karto oo ka kooban midabada oo dhan.

cf: if, nuur

de: faint ~ dim light

lx: ilays

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

key: ilays

-ka: (magac, lab, keli) bac ku ridis. Bacays la'aan alaabta ha soo rarina.

-ka: (magac, lab, keli) ceel weyn oo biyo badan. Dh: birqod. Li: goof, dhadhiin, galle, laas.

-ka: (magac, lab, keli) belo iyo baas u keenis. Dh: balays.

/bigami/ (n) laba naagood qabid (guursasho) ama laba nin

m.l la-mid: boliis.

-ka: (magacwadareed) ciidanka suga ammaanka dalka ee xidha qofka jebiya sharciga. Bileyskaan kaa soo dacweyn haddaad ideyni waydo Dh: boolis.

-ta: (magac, dhedig, keli) guri iyo wax la mid ah, dhisid. Sida daarihii bari, ma bineeyey agalkii. Dh: dhisid, binays.

(Birayn-ta)

1. Neef xoola ah gowricid.

2. Bir ka dhigid.

m.f.dh eeg biree.

-ta: (n) the act slaughtering; slaughter (islootar) ~ gawricis

-ta: (magac, dhedig, keli) neef xoolo ah gawricid. Birayn ba wuu u diiday haka dhamo bakhtiye wanku. Dh: xalaalayn.

(Bisayl-ka)

1. (cunno) dab lagu karshay oo gaaray heerka lagu cuno.

2. (miro) dhuguc.

m.l 1. Cunto dab lagu farsameeyey oo gaartay heerkii lagu cuni lahaa. 2. Miro iyo wixi lamida marka ay gaaraan heerkii lagu cuni ama la guran lahaa. 3. Waaya-aragnimo dheeraad ah oo la yeesho. 4. la-mid: bislaan.

m.l 1. Cunto dab lagu farsameeyey oo gaartay heerkii lagu cuni lahaa. 2. Miro iyo wixi lamida marka ay gaaraan heerkii lagu cuni ama la guran lahaa. 3. Waaya-aragnimo dheeraad ah oo la yeesho. 4. la-mid: bislaan.

m. n. ripe fruit ~ vegetable; cooked food

-ka: (n) 1. ripeness (raaypnes) 2. cooked food (kuu kidh fuudh); ready to eat bisil

-ka: (magac, lab, keli) dhuuni dab lagu kariyey oo diyaar u ah in la cuno. Labadii caydhiin wax ku qaybsataa bisayl iskuma cawrido.

bisayl -ka: (magac, lab, keli) midho caydhiinkii ka baxay oo gaadhey heer la cuni karo. Dh: dhuguc. bisayldhaaf -ka: (magac, lab, keli) wax dabka ku raagey oo aad u karsamay.

cf: bisil, dhuguc

de: ripe fruit ~ vegetable; cooked food

lx: bisayl

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: bisayl

-ka: (magac, lab, keli) biyo ku shubid. Biyeys bay beertu u baahantahay.

biyeys -ka: (magac, lab, keli) weel biyo ka buuxin oo ku shubid. Biyeyska wasooyinka adigaa lagaa rabaa. Dh: dhaamis.

biyeys-ka: (magac, lab, keli) biyo ku darid sida caano. Biyeyska caanaha nooga daa hooyo. Dh: badhxis, xariiris.

m.f.dh eeg bugee. la-mid: bucayn, buhayn.

-ka: (magac, lab, keli) bulaynta ul qoyan. Bulayska cidaaddu dhiilshaa lagu cugaa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cagayn.

-ka: (magac, dhedig, keli) eeg cisayn.

-ka: (magac, lab, keli) maryaha lagu labbisto ama la xidho ee ay qaataan askarta iyo ciyaalka dugsiyada.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidayn.

-ka: (magac, lab, keli) saliid dareere ama burcad ah oo kulul oo jidhka markuu ku xanuuno la is mariyo. Figaas ayaan ku duugay halkii muruqu iga hayay. Dh: figis.

-ta: (magac, dhedig, keli) gacmaha oo gadaal u xidhan, beerka u jiifin. Dh: miigayn, figays.

m.l la-mid: figeyn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg firayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hitayn.

-ka: (magac, lab, keli) hilibka ama cunnada kale ee hogga lagu dubo. Dh: duban.

hogays -ka: (magac, lab, keli) gorof iyo wixii la mid ah, culid.

hogays -ka: (magac, lab, keli) urta udgoon ee gorfaha la hogeeyo.

m.l la-mid: jahayn.

(Jilays-ka)

Jilayn.

m.l la-mid: jilayn.

m.l (-syo, m.dh) (cilmiga naflayda) Insaym ay dhiijiyaan ganaca iyo qanjidhada mindhicirka yar ee lafdharleyda, kaas oo dedejiya burburinta duxda loo beddelayo asiidh duxeed iyo gilisarool.

m.l (-syo, m.dh) (cilmiga naflayda) Insaym ay dhiijiyaan ganaca iyo qanjidhada mindhicirka yar ee lafdharleyda, kaas oo dedejiya burburinta duxda loo beddelayo asiidh duxeed iyo gilisarool.

-ka: (magac, lab, keli) eeg likayn.

m.l la-mid: lugayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg lugayn.

m.l la-mid: macaanayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg midayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg milayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg mirayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) oolin oo socod ama safar cid horay ugu qorshaysnaa ka baajin.

m.f.dh eeg rigee.

-ka: (magac, lab, keli) sifayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg tibayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xag qudha neef irmaan ka maalid. Hadduu sucu naasaha dhinac la'yahay xagays ayaa lagu maalaa.

xagays-ta: (magac, dhedig, keli) dhan qudha qof kula legdamid ama labada gacmood midba nin kula qabasho. Ninkaan xagays ku ledgay miyuu iska kay celin karaa. Dh: xagayn, xagagelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xilayn.

-ka: (magac, lab, keli) bidixaynta ku lisid. Bidixays ku lis hasha.

m.l Guuguun. la-mid: biitaysasho.

f.mg3 (-saday, -satay) Biito ciyaarid.

(tilmaame) noole gawracan. Dh: xalaalaysan.

m.l la-mid: bislaysasho.